Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΠΤΩΧΕΙΑΣ — ΟΤΑΝ Η
ΓΝΩΣΗ ΠΡΟΧΩΡΑ ΚΑΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΥΠΟΧΩΡΕΙ
Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
«Ἀποστολὴ τῆς παιδείας εἶναι νὰ φτιάχνει ἀνθρώπους καὶ ὄχι κιβὠτια μὲ
κάποιες γνώσεις. Τὸ τὶ ἄνθρωπο θέλουμε ἦταν τὸ πρόβλημα ποὺ ἀπασχόλησε ὅλους τοὺς
ἀρχαίους φιλοσόφους καὶ τοὺς νεώτερους παιδαγωγούς. Κι ὅλοι ἔρριχναν τὸ βάρος
τους στὸ ἦθος, στὴν εὐγένεια, στὴν εὐπρέπεια καὶ στὴ λεβεντιά. Σήμερα, ὡς πρὸς
αὐτὰ, πηγαίνουμε ἀπὸ τὸ κακὸ στὸ χειρότερο». ~Σαράντος Καργάκος, ο
αείμνηστος δάσκαλος της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.~
Ο Καργάκος στα παραπάνω λόγια δεν περιέγραφε απλώς μια εκπαιδευτική
παθογένεια, αλλά μια ολόκληρη κοινωνία που κινδυνεύει να ξεχάσει τι σημαίνει
άνθρωπος. Γιατί ποια αξία έχουν τα πτυχία, όταν απουσιάζει το ήθος; Ποια
σημασία έχει η γνώση, όταν δεν συνοδεύεται από συνείδηση, αξιοπρέπεια και
ευθύνη;
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη αποτυχία της σύγχρονης πολιτείας, ζητά
εξειδικευμένους επαγγελματίες, αλλά συχνά παραμελεί τη διαμόρφωση υπεύθυνων
πολιτών. Και ύστερα απορούμε για τη διαφθορά, την ατιμωρησία, την κοινωνική
αναλγησία και την απαξίωση των θεσμών. Η κοινωνία, όμως, διδάσκει περισσότερο με
τα πρότυπα που επιβραβεύει παρά με τις αξίες που διακηρύσσει. Όταν η πονηριά
βαφτίζεται εξυπνάδα, η αναξιοκρατία γίνεται κανονικότητα και η έλλειψη αρχών
δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανέλιξη, τότε το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στα
σχολικά βιβλία, αλλά και στο αξιακό παράδειγμα εκείνων που κυβερνούν και
διαμορφώνουν συνειδήσεις.