ΑΚΤΙΝΕΣ: π. Αθανάσιος Μυτιληναίος, Όρθρος Μεγάλης Δευτέρας- Ο πάγκαλος Ιωσήφ, τύπος του Ιησού Χριστού.

ΟΡΘΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

«Ο ΠΑΓΚΑΛΟΣ ΙΩΣΗΦ, ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ»

[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 24-4-1994]

Αγαπητοί μου, εισερχόμεθα εις την Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου μας. Το συναξάριον της ημέρας, της Δευτέρας, αναφέρει: «Τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Δευτέρᾳ, μνείαν ποιούμεθα τοῦ μακαρίου Ἰωσὴφ τοῦ Παγκάλου, καὶ τῆς ὑπὸ τοῦ Κυρίου καταραθείσης καὶ ξηρανθείσης συκῆς. Σώφρων Ἰωσήφ, δίκαιος κράτωρ ὤφθη, καὶ σιτοδότης, ὦ καλῶν θημωνία! Ταῖς τοῦ Παγκάλου Ἰωσὴφ πρεσβείαις, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς».

Γιατί αναφέρεται η Εκκλησία μας σήμερα, Δευτέρα, πρώτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδος, γιατί αναφέρεται εις τον Ιωσήφ; Διότι αποτελεί τύπον του Ιησού Χριστού. Η όλη του ζωή υπήρξε τέτοια, αλλά και η συμπεριφορά του και η στάσις του υπήρξε τέτοια, που δείχνει όντως ότι υπήρξε τύπος του Ιησού Χριστού. Όπως και ο Ιώβ. Θα δείτε, Μεγάλη Τρίτη, Μεγάλη Τετάρτη θα αναφερθούμε στα αναγνώσματα του Ιώβ, γιατί και ο Ιώβ αποτελεί τύπον του Ιησού Χριστού στο θέμα της υπομονής και της ευσεβείας- έτσι ο Ιωσήφ υπήρξε αληθινά θαυμάσιος τύπος του Ιησού Χριστού, σε πάμπολλα σημεία. Για να κατανοήσουμε, θα δούμε, με λίγα λόγια, την ιστορία του Ιωσήφ.

Ο Ιωσήφ, ήτο παιδί, ενδέκατον, του Ιακώβ. Από την δεύτερη γυναίκα, την Ραχήλ, την οποία πολύ αγαπούσε ο Ιακώβ. Η Ραχήλ δεν έκανε παιδιά. Κάποτε, όμως, έκανε τον Ιωσήφ, και επειδή ο Ιακώβ αγαπούσε πάρα πολύ την Ραχήλ, αγαπούσε και τον Ιωσήφ. Αλλά ήξιζε. Έκανε και δεύτερο παιδί η Ραχήλ, τον Βενιαμίν, τον δωδέκατον. Και εις τον τοκετόν του Βενιαμίν η Ραχήλ απέθανε.

Έμεινε, λοιπόν, ο Ιωσήφ, από πραγματική μητέρα, έμεινε ορφανός. Έτσι όλη η αγάπη του Ιακώβ συνεγκεντρώθη εις τον Ιωσήφ. Ίσως ήταν ένα λάθος του Ιακώβ από παιδαγωγικής πλευράς. Τον κρατούσε στο σπίτι, όπως και τον Βενιαμίν. Τα άλλα τα παιδιά ήσαν στους αγρούς και ήσαν βοσκοί και είχαν μίαν, εκ του επαγγέλματός των, μίαν ψυχήν αρκετά αγροίκον. Έκανε κι ακόμη ένα λάθος, ο Ιακώβ. Επειδή αγαπούσε τον Ιωσήφ, του έκανε ένα θαυμάσιο χιτώνα, «ποικίλον» - «ποικίλος» θα πει πολύχρωμος και πολύτιμος. Και βέβαια αυτό άναψε την ζηλοτυπίαν του υπολοίπων αδελφών, των υπολοίπων δέκα αδερφών, των μεγαλυτέρων.

Και επειδή συνέπεσε να δει και δύο όνειρα, τα οποία εξήγησε ότι κάποτε θα έφτανε σε μεγάλα ύψη αξιώματος και θα τον προσκυνούσαν και τα αδέλφια του, εκεί ήταν που άναψε η ζηλοτυπία· διότι, χωρίς πολλήν σύνεσιν, εν προκειμένω, μικρός ήτο ο Ιωσήφ, είπε τα όνειρα αυτά αφελώς και τα άκουσαν και τα αδέλφια του. Κάποτε χρειάστηκε να στείλει λίγο φαγητό εις τα παιδιά του ο Ιακώβ και είπε εις τον Ιωσήφ να τους πάει το φαγητό. Και βεβαίως φορούσε και εκείνον τον πολυποίκιλον χιτώνα, που ήταν πάντοτε ένα φλάμπουρον προκλήσεως. Όταν τον είδαν από μακριά τα αδέλφια του, «Μμμ… Έρχεται αυτός, που βλέπει τα όνειρα· αυτός που νομίζει ότι θα τον προσκυνήσουμε. Αυτός που ο πατέρας δείχνει ιδιαιτέραν εύνοιαν· αυτός που φοράει τον πολυποίκιλον χιτώνα· Μμμ…». Έφτασε ο Ιωσήφ και τότε, αγαπητοί μου, απεφάσισαν να τον σκοτώσουν.

Βέβαια, τρέχω την διήγησιν γιατί θα ήθελα σε κάποια σημεία να μείνω - τελικά δεν εφονεύθη, τη παρεμβάσει του μεγάλου, του Ρουβήμ, και επωλήθη σε κάποιους περαστικούς, εκεί, Μωαβίτας εμπόρους και αυτοί τον πούλησαν εις την Αίγυπτον. Τον αγόρασε –τότε βεβαίως υπήρχε η δουλεία, ο θεσμός της δουλείας – και αγοράστηκε από έναν υπάλληλον του βασιλέως, του Φαραώ, ονόματι Πετεφρής, ο οποίος ήτο ο υπεύθυνος του μαγειρείου του βασιλέως. Τον πήρε σπίτι του και ο Ιωσήφ ήταν τότε κάπου 18 χρονών. Ήταν θαυμάσιο παιδί. Ωστόσο, το ότι επωλήθη ο Ιωσήφ από τα αδέλφια του ως δούλος, εδώ έχουμε ένα πρώτο στοιχείον, γιατί και ο Υιός του Θεού, «μορφήν δούλου λαβών», όπως γράφει ο Απόστολος Παύλος εις την προς Φιλιππησίους επιστολήν κ.λπ. Οπότε, εδώ αμέσως βλέπετε, ο ελεύθερος Ιωσήφ γίνεται δούλος- ο άπειρος Θεός παίρνει μορφή δούλου.

Ακόμη, ο Ιωσήφ, όπως μας σημειώνει εκεί το βιβλίον της Γενέσεως, στο 39^ον κεφάλαιον, ήταν πάρα πολύ ωραίος. «Καὶ ἦν Ἰωσὴφ καλὸς τῷ εἴδει καὶ ὡραῖος τῇ ὄψει σφόδρα». Βλέπετε, «καλὸς τῷ εἴδει», δηλαδή «ωραίος εις την μορφήν». Και το ξαναλέει: «ὡραῖος τῇ ὄψει»· βλέπετε με μίαν διπλήν έκφρασιν επαναλαμβάνει το ίδιο. Βάζει και το «σφόδρα», υπερβολικά. Ήταν πολύ ωραίος· και εις το πρόσωπον και εις το σώμα. Νέος, 18 χρονών παιδί. Και τότε… ω, τότε… Βέβαια ήταν στην υπηρεσία του κυρίου του, του Πετεφρή, η γυναίκα του, όμως, παρατηρούσε τον Ιωσήφ και τον επεθύμει· για αμαρτία. Ο Ιωσήφ ίσως αντελήφθη, ίσως ακόμη και να εδέχθη κάποιες ενοχλήσεις της, αλλά κοιτούσε την δουλειά του, δεν έδινε σημασία σε εκείνα τα οποία μπορούσε να αισθάνεται η κυρία του.

Εν τω μεταξύ δε, ο κύριός του ο Πετεφρής, τον εκράτησε εις το σπίτι- ήτο ο γενικός οικονόμος του σπιτιού· αλλά είχε και τη διαχείριση της λοιπής περιουσίας του κυρίου του, όπως ήταν οι καρποί των χωραφιών του κυρίου του κ.λπ. Εδώ σημειώνει ένα θαυμάσιο σημείον ο ιερός συγγραφεύς: «ᾚδει δὲ ὁ κύριος αὐτοῦ (:Ο Κύριός του εγνώριζε- ο Πετεφρής), ὅτι ὁ Κύριος ἦν μετ᾿ αὐτοῦ (:ότι ήτανε ο Θεός μαζί με τον Ιωσήφ) καὶ ὅσα ἐὰν ποιῇ, Κύριος εὐοδοῖ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ (:και ό,τι έπιανε στα χέρια του ο Ιωσήφ αυτό το ευόδωνε ο Θεός)». Είναι εκείνο που λέει ο λαός και δίνουν ευχές οι μανάδες και οι πατεράδες: «Παιδί μου, να πιάνεις πέτρα και να γίνεται μάλαμα». Αυτός ήταν, ό,τι έπιανε, το ευόδωνε. Ήταν σπουδαίος. Και μάλιστα, του σημειώνει το αφεντικό του ότι «Από τον καιρό που ήρθες, παιδί μου, εδώ, τα γεννήματά μου, τα προϊόντα μου όλα, έχουνε πολλαπλασιαστεί. Βλέπω ότι είσαι ένας ευλογημένος άνθρωπος. Πολύ ευλογημένος».

Και δίδεται ένας ωραιότατος χαρακτηρισμός, είναι στο δεύτερο χωρίο του 39^ου κεφαλαίου, ένας χαρακτηρισμός τον οποίον πολλοί θα ζήλευαν από τους νέους μας σίγουρα: «Καὶ ἦν ἀνὴρ ἐπιτυγχάνων»- προσέξτε: «Και ήταν», λέει, «άνθρωπος επιτυχημένος». «Ἐπιτυγχάνων». Ήταν ο άνθρωπος της επιτυχίας. Αλήθεια, σκεφθείτε πόσοι γονείς θα ήθελαν τα παιδιά τους να είναι επιτυγχάνοντα παιδιά, όχι βεβαίως εις σχολήν, κάτι το οποίον δεν είναι επαρκές- μπορεί κάποιος να επιτύχει σε μία σχολή και στη ζωή του να είναι αποτυχημένος, καθόλου σπάνιο. Αλλά, να είναι το παιδί επιτυχημένο; Ό,τι κάνει στη ζωή του; Ποιος δεν θα το πετύχαινε; Ποιος δεν θα το ήθελε; Είναι μία, ίσως μοναδική φράσις, για πρόσωπο της Παλαιάς Διαθήκης, αυτό: «Καὶ ἦν ἀνὴρ ἐπιτυγχάνων». Πολύ σπουδαίο.

Εν τω μεταξύ, η φλόγα της αμαρτίας άναβε εις την ψυχήν της γυναικός του Πετεφρή. Αν ακούσατε ένα τροπάριο, τώρα μόλις προ ολίγου, στην ακολουθία: «Σαν άλλος δράκων, ή μάλλον, σαν τον δράκοντα που τότε έπληξε την Εύα, έρχεται τώρα, στο πρόσωπο της γυναικός του Πετεφρή, να πλήξει τον Ιωσήφ, τον δίκαιον Ιωσήφ». Και του εζήτησε, ούτε λίγο, ούτε πολύ, την αμαρτίαν. Κι εκείνος απήντησε: «Ο κύριός μου –δηλαδή, ο σύζυγός σου- μου παρέδωσε ό,τι είχε από τα υπάρχοντά του και μου είπε: ‘’Δεν θέλω να ξέρω τίποτα από τα οικονομικά -και τα λογιστικά θα λέγαμε σήμερα με αυτήν την έκφραση. Απλώς θα τρώγω το φαγητό μου και η γυναίκα μου θα είναι δική μου. Όλα τα άλλα θα είναι στα χέρια σου. Αυτό μου είπε ο κύριός μου να κάνω. Πώς εσύ τώρα ζητάς από μένα την αμαρτία;». Εκείνη υποχωρούσε και επανήρχετο. Το πάθος δεν την άφηνε. Μία ημέρα, που ήταν όλοι στα χωράφια και στο σπίτι δεν ήταν κανείς, παρά μόνο ο Ιωσήφ γύρισε για μια δουλειά στο σπίτι, βρήκε την ευκαιρία η γυναίκα αυτή να του επιτεθεί. Και τότε ο Ιωσήφ είπε εκείνα τα μεγάλα λόγια –δεν ξέρω ποιος νέος θα έλεγε τα λόγια αυτά, γι'αυτό ιδιαιτέρως, ξέρετε, τονίζει η Γραφή ότι ήτανε πολύ ωραίος· και νέος. Είχε φτάσει 20 χρονών. Πολύ ωραίος! Για να τονιστεί, θα λέγαμε, ο πειρασμός περισσότερο, αλλά προπαντός να φανεί η νίκη η περίλαμπρη του Ιωσήφ. Και είπε εκείνα τα περίφημα λόγια: «Καὶ πῶς ποιήσω τὸ ῥῆμα τὸ πονηρὸν τοῦτο, καὶ ἁμαρτήσομαι ἐναντίον τοῦ Θεοῦ; (:Πώς θα κάνω αυτήν την πονηρή πράξη μπροστά στα μάτια του Θεού και έτσι αμαρτήσω;)». Γιατί; Γιατί ο Ιωσήφ είχε ανά πάσα στιγμή μπροστά του τον Θεόν. Τον Θεόν των πατέρων του.

Ακόμη ο νόμος του Σινά δεν υπήρχε, να λέγει: «Οὐ μοιχεύσεις», αλλά τι; Μόνον εγνώριζε - ποιος δεν το ξέρει αυτό; Και οι πλέον άγριοι το ξέρουν αυτό και οι απολίτιστοι, ότι δεν είναι σωστό να πειράξεις τη γυναίκα του πλαϊνού σου. Και λέγει «Πώς θα το κάνω αυτό, μπροστά -είδατε;- εις τα μάτια του Θεού». Αυτή η αίσθησις της απανταχού παρουσίας του Θεού σώζει τα πράγματα. «Με βλέπει ο Θεός! Με βλέπει ο Θεός!». Σήμερα, μπορούμε να πούμε πολλά πράγματα στα παιδιά μας: «Μην το κάνεις αυτό, παιδί μου, μην κλέβεις, γιατί θα πας φυλακή». Δεν λέμε: «Σε βλέπει ο Θεός», ώστε να βάλομε μέσα στο παιδί τον φόβο του Θεού, ότι δεν πρέπει να το κάνει, γιατί το βλέπει ο Θεός. Δευτερευόντως, τριτευόντως, μπορούμε να πούμε ότι «Ε, θα πας και φυλακή! Άμα κάνεις τέτοιες πράξεις!». Μπαίνουνε μέσα στα σούπερ μάρκετ, πάνε εκεί εις τα περίπτερα, τα ρημάζουνε, ξέρετε, οι νεαροί, τα παιδιά, ουου…! Παίρνουν, παίρνουν, ό,τι μπορούν να πάρουν… «Παιδί μου, αυτό που έκανες, σε βλέπει ο Θεός. Ύστερα, αν σε πιάσουν, τι ντροπή, οι άνθρωποι τι θα λένε για σένα και τον πατέρα σου; Κι ύστερα θα πας και φυλακή» -αυτά δευτερευόντως.

Έτσι, τον άρπαξε από τα ρούχα η γυναίκα του Πετεφρή, του τα ξέσκισε, ήσκησε βία και ο Ιωσήφ, γυμνός πια, βγήκε έξω από το σπίτι. Αλλά η συμπεριφορά αυτή της γυναικός, η οποία χρήζει πολλής μελέτης και βάθους, είναι μία συμπεριφορά την οποία πάντοτε κάνουν οι γυναίκες, για να δικαιολογηθεί στον άντρα της, φοβουμένη ότι θα τα πει αυτά ο Ιωσήφ στον σύζυγό της, μόλις έφτασε ο σύζυγος, έβαλε τις φωνές: «Αυτό το παλιόπαιδο, που μου τον έφερες εδώ, για να μου επιτεθεί! Το παλιόπαιδο!», να φωνάζει αυτή και να ωρύεται. Έπεσε από τα σύννεφα ο Πετεφρής. «Μπα! Έτσι;». Τον έβαλε τον Ιωσήφ, τον έβαλε στην φυλακή.

Ξέρετε πόσο κάθισε στη φυλακή, εις το «ὀχυρόν», ήτανε η βασιλική φυλακή. Δέκα χρόνια. Ακούσατε; Δέκα χρόνια κάθισε. Αν ερωτήσετε: «Μα τόσο πολύ έμεινε μέσα στη φυλακή; Ο Θεός που τον επροστάτευε, τον άφησε να μείνει εκεί στη φυλακή;». Μα ακριβώς επειδή ο Θεός τον επροστάτευε τον άφησε μέσα εις την φυλακήν, δέκα χρόνια. Γιατί; Να έχει την ασφάλειά του μέσα εκεί - γιατί; Νέο παιδί ήταν. Μπορούσε να πέσει στην αμαρτία κάποια στιγμή. Και τον φυλάττει ο Θεός μέσα στην φυλακήν για να μην καμφθεί κάποια στιγμή από την κυρία του Πετεφρή…

Η «Σοφία Σολομῶντος» μας τα λέει ωραιότατα αυτά- είναι εις το δέκατον κεφάλαιον: «Αὕτη - ποια «αὕτη»; Η Σοφία- ποια σοφία; Η Σοφία του Θεού. Ποια; Το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος, δηλαδή ο μετέπειτα ενανθρωπήσας Θεός Λόγος, ο Ιησούς Χριστός. Πριν ενανθρωπήσει· είμεθα εις την Παλαιά Διαθήκη- «αὕτη -δηλαδή η Σοφία, ο Θεός Λόγος- πραθέντα δίκαιον οὐκ ἐγκατέλιπεν (:όταν πουλήθηκε ο δίκαιος δεν τον εγκατέλειψε)». Κι όμως, επέτρεψε να πωληθεί. Λέμε πολλές φορές: «Γιατί επιτρέπει ο Θεός έναν πειρασμό; Επέτρεψε να πωληθεί. Επέτρεψε να δεχθεί την μανίαν της συζύγου του Πετεφρή, επέτρεψε να μπει στη φυλακή». Έτσι οι δίκαιοι πολλές φορές λένε: «Γιατί επιτρέπει ο Θεός να υφίσταμαι τέτοιες ταλαιπωρίες;». Μπήκες στον νουν του Κυρίου για να γνωρίζεις τι σκέπτεται ο Θεός; Ένα εσένα ενδιαφέρει, να είσαι σωστός άνθρωπος. Να είσαι δίκαιος. Όλα τα άλλα, άστα στα χέρια του Θεού. Το γιατί ο Θεός επιτρέπει σε σένα την περιπέτεια και την ταλαιπωρία, Εκείνος ξέρει. Και την έκβασιν; Εκείνος ξέρει.

«…ἀλλὰ ἐξ ἁμαρτίας ἐῤῥύσατο αὐτόν – δηλαδή, δεν τον εγκατέλειψε η Σοφία του Θεού και τον εγλύτωσε από την αμαρτία. Πώς τον γλύτωσε; Με το να τον βάλει εις την φυλακήν-· συγκατέβη αὐτῷ εἰς λάκκον καὶ ἐν δεσμοῖς οὐκ ἀφῆκεν αὐτόν». Εκείνο το «συγκατέβη» δείχνει -καταρχάς «λάκκος» σημαίνει λάκκος, ό,τι λέει η λέξη, ήτο το «ὀχυρόν», ήταν η φυλακή, ήταν η υπογεία φυλακή. Γι'αυτό λέγει το «συγκατέβη», «κατέβηκε μαζί του». Ποιος; Ο Θεός. Ο Θεός Λόγος. Η του Θεού Σοφία. Πήγε ο Ιωσήφ εις την φυλακήν; Και ο Θεός Λόγος μαζί του εις την φυλακήν. Πωπω…

«…καὶ ἐν δεσμοῖς (:δηλαδή στη φυλάκισή του), οὐκ ἀφῆκεν αὐτόν (:δεν τον άφησε, ήτανε μαζί του)». Όπως ο Ίδιος Θεός Λόγος, η Σοφία του Θεού, ήταν μαζί με τους τρεις νέους στη Βαβυλώνα πολύ κατοπινά, πολύ αργότερα και ενώ τους έριξε ο Ναβουχοδονόσωρ στη φωτιά, έβλεπε αντί τρεις να είναι μέσα, να είναι τέσσερις. Και λέει: «Αυτός ο τέταρτος, ήταν σαν η μορφή του», λέει, «ως αγγέλου». Βέβαια, δεν εβλάπτοντο. Γιατί όταν τους έριξε μέσα εις την φωτιά ο Ναβουχοδονόσωρ, αμέσως ο Θεός Λόγος, η Σοφία του Θεού, συγκατέβη μέσα εις το καμίνι και το καμίνι ήταν σαν δροσιά. Και στον λάκκο των λεόντων δεν άφησε τον Δανιήλ.

Ο Θεός Λόγος κατεβαίνει. Μέχρι πού, ξέρετε; Στο πρώτο κεφάλαιο, ή εις τα πρώτα κεφάλαια της «Σοφίας Σειράχ», δεν θυμούμαι ακριβώς, ξέρετε τι λέει; Κάτι ακατανόητο. Ότι η Σοφία του Θεού κατεβαίνει και μένει εις την μήτρα μιας γυναικός κάνοντας συντροφιά με εκείνον που θα γεννηθεί και είναι αγιασμένος άνθρωπος. Εις την μήτρα της γυναικός! Από κει αρχίζει να προστατεύει και να φυλάττει ο Θεός Λόγος τον άνθρωπον, πότε; Επειδή γνωρίζει τον αγιασμένον άνθρωπον πώς θα σταθεί, επειδή βλέπει την προαίρεσή του, ότι αξίζει, ότι είναι αγιασμένος άνθρωπος και έρχεται να μείνει μαζί του να τον προστατεύει παντού.

Έμεινε, λοιπόν, εκεί, λέγει, εις την φυλακήν, «ἕως ἤνεγκεν αὐτῷ σκῆπτρα βασιλείας (:έως ότου του έφερε το σκήπτρον της βασιλείας) καὶ ἐξουσίαν τυραννούντων αὐτοῦ (: και να εξουσιάσει επάνω σε εκείνους που τον είχαν εξουσιάσει και τον βασάνιζαν)». Είναι γνωστό ότι στον αρχαίο κόσμο η ηλικία - όπως και εις τους Εβραίους ήταν αυτό- η ηλικία της ωριμότητος εθεωρείτο το 30^όν έτος. Επερίμενε, λοιπόν, η Σοφία του Θεού ώστε ο Ιωσήφ να ωριμάσει, να φτάσει 30 ετών για να τον αναδείξει - τότε παρουσίασε τα όνειρα εις τον λαόν- για να τον αναδείξει αντιβασιλέα της Αιγύπτου. Τα χρόνια εκείνα, πώς πέρασε μέσα στη φυλακήν; Φυσικά με πολλή υπομονήν. Και βέβαια ήταν υπόδειγμα γιατί ο δίκαιος και ο ευσεβής όπου να πάει, είναι υπόδειγμα. Εκεί οι δεσμοφύλακες, του είχαν δώσει –το φαντάζεστε;- τα κλειδιά της φυλακής! Ο έντιμος άνθρωπος. Ο έντιμος άνθρωπος, τι είναι ο έντιμος άνθρωπος… Του ‘δωσαν τα κλειδιά της φυλακής. Και αυτοί ήσαν αμέριμνοι. Μπορούσε ο ίδιος να φύγει. Να βγει από την φυλακή. Να γυρίσει πίσω στον πατέρα του. Δεν έκανε τίποτε από όλα αυτά.

«…ψευδεῖς τε – συνεχίζει η «Σοφία Σολομῶντος»- ἔδειξε τοὺς μωμησαμένους αὐτὸν καὶ ἔδωκεν αὐτῷ δόξαν αἰώνιον». «Η Σοφία, η Σοφία του Θεού, απέδειξε εκείνους που τον κατηγόρησαν ψευδείς και του έδωσε δόξα αιωνία». Θαυμάσιος ο Ιωσήφ!

Ακόμη κάτι: Όταν εξήγησε τα όνειρα εις τον Φαραώ, και εκείνος είδε την λαμπράν, εκείνη, απάντηση, του ανέθεσε να μαζέψει το σιτάρι στα εφτά χρόνια της ευτυχίας –είναι γνωστή η ιστορία- τον μετονόμασε ο Φαραώ, «Ψονθομφανήχ»· που θα πει ελληνικά: «σιτοδότης». Αυτός που έδωσε σιτάρι. Εδώ ο Χριστός έδωσε τον αληθινόν άρτον, το σώμα Του. Και ο Ιωσήφ, τύπος του Χριστού είναι ο σιτοδότης.

Αλλά και κάτι ακόμη: Όταν ήρθαν κατοπινά από την πείνα που έπεσε και έφτασαν στην Αίγυπτο τα αδέλφια του, που είχαν μάθει ότι υπάρχει σιτάρι στην Αίγυπτο, που πουλιέται, και ήρθαν και τους είδε ο Ιωσήφ και δεν μίλησε· θέλοντας να τους δοκιμάσει: «πέρασε η κακία τους; Μετενόησαν;». Και έκανε εκείνο το τέχνασμα για να κρατήσει μαζί του, στη δεύτερη φορά, τον Βενιαμίν. Γιατί είπε: «Δεν θα σας δώσω σιτάρι, αν ξανάρθετε, -εφτά χρόνια κράτησε η πείνα- εάν δεν μου φέρετε και τον μικρότερό σας αδερφό· για να δω, λέτε αλήθεια;». Για να τους δοκιμάσει. Ήξερε, βεβαίως, ότι μετά από αυτόν ήταν ο Βενιαμίν. Και τον έφεραν. Και με εκείνο το τέχνασμα, που έβαλε το ποτήρι του το χρυσούν μέσα στο σακί, στο υποζύγιο που είχε ο Βενιαμίν, «Α», λέγει, «έστειλα ανθρώπους και ψάξαν και βρήκαν εκεί… Α! Όμηρος!». – «Θα πεθάνει ο πατέρας μας από την λύπη του!». – «Όχι, δεν θα πεθάνει ο πατέρας σας από την λύπη του…» κ.λπ.

Αλλά, εκεί πια δεν άντεξε· δεν άντεξε ο Ιωσήφ και απεκαλύφθη. «Εγώ είμαι ο αδελφός σας». Έμειναν! «Ο αδερφός μας ζει;» Και τότε φοβήθηκαν ότι θα τους τιμωρήσει. Και τότε είπε ο Ιωσήφ: «Ακούστε. Ακούστε. Μη φοβόσαστε. Εγώ είμαι του Θεού άνθρωπος. Δεν θα σας κακοποιήσω». Ακούσατε; «Είμαι του Θεού άνθρωπος. Και πηγαίνετε, φέρετε γρήγορα τον πατέρα, όλους τους οικιακούς, να μείνετε εδώ στην Αίγυπτο, θα έχετε όλα τα αγαθά και να σας πω κάτι; -τους είπε ο Ιωσήφ- Θεωρείτε τον εαυτόν σας ένοχον. Ε, λοιπόν, θα σας πω τούτο: Ήταν στο σχέδιο του Θεού να με πουλήσετε· για να προπορευθώ εγώ - ακούστε, δικαιολογεί την ενοχή τους!- για να προπορευθώ εγώ, να προετοιμάσω την όλη ιστορία, με ό,τι μου αποκαλύπτει ο Θεός, να μαζέψουμε στις αποθήκες σιτάρι, για να ζήσετε εσείς. Μην έχετε, λοιπόν, το αίσθημα της ενοχής».

Αυτός ήταν ο Ιωσήφ, με λίγα λόγια. Τύπος του Ιησού Χριστού, που παρότι τον πούλησαν τα αδέρφια του, αυτός τα αγαπάει, όπως και ο Κύριος, λέει «πήρε δούλου μορφήν», αλλά τους Εβραίους τους αγαπά και το παν κάνει για να μετανοήσουν. Γι'αυτό η Εκκλησία μας, βάζει την μνήμη του, του παγκάλου - «πᾶν - καλός», «πάγκαλος», «πολύ καλός»- του παγκάλου Ιωσήφ τη μνήμη την βάζει στον Όρθρο της Μεγάλης Δευτέρας, για να δείξει ότι πραγματικός τύπος υπήρξε του Ιησού Χριστού.

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

απομαγνητοφώνηση και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΗ:

https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/megalh_ebdomada/megalh_ebdomada_037.mp3