Προσεκτικοὶ εἰς
τὸ ποιμαντικὸν ἔργον
Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Διονυσίου Τάτση
Ἕνα ἀρνητικὸ φαινόμενο, δυστυχῶς συχνό, παρατηρεῖται σὲ ἐνοριακοὺς ναοὺς ποὺ ἔχουν ἱκανὸ ἀριθμὸ μονίμως ἐκκλησιαζομένων. Πρωταγωνιστὲς οἱ ἐφημέριοι τῶν ναῶν, οἱ ὁποῖοι χωρὶς καμία προετοιμασία κηρύττουν καὶ δυσαρεστοῦν τοὺς πιστούς. Δὲν ἔχουν σχέδιο στὶς σκέψεις τους, γι’ αὐτὸ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ περιφρονεῖται. Δὲν ἔχουν συναίσθηση τῆς ἱερότητας τοῦ κηρύγματος, οὔτε γνωρίζουν τὶς ἱκανότητες ποὺ πρέπει νὰ ἔχει ἕνας ὁμιλητής. Λένε ἀσυνάρτητα καὶ ἀσύνδετα, συμπεραίνουν ἀνοήτως καὶ προτρέπουν μὲ ἐπιπολαιότητα. Νομίζουν ὅτι οἱ ἀκροατές τους εἶναι χαμηλοῦ διανοητικοῦ ἐπιπέδου καὶ αὐτοὶ ὑπερέχουν, ἐνῶ ἡ πραγματικότητα εἶναι ἀκριβῶς ἀντίθετη.
Ἐνοχλητικοὶ ἐπίσης εἶναι οἱ συγκεκριμένοι ἱερεῖς
μὲ τὶς ἀδιάκοπες ἀνακοινώσεις καὶ τὶς ἐκκλήσεις πρὸς τοὺς πιστοὺς νὰ προσφέρουν
χρηματικὰ ποσὰ γιὰ τὴν ὁλοκλήρωση τῶν ἔργων καὶ τὴν ἐνίσχυση τῶν ποιμαντικῶν
τους δραστηριοτήτων. Δυστυχῶς ἡ δισκοφορία, ποὺ ἔχει καταργηθεῖ πρὸ πολλῶν
ἐτῶν, στὶς μεγάλες ἐνορίες εἶναι συνεχής, ὅπως καὶ τὰ κουπόνια τῆς ἐπαιτείας. Οἱ
πλούσιοι θέλουν νὰ γίνουν πλουσιότεροι, ἐνῶ οἱ πτωχοὶ παραμένουν στὴν κατάστασή
τους. Ὅμως οἱ δεύτεροι μὲ τὰ λίγα χρήματα κάνουν πολλά, σὲ ἀντίθεση μὲ ἐκείνους
ποὺ ἔχουν πολλὰ καὶ κάνουν ἐλάχιστα! Γι’ αὐτὸ καὶ εἶναι σεβαστοὶ στὸ ποίμνιό
τους καὶ ἔχουν τὴν ἐμπιστοσύνη του.
Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος, δεινὸς καὶ ἔμπειρος κήρυκας
τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, τόνιζε ὅτι οἱ ὁμιλητὲς πρέπει νὰ εἶναι προσεκτικοὶ καὶ νὰ
μιμοῦνται τὸν Κύριο, ποὺ γιὰ νὰ γίνεται κατανοητὸς χρησιμοποιοῦσε παραβολές,
μεταφορὲς καὶ εἰκόνες ἀπὸ τὴ φύση. Παραβολές, δηλαδὴ ἀλληγορικὲς ἀφηγήσεις ποὺ
περιέχουν κάποιο δίδαγμα, μεταφορές, δηλαδὴ σχήματα λόγου κατὰ τὰ ὁποῖα ἀντικείμενα
ἢ ἀφηρημένες ἔννοιες δὲν ἐκφράζονται μὲ τὴν ἀντίστοιχη κυριολεκτικὴ λέξη ἢ
φράση, ἀλλὰ μὲ ἄλλη, μὲ τὴν ὁποία ἔχει ἕνα ἢ περισσότερα κοινὰ σημασιολογικὰ
χαρακτηριστικὰ καὶ εἰκόνες ἀπὸ τὴ φύση, μὲ γεωργούς, κτηνοτρόφους, ἄλλους ἐπαγγελματίες,
ναυτικοὺς κ.λπ.
Ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς διδασκαλίας τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ
ἔχει δύο θετικὰ ἀποτελέσματα: «Τὸ ἕνα εἶναι ὅτι ὁ λόγος γίνεται ζωηρότερος καὶ
παρασταστικότερος, γιατί ὅταν ὁ νοῦς συλλάβει τὴν εἰκόνα ποὺ ἀπεικονίζουν τὰ
πράγματα, διεγείρεται περισσότερο καὶ αἰχμαλωτίζεται εὐκολότερα, γιατί εἶναι σὰν
νὰ βλέπει τὰ πράγματα ζωγραφισμένα. Τὸ ἄλλο εἶναι ὅτι ἡ διήγηση γίνεται εὐχάριστη
καὶ ἡ ἀνάμνηση αὐτῶν ποὺ λέγονται διαρκεῖ περισσότερο. Γιατί δὲν αἰχμαλωτίζει
τίποτε τόσο πολὺ τὴ θέληση καὶ δὲν ἐνθαρρύνει τόσο πολὺ τοὺς περισσότερους ἀκροατές,
ὅσο ἡ ζωντανὴ περιγραφὴ τῶν γεγονότων καὶ ἡ παρουσίαση τῆς προσωπικῆς πείρας.
Καὶ αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθεῖ μὲ πολλὴ σοφία μὲ τὴ χρήση τῶν
παραβολῶν», λέει ὁ Χρυσόστομος. Καὶ συμπληρώνει, μιλώντας γιὰ τὴ διδακτικὴ ἀξία
τῶν παραβολῶν: «Ὁ Ἰησοῦς γιὰ νὰ κάνει τὸ λόγο του πιὸ παραστατικὸ καὶ γιὰ νὰ
χαράξει τὰ λόγια του βαθύτερα στὴ μνήμη τῶν ἀνθρώπων καὶ νὰ προκαλέσει τὸ ἐνδιαφέρον
τους, χρησιμοποιοῦσε τὶς παραβολές».
Ὁ κληρικὸς πρέπει νὰ ἔχει αὐτογνωσία καὶ
διάκριση. Οἱ ἐνέργειές του νὰ εἶναι προσεκτικὲς καὶ οἱ ὑποδείξεις στοὺς πιστοὺς
νὰ ἔχουν χάρη καὶ νὰ εἶναι προσγειωμένες, χωρὶς ὑπερβολές. Καὶ προπαντὸς νὰ μὴ
θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του ἡγεμόνα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου