ΑΚΤΙΝΕΣ: Ιωάννης του Θεού (João de Deus): Ο ψευδοθεραπευτής της Abadiânia

Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΝΟΣ «ΔΩΡΕΑΝ» ΘΑΥΜΑΤΟΣ

Ιωάννης του Θεού (João de Deus): Ο ψευδοθεραπευτής της Abadiânia

Για περισσότερα από 40 χρόνια, ο João Teixeira de Faria υπήρξε ο διασημότερος και ισχυρότερος «πνευματικός θεραπευτής» στον κόσμο. Γνωστός με το όνομα «Ιωάννης του Θεού» (John of God ή João de Deus στα πορτογαλικά), μετέτρεψε τη μικρή πόλη Abadiânia της Βραζιλίας σε ένα παγκόσμιο κέντρο ελπίδας.

Εκατομμύρια άνθρωποι —ανάμεσά τους αρχηγοί κρατών, δισεκατομμυριούχοι και διασημότητες όπως η Oprah Winfrey— ταξίδευαν εκεί αναζητώντας ένα θαύμα. Ισχυριζόμενος ότι το σώμα του ήταν ένας «άδειος ναός» που καταλαμβανόταν από τα πνεύματα αγίων και χειρουργών, εκτελούσε σοκαριστικές επεμβάσεις με μαχαίρια κουζίνας και ψαλίδια, χωρίς αναισθησία.

Ωστόσο, πίσω από το ολόλευκο ένδυμα και το προσωπείο του θεραπευτή, κρυβόταν μια εφιαλτική πραγματικότητα. Η πτώση του το 2018 αποκάλυψε μια βιομηχανία εκμετάλλευσης, ένα κύκλωμα εμπορίας βρέφων και εκατοντάδες περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης. Η ιστορία του αναδεικνύει πώς η τυφλή πίστη μπορεί να μετατραπεί σε θανατηφόρο όπλο στα χέρια ενός ανθρώπου που έχτισε μια επίγεια αυτοκρατορία πάνω στον ανθρώπινο πόνο.

Στο κέντρο της διδασκαλίας του João de Deus βρισκόταν ο Πνευματισμός. Σύμφωνα με αυτήν, ο Ιωάννης δεν ήταν ο θεραπευτής, αλλά το «εργαλείο» όπου η διαδικασία της «ενσωμάτωσης» ήταν μια ιεροτελεστία θεατρική. Στον πνευματισμό του João, διάφορες οντότητες «καταλαμβάνουν» τον άνθρωπο. Οι οντότητες όπως ο Dom Inácio de Loyola (ιδρυτής των Ιησουιτών) ή ο Dr. Augusto de Almeida, παρουσιάζονταν ως οι πραγματικοί χειρουργοί. Ο Ιωάννης, φορώντας το ολόλευκο ένδυμα άλλαζε τη στάση του σώματός του, το βλέμμα του γινόταν απόκοσμο και η φωνή του πιο τραχιά. Αυτή η «(δαιμονο)-κατάληψη» λειτουργούσε ως το απόλυτο άλλοθι. Αν μια θεραπεία αποτύγχανε, έφταιγε η έλλειψη πίστης του ασθενούς. Αν μια γυναίκα κακοποιούνταν, ήταν η «οντότητα» που απαιτούσε τον καθαρισμό. Είναι ειρωνικό ότι χρησιμοποιούσε το όνομα του Dom Inácio de Loyola. Η χρήση αυτού του ονόματος ήταν στρατηγική κίνηση για να προσελκύσει Καθολικούς. Οι διάλογοι δείχνουν ότι συχνά «ξεχνούσε» ποια οντότητα υποτίθεται ότι ήταν:

Θύμα: «Σας ευχαριστώ, Dr. Augusto, που μου σώσατε το πόδι.» João (που υποτίθεται ήταν ο Dom Inacio εκείνη την ώρα): «Είμαι ο Dom Inacio σήμερα, αλλά οι οντότητες είναι όλες μία.» Όταν ρωτήθηκε γιατί οι οντότητες δεν γνώριζαν ότι οι βοηθοί του έκλεβαν χρήματα, απάντησε ότι «οι οντότητες ασχολούνται με το πνεύμα, όχι με τα εγκόσμια».

«Ο Ιωάννης δεν ήταν ένα κανάλι για το θείο, αλλά ένας καθρέφτης της ανθρώπινης απελπισίας. Εκεί που εμείς βλέπαμε θαύματα, εκείνος έβλεπε ευκαιρίες.» — Απόσπασμα από μαρτυρία πρώην συνεργάτη.

Χειρουργική ή Ταχυδακτυλουργία;

Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν οι «ορατές επεμβάσεις». Ο Ιωάννης έπαιρνε ένα νυστέρι και χάραζε το σώμα χωρίς αναισθησία. Ο κόσμος έβλεπε το αίμα να ρέει, αλλά τον ασθενή να χαμογελά.

Η ανατομία του ψευδο-θαύματος:

Το Ξύσιμο του Κερατοειδούς: Μια από τις πιο «πικάντικες» και ανατριχιαστικές λεπτομέρειες είναι η χρήση ενός απλού μαχαιριού κουζίνας πάνω στο μάτι. Η επιστήμη εξηγεί ότι ο κερατοειδής στερείται αιμοφόρων αγγείων και η τομή του δεν προκαλεί άμεση αιμορραγία, ενώ η ταχύτατη ανάπλασή του επιτρέπει την επούλωση μέσα σε 24 ώρες. Ο Ιωάννης χρησιμοποιούσε το στοιχείο του σοκ για να παραλύσει τη λογική του θεατή.

Η Ρινική Λαβίδα : Η πράξη αυτή, που προκαλούσε σοκ στους παρευρισκόμενους και στην κάμερα, ήταν ίσως το πιο «θεαματικό» κομμάτι των ορατών χειρουργείων του. Η μέθοδος βασιζόταν σε έναν συνδυασμό ανατομίας, ψυχραιμίας και ταχυδακτυλουργικής ακρίβειας:

Η Εκμετάλλευση της Ρινικής Ανατομίας: Αντίθετα με την κοινή αντίληψη, η μύτη μας δεν οδηγεί αμέσως στον εγκέφαλο. Πίσω από τα ρουθούνια υπάρχει μια σχετικά ευθεία και ευρύχωρη δίοδος, ο ρινικός πόρος, που εκτείνεται αρκετά εκατοστά προς τα πίσω. Ο João εισήγαγε τη λαβίδα παράλληλα με το έδαφος του ρινικού κόλπου. Με τη σωστή γωνία, το όργανο γλιστράει μέσα στην κοιλότητα χωρίς να τρυπήσει τους ιστούς. Μόλις η λαβίδα έφτανε στο τέρμα, ο João την άνοιγε και την έστριβε με δύναμη. Ισχυριζόταν ότι «ξύνει» όγκους, αλλά στην πραγματικότητα ο ρινικός ιστός είναι ελαστικός. Αν και προκαλεί αιμορραγία (απαραίτητη για το θέαμα), σπάνια προκαλεί μόνιμη βλάβη αν ο «χειρουργός» γνωρίζει πού να σταματήσει.

Γιατί δεν ούρλιαζαν; Υπάρχουν βάσιμες υποψίες ότι οι λαβίδες ήταν βουτηγμένες σε διαλύματα που προκαλούσαν σύσπαση των αγγείων (επινεφρίνη ή τοπικά αναισθητικά). Επίσης, η θρησκευτική έκσταση πλημμυρίζει τον εγκέφαλο με ενδορφίνες, ενώ η «παράλυση» του φόβου έκανε τους ασθενείς να υπομένουν τον πόνο, καθώς η αντίδραση θα ερμηνευόταν ως «έλλειψη πίστης».

Οι «Αόρατες» Τομές: Πολλές φορές ο Ιωάννης έκανε μια μικρή τομή και μετά, με μια κίνηση ταχυδακτυλουργού, έδειχνε ένα κομμάτι ιστού που υποτίθεται ότι ήταν όγκος. Στο ντοκιμαντέρ, πρώην βοηθοί του ψιθυρίζουν για κρυμμένα εντόσθια κοτόπουλου και αίμα που φυλασσόταν σε μικρές φιάλες κάτω από το τραπέζι.

Η ρινική λαβίδα δεν ήταν εργαλείο ίασης, ήταν ένα όργανο θεατρικής βίας. Ο João δεν έψαχνε για όγκους, έψαχνε για τον απόλυτο έλεγχο πάνω στις αισθήσεις του θύματος»

Πολλοί αναρωτιούνται πώς ήταν δυνατόν να μην υπήρχε πόνος. Η απάντηση κρύβεται στο περιβάλλον της Abadiânia. Οι ασθενείς υποβάλλονταν σε διαδικασία «προετοιμασίας» ημερών. Έπιναν μόνο το «ευλογημένο νερό» και έκαναν δίαιτα. Πολλοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι στο νερό ή στα βότανα υπήρχαν ουσίες με ήπια καταπραϋντική δράση. Σε συνδυασμό με την ομαδική υστερία, το κατώφλι του πόνου ανεβαίνει. Επιπλέον, ο João επέλεγε προσεκτικά τους ασθενείς. Δεν χειρουργούσε ποτέ κάποιον που έδειχνε αγχωμένος ή σκεπτικιστής· διάλεγε εκείνους που βρίσκονταν ήδη σε κατάσταση ημι-λιποθυμίας από την πίστη.

ΤΟ «ΜΑΓΙΚΟ» ΝΕΡΟ

Μία από τις πιο αριστοτεχνικές απάτες ήταν το «ευλογημένο νερό». Ο João απαγόρευε στους ασθενείς να παίρνουν οποιοδήποτε άλλο φάρμακο, ισχυριζόμενος ότι οι οντότητες θα «προσβάλλονταν». Το νερό πωλούνταν σε τιμή έως και δέκα φορές υψηλότερη. Η Casa Inácio αποκόμιζε εκατομμύρια δολάρια αφορολόγητου κέρδους ετησίως. Ανεξάρτητες έρευνες άφησαν να εννοηθεί ότι σε ορισμένες παρτίδες υπήρχαν ίχνη από καταπραϋντικές ουσίες ή ήπια υπνωτικά, ενισχύοντας το αίσθημα της «πνευματικής γαλήνης».

«Το νερό του Ιωάννη δεν καθάριζε τις ψυχές· καθάριζε τις τσέπες των πιστών και θόλωνε τη λογική τους, μετατρέποντας την απελπισία σε μια αέναη πηγή πλούτου για την αυτοκρατορία του.»

Διάλογοι από την Κόλαση

Στο ντοκιμαντέρ του νέτφλιξ, οι διάλογοι αποκαλύπτουν το μέγεθος της χειραγώγησης. Μια από τις γυναίκες αφηγείται τη στιγμή που την οδήγησε στο «ιερό δωμάτιο»:

João: «Η οντότητα σε βλέπει. Έχεις ένα σκοτάδι μέσα σου που μόνο η δική μου ενέργεια μπορεί να διώξει. Πρέπει να με εμπιστευτείς απόλυτα.»

Θύμα: «Φοβάμαι, τι θα γίνει αν δεν δουλέψει;»

João: «Αν αμφιβάλλεις, η θεραπεία θα σταματήσει και η αρρώστια θα επιστρέψει χειρότερη. Η οντότητα απαιτεί υπακοή.»

«Η οντότητα απαιτεί υπακοή. Αν αμφιβάλλεις, η θεραπεία θα σταματήσει και η κατάρα θα επιστρέψει.» — Η φράση-κλειδί που χρησιμοποιούσε ο João.

Σε μια άλλη σκηνή, ένας από τους άνδρες της ασφάλειας αναφέρει: «Είδαμε πράγματα που δεν εξηγούνται, αλλά είδαμε και τις βαλίτσες με τα μετρητά. Ο Ιωάννης δεν ήταν μόνο διαμεσολαβητής πνευμάτων, ήταν διαμεσολαβητής χρήματος».

Η πτώση του João de Deus δεν ήταν μόνο αποτέλεσμα των καταγγελιών ξένων γυναικών. Η Dalva Teixeira, κόρη του ίδιου του João, αποκάλυψε το αποτρόπαιο μυστικό που κρατούσε για δεκαετίες: την επανειλημμένη σεξουαλική κακοποίησή της από τον πατέρα της, η οποία ξεκίνησε όταν ήταν μόλις 10 ετών. Η μαρτυρία της Dalva λειτούργησε ως οριστικό πλήγμα στο προφίλ του «πνευματικού πατέρα». Όπως δήλωσε η ίδια: «Δεν ήταν ένας άγιος. Ήταν ένα τέρας που χρησιμοποιούσε τη δύναμή του για να επιβάλλεται στους πιο αδύναμους, ξεκινώντας από το ίδιο του το σπίτι. Με κρατούσε σιωπηλή με την απειλή της πνευματικής και φυσικής βίας».

Αυτή η αποκάλυψη κατέρριψε το τελευταίο οχυρό υπεράσπισής του, αποδεικνύοντας ότι ο άνθρωπος που υποτίθεται ότι «θεράπευε» τις οικογένειες των άλλων, είχε καταστρέψει τη δική του με τον πιο κτηνώδη τρόπο.

Μαρτυρίες: Τι Συνέβαινε στα Ιδιαίτερα Δωμάτια

Ενώ το ντοκιμαντέρ εστιάζει στις επώνυμες καταγγελίες, υπάρχουν εκατοντάδες καταθέσεις στις βραζιλιάνικες αρχές που περιγράφουν μια ακόμα πιο σκοτεινή ιεροτελεστία:

Η Θεωρία της «Σπερματικής Θεραπείας»: Ο João ισχυριζόταν ότι το σώμα του, ως δοχείο των οντοτήτων, περιείχε «ιερό υγρό» που μπορούσε να θεραπεύσει τον καρκίνο της μήτρας ή τη στειρότητα μέσω της σεξουαλικής επαφής.
Η Ψυχολογική Φυλακή: Μια μαρτυρία που συγκλονίζει αναφέρει: «Με έβαλε να γονατίσω και μου είπε ότι αν έφευγα από το δωμάτιο πριν ολοκληρώσει η οντότητα το έργο της, ο καρκίνος μου θα μεταπηδούσε στο παιδί μου. Δεν φοβόμουν για μένα, φοβόμουν για την κατάρα που θα έπεφτε στην οικογένειά μου».

Η πνευματική τρομοκρατία σε όλο της το μεγαλείο! Ο João δεν χρησιμοποιούσε μόνο το νυστέρι στο σώμα, αλλά και το νυστέρι της ενοχής στην ψυχή.

Η Oprah και η Κατασκευή ενός Ειδώλου

Η Oprah Winfrey, η γυναίκα με τη μεγαλύτερη επιρροή στην παγκόσμια τηλεόραση, επισκέφθηκε τον João το 2013. Το επεισόδιο εκείνο ήταν η «κολυμβήθρα του Σιλωάμ» για τη διεθνή νομιμοποίηση του João. Όταν οι καταγγελίες ξέσπασαν το 2018, η Oprah βρέθηκε σε δεινή θέση.

Τι δεν είδαμε: Πίσω από τις κάμερες, η ομάδα παραγωγής της Oprah είχε δεχθεί προειδοποιήσεις από σκεπτικιστές ήδη από το 2010. Ωστόσο, η ανάγκη για ένα «πνευματικό υπερθέαμα» υπερίσχυσε της δημοσιογραφικής έρευνας. Μετά τις αποκαλύψεις, η Oprah αφαίρεσε κάθε βίντεο από το αρχείο της και δήλωσε: «Επισκέφθηκα την Abadiânia για να εξερευνήσει ένα φαινόμενο, όχι για να δώσω εγγύηση για έναν άνθρωπο». Θεολογικά, αυτή η στάση επικρίθηκε ως «νιψίχειρας» συμπεριφορά.

Το Κύκλωμα Εμπορίας Βρεφών

Μία από τις πιο σοκαριστικές αποκαλύψεις που προέκυψαν κατά την έρευνα είναι οι καταγγελίες για εμπορία παιδιών. Υπάρχουν μαρτυρίες ότι ο João de Deus διατηρούσε ένα δίκτυο όπου έγκυες γυναίκες σε απόγνωση γεννούσαν στην Abadiânia. Τα βρέφη στη συνέχεια «πουλιούνταν» σε ξένες οικογένειες (κυρίως από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ) έναντι μεγάλων ποσών, τα οποία παρουσιάζονταν ως «δωρεές» προς την Casa. Τα παιδιά αυτά καταγράφονταν με πλαστά έγγραφα, και η πνευματική εξουσία του João εξασφάλιζε τη σιωπή των εμπλεκομένων.

Για να παραμείνει ανέγγιχτος για 40 χρόνια, ο João είχε χτίσει ένα πανίσχυρο δίκτυο προστασίας. Στους επισκέπτες του περιλαμβάνονταν τρεις πρώην Πρόεδροι της Βραζιλίας (Lula da Silva, Dilma Rousseff, Michel Temer), δικαστές του Ανωτάτου Δικαστηρίου και διασημότητες όπως η Naomi Campbell. Ολόκληρη η οικονομία της πόλης Abadiânia εξαρτιόταν από αυτόν. Οι τοπικές αρχές και η αστυνομία λειτουργούσαν συχνά ως δικός του ιδιωτικός στρατός, αποθαρρύνοντας οποιαδήποτε καταγγελία πριν αυτή φτάσει στα κεντρικά μέσα ενημέρωσης.

Οπλοστάσιο και Ράβδοι Χρυσού

Όταν η αστυνομία έκανε έφοδο στις ιδιοκτησίες του, δεν βρήκε μόνο πνευματικά βιβλία, αλλά παράνομα πυροβόλα όπλα και τεράστια ποσά σε μετρητά (πάνω από 400.000 δολάρια κρυμμένα σε ψευδοροφές) .Βρέθηκαν ράβδοι χρυσού, αποδεικνύοντας ότι ο «άνθρωπος του Θεού» προετοιμαζόταν για μια πιθανή απόδραση.

Ο João συχνά έλεγε στους ασθενείς με σοβαρές παθήσεις να σταματήσουν τη χημειοθεραπεία ή τα φάρμακά τους. Αυτό δεν γινόταν μόνο από άγνοια, αλλά για να καταστήσει τον ασθενή απόλυτα εξαρτημένο από αυτόν. Όταν ο ασθενής πέθαινε, ο João ισχυριζόταν ότι «το πνεύμα θεραπεύτηκε, αλλά το σώμα ήταν πολύ φθαρμένο από την επιστημονική ιατρική».

Παπικοί επίσκοποι προειδοποιούσαν ότι «ο Θεός δεν χρειάζεται νυστέρια… και δεν χρειάζεται να παραβιάσει την αξιοπρέπεια της γυναίκας», ενώ οι προτεστάντες κατηγόρησαν τον João για πρακτικές πνευματισμού που «ανοίγουν πόρτες σε δαίμονες».

Το Τέλος

Ο Ιωάννης του Θεού καταδικάστηκε σε συνολικές ποινές που ξεπερνούν τα 600 χρόνια. Η έρευνα αποκάλυψε κρυφούς λογαριασμούς με πάνω από 35 εκατομμύρια δολάρια, ράβδους χρυσού και παράνομα όπλα, αλλά δεν πρόλαβε να εκτίσει ούτε το ένα δέκατο των 600 ετών της ποινής του. Πέθανε στις 14 Σεπτεμβρίου 2025, σε ηλικία 83 ετών, χτυπημένος από τον καρκίνο —την ίδια ασθένεια που ισχυριζόταν ότι θεράπευε στους άλλους— και έχοντας υποστεί σειρά εγκεφαλικών επεισοδίων. Ο θάνατός του τον βρήκε σε κατ’ οίκον περιορισμό στην Abadiânia, την πόλη που κάποτε ήταν το βασίλειό του και πλέον έχει μετατραπεί σε σύμβολο μιας συλλογικής ενοχής. Ακόμα και τις τελευταίες του στιγμές, η περιουσία του παρέμενε δεσμευμένη από τις βραζιλιάνικες αρχές για την καταβολή αποζημιώσεων στα εκατοντάδες θύματά του. Η υστεροφημία του δεν είναι αυτή ενός θεραπευτή, αλλά ενός ανθρώπου που μετέτρεψε την πίστη σε όπλο και την απελπισία σε εμπόρευμα.

«Πίσω από τη βιβλιοθήκη με τα ιερά βιβλία, δεν υπήρχε το Άγιο Πνεύμα. Υπήρχαν ράβδοι χρυσού, όπλα και το βάρος εκατοντάδων κατεστραμμένων ψυχών.» — Από τα πορίσματα της βραζιλιάνικης αστυνομίας.

Ο James Randi ήταν ο μεγαλύτερος εχθρός του João de Deus για δεκαετίες. Ο Randi, ως επαγγελματίας ταχυδακτυλουργός, ήταν ο πρώτος που εξήγησε ότι οι “πνευματικές χειρουργικές” ήταν απλά ταχυδακτυλουργικά κόλπα. Αν και το YouTube έχει αφαιρέσει ορισμένα παλαιότερα βίντεο λόγω σκληρού περιεχομένου (αίματα κτλ), μπορείς να δεις τη μεθοδολογία του Randi για αυτού του είδους τις απάτες εδώ:

Σε αυτό το βίντεο, ο Randi δείχνει πώς οι θεραπευτές κρύβουν αντικείμενα (όπως αίμα ή ιστούς) σε γάζες για να φαίνεται ότι “αφαιρούν” κάτι από το σώμα. Είναι ακριβώς η μέθοδος που χρησιμοποιούσε ο João στην κοιλιά.