17 Νοε 2026

Η πορεία μας προς την Βηθλεέμ (Προετοιμάζοντας την καρδιά μας για το μυστήριο της Θείας Ενανθρωπήσεως)

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΩΝ

Εν Πειραιεί τη 17η Νοεμβρίου 2026

Η ΠΟΡΕΙΑ ΜΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΒΗΘΛΕΕΜ

(Προετοιμάζοντας την καρδιά μας για το μυστήριο της Θείας Ενανθρωπήσεως)

      Κάθε χρόνο, στις 15 Νοεμβρίου η Εκκλησία μάς καλεί να ξεκινήσουμε μια ιδιαίτερη πνευματική πορεία. Μια πορεία που δεν μετριέται τόσο με τα χιλιόμετρα, όσο με τα βήματα της καρδιάς. Είναι η πορεία προς τη Βηθλεέμ, προς το σπήλαιο όπου ο Υιός και Λόγος του Θεού θα γίνει άνθρωπος «διά την ημών σωτηρίαν».

     Καταδέχτηκε Εκείνοςνα γίνει άνθρωπος για να κάμει εμάς κατά χάριν θεούς. Κατά τον Μ. Αθανάσιο: «αυτός γαρ ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν»[1]. Σε αυτή την σύντομη φράση ο ιερός Πατήρ συνοψίζει και εκφράζει όλο το νόημα της Θείας Οικονομίας. 

      Ποιος ήταν ο λόγος που ενανθρωπήσθηκε ο Υιός και Λόγο του Θεού μας το εξηγεί ο Απόστολος Παύλος: «ώφειλε κατά πάντα τοις αδελφοίς ομοιωθήναι, ίνα ελεήμων γένηται και πιστός αρχιερεὺς τα προς τον Θεόν, εις το ιλάσκεσθαι τας αμαρτίας του λαού» (Εβρ.2,17). Για τούτο, «κεκοινώνηκε σαρκὸς και αίματος, και αυτὸς παραπλησίως μετέσχε των αυτών, ίνα διά του θανάτου καταργήσῃ τον το κράτος έχοντα του θανάτου, τουτ’ έστι τον διάβολον, και απαλλάξῃ τούτους, όσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς του ζην ένοχοι ήσαν δουλείας» (Εβρ.2,14-15). Έγινε ένας από εμάς (χωρίς την αμαρτία), για να μας κάμει σαν Εκείνον, να μας δώσει την δυνατότητα.  «τέκνα Θεοῦ γενέσθαι, τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ» (Ιωάν.1,12), ίνα την «υιοθεσίαν απολάβωμεν» (Γαλ.4,4). 

     Η παρούσα ανακοίνωσή μας έχει ως θέμα την πνευματική προετοιμασία μας για τα Άγια Χριστούγεννα, άλλωστε η Αγία μας Εκκλησία μας σε κάθε μεγάλη Εορτή μα καλεί να προετοιμασθούμε ώστε να βιώσουμε όσο το δυνατόν πιο συνειδητά τα σωτήρια γεγονότα της Θείας Οικονομίας. Με ετούτη την αναφορά μας θέλουμε να εισάγουμε τους αγαπητούς αναγνώστες μας στο κλίμα της ιερής αυτής προπαρασκευαστικής περιόδου και να προτάξουμε τρόπους για την καλλίτερη πνευματική προετοιμασίας μας να φθάσουμε και να αξιωθούμε να βιώσουμε το υπέρτατο και υπέρλογο γεγονός της Θείας Ενανθρωπήσεως.

     Σαράντα ημέρες μάς χωρίζουν από τη μεγάλη εορτή των Χριστουγέννων. Σαράντα ημέρες προετοιμασίας, αγώνα, προσευχής και προσμονής. Η Εκκλησία δεν θέλει απλώς να μας οδηγήσει σε μια ημερομηνία του ημερολογίου. Θέλει να μας βοηθήσει να ετοιμάσουμε τον εσωτερικό μας κόσμο, ώστε όταν φθάσει η ημέρα των Χριστουγέννων, να υπάρχει μέσα μας χώρος για να γεννηθεί ο Χριστός.

     Μια πορεία και όχι απλώς μια αντίστροφη μέτρηση. Ο κόσμος γύρω μας αρχίζει από νωρίς να προετοιμάζεται για τα Χριστούγεννα. Φώτα, στολίδια, μουσική, αγορές, δώρα, εορταστικές εκδηλώσεις. Όλα αυτά έχουν τη θέση τους, όταν παραμένουν στη σωστή τους διάσταση. Όμως η Εκκλησία μάς υπενθυμίζει ότι τα Χριστούγεννα δεν είναι πρωτίστως μια εξωτερική γιορτή. Είναι μυστήριο.

     Είναι η είσοδος του Θεού μέσα στην ανθρώπινη ιστορία. Είναι η αποκάλυψη της άπειρης αγάπης Του προς τον άνθρωπο. Είναι η ταπείνωση του Θεού, ο οποίος «κενώνει» τον εαυτό Του και γίνεται άνθρωπος, για να σηκώσει τον άνθρωπο από την πτώση και να τον οδηγήσει στην κατά χάριν θέωση. Κατά τον Ευαγγελιστή της Αγάπης «Ούτως γάρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πάς ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται, αλλ’ έχη ζωήν αιώνιον» (Ιωάν.316). Και ο  Απόστολος Παύλος συμπλήρωσε, «Ο Θεὸς πλούσιος ὢν ἐν ἐλέει, διὰ τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτοῦ ἣν ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ ὄντας ἡμᾶς νεκροὺς τοῖς παραπτώμασι συνεζωοποίησε τῷ Χριστῷ» (Εφ.2,4).

     Γι’ αυτό και η σαρανταήμερη νηστεία δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή στο διαιτολόγιό μας. Είναι μια πρόσκληση να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο στεκόμαστε απέναντι στον Θεό, στον συνάνθρωπο και στον ίδιο μας τον εαυτό. Καλούμαστε και εμείς να «κενώσουμε» τον εαυτό μας από τα πάθη μας και τις αμαρτωλές μας έξεις, για να καθαριστούμε από τους ρίπους της αμαρτίας και να δείξουμε και εμείς την αγάπη μας «τῷ ἀγαπήσαντι ἡμᾶς καὶ λούσαντι ἡμᾶς ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ» (Αποκ.1,5), ως ελάχιστο αντίδωρο στη δική Του αγάπη.

1.     Η νηστεία γίνεται δρόμος. Και κάθε δρόμος χρειάζεται προσανατολισμό.

     Τι σημαίνει να προετοιμαζόμαστε; Η προετοιμασία για τα Χριστούγεννα αρχίζει από μέσα μας. Δεν αρκεί να καθαρίσουμε το σπίτι μας, αν αφήσουμε την καρδιά μας γεμάτη θυμό. Δεν αρκεί να αγοράσουμε δώρα για τους αγαπημένους μας, αν αδιαφορούμε για εκείνον που βρίσκεται μόνος. Δεν αρκεί να ανάψουμε χιλιάδες φωτάκια γύρω μας, αν μέσα μας παραμένει σκοτάδι.

     Η Εκκλησία μάς καλεί να ανάψουμε πρώτα ένα μικρό φως στην ψυχή μας. Αυτό το φως μπορεί να αρχίσει από μια απλή προσευχή. Από μια ειλικρινή εξομολόγηση. Από μια συγχώρηση που καθυστερήσαμε. Από ένα τηλεφώνημα σε έναν άνθρωπο που έχουμε ξεχάσει. Από μια πράξη αγάπης που δεν θα μάθει κανείς. Από μια μικρή θυσία που θα γίνει μυστική προσφορά στον Χριστό.

     Η πνευματική προετοιμασία δεν χρειάζεται πάντοτε μεγάλα και εντυπωσιακά πράγματα. Ο Θεός συχνά περιμένει από εμάς τα μικρά, αλλά αληθινά.

     Η σαρανταήμερη περίοδος των Χριστουγέννων μάς προσφέρει την ευκαιρία να ξαναβρούμε την έννοια της εγκράτειας, να αντιπαρατεθούμε με τον κακό εαυτό μας, ο οποίος πασχίζει να μας καταστρέψει, με την ακράτεια.

     Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία συχνά μαθαίνουμε να ικανοποιούμε αμέσως κάθε επιθυμία μας. Θέλουμε κάτι και το αποκτούμε. Πεινάμε και τρώμε. Βαριόμαστε και ανοίγουμε μια οθόνη. Επιθυμούμε κάτι και σπεύδουμε να το αγοράσουμε. Η νηστεία έρχεται να μας πει κάτι διαφορετικό: «Δεν είσαι δούλος κάθε επιθυμίας σου».

      Ο άνθρωπος μπορεί να πει «όχι». Μπορεί να περιμένει. Μπορεί να στερηθεί κάτι από αγάπη προς τον Θεό. Μπορεί να μετατρέψει τη στέρηση σε προσφορά και την εγκράτεια σε ελευθερία.

     Και όταν η νηστεία συνοδεύεται από προσευχή, ελεημοσύνη, συγχώρηση και αγάπη, τότε παύει να είναι απλώς αποχή από ορισμένες τροφές. Γίνεται άσκηση ολόκληρου του ανθρώπου.

2.     Να ετοιμάσουμε τόπο για τον Χριστό

     Η Βηθλεέμ μάς θέτει ένα συγκλονιστικό ερώτημα: Υπάρχει άραγε μέσα μας τόπος για τον Χριστό;

     Η απάντηση δεν είναι αυτονόητη. Μπορεί να είμαστε γεμάτοι από υποχρεώσεις, σχέδια, φόβους, φιλοδοξίες, παράπονα και αγωνίες. Μπορεί η ζωή μας να είναι τόσο γεμάτη, ώστε να μην περισσεύει χώρος για Εκείνον. Και όμως, ο Χριστός δεν ζητά από εμάς κάτι μεγάλο και ακατόρθωτο. Ζητά την καρδιά μας.

     Το σπήλαιο της Βηθλεέμ δεν ήταν λαμπρό ούτε μεγαλοπρεπές. Ήταν φτωχό και ταπεινό. Και όμως, εκεί θέλησε να κατοικήσει ο Θεός.

     Αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο παρήγορα μηνύματα των Χριστουγέννων: ο Χριστός δεν περιμένει να γίνουμε τέλειοι για να έρθει κοντά μας. Έρχεται μέσα στην αδυναμία μας, στην πτώση μας, στην πληγή μας. Περιμένει όμως να Του ανοίξουμε την πόρτα, την οποία μας κτυπά συνεχώς, όπως μας διαβεβαίωσε, «Ἰδού ἕστηκα ἐπί τήν θύραν καί κρούω· ἐάν τις ἀκούσῃ τῆς φωνῆς μου καί ἀνοίξῃ τήν θύραν, καί εἰσελεύσομαι πρός αὐτόν καί δειπνήσω μετ’ αὐτοῦ καί αὐτός μετ’ ἐμοῦ» (Αποκ.3,20).

Το μονοπάτι της προσευχής

     Καθώς βαδίζουμε αυτές τις σαράντα ημέρες, ας προσπαθήσουμε να δώσουμε περισσότερο χώρο στην προσευχή. Όχι μόνο περισσότερα λόγια, αλλά περισσότερη παρουσία. Να σταθούμε για λίγο μπροστά στον Θεό χωρίς βιασύνη. Να αφήσουμε στην άκρη, έστω για λίγα λεπτά, τον θόρυβο της ημέρας. Να πούμε ένα «Κύριε, ελέησον» με την καρδιά μας. Να ευχαριστήσουμε. Να ζητήσουμε συγχώρηση. Να προσευχηθούμε για τους ανθρώπους που αγαπούμε, αλλά και για εκείνους με τους οποίους δυσκολευόμαστε.

      Και, κυρίως, να μάθουμε να ακούμε. Γιατί η προσευχή δεν είναι μόνο να μιλάμε στον Θεό. Είναι και να Του επιτρέπουμε να μιλήσει μέσα στη σιωπή της καρδιάς μας.

Η εξομολόγηση ως επιστροφή

     Υπάρχει άραγε καλύτερη προετοιμασία για τη συνάντηση με τον Χριστό από την ειλικρινή μετάνοια; Η Εκκλησία δεν μας καλεί στην εξομολόγηση για να μας φορτώσει ενοχές. Μας καλεί για να μας ελευθερώσει από αυτές.

     Η μετάνοια δεν είναι απελπισία. Είναι επιστροφή. Είναι η στιγμή που ο άνθρωπος αναγνωρίζει ότι απομακρύνθηκε από τον Θεό και αποφασίζει να επιστρέψει. Είναι η απόφαση να αφήσει πίσω του ό,τι τον κρατά μακριά από την αγάπη και να κάνει ένα νέο ξεκίνημα.

     Ίσως, λοιπόν, μία από τις σημαντικότερες στάσεις της δικής μας πορείας προς τη Βηθλεέμ να είναι το πετραχήλι του πνευματικού. Εκεί, με ειλικρίνεια και εμπιστοσύνη, μπορούμε να αφήσουμε όσα βαραίνουν την ψυχή μας και να ξαναβρούμε την ειρήνη.

3.     Η αγάπη προς τον συνάνθρωπο

     Δεν μπορούμε να βαδίζουμε προς τη Βηθλεέμ κρατώντας τον αδελφό μας έξω από την καρδιά μας. Ο Χριστός που γεννιέται είναι ο Χριστός της αγάπης. Και η αγάπη δεν περιορίζεται στα λόγια.

     Αυτές τις σαράντα ημέρες ας αναζητήσουμε έναν άνθρωπο που χρειάζεται τη βοήθειά μας. Έναν ηλικιωμένο που αισθάνεται μόνος. Μια οικογένεια που δυσκολεύεται. Ένα παιδί που χρειάζεται φροντίδα. Έναν ασθενή που περιμένει μια επίσκεψη. Έναν άνθρωπο που πονά και ίσως δεν τολμά να το πει.

     Το καλύτερο δώρο που μπορούμε να προσφέρουμε στον Χριστό είναι μια καρδιά που έμαθε να αγαπά. Γιατί κάθε φορά που προσφέρουμε κάτι στον «ελάχιστο» αδελφό μας, το προσφέρουμε στον ίδιο τον Χριστό.

Να περπατήσουμε πιο αργά

     Ίσως αυτή η σαρανταήμερη πορεία να είναι και μια ευκαιρία να επιβραδύνουμε. Να μη φθάσουμε στα Χριστούγεννα εξαντλημένοι από τις αγορές, τις υποχρεώσεις και την αγωνία να τα προλάβουμε όλα.

     Να κρατήσουμε χρόνο για την οικογένεια. Για την Εκκλησία. Για την προσευχή. Για τη σιωπή. Για έναν άνθρωπο που μας χρειάζεται.

     Η Βηθλεέμ δεν κατακτάται με βιασύνη. Προσεγγίζεται με ταπεινά βήματα. Κάθε ημέρα αυτής της περιόδου μπορεί να γίνει ένα μικρό βήμα: μια προσευχή, μια πράξη αγάπης, μια εγκράτεια, μια συγχώρηση, μια επίσκεψη στον ναό, μια σελίδα από το Ευαγγέλιο, μια ελεημοσύνη.

      Και στο τέλος, όταν κοιτάξουμε πίσω, ίσως διαπιστώσουμε ότι αυτά τα μικρά βήματα μάς έχουν οδηγήσει πολύ μακριά.

      Υπάρχει όμως και ένας ακόμη δρόμος που οδηγεί στη Βηθλεέμ. Ο δρόμος προς τον συνάνθρωπο. Δεν μπορούμε να προσκυνούμε τον Χριστό στο σπήλαιο και ταυτόχρονα να αδιαφορούμε για τον Χριστό που συναντούμε καθημερινά στο πρόσωπο του πονεμένου αδελφού μας. Ας αναζητήσουμε, αυτές τις ημέρες, εκείνον που έχει ανάγκη.

•          Τον μοναχικό.

•          Τον ηλικιωμένο.

•          Τον άρρωστο.

•          Τον άνεργο.

•          Τον φτωχό.

•          Τον άνθρωπο που πονά και δεν τολμά να μιλήσει.

•          Ίσως ένα τηλεφώνημά μας να γίνει γι’ αυτόν μια μικρή παρηγοριά.

•          Ίσως μια επίσκεψη να διώξει τη μοναξιά.

•          Ίσως μια συγγνώμη να θεραπεύσει μια παλιά πληγή.

•          Ίσως μια προσφορά, όσο μικρή κι αν είναι, να γίνει η απάντηση του Θεού σε μια κρυφή προσευχή.

•          Γιατί τα Χριστούγεννα μάς θυμίζουν ότι η αγάπη του Θεού δεν έμεινε στον ουρανό. Κατέβηκε στη γη. Και έγινε πρόσωπο.

4.     Η μεγάλη συνάντηση

      Κάποτε θα φθάσει η νύχτα των Χριστουγέννων. Οι καμπάνες θα σημάνουν χαρμόσυνα. Οι ναοί θα γεμίσουν με το φως των κεριών. Ο ύμνος της Εκκλησίας θα μας αναγγείλει ξανά το μεγάλο γεγονός: Ο Χριστός γεννάται. Και τότε το ερώτημα δεν θα είναι πόσο όμορφα στολίσαμε το σπίτι μας ή πόσα δώρα αγοράσαμε.

      Το ερώτημα θα είναι: Τι άλλαξε μέσα μας; Αφήσαμε τον Χριστό να γεννηθεί στην καρδιά μας; Έγινε η νηστεία μας αγάπη; Η προσευχή μας εμπιστοσύνη; Η μετάνοιά μας επιστροφή; Η ελεημοσύνη μας προσφορά; Η συγχώρηση μας ελευθερία;

      Αν ναι, τότε η πορεία μας προς τη Βηθλεέμ δεν ήταν απλώς μια περίοδος πριν από τα Χριστούγεννα. Ήταν μια αληθινή πνευματική διαδρομή.

      Και ίσως τότε καταλάβουμε πως η Βηθλεέμ δεν βρίσκεται μόνο κάπου μακριά, σε έναν τόπο της Αγίας Γης.

Η Βηθλεέμ μπορεί να γίνει ο τόπος της καρδιάς μας.

·       Εκεί όπου ο άνθρωπος ανοίγει χώρο στον Θεό.

·       Εκεί όπου η ταπείνωση συναντά την αγάπη.

·       Εκεί όπου μέσα στη φτώχεια και την απλότητα γεννιέται το μεγαλύτερο θαύμα.

      Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν. Σαράντα ημέρες. Σαράντα μικρά βήματα. Μέχρι τη Βηθλεέμ. Και ας είναι κάθε βήμα μια προσευχή: «Κύριε, ετοίμασε την καρδιά μου, για να μπορέσω να Σε υποδεχθώ».

     Και να μη λησμονούμε ποτέ πως «ουκ έστιν εν άλλῳ ουδενὶ η σωτηρία, ουδὲ γαρ όνομά εστιν έτερον υπὸ τον ουρανὸν το δεδομένον εν ανθρώποις εν ᾧ δει σωθήναι ημάς» (Παρξ.4,12), παρά δια του Ενανθρωπήσαντος Υιού και Λόγου του Θεού, του Σωτήρα και Λυτρωτή μας Χριστού.

      Ευχόμαστε στους αγαπητούς αναγνώστες μας καλή και ευλογημένη πορεία προς τη Βηθλεέμ. Καλά και ευλογημένα Χριστούγεννα!

Εκ του Γραφείου επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών



[1] Μ. Αθανασίου Περί ενανθρωπήσεως του Λόγου 54, PG 25, 192Β).

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Oι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μη συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Η φωτογραφία μου
Για επικοινωνία : Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: aktinesblogspot@gmail.com