Η ΜΗ
ΣΙΩΠΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΠΡΟΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΝΟΝΙΚΗΣ
ΣΥΝΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ
Σε καιρούς δοκιμασιών για την Αγία Ορθόδοξη Εκκλησία, η αντικειμενική εκκλησιαστικο-ιστορική αλήθεια χρειάζεται σαφή και ανοιχτή δημοσιότητα. Φέρνουμε εις γνώσιν σας μια βαθιά εκκλησιαστικο-δημοσιογραφική και θεολογική ματιά στην πολυετή υπεράσπιση της αλήθειας υπέρ της κανονικής Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (ΟΟΕ) και στον έλεγχο των παρεκκλίσεων του πατριάρχη Βαρθολομαίου.
Αυτή η πνευματική εγρήγορση και το χρονικό του αγώνα συνοψίζονται λεπτομερώς στην εξαιρετική εισήγηση «Η μη σιωπή της ΒΟΕ ενάντια στον ουκρανικό αυτοκεφαλισμό – μήτρα ενός παγκόσμιου σχίσματος», την οποία συνέταξε η Βουλγάρα θεολόγος και εκκλησιαστική αναλύτρια Βασιλιάνα Μέρχεμπ. Το έργο αναγνώστηκε πανηγυρικά στον Καθεδρικό Ναό του Σωτήρος Χριστού στις 27 Ιανουαρίου 2025, στο πλαίσιο των διακεκριμένων XXXIII Διεθνών Χριστουγεννιάτικων Εκπαιδευτικών Αναγνώσεων στη Μόσχα. Με φόντο τις υπόλοιπες Τοπικές Εκκλησίες, αυτή η ανάλυση δείχνει ότι η ΒΟΕ, παρά τη σιωπή που της καταλογίζεται σε θεσμικό επίπεδο, επιδεικνύει εξαιρετική δραστηριότητα όσον αφορά τους διωγμούς της ΟΟΕ μέσω του συνοδικού πληρώματος του κλήρου και των λαϊκών της.
Μπορείτε να διαβάσετε
το πλήρες κείμενο της εισήγησης εδώ:
https://mroc.pravobraz.ru/vasilianna-merxeb-nemolchanie-bolgarskoj-pravoslavnoj-cerkvi-protiv-ukrainskogo-avtokefalizma-matricy-dlya-vselenskogo-raskola/
– ρωσικό κείμενο
https://glasove.com/komentari/vreme-e-za-vsepravoslaven-sabor-koyto-da-osadi-deystviyata-na-vartolomey-i-da-prekrati-razkola-v-ukrayna
– βουλγαρική μετάφραση
Άρθρο στον ιστότοπο του Ρωσικού Μετοχίου στη Σόφια σχετικά με τη βουλγαρική
συμμετοχή: http://podvorie-sofia.bg/делегация-подворья-приняла-участие-в-xxx/
Οι Βούλγαροι αρχιερείς ύψωσαν επανειλημμένα τη φωνή τους. Ακόμη και πριν από
τον «Τόμο του '19», ο μακαριστός πλέον Πατριάρχης Νεόφυτος δήλωσε σαφώς την
υποστήριξή του προς την ΟΟΕ.
Στην επιστολή της
15.12.2015 διαβάζουμε: «Σοβαρή ανησυχία προκαλούν τα πολυάριθμα γεγονότα
παραβίασης των δικαιωμάτων των πιστών ορθόδοξων χριστιανών της μόνης κανονικής
Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Ουκρανία. … ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι
πληροφορίες για προσπάθειες αφαίρεσης από την κανονική Εκκλησία δύο ιερών
προσκυνημάτων ολόκληρης της Παγκόσμιας Ορθοδοξίας – της Λαύρας Κοιμήσεως της
Θεοτόκου του Ποτσάεφ και της παγκοσμίως γνωστής Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου
… Εν προκειμένω, η ΒΟΕ-ΒΠ (Βουλγαρικό Πατριαρχείο) δηλώνει την κατηγορηματική
της θέση ότι η υλοποίηση ενός τέτοιου σεναρίου θα μπορούσε όχι μόνο να
αποσταθεροποιήσει την κατάσταση στην Ουκρανία, αλλά και να καταστήσει αδύνατη
για την ορθόδοξη ιεραρχία, τον κλήρο και τους πιστούς άλλων χωρών την επίσκεψη
στα εν λόγω ιερά προσκυνήματα, καθώς δεν έχουμε ευχαριστιακή και προσευχητική
κοινωνία με θρησκευτικές δομές που έχουν εκπέσει σε σχίσμα».
Και στην επιστολή της
12.06.2017 προσθέτει: «το σχισματικό "Πατριαρχείο Κιέβου" – αυτή η
αυτοανακηρυχθείσα αντικανονική δομή, που δεν έχει καμία σχέση με την κανονική
παγκόσμια Ορθοδοξία – μαζί με εξτρεμιστές καταπατά την ιερή κληρονομιά ολόκληρου
του ουκρανικού λαού. … Πρέπει να τονιστεί ότι η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία
είναι η μόνη κανονική Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ουκρανία … Οποιαδήποτε καταπάτηση
των συμφερόντων της μπορεί να αποβεί ολέθρια και καταστροφική τόσο για ολόκληρο
τον ουκρανικό λαό όσο και για την ουκρανική κρατική υπόσταση. Η ΒΟΕ-ΒΠ έχει
περάσει και η ίδια από τη φρίκη του σχίσματος και γι' αυτό είμαστε ιδιαίτερα
ευαίσθητοι σε αυτό το εξαιρετικά σημαντικό για ολόκληρη την Ορθοδοξία ζήτημα
και οφείλουμε να παρέχουμε κάθε είδους υποστήριξη στους αδελφούς μας από την
κανονική Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία».
Ενάντια στις
αντιεκκλησιαστικές ενέργειες τάχθηκαν και άλλοι αρχιερείς. Στις 09.10.2018, οι
μητροπολίτες Λόβετς Γαβριήλ, Βάρνης και Μεγάλης Πρεσλάβας Ιωάννης, και Βιδινίου
Δανιήλ (νυν Πατριάρχης Βουλγαρίας) δήλωσαν την κατηγορηματική τους θέση: «Η
αποδοχή των αξιώσεων του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως για δικαίωμα
δικαιοδοσίας επί της Μητροπόλεως Κιέβου σημαίνει κυριολεκτικά τον
κατακερματισμό της ενότητας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. … Ποιος θα αναλάβει την
ευθύνη για όλους εκείνους τους ανθρώπους στην Ουκρανία, των οποίων η ζωή θα
τεθεί σε κίνδυνο όταν θα σταθούν να υπερασπιστούν τα ιερά – ναούς και
μοναστήρια, όταν θα ακυρωθεί η εγγραφή της κανονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας υπό τη
σημερινή της ονομασία, όπως υπόσχονται ανοιχτά οι πολιτικοί στην Ουκρανία; … Αναπέμπουμε
προσευχές και εκφράζουμε την ελπίδα ότι θα ξεκινήσει μια πανορθόδοξη συζήτηση
και θα συγκληθεί Πανορθόδοξη Σύνοδος για την επίλυση του εκκλησιαστικού
ζητήματος στην Ουκρανία».
Τον Μάρτιο του 2019,
ο νυν Πατριάρχης Δανιήλ δήλωσε: «Πρέπει να λάβουμε σταθερή θέση και να
προστατεύσουμε την κανονική τάξη της Αγίας Ορθόδοξης Εκκλησίας, η οποία
αποτελεί εγγύηση για τη διατήρηση της εκκλησιαστικής ενότητας και το θεμέλιο
για την υπέρβαση της σημερινής κρίσης. Δεν έχουμε δικαίωμα στην αδιαφορία και
σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να επιτρέψουμε τη δικαιολόγηση αξιώσεων που
έχουν καταστροφικές συνέπειες για την Ορθόδοξη Εκκλησία, οι οποίες είναι ήδη
προφανείς στη σημερινή κατάσταση. Η τήρηση της αρχής της συνοδικότητας, η
πανορθόδοξη συζήτηση του ουκρανικού εκκλησιαστικού ζητήματος είναι [ο μόνος]
δρόμος για την επιτυχή επίλυσή του. Μαρτυρούμε ότι η Βουλγαρική Ορθόδοξη
Εκκλησία (Βουλγαρικό Πατριαρχείο) το γνωρίζει αυτό πολύ καλά από την πικρή της
εμπειρία».
Ο Μητροπολίτης Λόβετς
Γαβριήλ έγραψε επίσης το 2023 για επίσημη υποστήριξη: «Κάθε πόλεμος εναντίον
της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι πόλεμος εναντίον του Αρχιποίμενος και
Σωτήρος Κυρίου Ιησού Χριστού».
Ως πατριάρχης, ο
Δανιήλ γράφει στις 18.08.2024 στον μητροπολίτη Ονούφριο: «Αποδειχθήκατε άξιος
διάδοχος των μεγάλων ιεραρχών και ομολογητών που αρχιεράτευσαν στη
μητροπολιτική έδρα του Κιέβου. … Ο χρόνος της πρωθιεραρχίας σας συνέπεσε με
σκληρές δοκιμασίες για τον ουκρανικό λαό και την Εκκλησία του. Αντέξατε και
συνεχίζετε με τη βοήθεια του Θεού να αντιστέκεστε απέναντι σε κάθε προσπάθεια
εισαγωγής διχασμού, διατηρώντας την ενότητα, την ακεραιότητα και την
κανονικότητα της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας». Και εκφράζει κατηγορηματικά
τη θέση του ενώπιον του πρέσβη των ΗΠΑ στις 20.08.2024: «Η κανονική Ουκρανική
Ορθόδοξη Εκκλησία, με επικεφαλής τον Μακαριώτατο Μητροπολίτη Κιέβου και πάσης
Ουκρανίας κ. Ονούφριο, υφίσταται διάφορους περιορισμούς: περιορισμό της
θρησκευτικής ελευθερίας, περιορισμό της ελευθερίας της πίστεως, βίαιη δήμευση
της εκκλησιαστικής περιουσίας και ενθάρρυνση της ρητορικής μίσους. … Η ΟΟΕ, με
την οποία όλες οι Τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίες βρίσκονται σε ευχαριστιακή
κοινωνία, υφίσταται σοβαρούς πραγματικούς και νομικούς περιορισμούς στην
ποιμαντική της δραστηριότητα ως αποτέλεσμα της πολιτικής διακρίσεων ορισμένων
παραγόντων στην Ουκρανία».
Μια σειρά από
μοναχούς ύψωσαν επίσης τη φωνή τους. Οι ηγούμενοι και ηγουμένες εννέα
μοναστηριών της ΒΟΕ εξέδωσαν Έκκληση τον Μάρτιο του 2023: «Το χτύπημα στη μονή
είναι χτύπημα στην πολυπληθέστερη ομολογία της Ουκρανίας, χτύπημα στον ορθόδοξο
ουκρανικό λαό και σε ολόκληρη την Ορθόδοξη Εκκλησία, χτύπημα στο ζωντανό Σώμα
του Χριστού». Ο αείμνηστος ηγούμενος σχιαρχιμανδρίτης Αμβρόσιος μαζί με την
αδελφότητα της Μονής Ζωγράφου μοιράστηκαν: «Τώρα συμπάσχουμε με τις μεγάλες
θλίψεις που βρήκαν την Εκκλησία του Χριστού στην Ουκρανία. … Παρ' όλα αυτά
πιστεύουμε ότι με την αγαθή πρόνοια του Θεού, η Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία θα
βγει εξαγνισμένη μέσα από το καμίνι των διωγμών. Ενώνουμε και τις δικές μας
ταπεινές προσευχές με τις δικές σας».
Ο Λαός του Θεού
επίσης δεν σιωπά. Σε μια «Ανοιχτή Επιστολή - Έκκληση», που κατατέθηκε στις 9
Μαΐου 2023 με σχεδόν 2000 υπογραφές, περιέχεται η παρακάτω προτροπή: «Σας
παρακαλούμε θερμά για μια πνευματικά υπεύθυνη και άμεση αντίδραση, να καλέσετε
τις υπόλοιπες Τοπικές Εκκλησίες να καταβάλουν κάθε προσπάθεια για τον άμεσο
τερματισμό της καταστροφικής πολιτικής κατά της ΟΟΕ.» Για την έκκληση αυτή, το
έγκριτο ελληνικό έντυπο εκκλησιαστικό όργανο «Ορθόδοξος Τύπος» σημειώνει: «Ο
«Ορθόδοξος Τύπος» δημοσιεύει σήμερα την επιστολή των Βουλγάρων πιστών, οι
οποίοι απευθύνονται με παρρησία στους αρχιερείς τους και υπερασπίζονται θερμά
την αλήθεια για το ουκρανικό ζήτημα. Και εμείς, οι πιστοί Έλληνες, τι κάναμε;
Πού είναι ο ζήλος των αδελφών μας; Έχουμε επίγνωση ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει
οδηγηθεί σε σχίσμα εξαιτίας της δικής μας αδιαφορίας;»
Στην ίδια επιστολή,
οι ορθόδοξοι Βούλγαροι ελέγχουν τις δογματικο-κανονικές ασυνέπειες του πατρ.
Βαρθολομαίου:
«– δογματική: η
ομολογία της εκκλησιολογικής αίρεσης του παπισμού που περιέχεται στο κείμενο
του ουκρανικού "Τόμου '19", η οποία δηλώνει, αντίθετα προς το δόγμα
ότι ο Χριστός είναι η "Κεφαλή της Εκκλησίας, η οποία είναι το Σώμα
Του" (Εφεσ. 1:22-23), ότι Κεφαλή της Εκκλησίας είναι ο Πατριάρχης
Κωνσταντινουπόλεως και όχι ο Χριστός: "…η αυτοκέφαλη εκκλησία της
Ουκρανίας αναγνωρίζει ως κεφαλή τον αγιώτατο αποστολικό και πατριαρχικό
Οικουμενικό Θρόνο, όπως και οι άλλοι πατριάρχες και προκαθήμενοι".
– δογματικο-κανονική:
άμεση επέμβαση στα όρια άλλης Τοπικής Εκκλησίας και στη δικαιοδοσία που της
ανήκει, μέσω της αναγνώρισης και της παραχώρησης "αυτοκεφαλίας" σε
αναθεματισμένους "αυτοχειροτόνητους" και σχισματικούς, αντίθετα προς:
τους Αποστολικούς Κανόνες 32 και 35· τους Κανόνες 5, 6 και 16 της Πρώτης
Οικουμενικής Συνόδου· τον Κανόνα 2 της Δεύτερης Οικουμενικής Συνόδου· τον
Κανόνα 8 της Τρίτης Οικουμενικής Συνόδου· τον Κανόνα 17 της Τέταρτης
Οικουμενικής Συνόδου· τον Κανόνα 25 της Έκτης Οικουμενικής Συνόδου· τους
Κανόνες 13, 15, 22 της Συνόδου της Αντιοχείας· τον Κανόνα 3 της Συνόδου της
Σαρδικής·
– κανονική:
συλλείτουργο με τη σχισματική "Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας (ΟΕΟ)"
αντίθετα προς: τους Αποστολικούς Κανόνες 10 και 11· τον Κανόνα 2 της Συνόδου
της Αντιοχείας· τον Κανόνα 9 της Συνόδου της Καρθαγένης·
– κανονική: στο
κείμενο του "Τόμου" που εκδόθηκε για την "ΟΕΟ", ο
Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως διεκδικεί το δικαίωμα ενός ανώτατου αμετάκλητου
διαιτητικού δικαστηρίου επί όλων των κληρικών από όλες τις Τοπικές Ορθόδοξες
Εκκλησίες: "…στον Οικουμενικό Πατριάρχη, ο οποίος έχει την κανονική ευθύνη
να λαμβάνει αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις για τους επισκόπους και τους
λοιπούς κληρικούς των τοπικών Εκκλησιών", αντίθετα προς τους κανόνες 9 και
17 της Τέταρτης Οικουμενικής Συνόδου».
Για την αντίσταση του
βουλγαρικού λαού μαρτυρεί και η αντίδραση στις 16.03.2024, όταν ο πατρ.
Βαρθολομαίος, χωρίς τη συγκατάθεση της Ιεράς Συνόδου, έφερε στην εξόδιο
ακολουθία του εκλιπόντος Πατριάρχη Βουλγαρίας Νεοφύτου τον επικεφαλής της
σχισματικής "ΟΕΟ", "μητρ. Επιφάνιο". Τότε οι λαϊκοί τον
υποδέχτηκαν με τις κραυγές: "Σεργκέι Ντουμένκο, έξω! Σχισματικοί και
αιρετικοί, έξω! Αιρετικέ, φύγε από 'δω!".
Η κοινωνική συνείδηση
αγρυπνεί, γεγονός που φαίνεται από τα λόγια μιας σειράς δημοσίων προσώπων και
πολιτικών. Ο Κονσταντίν Κοσταντίνοφ δηλώνει: «αυτό που συμβαίνει στην Ουκρανία
είναι ένα μοντέλο που θα προσπαθήσουν να εφαρμόσουν και σε άλλα κράτη, αν δεν
το εμποδίσουμε». Ο ευρωβουλευτής Πέταρ Βόλγκιν απηύθυνε γραπτή ερώτηση προς την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή: «Ποια μέτρα λαμβάνει η Επιτροπή για να παρακολουθεί την
κατάσταση και να εγγυηθεί ότι οι περιορισμοί στη δραστηριότητα των θρησκευτικών
οργανώσεων στην Ουκρανία δεν θα συνιστούν διακρίσεις, αλλά θα συνάδουν με τις
ευρωπαϊκές αξίες;»
Σας παρουσιάζουμε μια
σύντομη επισκόπηση δημοσιεύσεων και βίντεο με δεκάδες και εκατοντάδες χιλιάδες
προβολές, που αποδεικνύουν την κοινωνική αντίδραση:
«Το Μαϊντάν του
Βαρθολομαίου», 15.10.2018
https://glasove.com/na-fokus/vartolomeev-majdan
«Οι εκλογές στην Ουκρανία στο πλαίσιο του εκκλησιαστικού σχίσματος», 08.04.2019
https://glasove.com/komentari/izborite-v-ukrajna-v-konteksta-na-cyrkovniya-razkol
«Το χρονικό της καταστροφής της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στη δυτική
Ουκρανία», 01.05.2023
https://glasove.com/na-fokus/hronika-na-unishtozhavaneto-na-ukrainskata-pravoslavna-tsarkva-v-zapadna-ukrayna
«Ρουμιάνα Τσενάλοβα: Η απόφαση της πλειοψηφίας στην Ιερά Σύνοδο γύρω από τον
Νικόλαο της Φιλιππούπολης να βραβεύσει τον Βαρθολομαίο είναι σκανδαλώδης»,
29.09.2024
https://glasove.com/intervyuta/rumyana-chenalova-reshenieto-na-mnozinstvoto-v-svetiya-sinod-okolo-nikolay-plovdivski-da-nagradi-vartolomey-e-skandalno
«Αρχιεπίσκοπος Ιεροσολύμων Θεοδόσιος: Όλες οι ορθόδοξες εκκλησίες πρέπει να
καταβάλουν προσπάθειες για τον τερματισμό των διωγμών κατά των χριστιανών στην
Ουκρανία», 24.10.2024
https://glasove.com/intervyuta/arhiepiskop-teodosiy-ot-yerusalim-vsichki-pravoslavni-tsarkvi-tryabva-da-polozhat-usiliya-za-prekratyavane-na-goneniyata-sreshtu-hristiyanite-v-ukrayna
«Καθηγ. Νταρίνα Γκριγκόροβα: Το πογκρόμ της ορθοδοξίας είναι κρατική πολιτική
στην Ουκρανία», 29.10.2024
https://www.youtube.com/watch?v=g16oZUZAJVA
«Η Ρουμιάνα Τσενάλοβα για τη μάχη κατά της καταστροφής της ορθοδοξίας»,
25.11.2024
https://pogled.info/tv/rumyana-chenalova-za-bitkata-za-unishtozhenie-na-pravoslavieto.176072
«Η επιστροφή στην ορθοδοξία είναι ο μόνος δρόμος για να παραμείνουμε στον
χάρτη. Καθηγ. Ντ. Γκριγκόροβα», 24.06.2025
https://www.youtube.com/watch?v=4IZu4v1Td1g
«Ο ΕΙΡΗΝΗ ΤΟΥ ΤΡΑΜΠ ΚΑΤΕΡΡΕΥΣΕ! | ΚΑΛΕΣΜΕΝΗ - ΚΑΘΗΓ. ΝΤΑΡΙΝΑ ΓΚΡΙΓΚΟΡΟΒΑ»,
03.12.2025
https://www.youtube.com/watch?v=JJHwR7UYvOU
«Καθηγ. Νταρίνα Γκριγκόροβα: Η Ουκρανία δεν είναι εξαίρεση, αλλά μοντέλο: πώς
δοκιμάζεται το μέλλον της Ευρώπης», 10.02.2026
https://www.youtube.com/watch?v=099Wy0LMHtU
Εν κατακλείδι, όλες αυτές οι συγκεντρωμένες μαρτυρίες δείχνουν σαφώς ότι η
ορθόδοξη συνείδηση στη Βουλγαρία είναι ζωντανή και ενεργή. Η τεκμηριωμένη
αντίσταση αποκαλύπτει την κατηγορηματική στάση του λαού και του κλήρου προς
υπεράσπιση της κανονικής τάξης στην Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία.
Ενώπιον αυτού του πρωτοφανούς διωγμού, η σιωπή ισοδυναμεί με συνενοχή, ενώ η
μαρτυρία της Αλήθειας είναι ο μόνος νόμιμος δρόμος για τη διατήρηση της
κανονικής συνοδικότητας. Παραμένει η ελπίδα ότι η φωνή του εκκλησιαστικού
πληρώματος θα χρησιμεύσει ως σταθερό θεμέλιο για την υπέρβαση του σχίσματος και
την αποκατάσταση της ειρήνης της χάριτος.
Συντακτική επιτροπή «Χριστοφόροι»,
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου