Τουριστικὸς μοναχισμός, ἡ νέα πραγματικότης τοῦ Ἁγίου Ὄρους

Τουριστικὸς μοναχισμός, ἡ νέα πραγματικότης τοῦ Ἁγίου Ὄρους

Ἀνησυχῶν Ἁγιορείτης Μοναχὸς

  Τό ἄρθρο 4 τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτη τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἀναφερόμενο στήν ἀποστολή τῆς μοναστικῆς πολιτείας, ὁρίζει ὅτι “Οὐδέποτε οὐδέν τῶν ἐν τῷ Ἄθῳ ἱερῶν Σκηνωμάτων δύναται νά ἐκτραπῇ τοῦ ἀρχικοῦ αὐτοῦ προορισμοῦ καί μετασχηματισθῆ ταῖς κοσμικαῖς χρείαις”,  ὅμως ἡ   σύγχρονη  πρα­γματικότητα δέν ἀνταποκρίνεται πλήρως μέ τό ὡς ἄνω ἄρθρο.

 Ἡ ἔντονη ἐκκοσμίκευση πού ἔχει ὑποστῆ στίς ἡμέρες μας τό Ἅγιον Ὄρος εἶναι ἕνα ἀναμφισβήτητο γεγονός, ἀφοῦ ἕνας προσκυνητής μπορεῖ νά βρῆ σήμερα ὑπερπλήρη -κάθε λογῆς λιχουδιῶν- σοῦπερ μάρκετ, σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες, δηλαδή μπορεῖ κανείς νά συναντήση ὅ,τι ὑπάρχει σέ μία μονάδα σέ κάποιο τουριστικό κοσμικό θέρετρο, κάτι τό ὁποῖο σέ ἄλλες ἐποχές ἦταν ἀσφαλῶς ἀδιανόητο. Ἡ καθημερινότητα ἐπιβεβαιώνει ὅτι ὁ Ἁγιορείτικος μοναχισμός, ὅπως τόν γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, ὅπου ἡ προσευχή, ἡ ἄσκηση καί ἡ πτωχεία ἦταν αὐτά πού τόν χαρακτήριζαν, ἀνήκουν πιά στό παρελθόν! Ἡ ὕπαρξη ξενοδοχειακῶν μονάδων στήν Ἀθωνική πολιτεία, γιά τήν ἐξυπηρέτηση προσ­κυνητῶν ὑψηλοῦ ἐπιπέδου καί ὄχι μόνον, εἶναι μία ὀδυνηρή πραγματικότητα…

  Ἕλληνας ξεναγός μᾶς ἀπεκάλυψε ὅτι ἡ διανυκτέρευση σέ Κελλί τῆς Ἁγίας Ἄννης τῶν Καρυῶν κοστολογεῖται στά ἑκατό εὐρώ, ὅτι ἱστορικό κάθισμα, τό ὁποῖο εἶναι γνωστό γιά τά κρασιά του χρεώνει τήν διαμονή ἑκατόν εἴκοσι μέ ἑκατόν ἑβδομῆντα εὐρώ τήν ἡμέρα, ἐνῶ ἀπορρίφθηκε πρόταση μεγάλης Σκήτης τῆς Ἀθωνικῆς πολιτείας ἀπό τήν ἴδια τήν Σκήτη νά προσ­φέρη διαμονή ἔναντι διακοσίων εὐρώ. Ἐπίσης, ὁ ἐν λόγῳ ξεναγός ἐπιβεβαίωσε τό ἀληθές τῶν διαφημίσεων, πού θέλουν τήν ξενάγηση τεσσάρων ἀτόμων, πλήν εἰσιτηρίων, στά 2000 εὐρώ!

  Τά ἐρωτήματα πού τίθενται εἶναι καί πολλά καί ἀμείλικτα: ἆραγε οἱ μοναχοί κόβουν παραστατικά γιά τίς ὑπηρεσίες πού προσφέρουν; Ἆραγε κρατοῦν λογιστικά βιβλία, κάνουν φορολογικές δηλώσεις; Κάτι τό ὁποῖο εἶναι ὑποχρεωτικό στόν κόσμο. Μήπως σταδιακά τὰ μοναστήρια τοῦ Ἁγίου Ὄρους θὰ μεταλλαχθοῦν σὲ ἀνώνυμες ἑταιρεῖες, ἐάν δέν ἔχουν γίνει ἤδη; Ἀπό πότε ὁ ἁγιορείτικος μοναχισμός εἶναι συμβατός μέ τέτοιες πράξεις; Οἱ δράσεις αὐτές δέν ἔχουν ὡς ἐπακόλουθο οἱ μοναχοί νά ἀνοίκουν πιά στά γρανάζια τοῦ Αἰῶνος τούτου; Τά Χρυσόβουλλα τῶν Αὐτοκρατόρων, Βασιλείου τοῦ Μακεδόνος 872 μ.Χ. καὶ Ἰωάννου τοῦ Τσιμισκῆ 971 μ.Χ., τά ὁποῖα ἐξεδόθηκαν στήν ἐποχή τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου Ἀθωνίτου καί δηλώνουν ξεκάθαρα τόν σκοπό τοῦ Ἁγίου Ὄρους νὰ παραμείνη γιά πάντα τόπος προσευχῆς καὶ μελέτης τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ ὄχι νὰ μεταλλαχθῆ σὲ χῶρο κοσμικοῦ ἐμπορίου, δέν συγκινοῦν τούς σύγχρονους μοναχούς; Οἱ ἐπιχειρηματικές ἐνασχολήσεις θέλγουν πιά περισσότερο ἀπό τήν προσευχή καί τήν ἄσκηση τῶν ἀρετῶν; Σίγουρα τά ὀστᾶ τῶν Ἁγιορειτῶν παλαιῶν πατέρων τρίζουν σήμερα μέ τίς ἐπιδόσεις τῶν νέων! Οἱ μοναχοί, στούς ὁποίους ἀρέσει νά ἀσχολοῦνται μέ τό χρῆμα καί τίς ἐπιχειρήσεις, γιατί δέν παρέμειναν στόν κόσμο, γιά νά ἱκανοποιήσουν τίς ὅποιες κοσμικές ἐνασχολήσεις τους καί μαγαρίζουν τόν ἱερό τόπο, ὁ ὁποῖος εἶναι ποτισμένος μέ τούς ἀσκητικούς ἱδρῶτες τῶν παλαιῶν μοναχῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἕνα μόνον στόχο, τό πῶς νά εὐαρεστήσουν τόν Κύριό μας καί τήν Κυρία Θεοτόκο.

  Εἶναι προφανές ὅτι στόχος εἶναι, μέσῳ τοῦ ἐκμαυλισμοῦ τοῦ χρήματος καὶ τὴν τύρβη τῆς κοσμικῆς μέριμνας, νά σωπάσῃ ἡ φωνή τῆς ὁμολογιακῆς ἐν Χριστῷ μαρτυρίας!

  Εἶναι πραγματικά ἀξιολύπητη ἡ κατάσταση, στήν ὁποία ἔχει περιέλθει σήμερα τό Ἅγιον Ὄρος. Ἔτσι, ἐξηγεῖται ἡ ἄκρα σιωπή του στά ὀξέα προβλήματα πού ἀντιμετωπίζει τόσο ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ὅπως τό Οὐκρανικό ζήτημα, ἡ αἵρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ἡ προσπάθεια τοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου νά ἑνωθῆ μέ τίς αἱρέσεις, ὅσο καί ἡ διαρκής σιωπή στά δυσβάστακτα προβλήματα πού ἀντιμετωπίζει ἡ Πατρίδα στίς ἡμέρες μας. Ἄλλοτε ὁ μοναχισμός πρωτοστατοῦσε στήν ἀπελευθέρωση ἀπό τόν ὅποιο τύραννο, σήμερα ὁ μοναχισμός διαπλέκεται οἰκονομικά καί πολιτικά μέ τόν τύραννο. Οἱ ὡς ἄνω πράξεις ἐπιβεβαιώνουν ὅτι τά εὐρωπαϊκά κονδύλια ἀλλοίωσαν καίρια τόν ἁγιορείτικο μοναχισμό, λειτούργησαν ὅπως τά ἀργύρια τῆς προδοσίας, παρέσυραν τούς μοναχούς στό βόθυνο τῆς φιλοχρηματίας καί τούς ἐξέτρεψαν ἀπό τόν πραγματικό προορισμό τους.

  Κατάντησε τό πρᾶγμα, ὥστε ἡ ἄκρατος πλεονεξία νά κατατρώγει τοὺς μοναχούς, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται “σέ εὐέλικτα ἐπιχειρηματικά πρότζεκτ” τά ἔσοδα ἀπό τόν προσοδοφόρο τουρισμό. Ἀλήθεια, οἱ γεροντάδες πού εἰσήγαγαν τά νέα ἤθη, δὲν σκέπτονται ἄραγε τοὺς ταλαιπώρους ὑποτακτικούς τους, οἱ ὁποῖοι ἀπαρνήθηκαν τόν κόσμο καί τώρα εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διακονοῦν τράπεζες και τουρίστες; Ἀπ’ ὅ,τι φαίνεται δὲν τοὺς ἀπασχολεῖ καί καθόλου δέν τοὺς ἐνοχλεῖ! Δὲν νοιάζονται στό παραμικρό τό τί σημαίνει Ἡσυχασμός! Πῶς θὰ ἡσυχάσουν οἱ μοναχοί, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθαν ἐκ τοῦ κόσμου στόν ἀναχωρητικό βίο τοῦ Ἁγίου Ὄρους, γιὰ νὰ βροῦν τὴν ἡσυχία καί τήν προσευχή; Ὁ Ἅγιος Παΐσιος, τὸν ὁποῖον ὑποτίθεται ὅτι σέβονται, εἶχε ὡς προτεραιότητα τὴν διατήρηση τοῦ ἡσυχαστικοῦ χαρακτήρα τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Πόσο ἀλήθεια ἀπασχολεῖ τὴν Ἱ. Κοινότητα τὸ ζήτημα αὐτό;

  Μήπως λοιπόν ἑάλω πιά ὁ Ἄθως, ἀπό τουριστικούς πράκτορες, ξεναγούς, τουριστικά γραφεῖα καί ἐπιχειρηματίες “μοναχούς”; Δυστυχῶς διαφαίνεται ὅτι οἱ θεσμικές ἐξουσίες τοῦ Ἁγίου Ὄρους δέν παραδειγματίσθηκαν ἀπό τόν ξεπεσμό τοῦ μοναχισμοῦ τῶν Μετεώρων. Οἱ σεισμοί, οἱ ὁποῖοι ταρακουνοῦν τόν Ἄθωνα ἐπί μία διετία τουλάχιστον, δέν συγκινοῦν οὔτε τήν Ἱερά Κοινότητα οὔτε καί τούς ἡγουμένους τῶν μονῶν. Μήπως τελικά ἡ Ἱερά Κοινότητα ἀποδέχεται τὸν μουσειακὸ χαρακτῆρα τοῦ Ἄθωνα, ὁ ὁποῖος προσελκύει πιά μόνο τόν “θρησκευτικὸ τουρισμό” καί ὄχι τούς γνήσιους προσκυνητές τοῦ Ἱεροῦ τόπου; Αὐτὴ εἶναι λοιπόν ἡ (νέα) ἀποστολὴ τοῦ Ἁγίου Ὄρους, νὰ εἶναι ἐκθεσιακός χῶρος; Τέτοια καταβαράθρωση τῆς ὑπερχιλιετοῦς παράδοσης, δέν ἔχει παρατηρηθῆ ἄλλη φορά στήν ἱστορία τῆς Ἀθωνικῆς πολιτείας!

  Οἱ ξενοδοχειακές μονάδες, γιά νά κατασκευασθοῦν, χρειάζονται ἐργάτες, σκαπτικά μηχανήματα, οἰκοδομικά ὑλικά, αὐτοκίνητα νά κινοῦνται συνεχῶς κλπ., καλά, κανένα δέν ἐνοχλοῦν αὐτές οἱ δραστηριότητες; Οἱ μονές πού χαρακτηρίζονται γιά τό παραδοσιακό τους πνεῦμα, γιατί δέν ἀντιδροῦν; Γιατί δέν καταγγέλλουν ὅτι ἀλλοιώνεται ὁ μοναχισμός καί παραβιάζεται ὁ Καταστατικός Χάρτης; Μήπως ἐπειδή ὅλοι συμμετέχουν στό ἀλισιβερίσι τῶν ἑκατομμυρίων εὐρώ καί ἡ ὁποιαδήποτε ἀντίδραση θά προκαλέση τό κλείσιμο τῆς κάνουλας; Ὅμως μέ αὐτές τίς δραστηριότητες δὲν καταστρατηγεῖται ὁ Καταστατικός Χάρτης ἀπό τίς ἴδιες τίς Ἱερές Μονές; Ὁ Καταστατικός Χάρτης στό ἄρθρο 175 σημειώνει ὅτι: “Ἡ σύστασις ἐν ταῖς Μοναῖς ἤ ἐξαρτήμασιν ἐμπορικῶν καταστημάτων, ὡς καί ἡ ἄσκησις ἐμπορίου ἀντικειμένων μή ἰδιαζόντων ἤ ἀναγκαίων εἰς τόν τόπον, ἀπαγορεύεται ἀπολύτως”. Μέ τήν λειτουργία τῶν ξενοδοχειακῶν αὐτῶν μονάδων δέν μιλᾶμε οὐσιαστικά γιά διαμόρφωση κερδοσκοπικῆς δραστηριότητας καί μάλιστα σέ αὐτό πού ἔχει πιά μεταλλαχθῆ τό Ἅγιον Ὄρος, δηλαδή σέ εἰδική οἰκονομική ζώνη, κάνοντας παράχρηση τοῦ Αὐτοδιοικητικοῦ χαρακτήρα του;

  Ἕνα εἶναι βέβαιο, ὅτι αὐτό πού συμβαίνει σήμερα στό Ἅγιον Ὄρος σίγουρα προοιωνίζει τό τί θά συμβῆ αὔριο.

orthodoxostypos