Τοῦ ἁγ. Γεωργίου τοῦ τροπαιοφόρου -Ὁμολογοῦμε Χριστό; (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

 

Τοῦ ἁγ. Γεωργίου τοῦ τροπαιοφόρου

Ὁμολογοῦμε Χριστό;

Εἶπεν ὁ Κύριος· «Ἀποβήσεται δὲ ὑμῖν εἰς μαρτύριον» (Λουκ. 21,13)

Συντάκτης (†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης

Ἑορτὴ καὶ πανήγυρις σήμερα, ἀγαπητοί μου. Ὁ ἅγιος Γεώργιος εἶνε ἀπὸ τοὺς πιὸ δημοφιλεῖς ἁγίους. Τὸν ἀγαπᾷ πολὺ ὁ λαός μας. Πολλοὶ ἄντρες ἔχουν τὸ ὄνομά του, ἀλ­λὰ καὶ γυναῖκες παίρνουν τὸ ὄνομα Γεωργία. Ἐκκλη­σίες ὑπάρχουν παντοῦ στὴν πατρίδα μας ἐπ᾿ ὀνόματί του. Χωριὰ φέρουν τὸ ὄνομα Ἅγιος Γεώργιος. Ἀλλὰ καὶ στὸν ἔνδοξο ἑλληνικὸ στρατὸ τὸ πεζικό, ἡ βάσις τοῦ στρατεύματος, αὐτὸν ἔχει προστάτη καὶ τὸν τιμᾷ. Καὶ ὄχι μόνο ἐμεῖς, ἀλλὰ καὶ οἱ Σέρβοι καὶ οἱ Βούλγαροι καὶ οἱ Ῥουμᾶνοι καὶ οἱ Ῥῶσοι· παντοῦ στὴν Ὀρ­θοδοξία τὸ ὄνομα τοῦ ἁγίου Γεωργίου πολὺ τιμᾶ­ται.

 Τὸ περίεργο εἶνε, ὅτι ἀκόμα καὶ ἀλλό­δοξοι τὸν τιμοῦν. Ἀπόδειξις ἡ Ἀγγλία, καὶ μάλιστα μὲ τὸ ἐθνικό της νόμισμα, τὴ λίρα. Αὐτὸ ἐγὼ δὲν τὸ ἤξερα, στὴν Κοζάνη τὸ ἔμαθα. Ἐ­κεῖ ἄκουσα δύο ἀνθρώπους ποὺ κουβέν­τιαζαν, καὶ λέει ὁ ἕνας· –Ἔχεις Ἁϊγιώργηδες καβαλλάρηδες;… Ἐγὼ δὲν καταλάβαινα. –Τί ἐν­νοεῖς; λέω. –Ἐννοῶ λίρες· ἡ λίρα στὸ πίσω μέ­ρος ἔχει ζωγραφισμένο τὸν ἅϊ-Γιώργη… Καὶ πέραν τοῦ Ἀτλαντικοῦ, ὁ πρῶτος πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ὠνομαζόταν Γεώρ­γιος Οὐάσιγκτων. Παντοῦ λοιπόν.

*  *  *

Ποιός ἦταν ὁ ἅγιος Γεώργιος; Γεννήθηκε στὴ Μικρὰ Ἀσία, στὸ λίκνο τῆς Ὀρθοδοξίας, στὰ εὐλογημένα μέρη τῆς Καππαδοκίας· εἶνε συμπατριώτης τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Γεννήθηκε σὲ σπίτι χριστιανικό. Ὁ πατέρας του, κατὰ τὴν παράδοσι, ἦταν μάρτυρας. Ἡ μητέρα του εὐσεβέστατη. Αὐτὴ φύτεψε στὴν καρδιά του τὴν πίστι. Καὶ ὅ,τι φυτεύει ἡ μάνα, δὲν τὸ ξερριζώνουν χίλιοι δαίμονες.

Ὅταν ἔγινε 18 χρονῶν ὁ ἅγιος Γεώργιος κα­τετάγη στὸ στρατό. Ῥωμαλέος στὸ ἀνάστημα, γενναῖος στὸ φρόνημα, χαλύβδινος στὰ νεῦ­ρα, νωρὶς διακρίθηκε σὲ μάχες σκληρὲς κατὰ τῶν Περσῶν καὶ ἄλλων βαρβάρων. Ἔτσι ἀνεβαίνοντας ἀπὸ βαθμὸ σὲ βαθμὸ ἔφτασε μὲ τὴν ἀξία του στὸν ἀνώτερο βαθμό, τοῦ στρατηγοῦ σχεδόν, καὶ τέλος τοῦ κόμητος. Ἦταν ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα στελέχη τῶν λεγεώνων τῆς αὐτοκρατορίας.
Κανείς δὲν γνώριζε ὅτι εἶνε Χριστιανός. Ἦρ­θε ὅμως ἡ στιγμὴ νὰ ὁμολογήσῃ τὴν πίστι του. Στὸ θρόνο τῆς Ῥώμης ἀνέβηκε τότε ὁ Διοκλητιανός (284-304 μ.Χ.). Αὐτὸς εἶπε· Θὰ ξερριζώσω κάθε ἴχνος χριστιανισμοῦ· ἐντὸς ὀλίγου δὲν θὰ ὑπάρχῃ Χριστιανός… Διέταξε γενικὸ διωγμό. Ἔπιαναν τοὺς Χριστιανοὺς μὲ μόνη κατηγορία τὴν πίστι τους. Ὅταν ὁ Γεώργιος εἶδε νὰ ὁδηγοῦνται στὰ κριτήρια καὶ νὰ καταδικάζων­ται ἄνθρωποι ἀθῷοι, ἐμφανίστηκε στὰ δικαστή­ρια συνήγορος τῶν Χριστιανῶν. Ὁ ἔπαρχος τῆς περιοχῆς τοῦ ἔθεσε τὸ κρίσιμο ἐρώτημα·

 –Εἶσαι Χριστιανός; –Εἶμαι. –Καὶ κρυβόσουν τόσον καιρὸ σύ, ἀνώτερος ἀξιωματικός, στὸν ὁποῖο ἡ Ῥώμη ἐμπιστεύθηκε τέτοιο ἀξίωμα;… Εἶνε στιγμὲς ποὺ ἀπαιτοῦν θυσία. Ἐκεῖνο ποὺ βαρύνει περισσότερο δὲν εἶνε τὸ ἀξίωμα, ἀλ­λὰ ἡ πίστι καὶ ἡ συνείδησι. –Εἶμαι Χριστιανός… Ἀμέσως τὸν ἅρπαξαν, τοῦ ἀφαίρεσαν τὰ διακριτικὰ τοῦ ἀξιώματος καὶ τὸν ὡδήγησαν ἐνώ­πιον τοῦ αὐτοκράτορος. Ἐκεῖ πάλι ὡμολόγησε τὴν πίστι στὸ Χριστό. Ὁ Διοκλητιανὸς ἐξεπλάγη. Τότε ἄρχισε τὸ φρικτὸ μαρτύριο. Ἀφοῦ τὸν φυλάκισαν, τὸν ἔρριξαν σὲ καμίνι μὲ ἀσβέ­στη. Ἔβαλαν πάνω στὸ στῆθος του βαρειὰ πέ­τρα. Τοῦ φόρεσαν σιδερένια παπούτσια πυρα­κτωμένα στὴ φωτιὰ καὶ τὸν ἀνάγκασαν νὰ περ­πατήσῃ. Τέλος τὸν ἔβαλαν στὸν τροχό, ἀπαίσιο βασανιστήριο ποὺ κομμάτιαζε τὶς σάρκες.

Ἔμεινε σταθερός. Προσποιήθηκε ὅμως, ὅ­τι θέλει νὰ προσκυνήσῃ τὰ εἴδωλά τους. Χάρη­καν ἐκεῖνοι καὶ τὸν ὡδήγησαν στὸ ναὸ ὅπου ὑπῆρχε χρυσὸ παρακαλῶ ἄγαλμα τοῦ Ἀπόλλωνος. Οἱ σαλπιγκταὶ σάλπισαν καὶ μαζεύτηκε κόσμος. Ἐκεῖνος γονάτισε, ἔκανε τὸ σημεῖο τοῦ σταυροῦ, κι ἀμέσως –ἂς μὴν πιστεύ­ουν οἱ ἄπιστοι, δικαίωμά τους, ἐμεῖς πιστεύουμε–, ἔγινε σεισμὸς καὶ ἔπεσαν τὰ ἀγάλματα· ἔγιναν κομμάτια, κονιορτοποιήθηκαν.
Τότε ὁ ἑκατόνταρχος καὶ οἱ Ῥωμαῖοι στρατιῶτες πίστεψαν στὸ Χριστό. Πίστεψε μάλιστα καὶ ἡ σύζυγος τοῦ Διοκλητιανοῦ, ἡ Ἀλεξάνδρα, μαζὶ μὲ τρεῖς ὑπηρέτες της. Καὶ ὅλοι αὐτοὶ μαρτύρησαν. Ὁ ἕνας ἔφερε στὴν πίστι πολλούς. Τέλος ἕνα ἐκτελεστικὸ ἀπόσπασμα τὸν ὡδήγησε στὸν τόπο τοῦ μαρτυρίου. Ἐκεῖ ἄστραψε τὸ ξίφος τοῦ δημίου. Καὶ ἡ μὲν κεφα­λή του ἔπεσε αἱμόφυρτη στὴ γῆ, γιὰ νὰ γί­νῃ πηγὴ θαυμάτων, ἡ δὲ ψυχή του, λευκὴ σὰν τὸ χιόνι καὶ σὰν τὸ περιστέρι, ἀνέβηκε στὰ δώματα τῆς αἰωνίου μακαριότητος.

* * *

Αὐτὸς εἶνε μὲ λίγα λόγια ὁ βίος τοῦ μεγαλο­μάρτυρος ἁγίου Γεωργίου. Καὶ ἂν θέλουμε κ᾿ ἐμεῖς νὰ τὸν τιμοῦμε, δὲν ἀρκεῖ ἁπλῶς νὰ ἀ­σπαζώμαστε τὴν εἰκόνα του καὶ νὰ τοῦ ἀνάβουμε κερὶ τὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς του. Αὐτὸ εἶ­νε εὔκολο. Κάτι ἄλλο χρειάζεται. Οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, λέ­νε· «Τιμὴ μάρτυρος μίμησις μάρτυρος» (Εἰς μάρτ. ὁμ.· P.G. 50,663). Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι πρέπει κ᾿ ἐμεῖς νὰ βαδίσουμε στὰ ἴχνη του.

Δὲν ἦταν ὁ ἅγιος Γεώργιος διαφορετικὸς ἀ­πὸ μᾶς. Σάρκα καὶ ὀστᾶ εἶχε κ᾿ ἐκεῖνος, ἀπὸ τὸ ἴδιο φύραμα ἦταν. Ἂν σᾶς πῶ νὰ μιμηθῆτε ἕναν ἄγγελο, θὰ πῆτε Μὰ εἴμαστε ἄνθρωποι… Ἂς μιμηθοῦμε λοιπὸν τὸν ἅγιο Γεώργιο, ποὺ ἦ­ταν ἄνθρωπος κι αὐτός, τέκνον τῆς γῆς, παι­δὶ τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας, καὶ ὅμως ἔφτασε σὲ τέ­τοιο ὕψος. Νὰ τὸν μιμηθοῦμε ὄχι βέβαια στὰ θαύματα· ἐκεῖ δὲν μποροῦμε λόγῳ ἐλλείψεως πίστεως. Ἂς τὸν μιμηθοῦμε ἐκεῖ ποὺ μποροῦ­με. Καὶ αὐτὸ εἶνε ἡ ὁμολογία. Ὅπως ἐ­κεῖνος ὡ­μολόγησε τὸ Χριστό, ἔτσι κ᾿ ἐμεῖς νὰ εἴμαστε θαρραλέοι ὁμολογηταὶ τῆς πίστεώς μας.

Οἱ περισσότεροι Χριστιανοὶ δὲν μιλᾶνε δυσ­τυχῶς. Ἐγὼ πιστεύω, σοῦ λέει. Πιστεύει, ἀλ­λὰ ποτέ του δὲν ὁμολογεῖ. Ὁ χιλιαστὴς ἢ ὁ μαρξιστὴς καὶ ὁ ἄθεος μιλοῦν· οἱ Χριστιανοί, ποὺ ἔχουν τὴν ἀλήθεια, εἶνε μουγγοθόδωροι· λὲς καὶ δὲν τοὺς ἔδωσε ὁ Θεὸς οὔτε νοῦ οὔτε γλῶσ­σα. Ἐὰν ὁ ἅγιος Γεώργιος δὲν ὡμολογοῦσε Χριστόν, θὰ ἔσῳζε τὴ ζωή του, δὲν θὰ ἦταν ὅμως ἅγιος· ἐὰν δὲν ὡμολογοῦσε, θὰ προωθεῖτο ἀκόμη πιὸ ψηλά, θὰ γινόταν στρατάρχης· μετὰ ὅμως τὸ ὄνομά του θὰ ἔσβηνε, ὅπως ἔσβησαν τὰ ὀνόματα τόσων στραταρχῶν, Ναπολεόντων καὶ καισάρων. «Εἰς μνημόσυνον αἰώνι­ον ἔσται δίκαιος» (Ψαλμ. 111,6). Ἔμεινε ἀλησμόνητος καὶ τιμᾶται, γιατὶ ὡμολόγησε Χριστόν. Ὅ­πως λοιπὸν ἐκεῖνος ὡμολόγησε ἐνώπιον τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἡμέρας μὲ κίνδυνο, ἔτσι κ᾿ ἐμεῖς. –Μὰ ποῦ νὰ ὁμολογοῦμε; θὰ πῆτε. Δίδονται εὐκαιρίες. Ἂς ὑπενθυμίσω μερικές.

•Κάθεσαι στὸ τραπέζι σὲ ἑστιατόριο καὶ καν­είς δὲν κάνει σταυρό. Σήκω ἐσὺ καὶ κάνε τὸ σταυρό σου. Μειδιάματα θὰ σὲ ὑποδεχθοῦν ἀ­πὸ τὰ γύρω τραπέζια. Ἀλλ᾿ ἐὰν δὲν κάνῃς σταυ­ρό, εἶσαι ψεύτικος χριστιανός. Ὁ Χριστὸς γιὰ σένα ἀνέβηκε γυμνὸς στὸ σταυρό· ἐσὺ δὲν ἔχεις τὸ θάρρος νὰ τὸν ὁμολογήσῃς;

• Ἄλλη εὐκαιρία ὁμολογίας εἶνε, νὰ διαφωτί­ζῃς τοὺς ἄλλους γιὰ τὸ περιεχόμενο τῆς πίστεώς σου.

•Θέλεις κι ἄλλη εὐκαιρία; Βαδίζεις στὸ δρόμο κι ἀκοῦς μιὰ βλασφημία. Δὲν ὑπάρχει με­γα­λύτερο κακό. Ἔλεγξε λοιπὸν τὸ βλάσφημο ὅ­ποιος κι ἂν εἶνε. Μὲ συγχωρεῖτε, ἀγαπητοί· ὑ­πηρέτησα τρία χρόνια στὸ στρατὸ καὶ ἔχω πολ­λὰ ἐπεισόδια τέτοια, ποὺ μ᾿ ἀξίωσε ὁ Θεὸς νὰ ἐλέγξω ταγματάρχες, συνταγματάρχες, στρα­τηγούς· γιατὶ ἦταν μὲν καλοὶ καὶ γενναῖοι ἀ­ξιωματικοί, ἀλλὰ μερικοὶ εἶχαν τὴν κακὴ συνή­θεια, ἐν ὥρᾳ πολέμου, τὴ στιγμὴ ποὺ ὁ ἱερεὺς μὲ τὸ σταυρὸ ἀνέβαινε τὰ ὕψη τῶν ὀρέων καὶ φώναζε ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος, αὐτοὶ δυσ­τυχῶς, ἀπὸ κακὴ συνήθεια ἢ καὶ ἐκ προθέσεως, βλαστημοῦσαν καπηλικῶς τὰ θεῖα. Ἀκοῦς λοιπὸν τὸ συστρατιώτη σου ἢ τὸ συμμαθητή σου ἢ τὸ συνάδελφό σου στὸ γραφεῖο καὶ βλα­στημάει; Στόπ! φώναξε.

Εἶνε ἡ στιγμὴ γιὰ ὁ­μολογία. Καὶ λέει ὁ Χρυσόστομος, ὄχι ἐγὼ ὁ ἁ­μαρτωλὸς ἐπίσκοπος· Ἀκοῦς τὸν ἄλλο νὰ βλα­στημάῃ; μαρτύρησον ὑπὲρ τοῦ Χριστοῦ. Καὶ τί νὰ κάνῃς· συμβούλεψέ τον μιά, δυό, τρεῖς φο­ρές. Δὲν ἀκούει; Ἔχεις γλῶσσα; Ἔλεγξέ τον. Ἔχεις χέρι; Χτύπησέ τον. Χέρι ποὺ θὰ χτυπή­σῃ βλάστημο θὰ ἁγιάσῃ. Δὲν εἶνε ἄξιοι τιμωρίας μόνο αὐτοὶ ποὺ βλαστημοῦν· εἴμαστε κ᾿ ἐμεῖς ποὺ καθόμαστε καὶ τοὺς ἀκοῦμε ἀπαθῶς.
Σᾶς εἶπα μερικὲς εὐκαιρίες ὁμολογίας τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ· ὄχι βέβαια στὴν κλίμακα ποὺ τὸ ἔκανε ὁ ἅγιος Γεώργιος· σὲ πο­λὺ μικρότερη. Κι ὅταν μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Χριστοῦ μάθουμε νὰ ὁμολογοῦμε σὲ μικρὴ κλίμα­κα, τότε θὰ μᾶς ἀξιώσῃ νὰ γίνουμε ὁμολογηταὶ καὶ σὲ μεγαλύτερη.

Εἴθε ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς διὰ πρεσβειῶν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ πάν­των τῶν ἁγίων νὰ μᾶς ἀναδείξῃ ὁμολογητάς, μιμητὰς τοῦ ἁγίου μεγαλομάρτυρος Γεωργίου· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Γεωργίου πόλεως Φλωρίνης τὴν 27-4-1981. Καταγραφὴ καὶ σύντμησις 23-4-2004, ἐπανέκδοσις 4-3-2026.