Αν το βάπτισμα του Ιωάννη έδινε άφεση αμαρτιών, όπως ιστορεί ο ιερός Λουκάς, ποια η διαφορά του προς το βάπτισμα του Κυρίου;

ΑΓΙΟΥ ΦΩΤΙΟΥ

ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Αν το βάπτισμα του Ιωάννη έδινε άφεση αμαρτιών, όπως ιστορεί ο ιερός Λουκάς, ποια η διαφορά του προς το βάπτισμα του Κυρίου;

ΕΡΩΤΗΣΗ 29η    Δέν εἶναι βέβαια ἄγνωστο, ὅτι ὁ κάτοχος τῆς θείας σοφίας Λουκᾶς ἀναγράφει μιά τέτοια φράση στίς εὐαγγελικές διηγήσεις πού συνέγραψε, ὅτι ὅμως τό βάπτισμα, τό ὁποῖο ἐπιτελοῦσε ὁ ἱερουργός ’Ιωάννης, ἔδινε τήν ἄφεση, δέν εἶναι ἀκόμα ὅμοια φανερό. Πλήν ὅμως πρέπει αὐτό νά τό ἀναλύσομε λεπτομερέστερα στή συνέχεια. Ὁ θεῖος πάλι Ματθαῖος λέει, ἄν καί δέν ἀναφέρει στό λόγο του τό «πρός ἄφεση ἁμαρτιῶν», ἀλλ’ ὅμως μ’ αὐτά πού λέγει, «ἐξομολογούμενοι τίς ἁμαρτίες τους», κι αὐτός μᾶς δίνει τό δικαίωμα νά σκεφτοῦμε, ὅτι τό βάπτισμά του ἀφοροῦσε ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν. Γιά τίς πράξεις δηλαδή πού γίνεται ἡ ἐξομολόγηση, ἄν αὐτή δέν γίνεται στά χαμένα καί εἶναι καταδίκη καί διαπόμπευση αὐτῶν, αὐτῶν τῶν πράξεων κερδίζομε καί τήν ἄφεση. Ἔτσι λοιπόν μιλά καί ὁ θεολόγος πού προέρχεται ἀπό τούς τελῶνες. Ὁ μακάριος Μάρκος πάλι ἀπέχει τόσο πολύ ἀπό τό νά διαφωνεῖ μέ τόν θεορρήμονα Λουκᾶ, ὥστε μπορεῖ νά θεωρηθεῖ, ὄχι ἀδικαιολόγητα, καί πηγή τῶν λόγων του.

Γιατί λέει· «Πῆγε ὁ ’Ιωάννης στήν ἔρημο καί βάπτιζε καί κήρυττε βάπτισμα μετάνοιας πρός συγχώρηση τῶν ἁμαρτιῶν». Ἔτσι ἔρχονται μαρτυρίες ἀπό πολλά σημεία, μέ τίς ὁποῖες ἡ πίστη παρουσιάζει τό βάπτισμα τοῦ ’Ιωάννη νά παρέχει τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν γιά ὅσους βαπτίζονταν, καί τόσο περισσότερο, ἀφοῦ οὔτε αὐτός ὁ ἴδιος τοῦ ἔδωσε τό βάπτισμα, ἀλλ’ ἀνέλαβε αὐτή τήν ἱερουργία πειθαρχώντας στή θεία προσταγή. Γιατί λέει ὁ Λουκᾶς, «Τοῦ ἦρθε λόγος τοῦ Θεοῦ». Ἀλλά καί ὁ ἴδιος ὁ κήρυκας τῆς ἀλήθειας, ὁ ’Ιωάννης, λέει· «Αὐτός πού μ’ ἔστειλε γιά νά βαπτίζω». Αὐτά ὅλα παρουσιάζουν, ὅτι τό βάπτισμα τοῦ Προδρόμου εἶναι δῶρο τῆς θείας ἀγαθότητας, καί ὑψηλότερο ἀπό τούς ’Ιουδαϊκούς περιρραντισμούς καί τίς θυσίες καί τίς τελετές, μέ τά ὁποῖα ἐκεῖνοι ἀξιώθηκαν, ὑπό μορφή τύπων, νά λάβουν τήν κάθαρση τῶν ἁμαρτημάτων. Κι ἄν τό βάπτισμα εἶναι ἀνώτερο ἀπό αὐτά, εἶναι φανερό ὅτι χάριζε καί τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν. Αὐτό δηλαδή πού ὑπῆρχε στό μικρότερο, πῶς δέ θά ὑπῆρχε πολύ περισσότερο στό μεγαλύτερο; Καί οὔτε βέβαια, ἐπειδή καθένα ἀπό τά δύο βαπτίσματα, τοῦ ’Ιωάννη καί τοῦ Κυρίου, χάριζε τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν, γι’ αὐτό πρέπει ν’ ἀγνοήσομε τή διαφορά ἀνάμεσά τους. Οὔτε φυσικά, ἐπειδή οἱ νομικές θυσίες καί οἱ τελετές καί τά βαπτίσματα παρεῖχαν ἄφεση ἁμαρτιῶν, γι’ αὐτό θ’ ἀπαιτήσουν, ὅτι δέ διαφέρει καθόλου ἀπό αὐτά καί τό βάπτισμα τοῦ ’Ιωάννη, ἀλλά, ὅπως ἀκριβῶς ὁ Πρόδρομος «εἶναι ἀνώτερος ἀπό τά παιδιά πού γέννησαν οἱ γυναῖκες», ἔτσι καί τό βάπτισμά του ἦταν ἀνώτερο ἀπό τά βαπτίσματα τοῦ νόμου.

Γιατί συνήθως οἱ ὑπεροχές τῶν προσώπων δείχνουν καί τίς ὑπεροχές τῶν πράξεων· ἔτσι ὅσο ἡ φωνή τοῦ λόγου κατεβαίνει πρός τό κατώτερο, ὁ κήρυκας ἐκείνου πού ἀναγγέλλεται, ὁ Πρόδρομος τῆς βασιλικῆς παρουσίας, ὁ δοῦλος τοῦ Κυρίου μας, τόσο καί τό βάπτισμα τοῦ ’Ιωάννη, ἄν καί παρεῖχε κάθαρση ἁμαρτιῶν, φαίνεται κατώτερο ἀπό τό τοῦ Σωτῆρα μας. Ἐκεῖνος εἶναι Πρόδρομος τοῦ Βασιλιά τῶν πάντων καί κήρυκας τῆς κοινῆς σωτηρίας καί ἄνδρας ἄξιος τιμῆς καί «ἀνώτερος ἀπό τά παιδιά πού γέννησαν οἱ γυναῖκες», πρόδρομο εἶναι καί τό βάπτισμά του τοῦ σωτήριου καί παγκόσμιου βαπτίσματος τοῦ Σωτῆρα μας, τελειότερο βέβαια ἀπό τά προηγούμενα, πολύ πιό κατώτερο ὅμως ἀπό τό μελλοντικό. Καί καθαρίζει βέβαια τίς ἁμαρτίες πολύ καλύτερα ἀπό ὅ,τι ὁ νόμος, ὄχι ὅμως μέ φωτιά καί Πνεῦμα, πού εἶναι τό τέλειο. Γιατί αὐτό εἶναι δῶρο καί χάρισμα μόνο τῆς ἱερουργίας καί φιλανθρωπίας τοῦ Κυρίου καί τῆς δύναμης πού ἅρμοζε στό Θεό.

Ἐπειδή ἀπό αὐτά τά ὑψηλότερα στοιχεῖα δέν ὑπῆρχε κανένα κατά τήν τελετή τοῦ βαπτίσματος τοῦ ’Ιωάννη, γι’ αὐτό καί μερικοί ἀπό τούς ἱερούς Πατέρες μας πῆραν τό θάρρος νά ποῦν, ὅτι αὐτό δέν παρεῖχε ἄφεση ἁμαρτιῶν· γιατί ὑπολειπόταν κατά πολύ ἀπό τή χάρη τοῦ βαπτίσματος τοῦ Σωτῆρα μας. Καί ἀπό τή σύγκρισή του μέ ἐκεῖνο, ἀφοῦ ὑποσχόταν ἴση δωρεά ἀλλά δέν χορηγοῦσε μέ κανένα τρόπο τήν ἴδια κάθαρση, εὔλογα λοιπόν δέν στεροῦνταν αὐτό οὔτε καί τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν. Γιατί, λέγοντας ὁ μακάριος Μάρκος καί συμφωνώντας ὁ κήρυκας τῶν θείων λόγων Λουκᾶς, ὅτι τό βάπτισμα τοῦ ’Ιωάννη παρεῖχε ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν, πῶς, ἄν γιά κάποιον ἄλλον τρόπο κι ὄχι γι’ αὐτόν πού παραδέχεται ἡ σύγκριση μειώνοντας τήν τραχύτητα τῆς ἀντιλογίας, δέν εἶναι αἰτία αὐθάδειας ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι αὐτό δέν παρεῖχε κάθαρση ἁμαρτιῶν, ἀλλά καί ὁ ἔλεγχός του κατά τοῦτο ἀκριβῶς, ὅτι εἶναι πολύ κατώτερο ἀπό τίς ἀνάλογες τελετές τοῦ νόμου;

Αὐτοί ἴσως θά μποροῦσαν νά καταφύγουν στή συμφιλίωση τοῦ ρητοῦ τοῦ σοφοῦ στά θεῖα Λουκᾶ μέσω τοῦ μακάριου Μάρκου καί στήν ἀποτροπή τῆς διαφωνίας πού φαίνεται μεταξύ τους. Γιατί ὁ λόγος τοῦ Μάρκου, «Κηρύττοντας βάπτισμα μετάνοιας πρός ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν», μποροῦν νά ποῦν, ὅτι δηλώνει ὄχι τό βάπτισμα πού τελοῦσε ὁ ἴδιος ὁ Πρόδρομος, ἀλλά παριστάνει τό κήρυγμα ἐκεῖνο πού ἀπεσταλμένος κήρυκάς του ἦταν ὁ ’Ιωάννης. Γιατί ὁ ἱερός Μάρκος γιά ἐκεῖνο τό βάπτισμα λέγει, «Ἦρθε ὁ ’Ιωάννης στήν ἔρημο καί βάπτιζε», ἐνῶ λέγοντας, «Κηρύττοντας βάπτισμα μετάνοιας πρός ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν», ἀνακηρύττει τό βάπτισμα τοῦ Σωτῆρα μας. Κι ἔτσι μποροῦν νά ποῦν, ὅτι ὁ μακάριος Μάρκος διακρίνει τά δύο βαπτίσματα, βεβαιώνοντας ὅτι οὔτε ἄφεση ἁμαρτιῶν παρέχει, οὔτε ὁ ἴδιος ὁμολογεῖ ὅτι παρέχει τό βάπτισμα αὐτό.

Καὶ γι’ αὐτὸ καὶ ὁμολογεῖ μὲ φιλαλήθη καὶ θεοσεβέστατη διάθεση· «Ἐγὼ σᾶς βάπτισα μὲ νερό, αὐτὸς θὰ σᾶς βαπτίσει μὲ Πνεῦμα ἅγιο». Ἄν τώρα ὁ μακάριος Μάρκος δίδαξε τὴ διάκριση τῶν βαπτισμάτων, ἀποδίδοντας στό βάπτισμα τοῦ Κυρίου τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν καὶ τήν τελεσιουργία του μέσω τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ἐνῶ τοῦ ’Ιωάννη εἶναι καὶ ὀνομάζεται βάπτισμα μὲ νερό, εἶναι ἄρα φανερό, ὅτι καὶ ὁ Λουκᾶς, διασώζοντας τὴ συμφωνία μὲ τόν συνευαγγελιστὴ καὶ συνόμιλό του, ἔτσι θὰ διαφυλάξει μαζί μ’ ἐκεῖνον ἄθικτο τὸ κύρος τῆς ἀλήθειας, ὁπότε αὐτὸ πού εἶπε, «καὶ ἦρθε σὲ ὅλη τήν περιοχὴ τοῦ ’Ιορδάνη καὶ κήρυττε βάπτισμα μετάνοιας γιά τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν», δέν ἀναφέρεται βέβαια στό βάπτισμα πού τελοῦσαν τὰ χέρια τοῦ ’Ιωάννη, ἀλλὰ στό βάπτισμα τοῦ Σωτήρα καὶ Κυρίου μας, τὸ ὁποῖο καὶ καθάριζε ὅλους ὅσους βαπτίζονταν ἀπὸ τὰ ψυχικὰ μολύσματα. Γιατί καὶ ὁ ἴδιος μετὰ ἀπὸ λίγο παρουσιάζει τόν ’Ιωάννη νὰ λέει· «Ἐγὼ βέβαια σᾶς βαπτίζω μὲ νερό, ἔρχεται ὅμως ὁ ἰσχυρότερος ἀπό μένα, πού δέν εἶμαι ἱκανὸς νὰ λύσω τό κορδόνι τῶν παπουτσιῶν του». Ἔπειτα παρουσιάζει καὶ τὸ κύρος τοῦ βαπτίσματος τοῦ Κυρίου· «Αὐτὸς θὰ σᾶς βαπτίσει μὲ Πνεῦμα ἅγιο καὶ φωτιά».

Καὶ ὁ Μάρκος βέβαια μετὰ τήν ἀποφυγή τῆς μέλλουσας ὀργῆς ἐκ μέρους τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδουκαίων (καὶ ἡ ἀποφυγὴ αὐτὴ ποιά θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι, παρὰ ἡ προσφυγή τους στό βάπτισμα;), προσθέτει· «Κάνετε καρποὺς ἀξίους τῆς μετάνοιας» (Δέν τό λέει ὁ Μάρκος, ἀλλὰ ὁ Ματθαῖος 3,7-8 καὶ Λουκᾶς 3,7), ἐπειδὴ τὸ βάπτισμα πού τούς ἔγινε δέν εἶχε τή δύναμη νὰ τούς παράσχει τήν τέλεια ἀπολύτρωση ἀπὸ τὰ ἁμαρτήματά τους. Ἤ θὰ ὑποθέσει κάποιος, ὅτι αὐτὸ δέν εἰπώθηκε πρός ἐκείνους πού τούς δέχθηκαν τὰ ἁγιασμένα νερὰ καὶ τούς ἔπλυναν ἀπὸ τὰ μολύσματά τους, ἀλλὰ πρός αὐτούς πού ἔσπευδαν στό βάπτισμα, δέν εἶχαν ὅμως ἀκόμα ἀξιωθεῖ νὰ καθαρθοῦν. Ὅμως, ἄν κάποιος ἐφαρμόσει αὐτόν τόν λόγο καὶ σ’ αὐτούς πού εἶχαν ἤδη βαπτιστεῖ, οὔτε αὐτὸ θὰ φανεῖ ὑποχρεωτικὰ ὅτι ἀφαιρεῖ τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν ἀπὸ τὸ βάπτισμα τοῦ Προδρόμου. Γιατί ἡ καρποφορία τῶν ἀρετῶν εἶναι πλησιέστερα στήν καθαρμένη ψυχή, καὶ ὄχι σὲ ἐκείνην πού τήν ἔχουν καταστρέψει πολλὰ ἀγκάθια παθῶν καὶ παραφυάδες ζιζανίων καὶ τήν κατέστησαν γεμάτη ἀπὸ ρύπους. Ἐδῶ τερματίζει ὁ λόγος μας, ἀλλ’ ἴσως σὲ λίγο μπορέσει νὰ τύχει καὶ τελειότερης διάκρισης.

Ὅτι τὸ βάπτισμα τοῦ Προδρόμου δέν παρεῖχε ἄφεση ἁμαρτιῶν, τό ὑποδήλωσε, λένε, καὶ ὁ Σωτήρας συνομιλώντας μὲ τὸ Νικόδημο περὶ ἀναγεννήσεως καὶ λέγοντας· «Ἄν δέν γεννηθεῖ κανείς ἀπό νερό καὶ Πνεῦμα, δέ θὰ μπεῖ στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Καὶ βέβαια ὁ ’Ιωάννης δέ βάπτιζε μὲ τό Πνεῦμα, κι ἑπομένως δέν ἔστελνε στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Κι ἄν δέν ἔστελνε στή βασιλεία, οὔτε τήν ἄφεση ἔδινε γιά ὅσα ἐμπόδιζαν τήν εἴσοδο σ’ αὐτήν.

Σύμφωνα λοιπόν μὲ ὅσα εἴπαμε καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα προχώρησε ἡ παράθεση τῶν ἀμφισβητούμενων γνωμῶν καὶ ὁ λόγος βάδισε πρός τή διευθέτηση τοῦ προβλήματος, ἔπρεπε νὰ ἐξετάσομε σὲ ποιοῦ τήν ὠφέλεια θὰ τόν πιστώσομε, ποῦ νὰ σταματήσομε τή συζήτηση καὶ σὲ ποιά βεβαιότητα θὰ στηριχθεῖ ἡ σκέψη μας. Ἀλλὰ πρίν τελειώσομε ἄς προηγηθεῖ τῆς διευθέτησης τοῦ προβλήματος ἕνας σύντομος λόγος πού ὑπολείπεται. Γιατί εἶναι ἀνακόλουθο καὶ τὸ χωρίο τοῦ θεσπέσιου Μάρκου νὰ ἀναπτύσσει σὲ διπλὴ ἐπανάληψη τὸ βάπτισμα (γιατί ὡς μόνο ἐπισημαίνεται τὸ βάπτισμα τοῦ ’Ιωάννη μὲ ἀναντίρρητη γνώμη καὶ ἀποστολικὴ διατύπωση), καὶ βέβαια καὶ αὐτὸ πού εἶναι ἀμφίβολο νὰ παίρνει στήν ἀπόδειξη νόημα πού ἐναρμονίζεται σὲ διαφορετική γνώμη. Γιατί εἶναι τελείως ἀντίθετο τὸ μονότροπο τῶν ἱερῶν λόγων τοῦ Λουκᾶ, μὲ τούς ὁποίους διακηρύσσεται περίλαμπρα ἕνα μόνο βάπτισμα τοῦ ’Ιωάννη καὶ παραδίδεται ἡ ἄφεση τῶν ἁμαρτημάτων. Αὐτὸ πολὺ περισσότερο, ἀκόμα κι ἄν δημιουργοῦσαν κάποια ἀμφιβολία διάκρισης τὰ λόγια τοῦ μακάριου Μάρκου, θὰ κατευθυνόταν καὶ θὰ συναπάρτιζε τή δήλωση ἑνὸς βαπτίσματος. Ἀλλὰ βέβαια καὶ ἀπὸ τὸ ὅτι ὁ ’Ιωάννης βάπτιζε μὲ νερό, ἐνῶ ὁ ’Ιησοῦς μὲ τό Πνεῦμα, διαπιστώνομε τὸ μέγεθος τῆς διαφορᾶς καὶ μᾶς πληροφορεῖ μὲ τή σύγκρισή τους τό ἀσύγκριτο τοῦ βαπτίσματος τοῦ ’Ιησοῦ, τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ ὁποίου ἀφαιρεῖ ἀπὸ τήν ἱερουργία τοῦ ’Ιωάννη.

Ἀλλὰ βέβαια καὶ τὸ νὰ ζητᾶ μετὰ τὸ βάπτισμα καρποὺς ἀξίους τῆς μετάνοιας πού προηγήθηκε ἀπὸ ἐκείνους πού βαπτίστηκαν καὶ νὰ τούς προτρέπει νὰ τούς παρουσιάζουν, ἀλλὰ νὰ μήν ντροπιάζουν μὲ τὰ κατοπινὰ τὰ προηγούμενα, βεβαιώνει μᾶλλον καὶ παριστάνει τήν κάθαρση μὲ τήν ἱερουργία τοῦ ’Ιωάννη ἐκείνων πού λούζονταν στά νερὰ τοῦ ’Ιορδάνη, ἀλλὰ δέν ἀναιρεῖται ὁπωσδήποτε ἡ κάθαρση πού προερχόταν ἀπὸ τὸ λούσιμο στά νερά. Ἀφοῦ αὐτὰ διατυπώθηκαν μ’ αὐτὸ τόν τρόπο, κι ἀπὸ ὅσα φαίνονται ἀντίθετα ἄλλα καθάρθηκαν κι ἄλλα προτίμησαν αὐτὴ τή συμφωνία, μὲ παρρησία πού ἀγαπᾶ τήν ἀλήθεια καὶ ἀγαπᾶ ὁ Θεὸς μποροῦμε καὶ νὰ πιστεύομε καὶ νὰ λέμε, ὅτι παρεῖχε ἄφεση ἁμαρτιῶν τὸ βάπτισμα τοῦ Προδρόμου, ὄχι ὅμως ὅλων τῶν ἁμαρτημάτων, ὅπως βέβαια οὔτε οἱ νομικές τελετὲς καὶ θυσίες. Γιατί οὔτε ὁ νόμος οὔτε τὸ βάπτισμα τοῦ ’Ιωάννη πραγματοποιοῦσε τήν κάθαρση οὔτε τῶν προμελετημένων φόνων, οὔτε ἄν κάποιος παραβίαζε τούς γάμους τοῦ ἄλλου, οὔτε ὅσα ἐπέβαλαν ὡς τιμωρία ἐκεῖνο τὸ φρικτὸ καὶ οὐράνιο πῦρ, οὔτε πολλῶν ἄλλων ἀνιερότατων καὶ παρόμοιων ἔργων. Ἀλλὰ γι’ αὐτὰ ὅλα, ὅσα δέν πρόφταινε νὰ τιμωρήσει ὁ νομοθέτης, ὁ νόμος ἔβαζε δικαστὴ τὸ ξίφος, ἐνῶ τὸ βάπτισμα τοῦ ’Ιωάννη παρέπεμπε στό κοινό βάπτισμα τοῦ Σωτήρα μας, γιατί ἦταν πολὺ ἀνώτερο ἀπὸ τή δική του δύναμη.

Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Σωτήρας μας, κατηγορώντας τὴ σκληροκαρδία καὶ τὴν ἀνυπακοὴ τῶν Φαρισαίων καὶ δηλώνοντας ὅτι οἱ γνῶμες τους ἦταν χειρότερες καὶ περισσότερο ἀδιόρθωτες ἀπὸ ἐκείνων πού ζοῦν τὴ ζωὴ τῶν πορνῶν καὶ τῶν τελωνῶν, καὶ συγχρόνως διδάσκοντας ποιοι ἦταν αὐτοὶ ποὺ ἐπέστρεφαν ἀπὸ τίς ἁμαρτίες τους καὶ ποιά ἁμαρτήματά τους συγχωροῦνταν, λέει· «Ἦρθε σ’ ἐσᾶς ὁ ’Ιωάννης βαδίζοντας τὸ δρόμο τῆς δικαιοσύνης καὶ δέν τὸν πιστέψατε». Ὥστε ὁ ’Ιωάννης μὲ τὸ βάπτισμα παρεῖχε σ’ ὅσους μετανοοῦσαν εἰλικρινὰ τὴν κάθαρση ἀπὸ τὴ ζωὴ τῶν τελωνῶν καὶ τῶν πορνῶν καὶ τῶν παρόμοιων, δέν ἀπάλλασσε ὅμως ἀπὸ τὰ μολύσματά τους οὔτε τούς ληστές, οὔτε τούς τυμβωρύχους, οὔτε τοὺς ἄλλους κακούργους πράξεων πού δέ λέγονται. Γιατί αὐτοὶ δέν εἶχαν τὸ θάρρος νὰ πλησιάσουν καὶ νὰ ἐξομολογηθοῦν τὸ ἁμάρτημά τους, προκαταλαμβάνοντάς τους ἡ συνείδησή τους καὶ ἐπισείοντάς τους τὴν τιμωρία ἀπὸ τοὺς νόμους καὶ μή ἀφήνοντάς τους νὰ συγκαταλεχθοῦν μὲ τοὺς ἄλλους καθαρμένους.

Παρεῖχε λοιπόν, ὅπως ἔχει λεχθεῖ, καὶ τὸ βάπτισμα τοῦ Προδρόμου ἄφεση ἁμαρτιῶν, ὄχι ὅμως ὅλων (γιατί αὐτὸ εἶναι τὸ ἐξαίρετο γνώρισμα τοῦ θειότατου βαπτίσματος τοῦ Κυρίου μας), καὶ παρεῖχε τὴν ἄφεση προετοιμάζοντας τὴν τελειότητα τοῦ βαπτίσματος τοῦ Σωτήρα. Ἦταν λουτρὸ πρὶν ἀπὸ τὸ λουτρὸ καὶ συγχώρηση μερικὴ πρὶν ἀπὸ τὴν ὁλικὴ ἄφεση, καὶ κάθαρση ἀτελής, ἀποτελώντας προοίμιο τῆς τέλειας, πού καθάριζε βέβαια τὰ προηγούμενα ἁμαρτήματα, ἀλλὰ δέν παρεῖχε καμμιὰ ἀσφάλεια καὶ καμμιὰ ἐγγύηση γιά τὰ μελλοντικά. Ἐνῶ τὸ βάπτισμα τοῦ Κυρίου καὶ Σωτήρα μας ἀπαλλάσσει ἀπὸ ὅλα τὰ προηγούμενα καὶ παρέχει δύναμη καὶ ἀντοχὴ νὰ μήν παρασύρεται κανεὶς πρός τὰ πάθη ἀμέσως ἀπὸ τὰ πρῶτα ὀλισθήματα. Καὶ τὸ ἕνα ἀνεβάζει στή βασιλεία τῶν οὐρανῶν καί, τὸ μεγαλύτερο ἀπὸ ὅλα, χαρίζει τὴν υἱοθεσία, ἐνῶ τὸ ἄλλο παρεῖχε βέβαια τὴν ἄφεση αὐτῶν πού εἴπαμε, ἀλλὰ δέν χάριζε οὔτε τὴν κληρονομιά τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν καί, πολὺ περισσότερο, δέν ἀνέβαζε στό ἀξίωμα τῆς υἱοθεσίας.

ΦΩΤΙΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΤΑ ΑΜΦΙΛΟΧΙΑ Α’ – Ε.Π.Ε, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1997 – ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ:  Ι.Ν.ΑΓΙΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΙΣΤΙΑΙΑΣ https://www.entaksis.gr