Τό Μήνυμα τῆς Κυριακῆς
ἀπό τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Κυθήρων & Ἀντικυθήρων κ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ- ΚΥΡΙΑΚΗ
Δ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (28-06-2026)
ΜΕ
ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΔΕΚΑ ΕΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΕΥΔΟΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
Αρχ. Παύλου
Δημητρακοπούλου,
Θεολόγου- συγγραφέως
Εν Θεσσαλονίκη τη 29η
Ιουνίου 2026
Πριν από δέκα χρόνια ακριβώς πραγματοποιήθηκε, όπως είναι γνωστό, στο Κολυμπάρι της Κρήτης η ψευδοσύνοδος της Κρήτης, (16 έως 27 Ιουνίου 2016). Ένα κατ’ εξοχήν τραγικό και συγκλονιστικό εκκλησιαστικό γεγονός παγκοσμίων διαστάσεων με ανυπολόγιστες συνέπειες για την ζωή της Εκκλησίας. Ένα γεγονός, που προκάλεσε το πλέον οδυνηρό πλήγμα στο σώμα της Εκκλησίας. Ένα γεγονός, που σήμανε τον θρίαμβο της παναιρέσεως του Οικουμενισμού και γέμισε με απερίγραπτη θλίψη την θριαμβεύουσα και τη στρατευομένη Εκκλησία του Χριστού.
ΕΔΔΑ:
Το συμφέρον του παιδιού και η αλήθεια της βιολογίας πάνω από την αλλαγή
ταυτότητας φύλου της μητέρας
Γράφει ο Νικόδημος
Καλλιντέρης, Νομικός
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) με μια πολύ πρόσφατη απόφαση του (Υ και Χ κατά Ηνωμένου Βασιλείου, 25/6/26) απέρριψε ως απαράδεκτες τις προσφυγές μιας γυναίκας (μετέπειτα διεμφυλικού άνδρα) και του παιδιού της με τις οποίες ζητούσαν να μην αναγράφεται η πρώτη ως «μητέρα» στη ληξιαρχική πράξη γέννησης λόγω αλλαγής ταυτότητας φύλου.
ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ[: Ματθ. 8,5-13]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 5-7-1987] (Β178)
Θαυμάζομε, αγαπητοί μου, τους
γεμάτους πίστη λόγους του εκατοντάρχου προς τον Κύριον, όπως ακούσαμε στη
σημερινή ευαγγελική περικοπή. Ήσαν τόσο σπουδαίοι, ώστε αυτός ο Κύριος να θαυμάσει και να αναφωνήσει στους ακολούθους
Του: «Ἀμὴν, λέγω ὑμῖν, οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον».
Εντούτοις, πίσω από τους λόγους τους εκατοντάρχου, κρύπτεται και κάτι άλλον θαυμαστόν. Όχι μόνον η πίστις. Είναι η στάση του και η συμπεριφορά του στον
ανήμπορο δούλο του. Είναι γνωστό ότι μία παράλυσις δεν είναι μία ασθένεια
ακαριαία. Αλλά εκδηλούται βραδέως και
μακροχρονίως. Αυτό σημαίνει ότι ήτο πολύς ο χρόνος της ασθενείας εκείνου
του δούλου του εκατοντάρχου. Και συνεπώς και
πολλή η ανοχή και η αγάπη του εκατοντάρχου.
Σημειώνεται από τον Ιερόν Ευαγγελιστήν ότι ο δούλος εκείνος «δεινῶς ἐβασανίζετο». Δηλαδή φοβερά βασανιζόταν· που δείχνει ότι δεν ήτο μία κοινή παράλυσις, αλλά προήρχετο πιθανώς από ρευματισμούς ή από αρθρίτιδα. Και προκαλούσε αυτούς τους φοβερούς μαζί με την παράλυση πόνους.
Τὸ καλύτερο μνημόσυνο γιὰ τοὺς αὐτόχειρες
Οἱ
πρόσφατες αὐτοκτονίες νέων ἀνθρώπων, ἀλλὰ καὶ ἡ αἰσθητὴ αὔξηση τῶν αὐτοκτονιῶν
τὰ τελευταῖα χρόνια, ἀναδεικνύουν τὴν ἄμεση ἀνάγκη οὐσιαστικῆς ἐπανασύνδεσης τῶν
Ἑλλήνων μὲ τὴν Ἐκκλησία, ἡ Ὁποία παραμένει ἡ μοναδικὴ ἄγκυρα γιὰ τοὺς ναυαγοὺς
τῆς ζωῆς καὶ μπορεῖ νὰ δώσει διέξοδο στὰ ἀδιέξοδα τῆς ὑλιστικῆς ζωῆς.
Ἡ εὐθύνη, βέβαια, δὲν εἶναι μόνο τοῦ αὐτόχειρα καὶ τοῦ στενοῦ του περιβάλλοντος, ἀλλὰ καὶ ὅσων ἀπομακρύνουν τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ τοὺς ὁδηγοῦν στὴν ἀπελπισία. Εἶναι φυσικὰ καὶ ἡμῶν τῶν χριστιανῶν, κλήρου καὶ λαοῦ, ποὺ δὲν ἐμπνεύσαμε τοὺς ἀπογοητευμένους ἀνθρώπους, ἀδιαφορήσαμε γιὰ τοὺς θλιμμένους καὶ δὲν προσευχηθήκαμε μὲ πόνο γιὰ αὐτούς.
Διατί
παραθεωρείται η στάσις 4 Κυπρίων Επισκόπων εις την Σύνοδον της Κρήτης;
Του Β. Χαραλάμπους,
θεολόγου
Έχει τεθεί ως βασικότατη προϋπόθεση, για να αρθεί η αργία του τελούντος εν αργία Επισκόπου Τυχικού, η αποδοχή των αποφάσεων της Συνόδου της Κρήτης. Ως γνωστό τα 4 Πατριαρχεία (Αντιοχείας, Ρωσίας, Γεωργίας και Βουλγαρίας) δεν συμμετείχαν σε αυτή και επακόλουθα δεν έχουν αποδεχθεί τη Σύνοδο της Κρήτης.
ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ
«Τί πᾶς νὰ κάμης, παιδί μου»
«Οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε» (Α΄ Κορ. η΄ 12). (: Καὶ ἔτσι διαπράττετε ἁμάρτημα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον βλάπτονται μεγάλως οἱ ἀδελφοί, καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι τοῦτο ἁμάρτημα εἰς τοὺς ἀδελφούς. Καὶ πληγώνετε καὶ κτυπᾶτε σκληρὰ τὴν συνείδησίν τους, ἡ ὁποία εἶναι ἀσθενὴς καὶ ἀδύνατος. Ἀλλ’ ὑποπίπτετε συγχρόνως καὶ εἰς ἁμάρτημα, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς αὐτὸν τὸν Χριστόν, ποὺ ἀπέθανε διὰ νὰ σώσῃ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτούς).
Ας μιλήσουμε για τους Μάρτυρες του
Ιεχωβά μια που το έφερε η επικαιρότητα…
Με αφορμή τις ανεπιβεβαίωτες φήμες για τον Γιάννη Κωνσταντέλια, άλλοι
ανακαλύπτουν τώρα τις πλάνες των Χιλιαστών και άλλοι τις... δικαιολογούν ως
σεβαστές, ενώ οι ίδιοι πετροβολούν την Ορθοδοξία!
Συντάκτης: Ελευθέριος Ανδρώνης
ΚΥΡΙΑΚΗ
Δ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
«Ἐλευθερωθέντες
δὲ ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐδουλώθητε τῇ δικαιοσύνῃ» (Ρωμ. 6, 18).
Ἱεροδ. Ἱεροθέου
Κρητικοῦ, Ἱεροκήρυκος
«Κι ἔτσι, ἀφοῦ ἐλευθερωθήκατε ἀπό τήν ἁμαρτία, γίνατε δούλοι στήν ἀρετή», γράφει ὁ Ἀπόστολος στούς Ρωμαίους. Πῶς ὅμως ἐπιτεύχθηκε ἐκεῖνο; Τήν ἀπάντηση δίνει στόν προηγούμενο στίχο: «ὑπηκούσατε δέ ἐκ καρδίας εἰς ὄν παρεδόθητε τύπον διδαχῆς», δηλαδή ὑπακούσατε μέ τήν καρδιά σας στόν ἀκριβή κανόνα τῆς Χριστιανικῆς διδασκαλίας πού σᾶς παραδόθηκε ἀπό ἐμᾶς τούς Ἀποστόλους. Ἐδῶ τίθεται τό μεγάλο καί σπουδαῖο θέμα τῆς Παράδοσης. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ἐπανειλημμένως ἀναφέρεται στίς παραδόσεις πού παρέδωσε στούς Χριστιανούς καί τίς ὁποῖες πρέπει νά διαφυλάξουν. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ὅπως καί ὅλοι οἱ θεόπτες Προφῆτες, Ἀπόστολοι καί Πατέρες, παρέλαβαν ἀπό τόν Θεό τήν Ἀποκάλυψη καί τήν παρέδωσαν στούς μαθητές τους, φτάνοντας μέχρι τίς ἡμέρες μας μέσα στήν Ἐκκλησία. Τό κέντρο αὐτῆς τῆς Παραδόσεως εἶναι ὁ τρόπος θεραπείας τοῦ ἀνθρώπου· εἶναι ἡ κάθαρση, ὁ φωτισμός καί ἡ θέωση. Εἶναι ὁ τρόπος καί ἡ μέθοδος τῆς σωτηρίας πού παραδίδεται ἀπό τόν θεούμενο πνευματικό πατέρα στό πνευματικό του παιδί.
Με λιγότερα δεν μπορείτε, Σεβασμιώτατε;
Στυλιανός Καβάζης
«Τὸ τῆς ἐπισκοπῆς ἀξίωμα οὐκ εἰς αὐθεντίαν καὶ δεσποτείαν, ἀλλ᾽ εἰς διακονίαν καὶ προστασίαν κέλεται.»(Το αξίωμα του επισκόπου δεν δόθηκε για αυθαιρεσία και δεσποτεία/εξουσιασμό, αλλά για διακονία και προστασία). ~Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης,Επιστολή 125 προς Επίσκοπο Ιέρακα~
Ἡ περιπέτεια τῆς ἀλήθειας
Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π.
Διονυσίου Τάτση
Εἶναι σπουδαῖο πρᾶγμα νὰ γνωρίζεις τὴν ἀλήθεια γιὰ κάποιο σοβαρὸ γεγονὸς καὶ νὰ τὴν ὑπερασπίζεσαι μὲ θάρρος, ἀδιαφορώντας γιὰ τὶς ἀντιδράσεις τῶν ἐνόχων. Δυστυχῶς, οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι γνωρίζουν τὴν ἀλήθεια, ἀλλὰ δὲν τὴν ὑπερασπίζονται, ἐνισχύοντας μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ἐκείνους ποὺ τὴν καλύπτουν καὶ μὲ περισσὸ θράσος ἐπιδιώκουν τὴ συσκότισή της.
Η Υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού και τα Όρια
της Εκκλησιαστικής Εξουσίας
Κανονική, θεολογική και ηθική διερεύνηση μιας
εκκλησιαστικής κρίσεως υπό το φως της ορθόδοξης παραδόσεως και της συνειδήσεως
του πληρώματος της Εκκλησίας
Περίληψη
Η έκπτωση του Μητροπολίτη Τυχικού από τον θρόνο της Πάφου αποτελεί ένα από τα πλέον συζητημένα εκκλησιαστικά γεγονότα των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με την άποψη πολλών κληρικών, μοναχών, θεολόγων, κανονολόγων και λαϊκών, η συγκεκριμένη ενέργεια εγείρει σοβαρά ερωτήματα ως προς την κανονικότητα της διαδικασίας, τη συμβατότητά της με την πατερική παράδοση και τη σχέση μεταξύ εκκλησιαστικής εξουσίας και εκκλησιαστικής συνειδήσεως. Η παρούσα μελέτη εξετάζει το ζήτημα από την οπτική όσων θεωρούν ότι ο Τυχικός παραμένει ο κανονικός Μητροπολίτης Πάφου και ότι η υπόθεσή του συνιστά δοκιμασία για τη μαρτυρία της αλήθειας εντός της Εκκλησίας.
Εισαγωγή
Η ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας αποδεικνύει ότι οι κρίσεις δεν αφορούν μόνο ζητήματα διοικήσεως αλλά και ζητήματα αλήθειας, συνειδήσεως και δικαιοσύνης. Σε διάφορες εποχές, πρόσωπα που παρέμειναν πιστά στην παράδοση βρέθηκαν αντιμέτωπα με ισχυρές εκκλησιαστικές και πολιτικές δυνάμεις. Η τελική δικαίωση ή καταδίκη τους δεν προήλθε πάντοτε από τις αποφάσεις της στιγμής, αλλά από τη διαχρονική κρίση της Εκκλησίας.
ΚΥΡΙΑΚΗ Δ’ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
«...·
καί λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· ἐγώ ἐλθών θεραπεύσω αὐτόν».
Ὁ Βασιλεύς τῶν οὐρανῶν, διά φιλανθρωπίας, ἐπί τῆς γῆς ὥφθη, καί συνανεστράφη τοῖς ἀνθρώποις· ἐκ Παρθένου γάρ ἁγνῆς σάρκα προσλαβόμενος.
ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ[:Ματθ.8,5-13]
Απομαγνητοφωνημένη
ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης
στις 1-7-2001] (Β437)
Μας αφήνει καταπλήκτους, αγαπητοί μου, στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, η θαυμασία στάσις του εκατοντάρχου προς τον Κύριον. Και βέβαια και το ενδιαφέρον του δια τον παράλυτον δούλον του, αλλά κυρίως δια την στάσιν του έναντι του Κυρίου, ως προς την θεραπείαν του δούλου του. Τι είπε; Στην πρόταση του Κυρίου -δεν ήτανε παιδί του, ήτανε δούλος του, κι αυτός ήταν, παρακαλώ, και Ρωμαίος πολίτης και στρατιωτικός, υποτίθεται σκληρός άνθρωπος- στην πρόταση του Κυρίου που του είπε: «Ἐγὼ ἐλθὼν θεραπεύσω αὐτόν», «Εγώ αφού έλθω στο σπίτι σου, θα τον θεραπεύσω», τι απαντά; «Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· ἀλλὰ μόνον εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου». «Δεν είμαι ικανός, Κύριε, να έρθεις στο σπίτι μου, δεν είμαι ικανός. Πες μόνο έναν λόγο και ο δούλος μου θα θεραπευθεί». Και στη συνέχεια αναφέρει σαν παράδειγμα ότι και αυτός υπό εξουσίαν είναι, αλλά και εξουσιάζει τους στρατιώτες του και τους δούλους του και δίνει προφορικές εντολές και πραγματοποιούνται.
Γιατί στενάζει η κτίση;
Γεώργιος Αποστολάκης
Δύο ακόμη φονικοί
σεισμοί μέσα σε λίγες ημέρες. Πριν από δύο εβδομάδες στις Φιλιππίνες. Χθες
στη Βενεζουέλα. Ανάμεσά τους, τεράστιες δασικές πυρκαγιές, παρατεταμένοι
καύσωνες, πρωτοφανείς πλημμύρες, ακραία καιρικά φαινόμενα που εμφανίζονται
ολοένα συχνότερα σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Οι ειδήσεις
διαδέχονται η μία την άλλη. Η ανθρωπότητα τις καταγράφει, τις μετρά, τις
αναλύει και αναζητά τις επιστημονικές αιτίες τους. Και ορθώς το κάνει. Η
επιστήμη έχει τον δικό της πολύτιμο ρόλο να ερευνά τους φυσικούς μηχανισμούς
και να βοηθά στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των συνεπειών τους.
Υπάρχει όμως
και ένα βαθύτερο ερώτημα, στο οποίο η επιστήμη δεν μπορεί να απαντήσει. Γιατί
ολόκληρη η δημιουργία μοιάζει να στενάζει;
Η Εκκλησία,
εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, δίνει μια απάντηση που δεν αναιρεί την
επιστημονική γνώση, αλλά φωτίζει την πνευματική διάσταση της πραγματικότητας.
Ο Απόστολος Παύλος γράφει: «Πᾶσα ἡ κτίσις συστενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν.» (Ρωμ. 8,22) Τι σημαίνει αυτό;
Η παπαδίνα Σάρα Μάλαλι (Sarah Mullally) που αποκαλείται «Αρχιεπίσκοπος» του Καντέρμπερυ, δημοσίευσε την επίσκεψή της στην Αγία Γή και την συνάντησή της με τον Ιεροσολύμων Θεόφιλο Γ’. Έγραψε:
Στὰ χρόνια του Ἀντιχρίστου οἱ ἄνθρωποι θὰ περιμένουν τὴ
σωτηρία ἀπὸ τὸ Διάστημα. Αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ μεγαλύτερο τέχνασμα τοῦ διαβόλου.
Ἡ ἀνθρωπότητα θὰ ζητεῖ βοήθεια ἀπὸ τοὺς ἐξωγήινους, χωρὶς νὰ γνωρίζει ὅτι αὐτοὶ
στὴν πραγματικότητα εἶναι δαίμονες.
Ὁ Γέροντας Γαβριὴλ ὁ διὰ Χριστὸν σαλὸς (1929-1995), πλήρης Χάριτος καὶ ἁγιοπνευματικῶν
χαρισμάτων, ἀπολάμβανε μεγάλου σεβασμοῦ στὴ Γεωργία. Μαρτυρίες γιὰ τὴν ἁγιότητα
τοῦ δίνουν σὲ ἕνα μικρὸ βιβλίο Μητροπολίτες, ἡγούμενοι, ἡγουμένισσες, μοναχοί, ἱερεῖς
καὶ λαικοί.
Ὁ Γέροντας ἦταν ἀσυμβίβαστος μὲ κάθε ἀντίχριστη πολιτικὴ καὶ πρακτική. Τὴν πρωτομαγιὰ τοῦ 1965 ἔκαψε ἕνα 12μετρο πορτραῖτο τοῦ Λένιν ποὺ κρεμόταν στὸ κτίριο τοῦ ἀνωτάτου Σοβιὲτ στὴν Τυφλίδα, πρωτεύουσα τῆς Γεωργίας. Συνελήφθη ἀπὸ τὴν Κά-Γκέ-Μπέ. Στὴν ἐρώτηση τοῦ ἀνακριτοῦ γιατί τὸ ἔκανε ἀπάντησε: «Τὸ ἔκανα γιατί δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λατρεύουμε ἕνα ἄνθρωπο. Ἐκεῖ, στὴν θέση τοῦ πορτραίτου τοῦ Λένιν, πρέπει νὰ κρεμάσετε τὴν εἰκόνα τῆς Σταυρώσεως τοῦ Χριστοῦ. Γιατί γράφετε ‘Δόξα στὸν Λένιν’; Πρέπει νὰ γράψετε: Δόξα στὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό». Μετὰ ἀπὸ αὐτὸ τὸν ἔκλεισαν σὲ ψυχιατρικὴ κλινική, ὅπου διέγνωσαν σχιζοφρένεια!!!
Χριστιανικές
ομολογίες της Δύσης σε βαθιά κρίση;
Του Πρωτοπρεσβύτερου Στέφανου Στεφόπουλου εφημέριου του Ι.Ν
Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας Ευβοίας
Μετά από μακρό χρονικό διάστημα αποχής ή υποτονικής παρουσίας στο χώρο της ποιμαντικής κατά των αιρέσεων λόγω της ασθενείας και πρόσφατα της κοιμήσεως του εκλεκτού εν Χριστώ αδελφού και στυλοβάτη της ενοριακής μας ιστοσελίδας (entaksis.gr), μακαριστού Κωνσταντίνου Ναυπλιώτη, συνεχίζουμε την προσπάθειά μας.
ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ[:Ρωμ.6,18-23]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Τὰ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 4-7-1993] (Β282)
Ο Απόστολος Παύλος, αγαπητοί μου, στη σημερινή προς Ρωμαίους επιστολή του, περικοπή που ακούσαμε προηγουμένως, κάνει λόγο για την αμαρτία. Και δείχνει ότι η αμαρτία, ενώ φαίνεται ότι είναι ελευθερία, όμως στην πραγματικότητα είναι αιχμαλωσία του ανθρώπου, και κάτι χειρότερο: Η αμαρτία αποφέρει τον θάνατον. Έτσι γράφει συμπερασματικά: «Τὰ γὰρ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος». Προφανώς αυτό που γράφει είναι σπουδαιότατον και έτσι μας ενδιαφέρει να το προσεγγίσομε και να το ερευνήσουμε. Αναφέρεται το όλο χωρίον σε τρεις λέξεις: «Ἁμαρτία, ὀψώνια, θάνατος». Και δείχνουν σαφώς το αίτιον και το αποτέλεσμα: Η αμαρτία φέρει τον θάνατον.
Αλλά τι είναι αμαρτία; Πρέπει να ομολογήσομε, αγαπητοί, ότι πολλοί μας Χριστιανοί δεν γνωρίζουν τι σημαίνει αμαρτία. Έχουν αγνωσία της αμαρτίας. Με ανείπωτα κακές συνέπειες στο θέμα αυτό. Επιπλέον η έννοια της αμαρτίας φιλοσοφικά ή όπως οι αρχαίοι Έλληνες την θεωρούσαν, είναι η αστοχία. Δηλαδή όταν αστοχεί κανείς, αυτό λέγεται «ἁμαρτία». Μάλιστα ο Όμηρος χρησιμοποιεί την λέξη και μάλιστα το ρήμα «ἁμαρτάνω» και σημαίνει -έχει σημασία πολλή- αστοχώ, αποτυγχάνω, αποπλανώμαι, χάνω, στερούμαι, αμελώ. Και το περίεργον είναι ότι και σήμερα ακόμη στους πολλούς Χριστιανούς μας και μάλιστα λογίους Χριστιανούς μας υπάρχει αυτή η έννοια, όπως στον Όμηρο, αυτή η έννοια για την αμαρτία· δηλαδή ως αστοχία.
ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ[: Ρωμ. 6,18-23]
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ
ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ
«Ἐλευθερωθέντες δὲ ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐδουλώθητε τῇ δικαιοσύνῃ(:Κι έτσι, αφού ελευθερωθήκατε από την αμαρτία, γίνατε δούλοι στην αρετή )»[Ρωμ.6,18]. Εδώ δείχνει δύο δωρεές του Θεού, και την απελευθέρωση από την αμαρτία, και την υποδούλωση στην αρετή, πράγμα που είναι καλύτερο από κάθε ελευθερία. Γιατί ο Θεός έκανε το ίδιο, όπως θα έκανε κάποιος αν, παραλαμβάνοντας ένα ορφανό παιδί που μεταφέρθηκε από τους βαρβάρους στην χώρα τους, δεν το ελευθέρωνε μόνο από την αιχμαλωσία, αλλά και γινόταν γι΄αυτό πατέρας προνοητικός και το ανέβαζε στην πιο μεγάλη τιμή. Αυτό ακριβώς έγινε και σε μας. Γιατί όχι μόνον μας ελευθέρωσε από τα παλαιά κακά, αλλά και σε αγγελική ζωή μας οδήγησε, και άνοιξε για μας δρόμο άριστης διαγωγής, αφού μας παρέδωσε στην ασφάλεια της αρετής, θανάτωσε τα παλαιά κακά, νέκρωσε τον παλαιό μας άνθρωπο και μας οδήγησε στην αιώνια ζωή[…].
Ο
Γκεόργκι Κοβαλένκο, «κληρικός» της σχισματικής «Ορθόδοξης Εκκλησίας της
Ουκρανίας» (ΟCU), σχολίασε την τρέχουσα κατάσταση γύρω από την έξωση των
Μοναχών της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (UOC) από τη Λαύρα Κιέβου-Πετσέρσκ,
τονίζοντας την σκόπιμη καθυστέρηση των δικαστικών διαδικασιών. Σύμφωνα με τον
Κοβαλένκο, σε πρόσφατη συνέντευξη που έδωσε στην «Ουκρανική Πράβντα», η μοναστική κοινότητα της UOC πρέπει να
αντιμετωπιστεί «με νόμους σε κατάσταση πολέμου» και μόνο τότε πρέπει να
εξετάζεται η νομιμότητα μιας τέτοιας απόφασης στο δικαστήριο.
Ο Κοβαλένκο πιστεύει ότι το βασικό πρόβλημα είναι ότι το δικαστικό σύστημα συνεχίζει να βασίζεται σε αρχές από την περίοδο της ειρήνης, ενώ βρίσκεται σε συνθήκες πολέμου. Είναι πεπεισμένος ότι η απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου να τερματίσει τη συμφωνία, που εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2023, θα έπρεπε να είχε εκτελεστεί άμεσα και οποιαδήποτε περαιτέρω διαδικασία θα μπορούσε να λάβει χώρα μόνο μετά την εκτέλεση της έξωσης.
Οι Audato και Ieda Denardi με τα παιδιά τους. Φωτογραφία: ADF
International
Βραζιλία: Γονείς φυλακίστηκαν για κατ' οίκον
εκπαίδευση χωρίς έμφυλη αγωγή
Το δικαστήριο του Σάο Πάολο έκρινε ένοχους «πνευματικής αμέλειας» ζευγάρι που εκπαίδευε τις κόρες του σύμφωνα με τις χριστιανικές οικογενειακές του αξίες.
Τα πρόσφατα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης ξεπέρασαν οριστικά τις κόκκινες γραμμές που έθεσε ο γεωργιανός λαός και παραβίασαν κατάφωρα την κυριαρχία της Γεωργίας και τις αρχές της εθνικής ανεξαρτησίας, δήλωσε ο Σάλβα Παπούασβίλι, Πρόεδρος του Κοινοβουλίου της Γεωργίας.
Όταν το ατελείωτο σκρολάρισμα σε αρνητικές ειδήσεις γίνεται καθημερινή συνήθεια – Πώς επηρεάζει ύπνο, διάθεση και συγκέντρωση – Τα ευρήματα πανελλαδικής έρευνας
Data Centers: Τα «θηρία» των Big Tech καταβροχθίζουν
νερό και δεδομένα, και ο ΟΗΕ μας πουλάει «οικολογικό» σανό!
Ο Γκουτέρες προετοιμάζει την παντοδυναμία του ΟΗΕ με
«πράσινο» περιτύλιγμα, προσφέροντας οικολογικό άλλοθι στους μεγιστάνες της
τεχνολογίας
Συντάκτης: Ελευθέριος Ανδρώνης
ΔΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΑΦΕΝΤΗΣ
π. Δημητρίου Μπόκου
Ο δούλος ενός Ρωμαίου
εκατοντάρχου ασθένησε βαριά. Ο εκατόνταρχος, αν και ειδωλολάτρης, προσέφυγε
στον Χριστό. Προσέκειτο ευνοϊκά προς τη θρησκεία των Ιουδαίων, ήταν μάλλον
προσανατολισμένος προς την αναζήτηση του ενός αληθινού Θεού. Φαίνεται πως λόγω
της κλίσης του αυτής παρακολουθούσε και γνώριζε τα σχετικά με τον Χριστό,
πράγμα που δημιούργησε μέσα του τις προϋποθέσεις για μια αληθινή σχέση μαζί
του. Και ο Χριστός ομολόγησε γι’ αυτόν εμμέσως ότι είναι μέτοχος και τέκνο της
Βασιλείας του Θεού (Κυριακή Δ΄ Ματθαίου).
Η αληθινή σχέση με τον Θεό περνάει πάντα μέσα από τη σχέση προς τον συνάνθρωπο. Και ο εκατόνταρχος έδειξε ότι είχε φτάσει στη σωστή σχέση με τον συνάνθρωπο. Αγαπούσε τον δούλο του. Σε μια εποχή που οι δούλοι νομικά δεν είχαν ανθρώπινη υπόσταση, που συγκαταλέγονταν στα πράγματα, στα υπάρχοντα των αφεντικών τους, ο εκατόνταρχος έδωσε αξία στον δούλο του. Δεν τον θεωρούσε πράγμα, που μπορεί να το κάνει ό,τι θέλει χωρίς να οφείλει λογαριασμό σε κανένα. Τον θεώρησε όμοιό του. Ήταν γι’ αυτόν αγαπητός, πολύτιμος άνθρωπος.
σ.σ. Στοχευμένη η αναφορά της κας Φλώρου στον 97ο Κανόνα της
Πανθέκτης και στο άρθρο 13 του Συντάγματος που παραβιάζονται με τις κοσμικές
εκδηλώσεις μέσα στους Ι. Ναούς..
*Φλώρου Κωνσταντίνα
Όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις παίρνει το πρόβλημα της αποϊεροποίησης, άλλως βεβήλωσης των ιερών μας ναών σε πολλές Μητροπόλεις της πατρίδας μας (πρόσφατα στον Ιερό Ναό Αγίας Μαρίνας στα Ιωάννινα και στον Ιερό Ναό Αγίου Μηνά στη Θεσσαλονίκη), με την άδεια φυσικά και συναίνεση των οικείων Μητροπολιτών. Δεν χρειάζεται, ωστόσο, να έχει κανείς κάποια ιδιαίτερη θεολογική κατάρτιση και ιδιαίτερες θεολογικές γνώσεις για να αντιληφθεί, ότι αυτές οι ενέργειες είναι βλάσφημες και αντικανονικές, απαγορεύονται μάλιστα ρητά από τους Ιερούς Κανόνες της Εκκλησίας, πολλοί από τους οποίους προβλέπουν την καθαίρεση για τους Αρχιερείς/ιερείς και τον αφορισμό για τους λαϊκούς. Ενδεικτικά, οι Πατέρες της Εκκλησίας με τον 97 ο Κανόνα της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου ορίζουν, ότι αυτός πού αδιάκριτα μεταβάλλει τούς Ιερούς Ναούς σε κοινούς κοσμικούς τόπους, εάν είναι κληρικός πρέπει να καθαιρεθεί και εάν είναι λαϊκός πρέπει να αφορισθεί.
Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Παροναξίας γιὰ τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως
τῶν ἀποδοχῶν τῶν Ἀρχιερέων.
Ἐπειδὴ τὶς τελευταῖες ἡμέρες γίνομαι ἀποδέκτης ἐρωτήσεων καὶ σχολίων ἐκ
μέρους Κληρικῶν καὶ λαϊκῶν ἀδελφῶν μας γιὰ τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τοῦ
Ἀρχιεπισκόπου καὶ τῶν Μητροπολιτῶν, θεώρησα ἀναγκαῖο νὰ γνωστοποιήσω πρὸς τὸ εὐσεβὲς
πλήρωμα τῆς Μητροπόλεώς μας, ὅτι εὐθὺς ὡς προέκυψε τὸ ζήτημα ἀυτό, ἐξέφρασα τὴν
διαφωνία μου γιὰ τὴν προτεινόμενη αὔξηση, τόσο μὲ προφορικὴ δήλωσή μου (ὅταν
ρωτήθηκα ἀπὸ δημοσιογράφο μεγάλου τηλεοπτικοῦ σταθμοῦ), ὅσο καὶ μὲ ἐπιστολή μου
πρὸς τὴν Ἱερὰ Σύνοδο (ἀριθμ. πρωτ. 276/11-6-2026) ἡ ὁποία καὶ παρατίθεται στὴ
συνέχεια.
Ὅπως ἐπισημαίνω καὶ στὴν σύντομη ἐπιστολή μου, ἡ ἐν λόγῳ διάταξη
περισσότερο δημιουργεῖ ἀφορμὲς ἐπικρίσεων καὶ σκανδαλισμοῦ, παρὰ ἐπιλύει
προβλήματα. Γι᾿ αὐτὸ καὶ πιστεύω ὅτι ἔστω τὴν τελευταία στιγμή πρέπει νὰ ἀποσυρθεῖ
ἀπό τὸ ὑπὸ ψήφιση νομοσχέδιο.
Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟ
Ἑωσφορικὸς Ἐγωϊσμὸς
Τοῦ κ. Δημητρίου Λογοθέτη, θεολόγου
Στὴν χριστιανικὴ γραμματεία καὶ τὴν πατερικὴ παράδοση, ὁ ἐγωισμὸς δὲν προσεγγίζεται ἁπλῶς ὡς μιὰ ἠθικὴ ἀτέλεια ἢ ἕνα ψυχολογικὸ ἐλάττωμα τῆς ἀνθρωπίνης συμπεριφορᾶς. Ἀποτελεῖ μιὰ βαθειὰ ὀντολογικὴ διαστροφή, τὴν ρηξικέλευθη ἀλλοίωση τῆς ἴδιας τῆς φύσεως τοῦ κτίσματος. Ἡ ἀπαρχὴ αὐτῆς τῆς πνευματικῆς ἀσθένειας ἐντοπίζεται στὴν πτώση τοῦ Ἑωσφόρου, τοῦ πρώτου τῶν ἀγγέλων, ὁ ὁποῖος τυφλωμένος ἀπὸ τὴν ἴδια του τὴν λαμπρότητα, ἐπεδίωξε τὴν αὐτονομία του ἀπὸ τὸν Κτίστη. Δὲν θέλησε ἁπλῶς νὰ εἶναι ἐλεύθερος· θέλησε νὰ γίνει ὁ ἴδιος θεὸς στὴ θέση τοῦ Θεοῦ, ἐγκαθιδρύοντας τὴν ἀπόλυτη ἐξουσία του πάνω στὸ σύμπαν.
Ὅπως χαρακτηριστικὰ διασώζει ὁ προφήτης Ἡσαΐας, ὁ ἐσωτερικὸς διάλογος τοῦ ἐκπεσόντος ἀγγέλου ἀποκαλύπτει τὸν πυρήνα αὐτῆς τῆς πλάνης:
Ἀριθμ. Πρωτ.
610
Ἐν Νεαπόλει τῇ 18-06-202
Πρός Τούς εὐσεβεῖς Χριστιανούς τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πέτρας καί Χερρονήσου
Ἀδελφοί μου,
Πάλι κι ἐφέτος, κατά τή συνήθειά
τους, οἱ Χιλιαστές ἤ Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβᾶ ἔχουν σκορπίσει παντοῦ, σὲ πόλεις καί
χωριὰ ἐνημερωτικά φυλλάδια μέ τά ὁποῖα καλοῦν ὅλους ὅσοι θέλουν νά παρευρεθοῦν
στήν ἑτήσια συνέλευσή τους μέ θέμα «Αἰώνια εὐτυχία, τρόποι ἀπόκτησής της» ἀπό τήν Παρασκευή 26 Ἰουνίου μέχρι καί τήν
Κυριακή 28 Ἰουνίου στό Royal Hall στά Μάλια Ἡρακλείου.
Ὡς Ἐπίσκοπός σας, πού ἔχει τὴν εὐθύνη καὶ θέλει νά διαφυλάξει τό λογικό ποίμνιο πού τοῦ ἔχει ἐμπιστευθεῖ ὁ Ἀρχιποιμένας Χριστός ἀπό τή λύμη τῶν πάσης φύσεως αἱρετικῶν καὶ ἐν προκειμένῳ, ἀπὸ τὴν πλάνη τῶν Μαρτύρων τοῦ Ἰεχωβᾶ, οἱ ὁποῖοι μέ κάθε μέσο καί τρόπο προσπαθοῦν νά προωθήσουν τίς αἱρετικές δοξασίες τους, αἰσθανόμεθα τὴν ἀνάγκη νὰ ἐφιστήσομε τήν προσοχή ὅλων γιά τή μή συμμετοχή κανενός χριστιανοῦ Ὀρθοδόξου σέ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τίς ἐκδηλώσεις. Οἱ ἐκδηλώσεις αὐτὲς ἔχουν καθαρά προσηλυτιστικό χαρακτήρα.
Η σιωπή
του ανθρώπινου λόγου μέσα στην πολύβουη κοινωνία
Πρωτοπρ. Ιωάννου
Γκιάφη,
Πολιτικού Επιστήμονος-Θεολόγου- Προϊσταμένου Ι. Ν. Αγίου Χριστοφόρου Αγρινίου
"Εἰ μὴ καθέξεις γλῶσσαν, ἔσται σοὶ κακά." Μια αρκετά εύστοχη υπόθεση πραγματοποιεί ο αρχαίος κωμικός ποιητής Μένανδρος η οποία εφαρμόζεται πλήρως στην καθημερινότητα. "Εάν κάποιος δεν συγκρατεί τη γλώσσα του, μπορεί να του συμβούν συμφορές." Πολλές φορές η πολυλογία, η φλυαρία και γενικότερα η κακή χρήση του λόγου δύναται να προκαλέσουν αρκετές ζημιές στις ανθρώπινες σχέσεις. Αντίθετα ο λιτός και ειλικρινής λόγος μπορεί να καταστεί ευεργετικός στις ψυχές των ανθρώπων. Πόσο μάλλον η σιωπή σε κρίσιμες καταστάσεις! Είναι προτιμότερο κάποιος να σωπαίνει παρά να ομιλεί άσκοπα προκαλώντας τον θυμό και τη διαμάχη των άλλων. Πόσες συζητήσεις δεν κατέληξαν σε τραγωδίες; Πόσες συνομιλίες δεν οδηγήθηκαν ακόμη και σε εγκλήματα; Επομένως ο λόγος έχει θετικά αποτελέσματα, όταν είναι μετρημένη η ρήση του.
ΙΕΡΑ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΥΘΗΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ
ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ
Ἐνημέρωση
περί τοῦ Κλήδονα
Ἱεροδ.
Ἱεροθέου Κρητικοῦ,
Ἱεροκήρυκος Ἱ. Μ. Κυθήρων & Ἀντικυθήρων
Μέ πολλή θλίψη πληροφορηθήκαμε τήν ἐπικείμενη ἀναβίωση τοῦ ἀρχαίου ἐθίμου τοῦ Κλήδονα ἐντός τῶν ὁρίων τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας. Χωρίς διάθεση σύγκρουσης ἤ θέλοντας νά ψέξουμε ἤ νά θίξουμε κανέναν -ἄλλωστε ὅλοι μᾶς εἶναι συμπαθεῖς καί ἐκτιμοῦμε τά πρόσωπά τους καί τήν προσφορά τους- ἐπιθυμοῦμε ἁπλῶς νά ἐνημερώσουμε γι’ αὐτό τό ἔθιμο ἀπό Χριστιανικῆς πλευρᾶς. Προβαίνουμε σ’ αὐτήν τήν ἐνημέρωση μέ πολλή ἀγάπη, ἀνυπόκριτη, καί ἔπειτα ὁ καθένας ἄς πράξει κατά τή χριστιανική του συνείδηση.
Ἂν νομίζετε ὅτι σ᾿ αὐτὴ τὴν ἀλλοπρόσαλλη ἐποχὴ τὰ ἔχετε πληροφορηθεῖ ὅλα, κάνετε λάθος μεγάλο. Ἀποκαλοῦνται «therians», θὰ λέγαμε «θηριανοί». Ἔχουν παρουσιασθεῖ τὰ τελευταῖα χρόνια. Ὅμως ἴσως νὰ μὴ μαθαίναμε κάτι παραπάνω γι᾿ αὐτὰ τὰ παράξενα «θηρία», ἂν ὁ Σύλλογος Κτηνιάτρων Πορτογαλίας δὲν εἶχε ἐκδώσει αὐστηρὴ ἀνακοίνωση, ἡ ὁποία ἔκανε τρομερὴ αἴσθηση σὲ ὅλο τὸν κόσμο.
Τὸ κίνημα τῶν ΛΟΑΤΚΙ
γνώρισε φέτος μία ὀδυνηρὴ ἔκπληξη: οἱ βασικοὶ ἐκφραστὲς τοῦ πολιτικοῦ
συστήματος τοὺς γύρισαν τὴν πλάτη.
Ἡ ἑταιρεία ΣΤΑΣΥ ἀρνήθηκε νὰ ἀναρτήσει μέσα στὸ Μετρὸ τῆς Ἀθήνας ἀφίσες ποὺ διαφήμιζαν τὸ «gay pride» τῆς πλατείας Συντάγματος. Ἔτσι τὸ Σάββατο 13 Ἰουνίου 2026, μὲ ἐξαίρεση τοὺς κυρίους Χάρη Δούκα, Στέφανο Κασσελάκη καὶ τὴν κυρία Ζωὴ Κωνσταντοπούλου, ὅλοι οἱ ἄλλοι πολιτικοὶ ἀρχηγοὶ καὶ βουλευτὲς ἐξαφανίσθηκαν. Δὲν φάνηκαν αὐτὴ τὴ φορά, ὅπως στὸ παρελθόν, ὑπουργοὶ καὶ βουλευτὲς ποὺ εἶχαν δώσει τὸ «παρὼν» σὲ προηγούμενες παρελάσεις. Δὲν φάνηκε οὔτε ὁ Ἀλέξης Τσίπρας, οὔτε ὁ Νίκος Ἀνδρουλάκης…
Ἡ ἄρνηση τῆς ἑταιρείας τοῦ Μετρὸ νὰ ἀναρτήσει ἀφίσες διαφημίσεως τῆς «παρέλασης ὑπερηφάνειας» ἐξόργισε τὸ κίνημα τῶν ΛΟΑΤΚΙ. Ὅμως τὸ 2021, ὅταν στὸ Μετρὸ εἶχε ἀναρτηθεῖ ἀφίσα ἐναντίον τῶν ἐκτρώσεων, τὸ ἴδιο τὸ κίνημα πρωτοστάτησε στὶς ἀντιδράσεις ἐναντίον της καὶ ἀναγκάσθηκε ἡ ἑταιρεία νὰ ἀποσύρει τὴν ἀφίσα.
Ποιο είναι το ενιαίο, διαφανές και μετρήσιμο πλαίσιο
που καθορίζει αυτές τις αποδοχές;
Στυλιανός
Καβάζης
Οι Μουφτήδες της Θράκης μισθοδοτούνται από το Ελληνικό Δημόσιο με αποδοχές που φτάνουν περίπου τα 4.671,90 ευρώ μικτά τον μήνα, δηλαδή στο επίπεδο ανώτατων διοικητικών στελεχών του κράτους. Παράλληλα, και άλλοι θρησκευτικοί λειτουργοί εντάσσονται σε καθεστώτα δημόσιας ή ημι-δημόσιας χρηματοδότησης.
ΓΕΝΕΣΙΟΝ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού αρχιμανδρίτου Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
Η ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΤΟΥ
[Εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 24-6-2001]
Σήμερα η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, γιορτάζει το Γενέσιον του μεγάλου προφήτου και Βαπτιστού Ιωάννου, του Προδρόμου. Μεγάλη μορφή και «μείζων τῶν προφητῶν» ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος. Ανάμεσα, βέβαια, στις αρετές που τον στόλιζαν αυτόν τον τελευταίο προφήτη της Παλαιάς Διαθήκης, εκείνη που ιδιαιτέρως έλαμπε ήταν η αρετή της ταπεινοφροσύνης. Δεν ήταν μικρό πράγμα, τη στιγμή που εσημειώνετο το απόγειο της δόξης του, τη στιγμή που τα φτερά της φήμης του είχαν φτάσει σε όλη την Ιουδαία γη και Σαμάρειαν και Γαλιλαίαν, τη στιγμή που είχε φτάσει να είναι ο πιο δημοφιλής άνθρωπος, να ομολογεί συνειδητά, με όλο το βάθος μιας σωστής ταπεινώσεως, ότι «αὕτη οὖν ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ πεπλήρωται. Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι.». Δηλαδή «η χαρά για μένα επληρώθη. Έχω πλήρη χαρά. Διότι Εκείνος πρέπει να αυξάνει - ποιος Εκείνος; Ο Μεσσίας- ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος», λέγει, «καὶ ἔμπροσθέν μου γέγονε». «Ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος», χρονικά. «Ἔμπροσθὲν μου γέγονε», ποιοτικά. «Είναι ανώτερός μου». «Ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι». «Εκείνος να αυξάνει, εγώ δε να ελαττώνομαι, να χάνομαι μπροστά Του».
