Μεγάλη Πέμπτη: Ένα αγκάθινο στεφάνι στον
Χριστό κάθε φορά που χρίζουμε «βασιλιά» τον εαυτό μας
Η ανθρωπότητα συνεχίζει να πλέκει στεφάνια από αγκάθια, για Εκείνον που τα
μεταστοιχειώνει σε αγάπη και σωτηρία
Συντάκτης: Ελευθέριος Ανδρώνης
«Μη σκιάζεστε στα σκότη! Η λευθεριά σαν της αυγής το φεγγοβόλο αστέρι της νύχτας το ξημέρωμα θα φέρει». Ι. Πολέμης
Μεγάλη Πέμπτη: Ένα αγκάθινο στεφάνι στον
Χριστό κάθε φορά που χρίζουμε «βασιλιά» τον εαυτό μας
Η ανθρωπότητα συνεχίζει να πλέκει στεφάνια από αγκάθια, για Εκείνον που τα
μεταστοιχειώνει σε αγάπη και σωτηρία
Συντάκτης: Ελευθέριος Ανδρώνης
Πρεσβύτερος π. Ηλίας Διακουμάκος
Σχόλιο στην προκλητική
πρόσκληση
της Ένωσης Αθέων για κρεατοφαγία και «Φανερό Δείπνο» τη Μεγάλη Παρασκευή
Ελευθερία, πρόκληση και
ιερότητα:
Θεολογικο-φιλοσοφικός
στοχασμός στη σύγχρονη δημόσια σφαίρα
Πρόλογος
Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μία ιδιότυπη ένταση: από τη μία πλευρά, η ελευθερία έχει αναχθεί σε ύψιστη αξία, σχεδόν αυτονόητη και αδιαπραγμάτευτη· από την άλλη, η ίδια αυτή ελευθερία φαίνεται συχνά να αποσυνδέεται από το βάθος, το μέτρο και την ευθύνη που την καθιστούν ουσιαστική. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν ο άνθρωπος είναι ελεύθερος, αλλά πώς νοεί και πώς ασκεί αυτή την ελευθερία.

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
ΓΙΑ ΤΑ
ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ,
σύμφωνα
με το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον
«Τότε οὖν παρέδωκεν αὐτὸν αὐτοῖς ἵνα σταυρωθῇ. Παρέλαβον δὲ τὸν Ἰησοῦν καὶ ἤγαγον· καὶ βαστάζων τὸν σταυρὸν αὐτοῦ ἐξῆλθεν εἰς τὸν λεγόμενον κρανίου τόπον, ὃς λέγεται ἑβραϊστὶ Γολγοθᾶ, ὅπου αὐτὸν ἐσταύρωσαν(:τότε λοιπόν ο Πιλάτος τούς παρέδωσε τον Ιησού για να σταυρωθεί. Παρέλαβαν τότε οι στρατιώτες τον Ιησού και άρχισαν να Tον οδηγούν προς τον τόπο όπου θα Tον σταύρωναν. Και Aυτός, βαστάζοντας επάνω στον ώμο τον σταυρό Tου, βγήκε έξω από τα τείχη της πόλεως μέχρι κάποια τοποθεσία που λέγεται ‘’Κρανίου τόπος’’ και στην εβραϊκή γλώσσα λέγεται ‘’Γολγοθά’’. Εκεί Tον σταύρωσαν)»[Ιω.19.16-17].
Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΗΣ ΤΟΥ
ΚΥΡΙΟΥ
σύμφωνα με το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο
[Υπομνηματισμός στα εδάφια
Ματθ.27,24-44]
«Τότε οἱ στρατιῶται τοῦ ἡγεμόνος παραλαβόντες τὸν ᾿Ιησοῦν εἰς τὸ πραιτώριον συνήγαγον ἐπ᾿ αὐτὸν ὅλην τὴν σπεῖραν· καὶ ἐκδύσαντες αὐτὸν περιέθηκαν αὐτῷ χλαμύδα κοκκίνην, καὶ πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπέθηκαν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ κάλαμον ἐπὶ τὴν δεξιὰν αὐτοῦ, καὶ γονυπετήσαντες ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἐνέπαιζον αὐτῷ λέγοντες· χαῖρε ὁ βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων(:Τότε οι στρατιώτες του ηγεμόνα, αφού πήραν τον Ιησού και Τον οδήγησαν στην εσωτερική αυλή του παλατιού, όπου έμενε ο επίτροπος της Ρώμης, μάζεψαν τριγύρω Του όλη τη φρουρά. Και αφού Τον έγδυσαν, επειδή ήθελαν να διακωμωδήσουν τις βασιλικές Του αξιώσεις, Τον έντυσαν με κόκκινο μανδύα. Επιπλέον, έπλεξαν στεφάνι από αγκάθια και το έβαλαν πάνω στο κεφάλι Του αντί για στέμμα, και στο δεξί Του χέρι Τού έδωσαν ένα καλάμι αντί για βασιλικό σκήπτρο. Κι αφού γονάτισαν μπροστά Του, Τον ενέπαιζαν και Του έλεγαν: “Χαίρε, βασιλιά των Ιουδαίων”)»[Ματθ.27,27-29].
Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
ΓΙΑ ΤΗ
ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΠΙΛΑΤΟΥ
«῾Ο δὲ ᾿Ιησοῦς ἔστη ἔμπροσθεν τοῦ ἡγεμόνος· καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν λέγων· σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν ᾿Ιουδαίων; ὁ δὲ ᾿Ιησοῦς ἔφη αὐτῷ· σὺ λέγεις. καὶ ἐν τῷ κατηγορεῖσθαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ τῶν πρεσβυτέρων οὐδὲν ἀπεκρίνατο(:Ο Ιησούς λοιπόν στάθηκε μπροστά στον ηγεμόνα. Και ο ηγεμόνας Τον ρώτησε: “Εσύ είσαι ο βασιλιάς των Ιουδαίων;” Ο Ιησούς τότε του αποκρίθηκε: “Εσύ λες ότι είμαι βασιλιάς των Ιουδαίων, χωρίς όμως να κατανοείς και τον πνευματικό χαρακτήρα της βασιλείας μου”. Και ενώ Τον κατηγορούσαν οι αρχιερείς και οι πρεσβύτεροι, δεν έδωσε καμία απάντηση)»[Ματθ.27,11-12].

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ
ΑΠΟΦΑΣΗ ΘΑΝΑΤΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ
ΚΑΙ ΤΟ
ΦΟΒΕΡΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΙΟΥΔΑ
[υπομνηματισμός
των εδαφίων Ματθ.27,1-10]
«Πρωΐας δὲ γενομένης συμβούλιον ἔλαβον πάντες οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ κατὰ τοῦ ᾿Ιησοῦ ὥστε θανατῶσαι αὐτόν· καὶ δήσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον καὶ παρέδωκαν αὐτὸν Ποντίῳ Πιλάτῳ τῷ ἡγεμόνι (:και όταν ξημέρωσε, συνεδρίασαν όλοι οι αρχιερείς και οι πρεσβύτεροι του λαού εναντίον του Ιησού, για να επιτύχουν την εκτέλεση της θανατικής ποινής Του. Και αφού Τον έδεσαν, Τον πήραν από εκεί και Τον παρέδωσαν στον Πόντιο Πιλάτο, τον Ρωμαίο επίτροπο και διοικητή)»[Ματθ.27,1-2].

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ
ΑΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ
[υπομνηματισμός
των εδαφίων Ματθ.26,69-75]
«῾Ο δὲ Πέτρος ἔξω ἐκάθητο ἐν τῇ αὐλῇ· καὶ προσῆλθεν αὐτῷ μία παιδίσκη λέγουσα· καὶ σὺ ἦσθα μετὰ ᾿Ιησοῦ τοῦ Γαλιλαίου(:Ο Πέτρος στο μεταξύ καθόταν έξω στην αυλή. Κι εκεί τον πλησίασε μια μικρή υπηρέτρια και του είπε: ‘’Ήσουν κι εσύ μαζί με τον Ιησού τον Γαλιλαίο’’)· ὁ δὲ ἠρνήσατο ἔμπροσθεν αὐτῶν πάντων λέγων· οὐκ οἶδα τί λέγεις(:Αυτός όμως αρνήθηκε μπροστά σε όλους αυτούς και είπε: Δεν ξέρω τι λες)·ἐξελθόντα δὲ αὐτὸν εἰς τὸν πυλῶνα εἶδεν αὐτὸν ἄλλη καὶ λέγει αὐτοῖς· ἐκεῖ καὶ οὗτος ἦν μετὰ ᾿Ιησοῦ τοῦ Ναζωραίου(: και όταν βγήκε στην εξώπορτα και το προαύλιο, τον είδε μια άλλη και είπε σε αυτούς που ήταν μαζεμένοι:’’ Ήταν κι αυτός εκεί, μαζί με τον Ιησού τον Ναζωραίο’’)·καὶ πάλιν ἠρνήσατο μεθ᾿ ὅρκου ὅτι οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον(:και πάλι ο Πέτρος αρνήθηκε με όρκο λέγοντας: ‘’Δεν τον γνωρίζω αυτόν τον άνθρωπο’’)·μετὰ μικρὸν δὲ προσελθόντες οἱ ἑστῶτες εἶπον τῷ Πέτρῳ· ἀληθῶς καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ· καὶ γὰρ ἡ λαλιά σου δῆλόν σε ποιεῖ(:Ύστερα πάλι από λίγο πλησίασαν εκείνοι που στέκονταν εκεί και είπαν στον Πέτρο: ‘’Ασφαλώς κι εσύ από αυτούς είσαι· γιατί και η προφορά της ομιλίας σου σε προδίδει και σε αποκαλύπτει)·τότε ἤρξατο καταναθεματίζειν καὶ ὀμνύειν ὅτι οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. καὶ εὐθέως ἀλέκτωρ ἐφώνησε(:Τότε εκείνος άρχισε να καταριέται τον εαυτό του και να ορκίζεται λέγοντας:’’Δεν τον ξέρω τον άνθρωπο’’. Και αμέσως λάλησε ο πετεινός). Καὶ ἐμνήσθη ὁ Πέτρος τοῦ ρήματος ᾿Ιησοῦ εἰρηκότος αὐτῷ ὅτι πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με· καὶ ἐξελθὼν ἔξω ἔκλαυσε πικρῶς(:και τότε θυμήθηκε ο Πέτρος τον λόγο του Ιησού, που του είχε πει ότι ‘’προτού λαλήσει ο πετεινός, θα με αρνηθείς τρεις φορές’’. Κι αφού βγήκε έξω από την εξώπορτα και το προαύλιο, έκλαψε πικρά)»[Ματθ.26,69-75].

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ
ΑΝΑΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΪΑΦΑ
[Υπομνηματισμός
των εδαφίων Ματθ. 26, 57 – 68]
Οι μαθητές λοιπόν αναχώρησαν. «Οἱ δὲ κρατήσαντες τὸν ᾿Ιησοῦν ἀπήγαγον πρὸς Καϊάφαν τὸν ἀρχιερέα, ὅπου οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι συνήχθησαν(:και αυτοί αφού συνέλαβαν τον Ιησού, Τον έφεραν στον Καϊάφα τον αρχιερέα, όπου συγκεντρώθηκαν οι γραμματείς και οι πρεσβύτεροι)·ὁ δὲ Πέτρος ἠκολούθει αὐτῷ ἀπὸ μακρόθεν ἕως τῆς αὐλῆς τοῦ ἀρχιερέως, καὶ εἰσελθὼν ἔσω ἐκάθητο μετὰ τῶν ὑπηρετῶν ἰδεῖν τὸ τέλος(:ο Πέτρος μάλιστα Τον ακολουθούσε από μακριά μέχρι το προαύλιο του μεγάρου του αρχιερέα. Κι αφού μπήκε στην εσωτερική αυλή, καθόταν εκεί μαζί με τους υπηρέτες, για να δει πώς θα τελείωνε η υπόθεση)»[Ματθ.26,57-58].

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΗ
ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
«Ταῦτα
ἐλάλησεν ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐπῆρε τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ εἶπε·
πάτερ, ἐλήλυθεν ἡ ὥρα· δόξασόν σου τὸν υἱόν, ἵνα καὶ ὁ υἱός σου δοξάσῃ σε(:αυτά είπε ο Ιησούς στους μαθητές Tου κaι έπειτα σήκωσε τα μάτια Tου στον ουρανό και
είπε: “Πατέρα, ήλθε η ώρα που η σοφία Σου όρισε για να πάθω και να θυσιαστώ.
Δέξου τη θυσία του Πάθους μου και δόξασε τον Υιό Σου και ως προς την ανθρώπινη
φύση Του˙ για να σε δοξάσει και ο Υιός Σου με την απολύτρωση και τη σωτηρία των
ανθρώπων, η οποία θα ολοκληρωθεί με τη θυσία Του αυτή και με την αιώνια
αρχιερατική μεσιτεία Του που θα ακολουθήσει μετά από αυτήν”)»[Ιω.17,1].
«Ὅς δ᾿ ἂν ποιήσῃ καὶ
διδάξῃ(:Εκείνος που θα
εφαρμόσει όλες ανεξαιρέτως τις εντολές και θα διδάξει και τους άλλους να τις
τηρούν, Εκείνος που θα αγωνιστεί να τηρήσει όλες τις εντολές και να διδάξει την
τήρησή τους στους ανθρώπους)», λέγει ο Κύριος, «οὗτος
μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν(:αυτός θα ανακηρυχτεί μέγας στη βασιλεία των ουρανών)»[Ματθ.5,17]. Και πολύ ορθά· διότι το
να εκφράζει κανείς φιλόσοφες σκέψεις με τα λόγια είναι εύκολο, ενώ το να
παρουσιάζει με έργα αυτά που λέγει, είναι γνώρισμα ανθρώπου γενναίου και
μεγάλου.
Για τον λόγο αυτό και ο Χριστός, όταν ομιλεί περί ανεξικακίας, φέρει ως πρότυπο ενώπιον όλων τον εαυτό Του, προτρέποντας τους ακροατές να λαμβάνουν από Αυτόν παράδειγμα. Για τον λόγο αυτό και μετά τη συμβουλή αυτή καταφεύγει σε προσευχή, διδάσκοντάς μας κατά τις δοκιμασίες αφού τα αφήσουμε όλα κατά μέρος, να καταφεύγουμε στον Θεό. Διότι αφού είπε: «ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε(:στον κόσμο αυτό θα έχετε θλίψη)» και αναστάτωσε τις ψυχές τους με την ανησυχία, πάλι δια της προσευχής αναπτερώνει το φρόνημά τους· διότι μέχρι τότε έστρεφαν την προσοχή τους οι Μαθητές προς Αυτόν, σαν να ήταν ένας άνθρωπος.

Ο
ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
ΓΙΑ
ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟΥΔΑ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΛΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ
[Υπομνηματισμός των εδαφίων: Ματθ.
26,47-56]
«Καὶ ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ Ἰούδας εἷς τῶν δώδεκα ἦλθε, καὶ μετ᾿ αὐτοῦ ὄχλος πολὺς μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ(:και ενώ ο Ιησούς τους μιλούσε ακόμη, ιδού, ήλθε ο Ιούδας, ένας από τους δώδεκα. Και μαζί του ήλθε κι ένα μεγάλο πλήθος από ανθρώπους οπλισμένους με μαχαίρια και με ρόπαλα, τους οποίους είχαν στείλει οι αρχιερείς και οι πρεσβύτεροι του λαού)»[Ματθ.26,47].
ΑΓΙΑ ΠΡΟΚΛΑ,
Η ΣΥΖΥΓΟΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΙΟΥ ΠΙΛΑΤΟΥ
Βασίλειος Γ. Βοξάκης,Θεολόγος καθηγητής
Κάθε Μεγάλη Πέμπτη βράδυ στην Ακολουθία των Παθών όλοι οι Ορθόδοξοι πιστοί ακούμε το Ε΄ Ευαγγελικό ανάγνωσμα, περικοπή ειλημμένη εκ του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου, να μας διηγείται τη δίκη του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Σε αντίθεση όμως με τον αναφερόμενο σε αυτό Πιλάτο, ο οποίος είναι πασίγνωστος και έχει καταστεί το σύμβολο του άδικου, δειλού και ιδιοτελούς κριτού, η Αγία Πρόκλα είναι ελάχιστα γνωστή στους Χριστιανούς. Ίσως ο σημαντικότερος λόγος γι' αυτό είναι ότι αναφέρεται στην ευαγγελική διήγηση ανώνυμα, έτσι ώστε λίγοι να γνωρίζουν ότι η γυναίκα του Πιλάτου που είδε το όνειρο για τον δικαζόμενο Χριστό και η Αγία Πρόκλα είναι το ίδιο πρόσωπο.

ΘΕΙΑ
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ[:Α΄Κορ. 11, 23-32]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου
Μυτιληναίου με θέμα:
«Η ουσία του
μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας»
[εκφωνήθηκε
στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 1-5-1986]
Σήμερα, Μεγάλη Πέμπτη, αγαπητοί μου, εις τον εσπερινόν -διότι η Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου συνδυάζεται μετά Εσπερινού, η Εκκλησία μας παραθέτει την αποστολικήν εκείνη περικοπή, η οποία αναφέρεται εις την παράδοσιν του μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας. Διότι η Μεγάλη Πέμπτη είναι η ημέρα κατά την οποίαν παρεδόθη το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας. Δηλαδή το μυστήριον της ενώσεως του Χριστού μετά των ανθρώπων. Διότι πρόκειται περί της μετοχής του ανθρώπου εις το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, ώστε ο άνθρωπος να γίνεται σύσσωμος, ένα σώμα, και σύναιμος, ένα αίμα με τον Χριστόν.
ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ:
ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΕΑΝΘΡΩΠΟ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟ
Ἀρχιμ.
Κυρίλλου Κωστοπούλου,
Ἱεροκήρυκος Ἱ. Μ. Πατρῶν - Δρος Θεολογίας
Μεταξὺ ἄλλων, φέρει ἐνώπιόν μας τὴν Μ.
Τετάρτη ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία, τὴν πράξη τοῦ Θεανθρώπου Κυρίου νὰ ζωσθῇ τὸ
λέντιον καὶ νὰ πλύνῃ τοὺς πόδας τῶν Μαθητῶν Του (Ἰωάν. 13, 4-5).
Μὲ αὐτὴν τὴν ἐνέργεια δίδαξε τοὺς Μαθητές Του καὶ ὅσους πίστευσαν σὲ Αὐτὸν τὴν βαθύτατη ἀλήθεια καὶ τὴν συμβουλὴ νὰ Τὸν ἀκολουθήσουν στὴν ὁδὸ τῆς ταπεινώσεως: «ὑπόδειγμα γὰρ δέδωκα ὑμῖν, ἵνα καθὼς ἐγὼ ἐποίησα ὑμῖν καὶ ὑμεῖς ποιῆτε» (Ἰωάν. 13, 15).

ΟΡΘΡΟΣ
ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ[: Λουκά 22,28-34]
Απομαγνητοφωνημένη
ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«ΤΑ ΑΟΡΑΤΑ
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου
Λαρίσης στις 27 - 4- 1994]
Ήδη ο Κύριος, αγαπητοί μου, ευρίσκεται εις το υπερώον μετά των μαθητών Του, ανακείμενος εις την τράπεζαν. Ήταν οι τελευταίες ώρες προ του Πάθους, αλλά και οι τελευταίες Του υποθήκες προς τους μαθητάς Του. Τους είπε: «Ὑμεῖς ἐστε οἱ διαμεμενηκότες μετ᾿ ἐμοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου· κἀγὼ διατίθεμαι ὑμῖν, καθὼς διέθετό μοι ὁ πατήρ μου βασιλείαν (:Εσείς μείνατε μαζί μου εις τους πειρασμούς μου τους ποικίλους. Τρία χρόνια ήσαστε μαζί μου. Θα έχετε την αμοιβή σας. Όπως ο Πατήρ σε μένα διέθεσε βασιλείαν, έτσι και Εγώ σε σας θα διαθέσω βασιλείαν. Εντούτοις, μην το πάρετε απάνω σας, διότι θα περιέλθετε εις πειρασμόν· χωρίς πειρασμόν, κανείς δεν κερδίζει την Βασιλεία του Θεού)». Και ο Κύριος τούς αποκαλύπτει εκείνα τα αόρατα παρασκήνια της Ιστορίας. Τα αόρατα παρασκήνια της Ιστορίας…
Από τη δημοσιογραφία στη
μονοφωνία: Όταν μια ιστορική εφημερίδα γίνεται φερέφωνο εκκλησιαστικής εξουσίας
Χιλιάδες φωνές σιωπούνται, η αμφισβήτηση βαφτίζεται επίθεση και η αλήθεια θυσιάζεται — αλλά η συνείδηση του λαού και η κρίση της ιστορίας δεν εξαγοράζονται.
ΟΡΘΡΟΣ
ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ[:Λουκά
22,1-39]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος
Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου
Λαρίσης στις 26-4-1989]
Τέσσερα θέματα, αγαπητοί μου, επισημαίνονται από τον Συναξαριστήν στον Όρθρο της Μεγάλης Πέμπτης. Ο ιερός Νιπτήρ, ο Μυστικός Δείπνος, η υπερφυής προσευχή του Κυρίου και η προδοσία του Ιούδα. Στην προδοσία καταχωρούνται οι στίχοι: «Τί δεῖ μαχαιρῶν, τί ξύλων, λαοπλάνοι, πρὸς τὸν θανεῖν πρόθυμον εἰς κόσμου λύτρον;». Δηλαδή: «Ως προς τι, λαοπλάνοι άρχοντες, χρησιμοποιείτε μαχαίρια και ξύλα γι’ Αυτόν που είναι πρόθυμος για την λύτρωση του κόσμου να πεθάνει;».
Ἐν
Κυθήροις τῇ 1ῃ Ἀπριλίου 2026
Ἀριθ. Πρωτ.: 186
ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΓΙΟΥ ΠΑΣΧΑ
2026
(ὑπ’ ἀριθ. 257/2026)
Πρός
Τόν Ἱερόν
Κλῆρον καί
τόν
Χριστώνυμον Λαόν
τῆς καθ΄ἡμᾶς
Ἱερᾶς Μητροπόλεως
Κυθήρων καί
Ἀντικυθήρων
«Σήμερον
χαρά πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης καί εὐφροσύνη πνευματική … ΑΝΕΣΤΗ Ο ΚΥΡΙΟΣ καί τήν
οἰκουμένην ἑαυτῷ συνανέστησε»(Ἅγιος
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, Ε.Π.Ε. 36, 76.82)
Ἀγαπητοί
μου Ἀδελφοί καί Συλλειτουργοί,
Ἀδελφοί
μου Χριστιανοί, Τέκνα μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά·
ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ!
Ὁ Ἀναστάς Κύριος καί Θεός ἡμῶν εἴθε νά μᾶς δωροφορήσῃ τό Ἀναστάσιμον Θεῖον καί ἀνέσπερον Φῶς Του, τό «φωτίζον καί ἁγιάζον πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τόν κόσμον», τήν πνευματικήν καί λυτρωτικήν χαράν τῆς λαμπροφόρου Ἀναστάσεως, τήν ἄνωθεν εἰρήνην, τήν θεοδώρητον ἀγάπην καί τήν ἐκ τοῦ Κενοῦ Τάφου πηγάσασαν Θείαν Εὐλογίαν.
![Μεγάλη Τετάρτη: Τι γιορτάζουμε σήμερα. Π@ρνη, ευχέλαιο, τριάκοντα αργύρια [video]](https://www.fimes.gr/wp-content/uploads/2018/04/mistikos_deipnos.jpg)
Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ
ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ
[Υπομνηματισμός
στα εδάφια: Ματθ.26,26-30]
«᾿Εσθιόντων δὲ αὐτῶν λαβὼν ὁ ᾿Ιησοῦς τὸν ἄρτον καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασε καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς καὶ εἶπε· λάβετε φάγετε· τοῦτό ἐστι τὸ σῶμά μου(:και ενώ έτρωγαν, πήρε ο Ιησούς στα χέρια Του τον άρτο, κι αφού ευχαρίστησε, τον έκοψε σε κομμάτια κι άρχισε να τον μοιράζει στους μαθητές λέγοντας: ‘’Λάβετε, φάγετε, αυτό είναι το σώμα μου’’). καὶ λαβὼν τὸ ποτήριον καὶ εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες(:και αφού πήρε το ποτήριο και ευχαρίστησε, το έδωσε σε αυτούς και είπε: ‘’Πιείτε απ’ αυτό όλοι)˙τοῦτο γάρ ἐστι τὸ αἷμά μου τὸ τῆς καινῆς διαθήκης τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν(:διότι αυτό είναι το αίμα μου, που επικυρώνει τη νέα Διαθήκη και χύνεται για τη σωτηρία πολλών, για να τους συγχωρηθούν οι αμαρτίες τους)»[Ματθ.26,26-28].

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ
ΔΕΙΠΝΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ
ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΗΣ
ΕΠΕΡΧΟΜΕΝΗΣ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟΥΔΑ
[Υπομνηματισμός στα εδάφια Ματθ.26,17-25]
«Τῇ δὲ πρώτῃ τῶν ἀζύμων προσῆλθον οἱ μαθηταὶ τῷ ᾿Ιησοῦ λέγοντες αὐτῷ· ποῦ θέλεις ἑτοιμάσωμέν σοι φαγεῖν τὸ πάσχα; ὁ δὲ εἶπεν· ὑπάγετε εἰς τὴν πόλιν πρὸς τὸν δεῖνα καὶ εἴπατε αὐτῷ· ὁ διδάσκαλος λέγει, ὁ καιρός μου ἐγγύς ἐστι· πρὸς σὲ ποιῶ τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου(:την πρώτη λοιπόν από τις επτά ημέρες που διαρκούσε η εορτή των αζύμων, δηλαδή του Πάσχα, ήλθαν οι μαθητές στον Ιησού και του είπαν: “Πού θέλεις να σου ετοιμάσουμε να φας το Πάσχα;” Κι ο Ιησούς τους απάντησε: “Πηγαίνετε στην πόλη στον τάδε και να του πείτε: “Ο διδάσκαλος λέει: Ο καιρός του Πάθους μου πλησιάζει. Σκέφτομαι να κάνω με τους μαθητές μου στο σπίτι σου το καινούργιο Πάσχα και όχι εκείνο που από αύριο το βράδυ θα αρχίσουν να εορτάζουν οι Ιουδαίοι”)» [Ματθ.26,17-18]
ΟΡΘΡΟΣ
ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία
μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
με θέμα:
«ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ
ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ 21ον ΨΑΛΜΟΝ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης
στις 22-4-1992]
[Μέρος Β΄] - ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΟ Α΄ΜΕΡΟΣ
Όπως είδαμε, αγαπητοί μου, χθες το βράδυ, ο 21ος Ψαλμός είναι καθαρά μεσσιακός και σαν τέτοιον τον αποδέχεται τόσο η Εκκλησία μας, όσο και η Συναγωγή. Οι λεπτομέρειες αυτού του Ψαλμού σε προφητικό επίπεδο, 1000 χρόνια προ Χριστού, έργον του προφητάνακτος Δαβίδ, συγκρινόμενες με τα γεγονότα, που επεσυνέβησαν εις το πρόσωπον του Ιησού Χριστού είναι κάτι το συγκλονιστικόν. Γι'αυτό η προφητεία αυτή, μοναδικό φαινόμενο σε παγκόσμιες διαστάσεις, είναι το πιο ισχυρό στοιχείο βεβαιώσεως της αληθείας. Έτσι, δεν μπορούν να ισχυριστούν οι ορθολογισταί ότι η πίστις είναι τυφλή και δεν ταιριάζει στη λογική. Εκείνο το ανεκδιήγητο «Πίστευε καὶ μὴ ἐρεύνα» ούτε αγιογραφικόν είναι, ούτε πατερικόν. Βέβαια θα μπορούσε να έχει σε ειδικές περιπτώσεις και υπό προϋποθέσεις την θέση του, αλλά η πίστις ερευνάται.
ΟΡΘΡΟΣ
ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος
Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Τὸν νυμφῶνα σου
βλέπω… καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης
στις 25-4-1989]
Εις τους Όρθρους των τεσσάρων πρώτων ημερών
της Μεγάλης Εβδομάδος, αγαπητοί μου, ψάλλεται στην Εκκλησία μας το εξής
ωραιότατον, αλλά και βαθύτατον σε νοήματα, εξαποστειλάριον: «Τὸν
νυμφῶνά σου βλέπω, Σωτήρ μου κεκοσμημένον, καὶ ἔνδυμα οὐκ ἔχω, ἵνα εἰσέλθω ἐν αὐτῷ,
λάμπρυνόν μου τὴν στολὴν τῆς ψυχῆς, Φωτοδότα, καὶ σῶσόν με».
Το εξαποστειλάριο αυτό είναι εμπνευσμένο από την παραβολή του Κυρίου που αναφέρεται εις τους γάμους του υιού του βασιλέως. Και εκεί βλέπουμε ότι αφού οι καλεσμένοι απεποιήθησαν την πρόσκλησιν, τότε- και μάλιστα εκακοποίησαν και τους δούλους που τους εκάλεσαν- τότε ο βασιλεύς, που είχε τους γάμους του υιού του, λέγει στους δούλους: «Πορεύεσθε οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἐὰν εὕρητε καλέσατε εἰς τοὺς γάμους. Καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι εἰς τὰς ὁδοὺς συνήγαγον πάντας ὅσους εὗρον, πονηρούς τε καὶ ἀγαθούς· καὶ ἐπλήσθη ὁ γάμος ἀνακειμένων. Εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους εἶδεν ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου, καὶ λέγει αὐτῷ· ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; ὁ δὲ ἐφιμώθη. Τότε εἶπεν ὁ βασιλεὺς τοῖς διακόνοις· δήσαντες αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας ἄρατε αὐτὸν καὶ ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. Πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί».
«ΤΟΝ ΝΥΜΦΩΝΑ ΣΟΥ
ΒΛΕΠΩ...»
Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΤΟΥ
ΕΝΔΥΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ
Ἀρχιμ.
Κυρίλλου Κωστοπούλου,
Ἱεροκήρυκος Ἱ. Μ. Πατρῶν - Δρος Θεολογίας
Διανύουμε
τὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Ἑβδομάδα, κατὰ τὶς πρῶτες ἡμέρες τῆς ὁποίας, ψάλλεται τὸ
ἐξαποστειλάριο «Τὸν νυμφῶνα σου βλέπω, Σωτήρ μου, κεκοσμημένον...». Ὁ Νυμφίος,
ὁ «κάλλει ὡραῖος», ἔχει τὸν νυμφώνα Του, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ Μυστικό Του Σῶμα, ἡ
Ἁγία Του Ἐκκλησία. Τὸ κάλλος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι οἱ πράξεις τοῦ Μυστηρίου τῆς
Θείας Οἰκονομίας, ἡ Γέννηση τοῦ Θεανθρώπου, τὸ Πάθος Του, ὁ Σταυρὸς καὶ ἡ
Ἀνάστασή Του.
Καλεῖται ὁ ἄνθρωπος νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὸν σκοτεινὸ χῶρο τῆς ἁμαρτίας καὶ νὰ εἰσέλθῃ στὸν φωτεινὸ κεκοσμημένο χῶρο τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ πιστὸς Χριστιανός, ὁ ὁποῖος ἀγωνίζεται ἐναντίον τῶν παθῶν του καὶ τῶν ἁμαρτιῶν του καὶ ζῇ τὴν Μυστηριακὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, λαμβάνει, κυρίως μὲ τὴν μετοχή του στὴν Θεία Εὐχαριστία, κατόπιν ἐξομολογήσεως, τὴν Χάριν τοῦ Παναγίου Πνεύματος, καθάρεται ἐσωτερικῶς, ἑνώνεται μὲ τὸν Χριστό, Χριστοποιεῖται κατὰ Χάριν καὶ μετέχει σὲ αὐτὸ τὸ κάλλος τῆς Ἐκκλησίας. Διότι αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος βιώνει ὀντολογικὰ ὅλες τὶς πράξεις τοῦ Μυστηρίου τῆς Θείας Οἰκονομίας.
ΟΡΘΡΟΣ
ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ[: Ιωάν.
12, 17-50]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού
γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου
Λαρίσης στις 22-4-1997]
Στην ευαγγελική περικοπή του Όρθρου της Μεγάλης Τετάρτης, αγαπητοί μου, καταχωρούνται επτά ενότητες. Η πρώτη ενότης αναφέρεται εις τον θαυμασμόν του όχλου προς τον Ιησού, για την ανάσταση του νεκρού τετραημέρου Λαζάρου. Τον προϋπήντησε, λέει, ο όχλος, επειδή άκουσαν ότι ανέστησε τον τετραήμερον Λάζαρον. Η δευτέρα ενότητα αναφέρεται στην αναζήτηση του Ιησού εκ μέρους ορισμένων Ελλήνων προσηλύτων. «Θέλουμε», λέγει, «να ιδούμε τον Ιησούν». Τρίτη ενότητα, αναφέρεται στη διδασκαλία του Κυρίου «Ὁ φιλῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολέσει αὐτήν». «Ψυχή» εδώ σημαίνει ζωή. Τετάρτη ενότητα είναι η σταθερή απόφασις του Ιησού να σταυρωθεί. Πέμπτη ενότητα είναι η κρίσις του κόσμου και της Ιστορίας. Έκτη ενότητα είναι η μεγαλειώδης ταύτισις του Ιησού με τον «Ἅγιον τοῦ Ἰσραήλ», δηλαδή τον Γιαχβέ, τον Κύριον, που αναφέρει ο Ησαΐας και το καταγράφει και ο Ιωάννης- είναι μεγαλειώδης αυτή η ταύτισις. Και τέλος, έβδομον, ότι ο λόγος του Χριστού θα κρίνει την απιστίαν στον κόσμον.
ΟΡΘΡΟΣ
ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος
Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ
ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ 21ον ΨΑΛΜΟΝ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου
Λαρίσης στις 21-4-1992]
[Μέρος
Α΄]
Καθ’ όλον το μήκος, αγαπητοί μου, της Μεγάλης Εβδομάδος των Παθών του Κυρίου μας, Ιησού Χριστού, διακρίνουμε μια πλουσία αναφορά στα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης, ιδιαίτατα εις το Ψαλτήρι. Ο λόγος είναι σαφής. Ολόκληρη η Παλαιά Διαθήκη είναι μια απέραντη προφητεία και μια εκπληκτική τυπολογία που αναφέρεται εις το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Και τυπολογία εννοούμε ότι κάθε γεγονός, ιστορικό, μέσα εις τον χώρον της Παλαιάς Διαθήκης είναι τύπος του προσώπου του Ιησού Χριστού και της σωτηρίας την οποία φέρει ο Ιησούς Χριστός. Όπως η διάβαση από την Ερυθρά Θάλασσα και ούτω καθεξής. Γι'αυτό, χωρίς την πληροφορία της Παλαιάς Διαθήκης, το πρόσωπο του Ιησού Χριστού μάς είναι άγνωστο και ακατανόητο. Θα το πω άλλη μία φορά: Χωρίς την μαρτυρία της Παλαιάς Διαθήκης το πρόσωπο του Ιησού Χριστού μάς είναι άγνωστον και ακατανόητον.