Η εκκλησιολογία των αρχιερέων σήμερα πάσχει. Σοβαρός και άμεσος κίνδυνος αλλοίωσης της Ορθόδοξης πίστης υπό το πρόσχημα της «ενότητας»

Η εκκλησιολογία των αρχιερέων σήμερα πάσχει.

Σοβαρός και άμεσος κίνδυνος αλλοίωσης της Ορθόδοξης πίστης υπό το πρόσχημα της «ενότητας»

………………………

Εισαγωγή – Η κρίση δεν είναι διοικητική αλλά δογματική

Η κρίση που βιώνει σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι πρωτίστως οργανωτική, διοικητική ή ποιμαντική· είναι εκκλησιολογική και δογματική. Αγγίζει τον ίδιο τον ορισμό της Εκκλησίας, το ποιος εκφράζει την αλήθεια και με ποιο κριτήριο. Η σύγχρονη τάση να ταυτίζεται η Εκκλησία σχεδόν αποκλειστικά με τους αρχιεπισκόπους, τους πατριάρχες και τις συνόδους τους συνιστά βαθιά απομάκρυνση από την πατερική αυτοσυνειδησία της Ορθοδοξίας.

Η Εκκλησία δεν είναι ένας μηχανισμός εξουσίας που παράγει «αποφάσεις» δεσμευτικές ανεξαρτήτως περιεχομένου. Είναι το Σώμα του Χριστού, και η ζωή της καθορίζεται από την αλήθεια της πίστεως, όχι από αξιώματα.

……………………..

Η Ορθόδοξη Εκκλησία ως κοινότητα αλήθειας και όχι εξουσίας

Η πατερική παράδοση είναι απολύτως σαφής:

Η Εκκλησία αναγνωρίζεται εκεί όπου διατηρείται ανόθευτη η αποστολική και πατερική πίστη.

Ο Άγιος Βικέντιος Λερίνου θέτει το περίφημο κριτήριο της Ορθοδοξίας:

«Quod ubique, quod semper, quod ab omnibus creditum est»

(εκείνο που πιστεύθηκε παντού, πάντοτε και από όλους).

Το κριτήριο αυτό αποκλείει ριζικά κάθε καινοτομία που εισάγεται αυθαίρετα από σύγχρονες συνόδους ή ηγεσίες, όσο υψηλές κι αν είναι. Ούτε ο πατριάρχης ούτε ο αρχιεπίσκοπος έχουν εξουσία να αναθεωρήσουν το φρόνημα της Εκκλησίας.

………………………….

2. Όταν η ιεραρχία αποκόπτεται από την Εκκλησία

Η ιστορία της Εκκλησίας βρίθει παραδειγμάτων όπου η πλειοψηφία της ιεραρχίας πλανήθηκε, ενώ η αλήθεια διασώθηκε από το πιστό πλήρωμα ή από ελάχιστους ομολογητές.

Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης διακηρύσσει με παρρησία:

«Εἰ καὶ πάντες κοινωνῶσι τῇ πλάνῃ, ἐγὼ οὐ κοινωνῶ».

Για τον Άγιο Θεόδωρο, η Εκκλησία δεν ταυτίζεται αριθμητικά με την ιεραρχία, αλλά ποιοτικά με την αλήθεια. Όταν οι επίσκοποι νομοθετούν αντίθετα προς τους Ιερούς Κανόνες και την πατερική παράδοση, παύουν να εκφράζουν την Εκκλησία.

…………………………

3. Οικουμενισμός: εκκλησιολογική εκτροπή και πρόδρομος πανθρησκείας

Ο σύγχρονος οικουμενισμός δεν είναι απλώς «διάλογος». Πρόκειται για εκκλησιολογική αίρεση, διότι:

• Αρνείται ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία

• Εξισώνει την αλήθεια με την πλάνη

• Μετατρέπει την Εκκλησία σε «μέλος» ενός υπερ-εκκλησιαστικού σχήματος

Η αποδοχή της θεωρίας των «αδελφών εκκλησιών» και της «μερικής εκκλησιαστικότητας» αλλοιώνει το Σύμβολο της Πίστεως και ανοίγει τον δρόμο σε μια πανθρησκειακή σύνθεση, όπου όλες οι θρησκείες θεωρούνται ισότιμες εκφράσεις μιας αόριστης πνευματικότητας.

Αυτό δεν είναι Ορθοδοξία· είναι εκκλησιολογικός συγκρητισμός.

………………………

4. Επιβολή αποφάσεων στο ποίμνιο – αυταρχισμός αντί πατερικότητας

Ιδιαίτερα ανησυχητικό φαινόμενο της εποχής μας είναι η προσπάθεια ορισμένων αρχιεπισκόπων και πατριαρχών να επιβάλλουν στο ποίμνιο αποφάσεις τους με το επιχείρημα:

«Έτσι αποφάσισε η Σύνοδος – ο λαός οφείλει να υπακούσει».

Αυτό το σχήμα είναι ξένο προς την Ορθοδοξία.

Η υπακοή στην Εκκλησία δεν είναι τυφλή, αλλά δογματικά προϋποθετημένη.

Οι Άγιοι Πατέρες δεν δίδαξαν ποτέ υπακοή σε αποφάσεις που:

• αντιβαίνουν στο Ευαγγέλιο

• παραθεωρούν τους Ιερούς Κανόνες

• αλλοιώνουν το πατερικό φρόνημα

……………………….

5. Η πατερική στρέβλωση: το πιο ύπουλο όπλο

Ένα από τα πιο επικίνδυνα φαινόμενα σήμερα είναι η αποσπασματική και διαστρεβλωμένη χρήση των Πατέρων.

Πολλοί σύγχρονοι θεολόγοι και αρχιερείς:

• απομονώνουν φράσεις Πατέρων

• αγνοούν το ιστορικό και δογματικό τους πλαίσιο

• χρησιμοποιούν τους Πατέρες για να εισαγάγουν καινά και κενά

Αυτό αποτελεί πατερική προδοσία, όχι πατερική συνέχεια.

Η αληθινή πατερικότητα δεν είναι φιλολογική επίκληση· είναι βίωμα, φρόνημα και σταυρική ομολογία.

…………………..

6. Ο ρόλος του λαού – όχι παθητικός δέκτης αλλά φύλακας της πίστεως

Ο λαός του Θεού δεν είναι «καταναλωτής αποφάσεων».

Είναι φύλακας της πίστεως.

Η εκκλησιαστική ιστορία αποδεικνύει ότι:

• ο λαός απέρριψε ψευδοσυνόδους

• δεν αποδέχθηκε αιρετικούς επισκόπους

• διαφύλαξε την πίστη όταν η ιεραρχία σιώπησε

Η ευθύνη του πληρώματος σήμερα είναι τεράστια:

• να μη παρασυρθεί από ψευδοενότητες

• να μελετά τους Πατέρες

• να αντιστέκεται με διάκριση αλλά και παρρησία

……………………….

Συμπέρασμα – Κάλεσμα σε ομολογιακή εγρήγορση

Η Εκκλησία δεν σώζεται με διπλωματίες, θεσμικούς συμβιβασμούς ή διαθρησκειακές φιέστες.

Σώζεται μόνο με την αλήθεια.

Αν χαθεί η πατερική εκκλησιολογία, χάνεται και η Ορθοδοξία.

Ο αγώνας σήμερα δεν είναι εναντίον προσώπων, αλλά εναντίον της αλλοίωσης της πίστεως.

Και αυτός ο αγώνας ανήκει σε όλους: κλήρο και λαό.

Η Εκκλησία ζει όπου ζει η Ορθόδοξη πίστη.

Και πεθαίνει όπου θυσιάζεται η αλήθεια στον συμβιβασμό.

Γ. Ε. Ν. Δρ. θεολογίας