Έγραψε για τη λογοκρισία. Και μετά λογοκρίθηκε…

Έγραψε για τη λογοκρισία. Και μετά λογοκρίθηκε…

Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός

O Jacob Siegel συνέγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Το κράτος της πληροφορίας. Πολιτική στην εποχή του απόλυτου ελέγχου» (“The Information State. Politics in the Age of Total Control”) που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Henry Holt and Co. στα τέλη του Μαρτίου. Σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε την 1η  Απριλίου 2026 στο Free Express αναλύει τη βασική ιδέα του βιβλίου του ότι ζούμε σε ένα νέο σύστημα εξουσίας που ο ίδιος ονομάζει «κράτος της πληροφορίας» (“information state”).

Σύμφωνα με τη σκέψη του, η ισχύς σήμερα δεν βασίζεται μόνο στη νομοθεσία ή τον κρατικό καταναγκασμό, αλλά στον έλεγχο της ροής της πληροφορίας. Υποστηρίζει ότι μετά το 2016, ελέω Brexit και εκλογής Trump, αυξήθηκε παγκοσμίως η ανησυχία για την παραπληροφόρηση, γεγονός που οδήγησε σε στενότερη συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, των μέσων ενημέρωσης και των ψηφιακών κολοσσών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, περιγράφει ένα πολυδαίδαλο δίκτυο οργανισμών - κρατικών φορέων, Πανεπιστημίων, ΜΚΟ και διαδικτυακών πλατφορμών - που παρακολουθούν και αξιολογούν κάθε πληροφορία. Κατά τη γνώμη του, αυτό το σύστημα δεν λογοκρίνει πάντα άμεσα, αλλά λειτουργεί με πιο έμμεσο τρόπο: το επίμαχο περιεχόμενο μπορεί να υποβαθμιστεί, να περιοριστεί η διάδοσή του ή να αφαιρεθεί χωρίς αιτιολογημένη απόφαση. Έτσι, θεωρεί ότι δημιουργείται ένας μηχανισμός που επηρεάζει τι θεωρείται αποδεκτή αλήθεια στη δημόσια σφαίρα.

Για να στηρίξει τη θεωρία του, φέρνει ως παράδειγμα ένα προσωπικό περιστατικό. Αναφέρει ότι το αμερικανικό περιοδικό “The Baffler” δημοσίευσε μια θετική κριτική για το βιβλίο του, η οποία όμως αφαιρέθηκε σε άμεσο χρόνο. Αν και υπήρξαν κάποιες εξηγήσεις που σχετίζονταν με προβληματισμούς για την ακρίβεια του κειμένου, ο ίδιος το ερμηνεύει ως ένδειξη πίεσης ή φόβου που οδήγησε στην απόσυρση.

Ο Jacob Siegel δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην τραγική ειρωνεία της κατάστασης: ότι δηλαδή ένα βιβλίο που περιγράφει την εκτεταμένη λογοκρισία φαίνεται να επιβεβαιώνεται από την εξαφάνιση μιας θετικής κριτικής του. Χρησιμοποιεί αυτό το περιστατικό για να δείξει πώς εφαρμόζεται σήμερα η λογοκρισία χωρίς διαφάνεια και σαφείς αιτιολογήσεις.

Ο ίδιος φρονεί ότι η σύγχρονη λογοκρισία είναι πιο διάχυτη και διευρυμένη αλλά λιγότερο αντιληπτή και απτή σε σχέση με το παρελθόν, καθώς ασκείται μέσω ιδιωτικών ψηφιακών πλατφορμών.