Ὁ πολιτισμὸς εἰς… ἀποδρομὴν

Ἀνοικτὴ ἐπιστολὴ πρὸς τὸν δήμαρχον Βύρωνος

κ. Ἀλέξιον Σωτηρόπουλον διὰ τὸ ζήτημα τοῦ καρναβάλου

Βύρωνας, 22 Ἰανουαρίου 2026

Ἀξιότιμε κ. Δήμαρχε,

  Πρὸ ἡμερῶν πληροφορήθηκα ἀπὸ τὸν ἐπίσημο ἱστότοπο τοῦ δήμου Βύρωνα πὼς τὸ 2ο καρναβάλι τῆς πόλης μας μπαίνει στὴν τελικὴ εὐθεῖα. Ὄντας συνεπεῖς πρὸς τὶς περσινές σας δεσμεύσεις, νὰ καταστήσετε αὐτὸ τὸ πολιτιστικὸ (ὑπο)προϊὸν θεσμὸ στὴν περιοχή μας, συν­εχίζετε καὶ φέτος μὲ τὴ διοργάνωση νέου καρναβαλιοῦ.

  Ἐπειδὴ ἡ φρενίτιδα τῶν ἀποκριῶν πόρρω ἀπέχει ἀπὸ τὸ νὰ ψυχαγωγεῖ πραγματικὰ τοὺς πολίτες, τοὐναντίον μάλιστα τοὺς ζημιώνει κοινωνικὰ καὶ πνευματικά, ἔλαβα πέρυσι τὴν πρωτοβουλία νὰ σᾶς ἀπευθύνω μία ἐπιστολή διαμαρτυρίας-ἔκκληση, γιὰ νὰ ἀκουστεῖ ἡ φωνὴ ἑνὸς ἁπλοῦ κατοίκου αὐτῆς τῆς ὄμορφης πόλης. Ἔτσι, σὲ ἐκείνη τὴν ἐπιστολὴ, ἀφοῦ εἶχα ἀναφερθεῖ ἐν συντομίᾳ στὸ ποῦ ὀφείλεται ἡ προβληματικότητα τῆς θεσμοθέτησης τοῦ καρναβαλιοῦ, σᾶς καλοῦσα νὰ ἀκυρώσετε κάθε καρναβαλικὴ ἐκδήλωση. Ποιὸ ἦταν τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς παρέμβασης; Τὸ καρναβάλι πραγματοποιήθηκε κανονικά, ἐνῷ ὁ ἀποστολέας δὲν ἔλαβε ποτὲ καμμία ἀπάντηση, ἔστω καὶ ἀρνητική, στὸ αἴτημά του.

  Πάντως, πληροφορούμενος ἐκ τῶν ὑστέρων ὅσα διημείφθησαν στὸν Βύρωνα κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ 1ου καρναβαλικοῦ συρφετοῦ, μπορῶ δυστυχῶς νὰ πῶ ὅτι ὅλα ὅσα ἔψεγα στὴν ἐπιστολή μου ἔγιναν ἐκεῖ πραγματικότητα. Παρέλκει νὰ ἀναφερθεῖ κανεὶς σὲ αὐτά, καθὼς οἱ φωτογραφίες ὁμιλοῦν ἀπὸ μόνες τους . Ὀφείλουμε ὅμως νὰ ἀναφερθοῦμε καὶ νὰ καταγγείλουμε κάτι ἀκόμη χειρότερο. Καὶ αὐτὸ ἦταν τὸ γεγονὸς πὼς οἱ διοργανωτὲς δὲν μπόρεσαν νὰ τηρήσουν οὔτε τοὺς ὅρους συμμετοχῆς ποὺ οἱ ἴδιοι εἶχαν θέσει! Ἔτσι, ἐνῷ ἀναφερόταν ῥητῶς ὅτι πρέπει νὰ «ἀποφεύγονται κοστούμια ποὺ μπορεῖ νὰ θεωρηθοῦν προσβλητικὰ γιὰ ἄτομα ἢ ὁμάδες» καὶ πὼς «δὲν ἐπιτρέπονται κοστούμια ποὺ περιλαμβάνουν βία, ρατσισμὸ ἢ πολιτικά/θρησκευτικὰ μηνύματα» , ἐντούτοις εἴδαμε φωτογραφίες τῆς ἐν λόγῳ ἐκδήλωσης, οἱ ὁποῖες δὲν περιποιοῦν τιμὴ οὔτε σὲ ἐσᾶς κ. Σωτηρόπουλε οὔτε σὲ κανένα ἄλλο πολίτη αὐτοῦ τοῦ τόπου. Ποιὸ ἦταν τὸ περιεχόμενο τῶν ἐπίμαχων φωτογραφιῶν; Τὸ εὐλογημένο ῥάσο τοῦ ὀρθόδοξου παπᾶ! Ἕνας ἄνδρας ἐμφανιζόταν μεταμφιεσμένος ἱερέας μὲ καλυμμαύχι, ἐπανωκαλύμμαυχο, πετραχήλι καὶ σταυρό. Μάλιστα σὲ μία ἀπὸ αὐτὲς διακρίνεται νὰ κρατάει καὶ ἕνα μπουκάλι, προφανῶς μὲ κάποιο οἰνοπνευματῶδες ποτό.

  Τὰ παραπάνω δεδομένα μᾶς προκάλεσαν μιὰ σειρὰ ἀπὸ ἀδυσώπητα ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἀπευθύνουμε ἐν προκειμένῳ σὲ σᾶς καθὼς ἐπίσης σὲ κάθε συνεργάτη σας στὸ ἔργο προώθησης τοῦ καρναβαλιοῦ: αὐτὸς εἶναι ὁ πολιτισμὸς τοῦ ἀλληλοσεβασμοῦ καὶ τῆς ἀλληλεγγύης ποὺ ὁραματίζεστε γιὰ τὸν Βύρωνα; Πάνω σὲ ποιὰ θεμέλια σκοπεύετε νὰ τὸν οἰκοδομήσετε; Γιατὶ ἐπιτρέπετε, ἀλλὰ καὶ διαφημίζετε (ἐφόσον δὲν διστάσατε νὰ ἀναρτήσετε τὰ σχετικὰ φωτογραφικὰ τεκμήρια στὸ διαδίκτυο) τὴ δημόσια προσβολὴ τοῦ ἱερατικοῦ σχήματος, τὸ ὁποῖο ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἀναξιότητα τοῦ ἑκάστοτε κληρικοῦ, συνιστᾶ τὸ μεγαλύτερο δῶρο τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο, ὥστε νὰ ἔχει τὴ δυνατότητα νὰ γίνει μέλος τῆς Μίας, Ἁγίας, Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ καὶ ἔπειτα νὰ ζεῖ καὶ νὰ ἀγωνίζεται τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸ μέχρι νὰ φύγει ἀπὸ αὐτὸν τὸν κόσμο; Πολλὰ θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ γράψει γιὰ τὸ ὕψος τῆς ἱερωσύνης, ὥστε νὰ καταδειχθεῖ ἀντίστοιχα τὸ ὕψος τῆς ἀσέβειας. Θὰ ἀρκεστῶ στὴν παράθεση ἑνὸς μικροῦ ἀποσπάσματος ἀπὸ τὶς διδαχὲς τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ (18ος αἰ.):

  «ὁμοίως πάλιν οἱ κοσμικοὶ νὰ τιμᾶτε τοὺς ἱερεῖς σας· καὶ ἂν τύχῃ ἕνας ἱερεὺς καὶ ἕνας βασιλεύς, τὸν ἱερέα νὰ προτιμήσῃς· καὶ ἂν τύχῃ ἕνας ἱερεὺς καὶ ἕνας ἄγγελος, τὸν ἱερέα νὰ προτιμήσῃς, διότι ὁ ἱερεὺς εἶνε ἀνώτερος ἀπὸ τοὺς Ἀγγέλους. (…) Διότι ὅλος ὁ κόσμος νὰ παρακαλέσῃ τὸν Θεὸν δὲν δύνανται νὰ τελειώσουν τὰ Ἄχραντα Μυστήρια, καὶ ἕνας ἱερεύς, ἔστω καὶ ἁμαρτωλός, δύναται μὲ τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος νὰ τὰ τελειώσῃ».

  Γιὰ τοὺς Ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι πασιφανὲς πὼς πίσω ἀπὸ τέτοιου εἴδους ἐκδηλώσεις κρύβεται ὁ μόνος πραγματικὰ μισόθεος καὶ μισάνθρωπος, ὁ διάβολος, τὸ πνεῦμα τοῦ σκότους καὶ τῆς πλάνης. Ἔτσι, ἐνῷ θεωρεῖτε δεδομένο πὼς μὲ τὴ θεσμοθέτηση τοῦ καρναβαλιοῦ θὰ ὠφελήσετε τὸν Βύρωνα, ἡ πραγματικότητα σᾶς διαψεύδει οἰκτρά. Ἐὰν τὰ ἀνωτέρω ἐρωτήματα σημαίνουν κάτι γιὰ σᾶς, μὴ τὰ ἀντιπαρέλθετε, ἀλλὰ λάβετέ τα παρακαλῶ σοβαρὰ ὑπόψη καὶ γυρίστε σελίδα στὸ βιβλίο τῆς πνευματικῆς ἱστορίας αὐτοῦ τοῦ τόπου, πρὶν νὰ εἶναι πολὺ ἀργά. Γιατὶ ἐμεῖς ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ φύγουμε ἀπὸ τὴ ζωή, τὰ ἔργα μας ὅμως θὰ μᾶς συνοδεύουν καὶ μετά, τόσο σὲ αὐτὸν ὅσο καὶ στὸν ἄλλον κόσμο. Στῶμεν καλῶς!

Μὲ τιμή,

π. Χρῆστος Τσεκούρας

Ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ἁγ. Ἐλευθερίου Πειραιῶς / δρ. Ἱστορίας ΕΚΠΑ

Κοινοποίηση

* Δῆμος Βύρωνα

1) Ἰδιαίτερο Γραφεῖο Δημάρχου

2) Γραφεῖο Ἐπικοινωνίας, Τύπου, καὶ Δημοσίων Σχέσεων

3) Ὀργανωτικὴ Ἐπιτροπὴ Καρναβαλιοῦ

* Μέσα μαζικῆς ἐνημέρωσης

*  *  *

Παραθέτουμε στὴ συνέχεια τὸ κείμενο τῆς περσινῆς ἐπιστολῆς μας πρὸς τὸν δήμαρχο Βύρωνα γιὰ καλύτερη ἐνημέρωση κάθε ἐνδιαφερομένου ἐπὶ τοῦ ἐν λόγῳ ζητήματος.

Βύρωνας, 14 Φεβρουαρίου 2025

Πρὸς

τὸν Δήμαρχο Βύρωνα

κ. Ἀλέξιο Σωτηρόπουλο

Θέμα: Σχετικὰ μὲ τὶς καρναβαλικὲς ἐκδηλώσεις στὸν Βύρωνα.

  Ἀξιότιμε κ. Δήμαρχε,

  Θέλησα νὰ ἐπικοινωνήσω μαζί σας μὲ τὴν παροῦσα ἐπιστολή, λαμβάνοντας ἀφορμὴ ἀπὸ ἕνα φυλλάδιο ποὺ ἔπεσε πρόσφατα στὰ χέρια μου. Πιὸ συγκεκριμένα, πρόκειται γιὰ μιὰ ἀνακοίνωσή σας σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία, θὰ πραγματοποιηθεῖ φέτος γιὰ πρώτη φορὰ καρναβάλι στὴν πόλη μας. Μέσα ἀπὸ τὸ ἐν λόγῳ ἔντυπο προσκαλοῦνται ὅλοι οἱ δημότες νὰ συμμετάσχουν στὰ δρώμενα. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ παρουσιάζεται ὡς πρόοδος καὶ ὡς κάτι ποὺ θὰ φέρει θετικὴ ἐνέργεια στὸν τόπο μας. Ἀκόμη, θεωρεῖται ὡς ἕνας νέος πολιτιστικὸς θεσμὸς γιὰ τὸν Βύρωνα, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναδείξει τὴν ταυτότητα τῆς πόλης μας καὶ θὰ ἐνισχύσει τοὺς δεσμοὺς τῆς κοινότητάς μας. Ὡς ἱστορικός, ἱερέας, πατέρας τεσσάρων τέκνων καὶ συνάμα μόνιμος κάτοικος αὐτῆς τῆς ὄμορφης πόλης, θέλω νὰ ἐκφράσω τὴ δυσαρέσκειά μου γι’ αὐτὴν σας τὴν ἀπόφαση.

  Κατ’ ἀρχάς, σχετικὰ μὲ τὶς ἱστορικὲς καταβολὲς τοῦ καρναβαλιοῦ, εἶναι γνωστὸ πὼς αὐτὸ ἔχει παγανιστικὴ προέλευση, ἀφοῦ λαοὶ ὅπως οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες καὶ οἱ Λατῖνοι συνήθιζαν νὰ πραγματοποιοῦν τελετὲς καὶ δρώμενα πρὸς τιμὴν τοῦ Διονύσου καὶ ἄλλων θεοτήτων, μὲ σκοπὸ νὰ ξορκίσουν τὸ κακό, νὰ ἐξευμενίσουν ἀόρατες δυνάμεις ποὺ δὲν ἔλεγχαν, καὶ νὰ προκαλέσουν τὴ γονιμότητα τῆς γῆς, ἀλλὰ καὶ τῶν γυναικῶν. Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, οἱ γιορτές τους (Διονύσια, Βρουμάλια, Λουπερκάλια κ.ἄ.) εἶχαν ὀργιαστικὸ χαρακτῆρα μὲ ὅ,τι αὐτὸ συνεπάγεται. Ὅλα αὐτὰ ὁδήγησαν τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία νὰ δηλώσει τὴν ἀσυμβατότητα αὐτῶν τῶν δρωμένων μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ χριστιανοῦ (62ος κανόνας Πενθέκτης οἰκουμενικῆς συνόδου). Ἐπιπροσθέτως, ἡ πραγματοποίησή τους ἐν μέσῳ Τριῳδίου, δηλαδὴ ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ πλαισίου τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιόδου τοῦ πλέον ἔντονου πνευματικοῦ ἀγώνα γιὰ τοὺς χριστιανούς, πάντοτε ἀποτελοῦσε ἕνα ἐπιπλέον λόγο ἀντίδρασης τῆς Ἐκκλησίας ἀπέναντι σὲ αὐτὲς τὶς λαϊκὲς ἐκδηλώσεις.

  Ἡ πρόθεσή σας νὰ εἰσαγάγετε ἕνα νέο πολιτιστικὸ θεσμὸ στὸν Βύρωνα καὶ νὰ ἐνισχύσετε τοὺς δεσμοὺς τῆς κοινότητας εἶναι καταρχὴν θεμιτὴ καὶ μάλιστα ἐπαινετή. Ἐντούτοις, τὸ καρναβάλι δὲν ἐνδείκνυται γιὰ μιὰ τέτοια προσπάθεια, καὶ αὐτὸ διότι ὁ πολιτισμὸς ποὺ κομίζει ἀπηχεῖ παραδόσεις τοῦ προχριστιανικοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὁ ὁποῖος μετὰ τὴ γονιμοποίησή του ἀπὸ τὴν Ὀρθοδοξία ἔπαυσε νὰ ἀποτελεῖ πρότυπο γιὰ τοὺς Ἕλληνες. Παγανιστικὸς καὶ ὀρθόδοξος ἑλληνισμὸς συνιστοῦν μεγέθη ἀλληλοαποκλειόμενα. Δὲν ἔχει καμμία σημασία ποὺ τὸ καρναβάλι θεωρεῖται καὶ προβάλλεται ὡς γνήσιο ἑλληνικὸ ἔθιμο, ἢ ὅτι εἶναι ἰδιαίτερα δημοφιλές.

  Μέσα στὴν μακρόχρονη παράδοση τοῦ λαοῦ μας ὑφίστανται πολλὲς καὶ διάφορες παραδόσεις, πλὴν ὅμως δὲν ὀφείλουμε νὰ τὶς ἀκολουθοῦμε ὅλες ἀπαρέγκλιτα. Ἀντίθετα, ὀφείλουμε νὰ ἐκλέγουμε ὅσες ἔχουν κάτι ἀγαθὸ νὰ προσφέρουν στοὺς πολίτες, αὐτὲς δηλαδὴ ποὺ πράγματι μποροῦν νὰ ἐνισχύσουν τὶς ὑγιεῖς διαπροσωπικὲς σχέσεις καὶ τὸ πνεῦμα ἀλληλεγγύης καὶ ἀλληλοσεβασμοῦ. Ὅπως ἀντιλαμβάνεστε, εἶναι ματαιοπονία νὰ προσπαθεῖ κανεὶς νὰ οἰκοδομήσει μιὰ τοπικὴ κοινωνία χρησιμοποιώντας σαθρὰ ὑλικά, ἀκόμα καὶ ἂν αὐτὰ ἔχουν μιὰ ἐπίφαση ἑλληνικότητας. Ἐπειδή, λοιπόν, ἡ ταυτότητα τῆς πόλης μας διαμορφώνεται μὲ βάση τὶς ἐπιλογὲς τῶν ἀρχόντων καὶ βεβαίως τῶν πολιτῶν της, ἡ θεσμοθέτηση τοῦ καρναβαλιοῦ δὲν θὰ ἀποτελέσει πρόοδο γιὰ τὸν Βύρωνα, ἀλλὰ μᾶλλον ὀπισθοδρόμηση.

  Γνωρίζω βέβαια ὅτι πολλοὶ θὰ σπεύσουν νὰ ἐπισημάνουν πὼς τὸ καρναβάλι μόνον ὠφέλεια ἔχει νὰ προσφέρει στὴν πόλη μας, ἀφοῦ καὶ τοὺς πολίτες διασκεδάζει καὶ τὴν τοπικὴ οἰκονομία τονώνει. Ἐπιτρέψτε μου νὰ διαφωνήσω. Οἱ ἄνθρωποι ἔχουν ἀνάγκη ἀληθινῆς ψυχαγωγίας, ἡ ὁποία ἐπ’ οὐδενὶ δὲν προσφέρεται ἀπὸ τὰ ἀποκριάτικα δρώμενα, καθὼς αὐτὰ κυριαρχοῦνται ἀπὸ ἀλλοφροσύνη, ταραχή, ἀναίδεια, ἀταξία, ἔλλειψη σεβασμοῦ πρὸς τοὺς συνανθρώπους καὶ συμπολίτες. Αὐτοὶ ποὺ συμμετέχουν σὲ τέτοιες ἐκδηλώσεις υἱοθετοῦν συμπεριφορὲς ποὺ ὑπὸ φυσιολογικὲς συνθῆκες δὲν θὰ εἶχαν. Ἔτσι, ἐπικρατοῦν τὰ πειράγματα κάθε εἴδους, οἱ βωμολοχίες, οἱ ὕβρεις, ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ ἀπόκρυψη τῆς πραγματικῆς μορφῆς τῶν ἀνθρώπων μέσα ἀπὸ τὶς μάσκες καὶ τὶς διάφορες στολές. Τέλος, ἡ οἰκονομία μπορεῖ μὲν νὰ ἐνισχύεται μὲ αὐτὸν τρόπο, ὅμως, ἂν κανεὶς λάβει ὑπόψη του τὴν πνευματικὴ διάσταση τῶν πραγμάτων, θὰ ἀντιληφθεῖ ὅτι κέρδος ποὺ προέρχεται ἀπὸ τέτοιου εἴδους δραστηριότητες, δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ θεωρεῖται ἐπιζήμιο. Ἀλίμονο ἂν οἱ συμπολίτες μας «διδαχθοῦν» καὶ ἔπειτα συνηθίσουν νὰ προσδοκοῦν τὴν ἐποχὴ τοῦ καρνάβαλου, γιὰ νὰ αὐξήσουν τὰ κέρδη τους.

  Ἔχοντας λοιπὸν ὑπόψη τὰ ἀνωτέρω, καὶ ταυτόχρονα γνωρίζοντας πὼς ὡς ὁ ἀνώτατος τοπικὸς ἄρχοντας κοπιάζετε νυχθημερὸν γιὰ τὴν πρόοδο καὶ τὴν εὐημερία τῶν πολιτῶν, σᾶς ζητῶ νὰ ἀκυρώσετε ὅλες τὶς καρναβαλικὲς ἐκδηλώσεις, μὴ ἐπιτρέποντας τὴν πνευματικὴ μόλυνση τῆς πόλης μας ἀπὸ τὸ ὄντως ταραχῶδες πνεῦμα τοῦ καρναβαλιοῦ. Εὐχόμενος ὅπως εἰσακούσετε τὴν παράκλησή μου, παραμένω στὴ διάθεσή σας γιὰ ὁποιαδήποτε διευκρίνιση.

Μὲ τιμή,

π. Χρῆστος Τσεκούρας

Ἐφημέριος Ἱ. Ν. Ἁγ. Ἐλευθερίου Πειραιῶς / δρ. Ἱστορίας ΕΚΠΑ

orthodoxostypos