«Κρυφό Σχολειό - Από τους βάρβαρους Οθωμανούς μέχρι
τους ανίερους σύγχρονους ψευδοϊστορικούς, το φως της γνώσης επιβιώνει»
Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
Να ισχυρίζεται κανείς κατηγορηματικά ότι το Κρυφό Σχολειό «δεν υπήρξε ποτέ»
δεν είναι απλώς λάθος,είναι εντελώς ανιστόρητο,είναι μια ολομέτωπη επίθεση στην
ιστορία μας και στις ρίζες μας. Είναι μια αναίσχυντη προσπάθεια να σβηστεί η
μνήμη ενός λαού που κράτησε ζωντανή τη φλόγα της γνώσης, της γλώσσας και της
πίστης του .
Οι λόγοι αυτής της στάσης είναι πολλοί και διάφοροι. Πρώτον, υπάρχει ο
αντι-ρομαντικός ορθολογισμός των νεότερων ιστορικών ρευμάτων, που θεωρεί ύποπτο
οτιδήποτε εμπεριέχει συγκίνηση, πίστη ή εθνικό πάθος. Δεύτερον, λειτουργεί ένας
ιδεολογικός μηδενισμός, που επιχειρεί να αποδομήσει τις συλλογικές μνήμες στο
όνομα μιας ψυχρής «αντικειμενικότητας», παραβλέποντας πως η ιστορία δεν είναι
μόνο γεγονότα, αλλά και βίωμα. Τρίτον, υπάρχει μια πολιτισμική μόδα
απομυθοποίησης όσο πιο ριζοσπαστικά αμφισβητεί κανείς τα σύμβολα του
παρελθόντος, τόσο πιο «προοδευτικός» μοιάζει. Έτσι, η ιστορική αλήθεια υποχωρεί
μπροστά στην πρόθεση εντυπωσιασμού.
Ωστόσο οι ιστορικές πηγές και οι μαρτυρίες είναι αδιαψευστες,από τον 15ο αιώνα ήδη οι πηγές μιλούν για περιορισμούς στην ελληνική παιδεία. Ο πρώτος Πατριάρχης μετά την Άλωση, Γεννάδιος Σχολάριος, το 1460 σημειώνει: «πού τα παιδευτήρια της σοφίας; Κατεπόθησαν υπό του Μωάμεθ». Ο Θεοδόσιος Ζυγομαλάς γράφει το 1570 ότι «εν δουλεία όντες, τα ελευθέροις ανήκοντα μαθήματα σπουδάζειν κωλύονται». Ο Άγγλος περιηγητής George Sandys καταγράφει πως «το φως της γνώσης δεν επιτρέπεται … από τα άγρια κτήνη της ανθρωπότητας». Ο Ιησουΐτης François Richard μιλά για διώξεις σκληρότερες από εκείνες του Νέρωνος και του Διοκλητιανού.

