Ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω

ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΔΙΔΑΧΑΙ

Ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω

  “Καὶ ἐγένετο ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐβαπτίσθη ὑπὸ Ἰωάννου εἰς τὸν Ἰορδάνην”. (:Καὶ κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας συνέβη νὰ ἔλθη ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τὴν Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας. Καὶ ἐβαπτίσθη ἀπὸ τὸν Ἰωάννην εἰς τὸν Ἰορδάνην ποταμὸν) (Μᾶρκ. α΄ 9).

  Ὅταν ὁ Κύριος ἔγινε τριάντα ἐτῶν, γιὰ νὰ φανερωθῆ ὅτι εἶναι Θεὸς σωματικῶς ἦλθε στὸν Ἰορδάνη ποταμὸ, γιὰ νὰ βαπτισθῆ. Κατὰ τὴν βάπτιση φανερώθηκε ἡ Ἁγία Τριάς. Γιατί ὅμως ἐπέλεξε τὸν Ἰορδάνη ποταμό; Διότι στὸν Ἰορδάνη ποταμὸ πολλὰ θαύματα ἔχουν γίνει.

• Στὸ τρίτο κεφάλαιο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης «Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ» περιγράφεται ἡ πολὺ θαυμαστὴ διάβαση τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ ἀπὸ τὸν Ἰορδάνη ποταμό, ὅταν βάδιζαν ἀπὸ τὴν ἔρημο πρὸς τὴ γῆ Χαναάν πού ὑποσχέθηκε ὁ Θεὸς ὅτι θὰ τὴ χαρίσει στὸν περιούσιο λαό του.

  Οἱ Ἰσραηλίτες ἦταν στρατοπεδευμένοι στὴν ἀνατολικὴ πλευρὰ τοῦ Ἰορδάνη ποταμοῦ. Ἦταν ἐποχὴ τοῦ θερισμοῦ τῶν σιτηρῶν καὶ ἡ στάθμη τῶν νερῶν τοῦ ποταμοῦ βρισκόταν στὸ μεγαλύτερο ὕψος της, τὸ δὲ πλάτος του ξεπερνοῦσε τὰ 110 μέτρα. Πῶς θὰ διέβαιναν δύο καὶ πλέον ἑκατομμύρια ἄνθρωποι μὲ ὅλα τὰ ὑποστατικὰ τους τὸν πλημμυρισμένο ποταμό;

  Τοὺς βοήθησε ὁ Ἅγιος Θεὸς καὶ τὸν πέρασαν μὲ πολὺ μεγάλη εὐκολία. Πρὶν ξεκινήσουν, ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ τοὺς προέτρεψε νὰ ἐξαγνισθοῦν: «Ἁγνίσασθε εἰς αὔριον». Καθαρισθεῖτε καὶ τηρῆστε ἐγκράτεια γιὰ τὴν αὐριανὴ ἡμέρα, διότι αὔριο ὁ Κύριος θὰ κάνει θαύματα ἀνάμεσά σας (Ἰησ. Ν. γ’ 5).

  Τὴν ἑπόμενη ἡμέρα ξεκίνησε ἡ πορεία τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ μὲ προπομπὸ τὴν Κιβωτὸ τῆς Διαθήκης, τὸ κέντρο τῆς λατρείας τῶν Ἰσραηλιτῶν. Τὴν Κιβωτὸ τῆς Διαθήκης τὴ μετέφεραν εὐλαβεῖς ἱερεῖς, ἐνῶ ὁ λαὸς ἀπεῖχε ἀπὸ αὐτοὺς ἕνα χιλιόμετρο.

  Μόλις οἱ ἱερεῖς πού μετέφεραν τὴν Κιβωτὸ πάτησαν τὸ πόδι τους στὴν ὄχθη τοῦ Ἰορδάνη, ἀμέσως τὰ νερὰ τοῦ ποταμοῦ, πού κατέβαιναν ἀπὸ πάνω, σταμάτησαν: «καὶ ἔστη τὰ ὕδατα τὰ καταβαίνοντα ἄνωθεν»! (Ἰησ. Ν. γ΄ 16).

  Ἔτσι ὁ ποταμὸς στὴν περιοχὴ ἐκείνη στέγνωσε τελείως. Τότε οἱ ἱερεῖς πού κρατοῦσαν τὴν Κιβωτὸ τῆς Διαθήκης, στάθηκαν ἀκίνητοι στὴ στεγνὴ κοίτη τοῦ ποταμοῦ καὶ πέρασαν ὅλοι οἱ Ἰσραηλίτες, χωρὶς νὰ βραχοῦν ἢ νὰ λασπώσουν τὰ παπούτσια τους.

  Ὅταν ὁλοκληρώθηκε ἡ διάβαση τοῦ Ἰορδάνη, ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ πρόσταξε τοὺς ἱερεῖς νὰ βγοῦν ἀπὸ τὸν ποταμὸ στὴν ξηρὰ τῆς δυτικῆς ὄχθης· τότε ἀμέσως ἐπανῆλθαν τὰ νερὰ τοῦ ποταμοῦ στὴν κανονική τους πορεία καὶ πλημμύρισαν ὅλο τὸ πλάτος καὶ τὸ ὕψος τῆς κοίτης, ὅπως καὶ πρίν.

  Ὁ ἱερὸς Ψαλμωδὸς θυμᾶται τὴ διάβαση τοῦ Ἰορδάνη ποταμοῦ, ὅπως καὶ τὴ διάβαση τῆς Ἐρυθρᾶς θάλασσας καὶ ἀναφωνεῖ μὲ θαυμασμό: «Ἡ θάλασσα εἶδε καὶ ἔφυγεν, ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω» (Ψαλ. ριγ΄ [113]). Ἡ Ἐρυθρὰ θάλασσα εἶδε τὸν λαὸ τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ὑποχώρησε· σχίσθηκε στὰ δύο, γιὰ νὰ τὸν ἀφήσει νὰ περάσει ἀπὸ τὸν βυθό της. Ὁ Ἰορδάνης ἐπίσης ἔστρεψε τὸ ρεῦμα του πρὸς τὰ πίσω, γιὰ νὰ περάσει ὁ λαὸς τοῦ Ἰσραὴλ στὴ γῆ Χαναάν.

Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ τῶν Θεοφανείων μᾶς θυμίζει ἐπίσης τὸ θαυμαστὸ αὐτό γεγονός, παρόλο πού ἡ στάση τῶν ὑδάτων δὲν συνέβη στὴ Βάπτιση τοῦ Κυρίου, ἀλλὰ στὴν   προτύπωσή της.

  Ὁ Ἰορδάνης ποταμὸς χωρίσθηκε στὰ δύο καί ἀργότερα, γιὰ νὰ περάσει ὁ προφήτης Ἠλίας. Κατὰ παρόμοιο τρόπο χωρίσθηκε στὰ δύο, γιὰ νὰ περάσει καὶ ὁ μαθητὴς τοῦ προφήτη Ἠλία, ὁ προφήτης Ἐλισαῖος. Ἐπίσης στὸν Ἰορδάνη ἰατρεύθηκε ἀπὸ λέπρα ὁ στραγητὸς Νεεμὰν κατὰ ἐντολὴ τοῦ Προφήτου Ἐλισαίου. Καὶ τὰ τέσσερα αὐτὰ θαύματα στὴν Ἐρυθρὰ θάλασσα καὶ τὸν Ἰορδάνη ποταμὸ προτυπώνουν τὴ Βάπτιση τοῦ Κυρίου μας καὶ τὸ ἅγιο Βάπτισμα.

  Ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ, ποὺ ὁδηγοῦσε τὸν Ἰσραηλιτικὸ λαὸ «διὰ τοῦ Ἰορδάνου» ἀπὸ τὴν ἔρημο στὴ Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, ὅπως καὶ ἡ Κιβωτὸς τῆς Διαθήκης, εἶναι τύπος τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ.

  Ἡ διάβαση τοῦ Ἰορδάνη ποταμοῦ καὶ ἡ εἴσοδος τοῦ Ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ στὴ Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας συμβολίζει τὴν ἀναγέννηση τῶν πιστῶν καὶ τὴν εἴσοδό τους στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Μὲ τὸ ἅγιο Βάπτισμα καθαριζόμαστε ἀπ’ ὅλες τὶς ἁμαρτίες μας καὶ εἰσερχόμαστε στὴν ἀληθινὴ Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

 Θαυμαστό! 1250 χρόνια πρὶν ἀπὸ τὴν ἐπιφοίτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὴν ἵδρυση τῆς Ἐκκλησίας, ἡ διάβαση τοῦ Ἰορδάνη ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ προτύπωσε τὸ ἅγιο Βάπτισμα, τὴν ἀναμόρφωση, τὴν ἀναγέννηση καὶ εἴσοδό μας στὴν εὐλογημένη Βασιλεία τοῦ Θεοῦ!

• Ὁ ἱερός Χρυσόστομος ἐπεξηγεῖ σχετικά:

  « Ὁ Ἰορδάνης σχηματίζεται ἀπὸ δύο παραπόταμους, τόν Ἰόρ καὶ τὸν Δάν. Γι’ αὐτὸ λέγεται Ἰορδάνης. Τὸ ἀνθρώπινο γένος ποὺ εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνας ἀπέραντος ποταμός πάνω στὴ γῆ, σχηματίζεται ἀπὸ δύο παραπόταμους: τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔα. Ὅπως ὁ Ἰορδάνης χύνεται στὴ νεκρή θάλασσα, ἔτσι καὶ τὸ ἀνθρώπινο γένος πρὸ Χριστοῦ χυνότανε – κατέληγε στὸ θάνατο. Ὅταν, ὅμως, ἦλθε ὁ Χριστὸς καὶ μπῆκε στὴ μέση τῆς ἱστορίας τὴν ἔστρεψε πάλι πρὸς τὴ ζωή, ὅπως συμβολικά λέμε ὅτι ὁ Ἰορδάνης “ἐστράφη εἰς τά ὀπίσω”.

  Ὁ Χριστὸς εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ κόσμου. Αὐτὸς τὴν ζωοποιεῖ. Αὐτὸς τὴν κατευθύνει. Αὐτὸς τὴν μεταμορφώνει».

orthodoxostypos.gr