6 Σεπ 2009

Γαλλία. Φουντώνει ο πόλεμος της μαντίλας


Θα αποφασίσει σύντομα για το θέμα η Γαλλική Εθνοσυνέλευση
The New York Times

Είναι ενδεικτικό της σύγχυσης που επικρατεί στη Γαλλία αναφορικά με το Ισλάμ και τους Γάλλους μουσουλμάνους, ότι στην πολιτική αναταραχή που έχει ξεσπάσει στη χώρα, σχετικά με την απαγόρευση της μπούργκας, το ένδυμα που έχει προκαλέσει όλο αυτό τον θόρυβο δεν είναι η μπούργκα, αλλά το νικάμπ.
Η μπούργκα είναι ένα μακρύ ρούχο, σαν μανδύας, το οποίο καλύπτει όλο το σώμα, έχει συνήθως γαλάζιο χρώμα και ένα πλεκτό δίχτυ που καλύπτει την περιοχή των ματιών. Μπούργκα φορούν πολλές γυναίκες στο Αφγανιστάν και είναι πολύ σπάνιο να δει κανείς το ένδυμα αυτό στη Γαλλία. Το νικάμπ είναι μια μαντίλα, συνήθως μαύρη, η οποία καλύπτει το κεφάλι και το πρόσωπο των γυναικών εκτός από τα μάτια.
Η μάχη ωστόσο εναντίον του νικάμπ, την οποία άρχισε ένας κομμουνιστής δήμαρχος κοντά στη Λυών, έχει εξαπλωθεί και στο κυβερνών κεντροδεξιό κόμμα της Γαλλίας, που διατείνεται ότι υπερασπίζεται τις γαλλικές αξίες, αλλά και σε μεγάλο τμήμα της γαλλικής Αριστεράς, η οποία ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται τα δικαιώματα των γυναικών.
Σύντομα θα συνεδριάσει επιτροπή της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης για να αποφανθεί αν θα απαγορεύσει την μπούργκα - επί της ουσίας κάθε ένδυμα που καλύπτει το πρόσωπο ή μέρος του προσώπου των γυναικών.

Τα κοινωνικά ήθη

Ο δημόσιος αυτός διάλογος αντικατοπτρίζει την αμφιθυμία για τα κοινωνικά ήθη της μειονότητας των Γάλλων μουσουλμάνων, αλλά και τον φόβο πολλών Γάλλων ότι υπονομεύονται τα δικαιώματά τους και οι αρχές της ισότητας και του λαϊκού κράτους.
Ο Αντρέ Ζερέν, βουλευτής του γαλλικού κομμουνιστικού κόμματος και δήμαρχος του προαστίου Βενισιέ στη Λυών, όπου ζουν πολλοί μουσουλμάνοι από τη Βόρειο Αφρική, άρχισε τη μάχη κατά της μπούργκας στα τέλη του περασμένου Ιουνίου.
«Η μπούργκα είναι η κορυφή του παγόβουνου», δήλωσε ο Ζερέν. «Ο ισλαμισμός μας απειλεί».
Σε επιστολή του προς τη γαλλική κυβέρνηση έγραψε ότι είναι καιρός να ασχοληθούμε με αυτό το ζήτημα που αφορά χιλιάδες πολίτες, οι οποίοι φοβούνται ότι θα δουν γυναίκες, οι οποίες κυκλοφορούν με τα πρόσωπα και το σώμα καλυμμένα, να καταλήγουν στη φυλακή. Λίγες μέρες αργότερα, ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί δήλωσε ότι «η μπούργκα δεν είναι ευπρόσδεκτη στη Γαλλική Δημοκρατία».

Πολιτικό παιχνίδι

Για τον Σαρκοζί, ο οποίος υπερασπίζεται τη συμμετοχή της Γαλλίας στον πόλεμο του Αφγανιστάν ως υπόθεση υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών «το πρόβλημα της μπούργκας δεν είναι θρησκευτικό, αλλά πρόβλημα ελευθερίας και αξιοπρέπειας των γυναικών. Είναι ένδειξη δουλοπρέπειας και υποταγής».
Υπάρχουν ωστόσο βάσιμες υποψίες ότι ο Σαρκοζί, ο οποίος υποστηρίζει την αρχή της θρησκευτικής ελευθερίας, παίζει πολιτικό παιχνίδι. Παράλληλα πάντως, μοιάζει να επιδιώκει τον περιορισμό του ριζοσπαστικού και ακραίου Ισλάμ στη Γαλλία.
Για πολλούς Γάλλους μουσουλμάνους, η όλη συζήτηση είναι ενοχλητική και θεωρούν ότι υποδαυλίζει το θρησκευτικό και το φυλετικό μίσος.
Ο Μοχάμεντ Ενίς είναι γραμματέας της ομοσπονδίας των μουσουλμανικών οργανώσεων στην περιοχή Σεν Σαιν Ντενί. Θεωρεί τον εαυτό του πρωτίστως Γάλλο και δηλώνει αηδιασμένος. «Υπάρχει μόνο σύγχυση. Μιλούν για το νικάμπ, τη μαντίλα, όμως το ότι επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν τη λέξη μπούργκα δεν είναι τυχαίο.
Επιλέγουν αυτή τη λέξη που είναι συνδεδεμένη με το Αφγανιστάν και δημιουργεί αρνητικές εικόνες. «Υπάρχουν νόμοι στη Γαλλία σύμφωνα με τους οποίους, σε ορισμένους χώρους, όπως το δημαρχείο ή οι τράπεζες, οι γυναίκες υποχρεώνονται να δείξουν το πρόσωπό τους», λέει. «Οι γυναίκες που φορούν μαντίλα, την βγάζουν όταν πρέπει.
Στο δρόμο όμως ο καθένας είναι ελεύθερος. Διακινούν αυτή την ιστορία γιατί θέλουν να στιγματίσουν μια ολόκληρη κοινότητα». Ακόμη και οι υπάρχοντες νόμοι παρερμηνεύονται, λέει, όταν αρνούνται την είσοδο σε μια γυναίκα σε μια τράπεζα, επειδή οι εργαζόμενοι εκεί θεωρούν ότι το να φορά μαντίλα είναι παράνομο.

Έριδες

Ο Τζον Ρ. Μπόουεν, ο οποίος έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Γιατί οι Γάλλοι δεν συμπαθούν τις μαντίλες: το Ισλάμ, το Κράτος και ο δημόσιος χώρος» πρόκειται να καταθέσει στην ειδική γαλλική κοινοβουλευτική επιτροπή.
«Ο πολιτικός διάλογος στη Γαλλία χαρακτηρίζεται από εσωτερικές έριδες», επισημαίνει ο Μπόουεν, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Σαιν Λούις. Υπάρχει σύγχυση, λέει, σχετικά με τα διαφορετικά είδη δημόσιων χώρων - για παράδειγμα ο δρόμος αλλά και οι χώροι που ανήκουν στο κράτος και που όμως δεν είναι εντελώς ανοιχτοί στους πολίτες όπως τα σχολεία.
Ο Μπόουεν προσθέτει ότι χάρις στον Ζαν Ζακ Ρουσώ, η Γαλλία ασπάστηκε την αρχή ότι καμιά ομάδα ή ένωση δεν μπορεί να παρεμβαίνει ανάμεσα στον πολίτη και το κράτος το οποίο εκπροσωπεί το γενικό συμφέρον.
Ο Ρουσώ όμως ήταν και υπέρμαχος του δικαιώματος των πολιτών να συγκροτούν ενώσεις ή λέσχες. Ωστόσο μόλις το 1901, το γαλλικό κράτος επέτρεψε τη δημιουργία ενώσεων και μόλις το 1981 οι ξένοι μπόρεσαν να συγκροτήσουν και αυτοί τις δικές τους ενώσεις.
Οι μουσουλμανικές ομάδες άρχισαν τότε τη διάδοση της διδασκαλίας του Ισλάμ, με αποτέλεσμα να θεωρηθούν ότι προπαγανδίζουν υπέρ του Ισλάμ, ενώ οι λέσχες που συγκροτήθηκαν με βάση την εθνικότητα και τη θρησκεία αντιμετωπίζονται με μεγάλη καχυποψία, προσθέτει ο Μπόουεν.
«Υπάρχει η εντύπωση ότι οι άνθρωποι που εκφράζουν δημόσια τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις ή προβάλλουν τα εθνικά τους χαρακτηριστικά, είναι σαν να δίνουν ένα χαστούκι στην πολιτική θεωρία της Γαλλίας», τονίζει ο καθηγητής, ο οποίος δεν πιστεύει ότι θα υπάρξει γενική απαγόρευση της μαντίλας.
Την άποψη αυτή συμμερίζεται και ο Γιαζίντ Σαμπέγκ, σύμβουλος του Σαρκοζί
για ζητήματα διαφορετικότητας και ίσων ευκαιριών, ο οποίος υποστηρίζει ότι μια τέτοια απαγόρευση δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστεί.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ – 06/09/2009

Αιρέσεις και νομικός προβληματισμός για το μάθημα των Θρησκευτικών


Άρθρο από το έντυπο
«Ορθοδοξία και αίρεσις» της Ιεράς Μητροπόλεως Μαντινείας και Κυνουρίας, τεύχ. 60, Ιαν. – Φεβρ. 2009

Όπως είναι γνωστό, στη χώρα μας δρα ένα μεγάλο πλήθος αιρέσεων και παραθρησκευτικών ομάδων, οι περισσότερες από τις οποίες δεν αναγνωρίζονται ως «γνωστές θρησκείες», αφού δεν πληρούν τις προϋποθέσεις, που θέτει το Σύνταγμα και η ελληνική νομοθεσία.
Οι ομάδες αυτές είναι γνωστές διεθνώς ως «σέκτες» («αιρετικές ομάδες» η «νέες θρησκευτικές κινήσεις» η «ομάδες θρησκευτικού η εσωτεριστικού η πνευματικού χαρακτήρα», κατά την ορολογία της Ευρωπαϊκής Ένωσης).
Στη χώρα μας επιχειρούν να κάνουν αισθητή την παρουσία τους, θέτοντας συνήθως ένα πλήθος νομικών προβλημάτων, για δήθεν παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας και των ατομικών δικαιωμάτων, για δήθεν αναχρονιστική νομοθεσία κ.λ.π. Θεωρούν ότι η ελληνική νομοθεσία είναι ασύμβατη με τα ευρωπαϊκά δεδομένα και ισχυρίζονται ότι η χώρα μας έχει δήθεν καταδικασθεί από διεθνή δικαστήρια για τη σχετική της νομοθεσία, παραποιώντας, μάλιστα, δικαστικές Αποφάσεις.
Ένα από τα θέματα, που βρίσκονται συνεχώς στο στόχαστρο των σύγχρονων αιρέσεων, είναι το μάθημα των Θρησκευτικών. Οι ομάδες αυτές, προφανώς για να δημιουργήσουν εντυπώσεις και όχι για πραγματικούς λόγους, ισχυρίζονται ότι μέσω αυτού ασκείται προσηλυτισμός στα μέλη τους υπέρ της Ορθόδοξης Εκκλησίας, επειδή το μάθημα είναι, δήθεν, ομολογιακό και διδάσκεται με πρωτοβουλία της Εκκλησίας.
Η πραγματικότητα, βέβαια, είναι εντελώς διαφορετική. Το μάθημα των Θρησκευτικών δεν έχει σε καμιά περίπτωση ομολογιακό χαρακτήρα και δεν διδάσκεται, φυσικά, από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Διδάσκεται από την Ελληνική Πολιτεία, η οποία διαχειρίζεται γενικά το σύστημα της παιδείας στη χώρα μας.
Όταν η Εκκλησία καλείται να εκφράσει τη γνώμη της για κάποιο ζήτημα, η γνώμη αυτή έχει μόνο συμβουλευτικό χαρακτήρα. Εκείνη που τελικά αποφασίζει, είναι η Πολιτεία, η οποία πολλές φορές δεν διαπνεέεται από ευνοϊκές διαθέσεις έναντι της Εκκλησίας και βλέπει με περισσότερη συμπάθεια τις «θρησκευτικές μειονότητες».
Οι καθηγητές των Θρησκευτικών δεν είναι απαραίτητα Ορθόδοξοι Χριστιανοί και κανείς δεν τους ρωτά για τις θρησκευτικές τους πεποιθήσεις, όταν αναλαμβάνουν τα καθήκοντά τους. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να είναι και μουσουλμάνοι και μέλη διαφόρων αιρέσεων η θρησκειών η και άθεοι ακόμη.
Απόδειξη των παραπάνω είναι το κωμικοτραγικό φαινόμενο της ύπαρξης άθεων «θεολόγων»! στα σχολεία, οι οποίοι εκφράζουν ελεύθερα μέσα στις τάξεις τις αθεϊστικές τους πεποιθήσεις και τη ριζική διαφωνία τους με το περιεχόμενο του μαθήματος που διδάσκουν, όπως πολλές φορές καταγγέλλουν οι ίδιοι οι μαθητές.
Η ύλη του μαθήματος δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην Ορθόδοξη πίστη. Παρέχει πληροφόρηση (ανάλογη, βέβαια, με τον πληθυσμό των θρησκευτικών ομάδων, που υπάρχουν στη χώρα μας) για όλες τις μεγάλες θρησκείες, αλλά και για τις σπουδαιότερες αιρετικές παραφυάδες τους.
Παρά ταύτα η συστηματική προπαγάνδα, που ασκείται από τις σύγχρονες αιρέσεις σε διάφορα επίπεδα, έχει πείσει την Πολιτεία να αποδεχθεί στην πράξη την άποψη των ομάδων αυτών, ότι μέσω των Θρησκευτικών η Πολιτεία δεν παρέχει αντικειμενική πληροφόρηση για τις θρησκείες, αλλά ασκεί εις βάρος τους προσηλυτισμό! Έτσι, με μια απλή δήλωση των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, ένας μαθητής άλλου δόγματος η θρησκείας μπορεί να απαλλαγεί από το μάθημα των Θρησκευτικών.
Η πρόσφατη απόπειρα του Υπουργείου Παιδείας να μεταβάλλει ουσιαστικά το μάθημα σε προαιρετικό, ήταν ένα βήμα προσέγγισης στις αντιλήψεις των αιρέσεων, τις οποίες και χαροποίησε ιδιαίτερα.
Ο λόγος είναι προφανής: Το περιεχομένου του μαθήματος αναφέρεται περισσότερο, όπως είναι φυσικό, στην Ορθόδοξη πίστη, δεδομένου, ότι αυτή ενδιαφέρει τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων και εκπροσωπεί μια παράδοση είκοσι αιώνων Χριστιανισμού στον τόπο μας (την οποία, ως ιστορία του παρελθόντος μας τουλάχιστον, οφείλουμε όλοι να γνωρίζουμε, Ορθόδοξοι και μη).
Είναι προφανές ότι στόχος των αιρέσεων είναι η άγνοια εκ μέρους των Ορθοδόξων των βασικών στοιχείων της πίστης τους και η σταδιακή εξάλειψη κάθε στοιχείου της Παραδόσεώς μας από τη σύγχρονη κοινωνία, ενώ παράλληλα προσπαθούν να αποφύγουν και τη σύγκριση των δικών τους «παραδόσεων» με τη μακραίωνη Παράδοση της Ορθοδοξίας.
Η προπαγάνδα των αιρέσεων ασκείται στη χώρα μας με την υποστήριξη της λεγόμενης «προοδευτικής διανόησης», ενός περιορισμένου κύκλου ανθρώπων με έντονα εχθρικές διαθέσεις για την Εκκλησία.
Συνήθως γίνεται με τη χρήση ανέντιμων μέσων, όπως η ψευδολογία, η απάτη, η συκοφαντία, η λασπολογία κ.α. (Μια γενική εικόνα των μεθοδεύσεων των αιρέσεων στην Ελλάδα, των διασυνδέσεων και της εν γένει διαπλοκής τους παρέχει το αποκαλυπτικό βιβλίο του π. Αντ. Αλεβιζοπούλου, Ναζισμός με άλλο πρόσωπο. Μεθοδεύσεις ολοκληρωτικών αιρέσεων και παραθρησκευτικών ομάδων, Αθήναι 1996).
Έτσι, βλέπουμε να επαναλαμβάνονται συνεχώς οι ισχυρισμοί ότι η Ελλάδα είναι το μόνο κράτος που διατηρεί το μάθημα των Θρησκευτικών στο εκπαιδευτικό σύστημα, ότι η κατάργηση του μαθήματος είναι απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης κ.λ.π. Πόσο αληθεύουν, όμως, οι παραπάνω ισχυρισμοί;

Το μάθημα των Θρησκευτικών στις ευρωπαϊκές χώρες

Πλήρη εικόνα της κατάστασης, που επικρατεί στην Ευρώπη σχετικά με το μάθημα των Θρησκευτικών, μας παρέχει η ειδική μελέτη του κ. Γ. Κρίππα, Δρ. Συνταγματικού Δικαίου, με τίτλο Η συνταγματική κατοχύρωσις του μαθήματος των Θρησκευτικών παρ’ ημίν και εν τη αλλοδαπή, Αθήναι 2001.
Η εικόνα αυτή είναι εντελώς αντίθετη με ό,τι παρουσιάζουν οι αιρέσεις και οι «προοδευτικοί» στην Ελλάδα. Το μάθημα των Θρησκευτικών διδάσκεται με διάφορες μορφές σε όλα τα ανεπτυγμένα κράτη. Στα κράτη αυτά εδώ και 100 χρόνια δεν έχει εκδοθεί νόμος, που να καταργεί το μάθημα. Μόνο στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης είχε καταργηθεί από τα αθεϊστικά καθεστώτα, τώρα, όμως, και εκεί επανέρχεται σταδιακά.
Σύμφωνα με την παραπάνω μελέτη, στη Γερμανία, κατά το ισχύον Σύνταγμα (άρ. 7, παρ. 3) το μάθημα των Θρησκευτικών στα δημόσια σχολεία «είναι τακτικό μάθημα, προστατευμένο από την κρατική εποπτεία, και γίνεται σύμφωνα με τις αρχές των θρησκευτικών κοινοτήτων». Η νομολογία δέχεται ότι οι βαθμοί πρέπει να αναγράφονται στο απολυτήριο η το ενδεικτικό, όπως των άλλων μαθημάτων, ενώ η ύλη του μαθήματος καθορίζεται σε συμφωνία με την κάθε «εκκλησία» (Προτεσταντική, Ρωμαιοκαθολική, Ορθόδοξη).
Στην Αγγλία το μάθημα είναι υποχρεωτικό, σύμφωνα με τον εκπαιδευτικό νόμο του 1944 και με τον νόμο περί σχολικής προσευχής του 1988. Στην Αυστρία το άρ. 14 πάρ. 10 του Συντάγματος προβλέπει ότι το μάθημα είναι υποχρεωτικό στα δημόσια και ιδιωτικά σχολεία και δεν προβλέπεται απαλλαγή για κανέναν, εφόσον ανήκει σε ορισμένη «εκκλησία». Στις αίθουσες των σχολείων προβλέπεται η ανάρτηση του Σταυρού, χωρίς αυτό να θεωρείται παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας τρίτων.
Στο Βέλγιο το μάθημα είναι «κατηχητικό», δηλαδή διδάσκεται στα σχολεία από την «Καθολική Εκκλησία» και είναι υποχρεωτικό. Στην Ιταλία το Σύνταγμα (άρ. 8) προβλέπει να διδάσκεται το μάθημα των Θρησκευτικών δύο ώρες την εβδομάδα στα δημοτικά σχολεία και στα γυμνάσια και μια ώρα στα λύκεια.
Η ύλη των μαθημάτων καθορίζεται κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας και της «Καθολικής Εκκλησίας». Στην Ισπανία το μάθημα διδάσκεται στα σχολεία και κατοχυρώνεται ευθέως από το Σύνταγμα (άρ. 16). Στην Πορτογαλία ισχύει Κονκορδάτο, που έχει υπογράψει η χώρα με το Βατικανό (7/5/1940), και Νομ. Διάταγμα (407/89), το οποίο εισάγει το μάθημα των Θρησκευτικών στα σχολεία. Κατά το Κονκορδάτο (άρ. ΧΧΙ), η διδασκαλία στα δημόσια σχολεία πρέπει να καθοδηγείται από τις αρχές του Καθολικισμού.
Στην Ιρλανδία το μάθημα είναι «κατηχητικό», δηλαδή γίνεται με την εποπτεία της «Καθολικής Εκκλησίας», διδάσκεται από κληρικούς και είναι υποχρεωτικό για όλους τους μαθητές. Επίσης κάθε συνεδρίαση της Βουλής αρχίζει με προσευχή, και το ακαδημαϊκό και δικαστικό έτος κάθε χρόνο αρχίζει με τέλεση Θ. Λειτουργίας.
Στο Λουξεμβούργο το μάθημα, βάσει του Συντάγματος (άρ. 126), είναι υποχρεωτικό στα δημόσια σχολεία, διδάσκεται και από κληρικούς και την ύλη την καθορίζει η «εκκλησία». Στη Δανία, κατά το άρ. 4 του Συντάγματος, «η Ευαγγελική Λουθηρανή Εκκλησία είναι η Δανική Εθνική Εκκλησία και, ως τέτοια, υποστηρίζεται από το Κράτος».
Σε όλα τα σχολεία διδάσκεται το μάθημα των Θρησκευτικών ως υποχρεωτικό (Νόμ. 8/6/1966). Στη Σουηδία το μάθημα διδάσκεται ως ευρύτερη γνώση των θρησκειών, όμως, και εδώ την ύλη του καθορίζει η «εκκλησία» και όχι το κράτος.
Στα παραπάνω παραδείγματα ας προσθέσουμε και την ειδική περίπτωση της «άθεης» Γαλλίας. Κατά το Σύνταγμα της χώρας (αρ. 2), η Γαλλία είναι κράτος «λαϊκό». Από το 1880 απαγορευόταν στα δημόσια σχολεία κάθε αναφορά σε οποιαδήποτε θρησκεία. Προ λίγων ετών η σοσιαλιστική κυβέρνηση Ζοσπέν αποφάσισε να επαναφέρει, έπειτα από πολλά χρόνια, τα Θρησκευτικά στα δημόσια σχολεία, έστω και με τη μορφή του θρησκειολογικού μαθήματος.
Την ίδια περίπου εποχή (2002) ο τότε Υπουργός Παιδείας Λίκ Φερί δήλωνε ότι ήταν λάθος η αποκοπή των παιδιών από τη θρησκευτική τους ιστορία, γιατί, «είτε είναι κανείς θρήσκος είτε άθρησκος, ... δεν μπορεί να αντιληφθεί την πνευματική, καλλιτεχνική και πολιτική ζωή και παράδοση, αν δεν μάθει ότι αυτή είναι αποτέλεσμα μιας χριστιανικής κυριαρχίας 15 αιώνων» (βλ. Γ. Παπαθανασόπουλου, Το μάθημα των Θρησκευτικών στις χώρες της Ευρώπης, εν «Ορθοδοξία και Ελληνισμός», ένθετο εφημ. «Ελεύθερος Τύπος», 24/11/2002).
Στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης το μάθημα επανέρχεται, όπως προαναφέραμε, μετά την κατάργησή του από ολοκληρωτικά καθεστώτα. Στη Ρωσία έχουν επανέλθει τα Θρησκευτικά στις περισσότερες περιοχές, αλλά δεν έχουν ακόμη κατοχυρωθεί νομοθετικά, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν και καθηγητές για να διδάξουν τον πολύ μεγάλο αριθμό μαθητών. Στη Βουλγαρία επανήλθαν, το ίδιο στη Σερβία, στη Ρουμανία, στην Πολωνία και την Ουγγαρία.
Από τα παραπάνω καταδεικνύεται ότι οι ισχυρισμοί των σύγχρονων αιρέσεων ότι στην Ευρώπη καταργείται το μάθημα των Θρησκευτικών είναι μόνο προπαγάνδα και απόπειρα παραπλάνησης. Η σύγχρονη Ευρώπη τουλάχιστον αναγνωρίζει την αξία του μαθήματος.
Η χώρα μας, καθώς φαίνεται, δεν την ανα γνωρίζει, κάνοντας βήματα προς την κατάργησή του, και στο θέμα αυτό, βέβαια, απομακρύνεται από την ευρωπαϊκή πρακτική.

Οι κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η σταδιακή κατάργηση του μαθήματος είναι απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, οι «απαιτήσεις» της Ε.Ε. εκφράζονται πάντοτε με επίσημα κείμενα, με Αποφάσεις κοινοτικών οργάνων, γραπτές Οδηγίες κ.λ.π.
Τέτοιο κείμενο δεν έχουν να επιδείξουν όσοι εκφράζουν τους παραπάνω ισχυρισμούς, διότι απλούστατα τέτοιο κείμενο δεν υπάρχει. Άλλωστε, είναι αδύνατο να υπάρχει, αφού είναι αδιανόητο τα ευρωπαϊκά κράτη άλλα να αποφασίζουν το καθένα ξεχωριστά και άλλα να αποφασίζουν ως ένωση η συνασπισμός κρατών.
Το πρόβλημα των αιρέσεων έχει απασχολήσει την Ε.Ε. από πολλών ετών, με αποτέλεσμα να προέλθει μια σειρά επίσημων κειμένων, που αναφέρονται στο φαινόμενο. Αφορμή δόθηκε από παράνομες η εγκληματικές δραστηριότητες κάποιων σύγχρονων αιρέσεων, που προκάλεσαν διεθνείς αντιδράσεις, όπως ομαδικές αυτοκτονίες, τρομοκρατικές ενέργειες, «κακομεταχείριση, σεξουαλική βία, εγκλεισμοί, σωματεμπόριο, ενθάρρυνση επιθετικής συμπεριφοράς ... προπαγάνδα ρατσιστικών ιδεολογιών, φορολογικές απάτες, μεταφορές κεφαλαίων, εμπόριο όπλων, διακίνηση ναρκωτικών ... παράνομη άσκηση της ιατρικής» κ.α. (βλ. Ψήφισμα του Ευρ. Κοινοβουλίου για τις σέκτες της 29/2/1996).
Η Ε.Ε. διαπιστώνει ότι οι αιρέσεις «αποτελούν φαινόμενο σε πλήρη άνθιση, υπό πολυποίκιλες μορφές, σ' ολόκληρο τον κόσμο» (αυτόθι), που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης. Πολύ σωστά επισημαίνει ότι η αντιμετώπιση αυτή δεν πρέπει να θίγει τη θρησκευτική ελευθερία, που αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα του ανθρώπου, απόλυτα σεβαστό στη χώρα μας, τόσο από την Πολιτεία όσο και από την Ορθόδοξη Εκκλησία.
Η Εκκλησία μας, ακουλουθώντας τους λόγους του Κυρίου «όστις θέλει οπίσω μου ακουλουθείν» (Μαρκ. 8,34) και «ιδού έστηκα επί την θύραν και κρούω· εάν τις ακούση της φωνής μου και ανοίξη την θύραν, εισελεύσομαι» (Αποκ. 3,20), σέβεται απόλυτα το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να πιστεύει ό,τι θέλει και να επιλέγει όποια θρησκεία θέλει, το δε Σύνταγμά μας ορίζει ότι «η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη» (αρ. 13, παρ. 1).
Η Ε.Ε., όμως, υπό το βάρος των καταστάσεων, εξαναγκάζεται να κάνει λόγο ακόμη και για περιορισμούς της θρησκευτικής ελευθερίας, όπου απαιτείται: «Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι βάσει της Συνθήκης (της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου), η ελευθερία της συνειδήσεως και της θρησκείας και ένας αριθμός άλλων ελευθεριών που εξασφαλίζονται από την Συνθήκη ΕΙΝΑΙ δυνατόν να περιορισθούν και ότι οι αρμόδιες εθνικές Αρχές έχουν διακριτική ευχέρεια επί του θέματος» (Συμπληρωματική Απάντηση Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Συμβουλίου Ευρώπης στη Σύσταση 1178/1992).
Οι αιρέσεις, λοιπόν, δημιουργούν προβλήματα στην παγκόσμια κοινωνία, προβλήματα πολλά και μεγάλα. Για να αντιμετωπισθούν, απαιτείται ευρύτατη πληροφόρηση, και το προσφορότερο μέσο γι’ αυτήν είναι το σχολείο και το μάθημα των Θρησκευτικών.
Έτσι σε επίσημα κείμενα της Ε.Ε. αναφέρεται: «Εκπαιδευτικά, νομοθετικά και άλλα μέτρα θα πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που τίθενται από ορισμένες δραστηριότητες αιρετικών ομάδων η νέων θρησκευτικών κινήσεων» (Σύσταση 1178/1992 Κοιν. Συνέλευσης Συμβουλίου Ευρώπης).
«Το πρόγραμμα του συστήματος παροχής γενικής παιδείας πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένη και αντικειμενική πληροφόρηση επί των μεγάλων θρησκειών και επί των σπουδαιοτέρων αποκλίσεων από αυτές, επί των αρχών που προϋποθέτει η μελέτη της συγκρίσεως των θρησκειών» (αυτόθι).
«Η Συνέλευση επανέρχεται επί της αναγκαιότητος μιας εξειδικευμένης δράσεως πληροφορήσεως επί της ιστορίας και της φιλοσοφίας των μεγάλων ρευμάτων της σκέψεως και των θρησκειών, η οποία θα απέβλεπε κυρίως προς τους νέους στο πλαίσιο των σχολικών προγραμμάτων» (Σύσταση 1412/1999 Κοιν. Συνέλευσης Συμβουλίου Ευρώπης).
Τα κράτη μέλη προτρέπονται «να προβλέψουν στα προγράμματα γενικής εκπαιδεύσεως πληροφόρηση επί της ιστορίας και της φιλοσοφίας των μεγάλων ρευμάτων της σκέψεως και των θρησκειών» και «να εφαρμόζουν χωρίς καμία παράλειψη τη νομοθεσία περί υποχρεωτικής εκπαιδεύσεως και, εν περιπτώσει μη τηρήσεως της υποχρεώσεως αυτής να προκαλούν την παρέμβαση των αρμοδίων υπηρεσιών» (αυτόθι).
Τα παραπάνω προϋποθέτουν, βέβαια, την ενίσχυση και όχι την κατάργηση του μαθήματος των Θρησκευτικών και προς την κατεύθυνση αυτή προτρέπει η Ε.Ε.

Προς την ορθή αντιμετώπιση του προβλήματος

Ζούμε σε μια εποχή με πολλαπλά προβλήματα, μια εποχή που χαρακτηρίζει η κατάρρευση των αξιών, η κρίση ταυτότητος, ο πνευματικός αποροσανατολισμός, η επέλαση της ισοπεδωτικής παγκοσμιοποίησης. Προς υπέρβασιν αυτής της κρίσης αρχίζει να συνειδοποιείται από πολλές πλευρές η αξία των θρησκευτικών αξιών για την ολοκλήρωση του ανθρώπου και την καλή λειτουργία της κοινωνίας. Στη χώρα μας οι αξίες αυτές εκπροσωπούνται από την Ορθόδοξη πίστη και ζωή, στοιχεία διαχρονικά και αναλλοίωτα, με τα οποία επιβιώσαμε για είκοσι αιώνες και μάλιστα κάτω από εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες.
Είναι ανάγκη οι αξίες αυτές να κληροδοτηθούν στις επόμενες γενεές και γι’ αυτό η ενίσχυση του μαθήματος των Θρησκευτικών προς την Ορθόδοξη κατεύθυνση είναι περισσότερο από άλλοτε απαραίτητη.
Παράλληλα ζούμε σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία, όπου καθημερινά συναναστρεφόμεθα ανθρώπους διαφορετικών πολιτιστικών καταβολών και θρησκευτικών αντιλήψεων (οικονομικούς μετανάστες κ.λ.π.), τους οποίους οφείλουμε να κατανοήσουμε κι αυτοί να κατανοήσουν εμάς, ώστε να ενταχθούν σωστά στην ελληνική κοινωνία. Αυτό δεν θα γίνει με την περιφρόνηση των βαθύτατα ριζωμένων στην ανθρώπινη συνείδηση θρησκευτικών στοιχείων του πολιτισμού τους.
Περισσότερο απαραίτητο είναι γι’ αυτούς, παράλληλα με τις δικές τους θρησκευτικές αντιλήψεις, να γνωρίζουν και τις θρησκευτικές αντιλήψεις της πλειοψηφίας των κατοίκων της χώρας στην οποία ζουν και εργάζονται.
Διαφορετικά ούτε προσέγγιση θα υπάρξει ούτε αλληλοκατανόηση και οι παραπάνω συνάνθρωποί μας θα εξαναγκασθούν να οργανωθούν σε κάστες (κλειστές ομάδες), με ευνόητες συνέπειες
. Γι’ αυτό θεωρούμε ότι είναι εσφαλμένη η απαλλαγή των ετεροδόξων από το μάθημα των Θρησκευτικών.
Βέβαια το μάθημα, όπως γίνεται σήμερα, παρουσιάζει πολλά προβλήματα. Ίσως είναι αναγκαία μια ριζική αναμόρφωσή του, στη διδασκόμενη ύλη, στη μεθοδολογία διδασκαλίας, στην επιλογή και αξιολόγηση των διδασκόντων κλ.π.
Η Πολιτεία θα πρέπει να τα επιλύσει, αν θέλει να έχει υψηλού επιπέδου μάθημα και αν αναμένει απ’ αυτό θετικά αποτελέσματα. Για να το επιτύχει απαιτείται η ουσιαστική συμβολή της Εκκλησίας και η ειλικρινής συνεργασία μ’ αυτήν (καθώς και με τις άλλες θρησκευτικές κοινότητες, όπου συντρέχουν ειδικές συνθήκες), όπως άλλωστε διδάσκει η ευρωπαϊκή πρακτική και όπως συμβαίνει στα ανεπτυγμένα κράτη.

Ιερεύς Σωτήριος Ο. Αθανασούλιας
Πηγή: Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον

5 Σεπ 2009

Συμπροσευχές για την ενότητα


Η πρωτοβουλία για τη διοργάνωση αυτής της εκδήλωσης, στο πλαίσιο της Εβδομάδας Παγκόσμιας Προσευχής για τη Χριστιανική Ενότητα, ανήκει στον καθολικό ιερέα του ναού της Ασπίλου Συλλήψεως της Θεοτόκου Θεσσαλονίκης, π. Ιωάννη Λούβαρη.
Όπως παραδέχεται, η αρχή ήταν δύσκολη, καθώς θα έπρεπε να καμφθούν αμοιβαίες επιφυλάξεις και προκαταλήψεις που διατηρούνται αιώνες μετά το Σχίσμα (1054 μ.Χ), που διαίρεσε τη χριστιανική Εκκλησία.
Η χτεσινή εκδήλωση είχε ως θέμα μία αναφορά του προφήτη Ιεζεκιήλ για τη διαίρεση των φυλών του Ισραήλ. Συμβολικά, δέκα ράβδοι (τις κρατούσαν πέντε άνδρες και πέντε γυναίκες) ενώθηκαν εντός του ναού και για την ενότητα των χριστιανών. «Η Εκκλησία δεν μπορεί να είναι πειστική και να κηρύσσει την ενότητα των πιστών όταν είναι χωρισμένη. Όταν ξεκίνησε αυτή η προσπάθεια στη Θεσσαλονίκη, υπήρξε επιφυλακτικότητα.
Σήμερα, έχουν γίνει αισθητά βήματα, τουλάχιστον ως προς την αμοιβαία κατανόηση», τονίζει ο καθολικός αρχιεπίσκοπος Κέρκυρας, Ζακύνθου και Κεφαλληνίας και τοποτηρητής του Αποστολικού Βικαριάτου Θεσσαλονίκης κ. Ιωάννης.
Ως μέλος της Διεθνούς Επιτροπής Διαλόγου Καθολικών και Ορθοδόξων
, αναγνωρίζει ότι ο δρόμος για την ενότητα είναι μακρύς, καθώς θα πρέπει, όπως σημειώνει, να γίνει κάθαρση της ιστορικής μνήμης. «Πρέπει να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα στη σημερινή πραγματικότητα», αναφέρει. «Ο χωρισμός των Εκκλησιών, όπως έχει λεχθεί, έγινε από την κορυφή χωρίς τη συγκατάθεση του λαού.
Η ενότητα πρέπει να αρχίσει από την αντίθετη κατεύθυνση: από την απαίτηση του λαού να γίνει η ένωση.
Η προσέγγιση μπορεί να έχει πολλά στάδια και αρχικά εκείνο της αλληλοκατανόησης. Να δούμε τα ουσιαστικά πράγματα που μας χωρίζουν. Συχνά μας χωρίζουν οι λέξεις, οι οποίες δεν είναι το δόγμα. Το δόγμα είναι ο ίδιος ο Θεός».

«Ανοιχτή» πόλη

Σε ό,τι αφορά το διάλογο μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών, ο κ. Ιωάννης σημειώνει ότι αυτήν την περίοδο βρίσκεται σε επεξεργασία το κείμενο που αφορά το πρωτείο του επισκόπου της Ρώμης, το οποίο προβλέπει την αποδοχή των όσων ίσχυαν στην Εκκλησία πριν από το Σχίσμα και παραδέχεται ότι οι εγκάρδιες συναντήσεις του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και του Πάπα Βενέδικτου του XVΙ λειτουργούν αντανακλαστικά και στους πιστούς. «Η Θεσσαλονίκη κρατά αυτήν την παράδοση ως μία πόλη πολυπολιτισμική και ''ανοιχτή''.
Η χριστιανική κοινότητα της Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε από τον απόστολο Παύλο, τον απόστολο της ενότητας, καθώς κανένας στην Καινή Διαθήκη δε μιλάει τόσο πολύ για την ενότητα της Εκκλησίας όσο εκείνος. Η πόλη διατηρεί αυτήν την παράδοση χάρη στους ανθρώπους, που πιστεύουν ότι, αν προσευχηθούμε για την ενότητα, κάνουμε ένα βήμα μπροστά και δεν προδίδουμε τίποτε από τις παραδόσεις μας», τονίζει.
Στην εκδήλωση συμμετείχε, μεταξύ άλλων, ο ιερέας της Αρμενικής Εκκλησίας Θεσσαλονίκης Κεγάρτ Κοζμπακιάν. Επισήμως, η μητρόπολη Θεσσαλονίκης όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει στείλει εκπρόσωπο στην εκδήλωση. Ωστόσο, ορισμένοι ορθόδοξοι ιερείς προσέρχονται αυτοβούλως.

Οικουμενική ιδέα

Ο καθηγητής της Θεολογίας στο ΑΠΘ, Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, είναι ένας από τους πολλούς καθηγητές του ΑΠΘ που συμμετέχουν κάθε χρόνο στη βραδιά συμπροσευχής.
«Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από έντονες αντιπαραθέσεις και ανάπτυξη ανταγωνιστικών σχέσεων σε όλα τα επίπεδα, το αίτημα για συμφιλίωση των ανθρώπων προβάλλει συνεχώς επιτακτικότερο.
Μεγαλύτερη ίσως ευθύνη να ανταποκριθούν στο αίτημα αυτό έχουν οι χριστιανοί, αφού βασικό στόχο της πίστης τους αποτελεί η επίτευξη μιας αυθεντικής κοινωνίας.
Όμως, παρά τις μακρόχρονες προσπάθειες που καταβάλλονται στο πλαίσιο του οικουμενικού διαλόγου, ο χριστιανικός κόσμος εξακολουθεί να παραμένει διασπασμένος και οι θεσμικές Εκκλησίες δε φαίνονται ικανές να υπερβούν τις διαφορές τους και να προχωρήσουν με ουσιαστικά βήματα προς την κατεύθυνση της ενότητας.
Παρ΄ όλα αυτά, η πείρα που αποκτήθηκε κατά 50 και πλέον χρόνια του οικουμενικού διαλόγου αποτελεί πολύτιμο εφόδιο για τους χριστιανούς, ώστε να αναζητήσουν νέους δρόμους προς την ενότητα, αποφεύγοντας ταυτόχρονα τα λάθη του παρελθόντος.
Σήμερα, για παράδειγμα, έχει πλέον καταστεί σαφές ότι ενότητα δε σημαίνει και ομοιομορφία», αναφέρει στον «ΑτΚ» και προσθέτει: «Με αυτές τις σκέψεις ξεκίνησε πριν από 30 περίπου χρόνια και στην πόλη μας η διοργάνωση μιας Βραδιάς Οικουμενικής Προσευχής στην κρύπτη της Καθολικής Εκκλησίας.
Η επιτυχία εκείνης της πρώτης διοργάνωσης ενθάρρυνε όλους όσοι από καιρό είχαμε με ζήλο στρατευτεί στην προώθηση της οικουμενικής ιδέας στην πόλη μας να εντείνουμε τις προσπάθειές μας.
Όλοι όσοι συμμετέχουμε στη διοργάνωση θεωρούμε ως προϋπόθεση για την έναρξη οποιασδήποτε προσπάθειας προς την ενότητα τη συνειδητοποίηση του προβλήματος από τα μέλη των τοπικών κοινοτήτων και την αναζήτηση λύσεων από τα ίδια», υπογραμμίζει.
Μία ξεχωριστή παράδοση, μοναδική στον ελλαδικό χώρο, διατηρεί η Θεσσαλονίκη τα τελευταία 31 χρόνια.
Ορθόδοξοι, Καθολικοί, Γρηγοριανοί Αρμένιοι, Αγγλικανοί και Ευαγγελικοί, παραμερίζοντας αυτά που διαίρεσαν το χριστιανικό κόσμο, συμμετείχαν χτες βράδυ σε κοινή προσευχή για την ενότητά τους.
Η εκδήλωση, που πραγματοποιείται αδιαλείπτως από το 1978, αναδεικνύει το πολυπολιτισμικό παρελθόν μιας πόλης που είχε μάθει να σέβεται και να κατανοεί τη διαφορά.
«Η Θεσσαλονίκη κρατά αυτήν την παράδοση ως πόλη πολυπολιτισμική και ''ανοιχτή''. Τη διατηρεί χάρη στους ανθρώπους που πιστεύουν ότι, αν συμπροσευχηθούμε, δεν προδίδουμε τις παραδόσεις μας»

Εφημερίδα « Αγγελιοφόρος» - 25/1/2009 - Σελίδα: 26

=== ==== ===== ===== ====== ====
Η συμπροσευχή έγινε στο Ρωμαιοκαθολικό ναό «της Ασπίλου Συλλήψεως της Θεοτόκου» Θεσσαλονίκης.
Προσευχήθηκαν Ορθόδοξοι, Παπικοί , Γρηγοριανοί Αρμένιοι, Αγγλικανοί και Ευαγγελικοί.
Ποια η θέση της Θεοτόκου στην πίστη καθενός απ΄ αυτούς;
Άλλοι δεν δέχονται το δόγμα της "Ασπίλου Συλλήψεως της Θεοτόκου"( Ορθόδοξοι, Αγγλικανοί και Ευαγγελικοί).
Η «άσπιλη σύλληψη» της Θεοτόκου είναι δόγμα, το όποιο διετύπωσε το 1854 ο Πάπας Πίος ο 9ος και σημαίνει ότι η Παναγία γεννήθηκε άσπιλη, αναμάρτητη, δεν είχε δηλαδή το προπατορικό αμάρτημα.
Ένα τρωτό σημείο αυτής της διδασκαλίας είναι ότι προσβάλλει την μοναδικότητα της γεννήσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.
Αγγλικανοί πάλι και Ευαγγελικοί δεν παραδέχονται τον όρο "Θεοτόκος".

«Θεοτόκον ωνόμασαν την Παρθένον Πατέρες προ της Γ’ Οικουμενικής Συνόδου. Στη δε Σύνοδο αυτή εδιωρίσθη το πρώτον να καλείται Θεοτόκος η Παρθένος Μαρία. Ακόμη η Σύνοδος αύτη την γλυκυτάτην ταύτην της Παρθένου προσηγορίαν επικυρώσασα, ως όρον δογματικόν εις πάσαν την οικουμένην παρέδωσε. Πρώτος γαρ ο Ωριγένης Θεοτόκον την Παρθένον εκάλεσε… Ο δε Αλεξανδρείας Κύριλλος, γράφων προς Νεστόριον λέγει, ότι και ο Μέγας Αθανάσιος Θεοτόκον αυτήν και ωνόμασε και ωμολόγει».(Πηδάλιον Εκκλησίας σ. 168)
Πώς λοιπόν μπόρεσαν όλοι αυτοί να "συμπροσευχηθούν" σε ναό αφιερωμένο στην «Άσπιλο Σύλληψη της Θεοτόκου»;
Ακόμη άλλοι αμφισβητούν και τη μεσιτεία της Θεοτόκου. Οι Ορθόδοξοι κηρύττουμε, ότι η Παναγία μεσιτεύει. Αυτό λέμε και στην Παράκληση· «Ω Δέσποινα του κόσμου, γενού μεσίτρια».
Ξεπερνούν ακόμη εύκολα και το ότι οι Ευαγγελικοί, χειροτονούν γυναίκες "παστορίνες" .Δείτε το βίντεο από μια συνεντευξη της Δ. Βακάλη "παστορίνας" στους γερμανόφωνους προτεστάντες Θεσσαλονίκης (ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ 1.24΄)

Συμπροσευχή καθηγητού του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ με παπικούς στη Ρώμη


Ξεκίνησε και συνεχίζεται το Διαχριστιανικό συμπόσιο στη Ρώμη με θέμα τον Άγιο Αυγουστίνο. Δυστυχώς οι φόβοι μας για οικουμενιστικές κινήσεις στο πλαίσιο του συμποσίου επιβεβαιώνονται μέχρι στιγμής με το χειρότερο τρόπο.
Το σχετικό ρεπορτάζ και τη σχετική αποκαλυπτική φωτογραφία αντλούμε από το amen.gr. Διαβάστε:
"Η αποστολή του Τμήματος Θεολογίας του Α.Π.Θ. αφίχθη στη Ρώμη την Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου και την επόμενη μέρα έγινε δεκτή σε ακρόαση από τον Πάπα Ρώμης Βενέδικτο ΙΣΤ΄, ενώ ο Πρόεδρος του Τμήματος, Καθηγητής κ. Δημήτριος Καϊμάκης, είχε ιδιαίτερη συνομιλία μαζί του.
Το πρωί της 3ης Σεπτεμβρίου τελέσθηκε Θεία Λειτουργία κατά το ρωμαϊκό τυπικό στο ναό της Μονής των Τεσσάρων Εστεμμένων, προεξάρχοντος του Καθολικού Αρχιεπισκόπου Κερκύρας κ.κ. Ιωάννη Σπιτέρη. Το λειτουργικό ανάγνωσμα του Αποστόλου ανέγνωσε, τιμητικώς, στην ελληνική ο Καθηγητής της Βιβλικής Θεολογίας κ. Μιλτιάδης Κωνσταντίνου. Στο τέλος της ακολουθίας οι εξ Ελλάδος μετέχοντες έψαλλαν το απολυτίκιο του Ιερού Αυγουστίνου
".
Με πιο απλά λόγια. Ο μεν νέος Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας Δημήτρης Καϊμάκης και οι συν αυτώ ουσιαστικά υποκλίθηκαν στην «αγιότητα» του Πάπα.
Ο δε καθηγητής Μιλτιάδης Κωνσταντίνου συμμετείχε ενεργά διαβάζοντας το αποστολικό ανάγνωσμα στην παπική «λειτουργία» που τέλεσε στη Ρώμη ο παπικός «Αρχιεπίσκοπος» Ιωάννης Σπιτέρης.
Αλήθεια, οι υπόλοιποι καθηγητές (μεταξύ των οποίων και κάποιοι κληρικοί) παρακολούθησαν τη «λειτουργία» που τέλεσε ο παπικός Σπιτέρης;
Κατά τα άλλα τα συμπόσια αυτά έχουν καθαρά επιστημονικό χαρακτήρα!
Πηγή: Θρησκευτικά

Είναι η γιόγκα σωματική άσκηση (γυμναστική);


Είναι η γιόγκα ως μυϊκή άσκηση κατάλληλη για τη βελτίωση της υγείας;

Η Ευρώπη [των τελευταίων 3.000 ετών] και ο αθλητισμός γεννήθηκαν στην Ελλάδα.*
"Η Ευρώπη ήρθε από την Μικρά Ασία, στην ηπειρωτική Ελλάδα. "Αυτή ήταν η στιγμή κατά την οποία γεννήθηκε η ελληνιστική Ευρώπη" (Weitz 1997, 22), η οποία έγινε στην συνέχεια το κέντρο του τότε Ευρωπαϊκού κόσμου (περίπου 1.000 προ Χριστού). Με αυτόν τον τρόπο [η Ελλάδα] έγινε ο αρχικός πυρήνας της σημερινής Ευρώπης. Επίσης σε αυτόν τον χώρο γεννήθηκε και ο αθλητισμός. Κατά συνέπεια, η Ελλάδα μπορεί να χαρακτηριστεί με διπλή έννοια, ως η γεννέτειρα των σημερινών σύγχρονων εξελίξεων [Ευρώπη - αθλητισμός]."
(Ελεύθερη απόδοση - ή έμφαση ορισμένων σημείων δόθηκε κατά τη μετάφραση.)
"Europa kam aus Kleinasien, ... der kontinentalen Griechen. ... "Das war die Geburtsstunde des hellenistischen Europas" (Weitz 1997, 22), das in der Folge zum Zentrum der damaligen abendländischen Welt wurde (ca. 1.000 v.Chr.) und damit zur Keimzelle des heutigen Europas. Die Geburtsstunde des Sports wird ebenfalls hier gesehen, sodass Griechenland in doppeltem Sinne als Pate für heutige moderne Entwicklungen bezeichnet werden kann."
Αυτή την ιστορική πραγματικότητα παρουσιάζει στην διεθνή κοινότητα, ο Πρύτανης του Γερμανικού Πανεπιστήμιου Αθλητισμού της Κολωνίας (στην Γερμανία), Καθηγητής Βάλτερ Τοκάρσκι (Walter Tokarski).
Πηγή: Spuren. Sportpolitik und Sportstrukturen in der Europäischen Union. Tokarski Walter und Steinbach Dirk, Meyer und Meyer Verlag, Aachen, 2001. (Ίχνη. Πολιτική για τον αθλητισμό και τις αθλητικές δομές στην Ευρωπαïκή Ένωση, σελίδα 13).

Περιεχόμενα.
- Γιόγκα και γυμναστική. Εισαγωγή.
- Διάφορες πλευρές του θέματος.
α) Ποιες είναι οι κατάλληλες αθλητικές δραστηριότητες για τη βελτίωση της υγείας; (ιατρική - αθλητιατρική προσέγγιση).
β) Αν δει κανείς τη γιόγκα ως γυμναστική, είναι κατάλληλη, ως μέθοδος σωματικής άσκησης, για τη βελτίωση της υγείας; (ιατρική - αθλητιατρική προσέγγιση).
γ) Μπορεί να δει κανείς τη γιόγκα ως απλή γυμναστική, αποκομμένη από τον ινδουισμό και το βουδισμό; (θρησκειολογική προσέγγιση).
δ) Πού οφείλεται η ευφορία που νιώθει κάποιος όταν κάνει τη γιόγκα ως "γυμναστική"; Σε τι διαφέρει αυτή η ευφορία από την ευχάριστη κατάσταση που νιώθει αυτός που συμμετέχει σε συνηθισμένες αθλητικές δραστηριότητες;
- Συμπεράσματα.
- Επίλογος.
- Βιβλιογραφία - σημειώσεις.
α. Αθλητιατρική.
β1. Η θρησκειολογική άποψη για τη γιόγκα.
β2. Γιόγκα και νοερή προσευχή.
γ. Συγγραφικό έργο του ιδίου (επιστημονικές δημοσιεύσεις και βιβλία, ενδεικτική αναφορά).
ε) Σύντομο βιογραφικό σημείωμα του συγγραφέα.

Γιόγκα και γυμναστική. Εισαγωγή.

Εδώ και αρκετές δεκαετίες, ορισμένοι κύκλοι προβάλλουν στο δυτικό κόσμο τη γιόγκα ως ιδανική μορφή σωματικής άσκησης. Επίσης γίνονται μαθήματα - σεμινάρια γυμναστικών ασκήσεων· διδάσκονται στάσεις και κινήσεις του σώματος, όπως αυτές εφαρμόζονται στον ινδουισμό και στον βουδισμό (γιόγκα).
Στο παρόν κείμενο γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστεί το θέμα με τον απλούστερο δυνατό τρόπο. Σκοπός της μικρής αυτής εργασίας είναι να μπορέσει να αντιληφθεί ο καθένας, ανεξαρτήτως των θρησκευτικών, πολιτικών ή άλλων προτιμήσεών του, τις διάφορες πλευρές του ζητήματος.
Η σωματική άσκηση είναι κοινό αγαθό, όπως και η ελευθερία. Ο κάθε ένας έχει το δικαίωμα να γνωρίσει ποια είναι η αλήθεια για το συγκεκριμένο θέμα. Μόνο έτσι, θα είναι σε θέση να επιλέξει ελεύθερα, αυτό που ο ίδιος κρίνει ως σωστό. Η μελέτη γίνεται με βάση τις σύγχρονες απόψεις της ιατρικής, της αθλητιατρικής και της θρησκειολογίας. Στο τέλος του κειμένου παρουσιάζονται, κατά θέματα, ορισμένες βασικές πηγές. Επιπλέον, δίνονται πληροφορίες, που διευκολύνουν τον ενδιαφερόμενο αναγνώστη στην περαιτέρω μελέτη.
Διάφορες πλευρές του θέματος.
- α)
Ποιες είναι οι κατάλληλες μορφές μυϊκής άσκησης και με ποιες προϋποθέσεις μπορούν να εφαρμοστούν για τη βελτίωση της υγείας; (ιατρική - αθλητιατρική προσέγγιση).
Είναι γνωστό από πλήθος επιστημονικών ερευνών (οι οποίες γίνονται στους χώρους της αθλητιατρικής, καρδιολογίας και άλλων ιατρικών ειδικοτήτων αλλά και των αθλητικών επιστημών), ότι η κατάλληλη σωματική άσκηση μπορεί να βοηθήσει: στη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής, αλλά και στην πρόληψη και την αντιμετώπιση (σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό θεραπεία - αποκατάσταση) διαφόρων παθολογικών καταστάσεων π.χ. παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, έμφραγμα του μυοκαρδίου, άλλες παθήσεις του καρδιαγγειακού συστήματος, εγκεφαλικό επεισόδιο κ.τ.λ.
Οι κατάλληλες αθλητικές δραστηριότητες που εφαρμόζονται για τον σκοπό αυτό, βασίζονται κυρίως στη δυναμική αερόβιου τύπου αντοχή. Οι ασκήσεις αυτές είναι δυναμικές, δηλαδή υπάρχει συνεχής εναλλαγή μυϊκής σύσπασης και μυϊκής χαλάρωσης (π.χ. βάδισμα). Με κάθε κίνηση π.χ. με κάθε βήμα, οι μύες συσπώνται (σφίγγουν) και στη συνέχεια χαλαρώνουν. Λέγονται αερόβιου τύπου, επειδή ενεργοποιούν κυρίως τον αερόβιο μεταβολισμό (μεταβολισμός με την χρήση οξυγόνου) για την παραγωγή ενέργειας. Επιπλέον, είναι ασκήσεις αντοχής, δηλαδή γίνονται για σχετικά μακρύ χρονικό διάστημα (π.χ. διάρκεια τουλάχιστον 15' - 30' λεπτά), με μέτρια ένταση (π.χ. τρέξιμο κατά το δυνατόν μεγάλων αποστάσεων με χαμηλή ταχύτητα).
Επιπλέον, για να μπορέσει η σωματική άσκηση να οδηγήσει στη βελτίωση της φυσικής καταστάσεως και της υγείας, επιδιώκεται η ενεργοποίηση - λειτουργία όσο το δυνατόν μεγαλυτέρων ομάδων μυών, π.χ. οι μύες των ποδιών, των χεριών και του κορμού. Τέτοιες μορφές μυϊκής άσκησης είναι το γρήγορο βάδισμα, το αργό τρέξιμο (τζόγκινγκ - jogging) ή τρέξιμο αντοχής με γρηγορότερο ρυθμό, η κολύμβηση, η αεροβική γυμναστική (γυμναστική η οποία γίνεται με την συνοδεία μουσικής - aerobics) κ.τ.λ. Αυτές οι μορφές μυϊκής άσκησης, οδηγούν, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση της αντοχής του αθλούμενου και σε μία καλύτερη φυσική κατάσταση, όταν πληρούν ορισμένα κριτήρια.
Μερικά από αυτά είναι: η διάρκεια της άσκησης (για πόση ώρα χρειάζεται π.χ. να τρέχει κάποιος), η ένταση της άσκησης (με πόση ταχύτητα τρέχει), η συχνότητα της άσκησης (πόσες φορές την εβδομάδα γυμνάζεται) κ.τ.λ. Η αξιολόγηση της καταλληλότητας μιας μορφής άσκησης, για τη βελτίωση της αντοχής (και της υγείας) γίνεται στα ερευνητικά κέντρα.
Έχουν γίνει σε παγκόσμια κλίμακα εκτεταμένες έρευνες, για τα χαρακτηριστικά που θα πρέπει να έχει η σωματική άσκηση, προκειμένου να βοηθήσει στη βελτίωση της υγείας. Πολλές από τις πιο πρωτοποριακές και αναγνωρισμένες διεθνώς έρευνες, έχουν γίνει εδώ και αρκετές δεκαετίες στο Πανεπιστήμιο Αθλητισμού της Κολωνίας (είχαν ήδη συμπεριληφθεί στην πρώτη έκδοση του βιβλίου που αναφέρεται στην συνέχεια το 1976). Επιπρόσθετες νεότερες έρευνες και εκτενής βιβλιογραφική μελέτη παρουσιάζονται διεξοδικά στο βιβλίο της ερευνητικής μας ομάδας (θεωρείται διεθνώς η "Βίβλος της Αθλητιατρικής" - βλέπε και σχετικά σχόλια: Βιβλιογραφία - σημειώσεις. α. Αθλητιατρική.):
Hollmann W., Strüder H. K., Diehl J., Tagarakis C. V. M. Sportmedizin. Grundlagen für körperliche Aktivität, Training und Präventivmedizin. Schattauer Verlag, Stuttgart, New York, 2009 (5. Auflage). (Αθλητιατρική. Βασικές αρχές για την σωματική άσκηση, την προπόνηση και την προληπτική ιατρική, 5η έκδοση).
Ο αντικειμενικότερος τρόπος εξέτασης της καταλληλότητας μιας μορφής άσκησης για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, είναι η μέθοδος που είναι γνωστή ως σπειροεργομετρία. Πρόκειται για μία δοκιμασία κοπώσεως, με ταυτόχρονη μέτρηση της αναπνευστικής λειτουργίας. Τα στοιχεία αυτά, αλλά και δεδομένα από την διεθνή βιβλιογραφία, παρουσιάζονται αναλυτικά στο βιβλίο (περιέχει ερευνητικά πορίσματα περίπου εξήντα ετών):
Hollmann W., Strüder H. K., Predel H. G., Tagarakis C. V. M. Spiroergometrie. Kardiopulmonale Leistungsdiagnostik des Gesunden und Kranken. Schattauer Verlag, Stuttgart, New York, 2006. (Σπειροεργομετρία. Εξέταση της ικανότητας αποδόσεως του καρδιοαναπνευστικού συστήματος του υγειούς και του ασθενούς [ανθρώπου]).
Ο κάθε φοιτητής φυσικής αγωγής διδάσκεται τις βασικές αρχές άθλησης (μορφές μυïκής άσκησης, ένταση, διάρκεια, συχνότητα της προπόνησης, κ.τ.λ.). Επίσης μαθαίνει, ότι οι αθλητικές δραστηριότητες, οι οποίες αποτελούν τη βάση για τη βελτίωση της υγείας, έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό τους την δυναμική αερόβιου τύπου αντοχή. Τα στοιχεία αυτά αποτελούν απαραίτητες στοιχειώδεις γνώσεις. Όταν ένας πτυχιούχος φυσικής αγωγής (γυμναστής) προτείνει ως γυμναστικές ασκήσεις για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης και κατ' επέκτασιν της υγείας, δραστηριότητες που δεν πληρούν τις παραπάνω προϋποθέσεις, τότε μπορεί να συμβαίνουν τα εξής: α) είτε δεν έχει γνώση του επαγγέλματός του, β) είτε δεν έχει γνώση του θρησκευτικού χαρακτήρα της γιόγκα, γ) είτε εξυπηρετεί (εν αγνοία ή ακόμη χειρότερα εν γνώσει του) σκοπούς ξένους προς την ιδιότητά του. Στην περίπτωση της γιόγκα, όπως εκτείθεται και στην συνέχεια του παρόντος κειμένου, εξυπηρετεί τη διάδοση μίας καθαρώς θρησκευτικής πρακτικής, η οποία παρουσιάζεται με τον μανδύα της σωματικής- γυμναστικής άσκησης.
Η προαναφερθείσα βασική αρχή (εφαρμογή ασκήσεων που χαρακτηρίζονται από τη δυναμική αερόβιου τύπου αντοχή) αποτελεί κεντρικό σημείο και στην κοινή διακήρυξη που έκαναν η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) με την Παγκόσμια Εταιρεία Αθλητιατρικής (FIMS). Είναι γνωστή ως η Διακήρυξη της Κολωνίας. Πρόκειται για το σημαντικότερο και εγκυρότερο ντοκουμέντο, που αναφέρεται στην εφαρμογή της σωματικής άσκησης για τη βελτίωση της υγείας:
WHO/FIMS: Health promotion and physical activity. Declaration of Cologne. Joint Meeting of WHO and FIMS. The Club of Cologne (ed.), Sport u. Buch Strauß, Köln 1994. (Η βελτίωση της υγείας και η σωματική άσκηση. Η Διακήρυξη της Κολωνίας. Κοινή διακήρυξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO) και της Παγκόσμιας Εταιρείας Αθλητιατρικής (FIMS), Κολωνία 1994).
Την ίδια θέση αποδέχονται και πολλοί άλλοι οργανισμοί, όπως π.χ. η Αμερικανική Εταιρία Αθλητιατρικής (American College of Sports Medicine), η Γερμανική Εταιρία Αθλητιατρικής κ.τ.λ. Όπως προαναφέρθηκε, μια εκτενέστερη παρουσίαση την επίδρασης των διαφόρων μορφών της σωματικής άσκησης στην υγεία, που συμπεριλαμβάνει δεδομένα από τη διεθνή βιβλιογραφία, γίνεται στο βιβλίο που αναφέρθηκε ανωτέρω (Hollmann W., Strüder H. K., Diehl J., Tagarakis C. V. M. Sportmedizin. 2009 - Αθλητιατρική).
Ήδη πριν είκοσι ένα χρόνια, ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου είχε κάνει μία ανακοίνωση, που αφορά στην εφαρμογή της σωματικής άσκησης για τη βελτίωση της υγείας (Ταγαράκης Χρήστος Β.Μ. και Γεώργιος Π. Ροντογιάννης, Λιπίδια και μυïκή άσκηση. Πανελλήνιο Συνέδριο Προληπτικής Ιατρικής Αθλητών. Αθήνα, Ελλάδα, 06.-09.10.1988). Ένα χρόνο αργότερα, ακολούθησε και μια δημοσίευση, που περιέχει όλες τις σχετικές πληροφορίες, καθώς επίσης και εκτεταμένη βιβλιογραφία (Ταγαράκης Χρήστος Β.Μ. και Γεώργιος Π. Ροντογιάννης, Λιπίδια και άσκηση. ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ 1989; 2 (2): 143-53).
Ένα σημαντικό ζήτημα είναι ότι, πριν αρχίσει κάποιος να ασχολείται συστηματικά με τις προαναφερθείσες μορφές μυϊκής άσκησης, χρειάζεται να εξεταστεί από ιατρό. Έτσι γίνεται γνωστό, το κατά πόσο μπορεί να επιβαρυνθεί ο οργανισμός του και να προληφθούν επικίνδυνες καταστάσεις (π.χ. ο αιφνίδιος θάνατος). Αν ληφθεί υπ' όψιν, ότι από την ηλικία των 30-35 ετών υπάρχει αυξημένος κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων (π.χ. έμφραγμα του μυοκαρδίου), γίνεται κατανοητή η σπουδαιότητα της ιατρικής εξέτασης, ιδιαιτέρως για άτομα άνω των 30-35 ετών. Επιπλέον, κατά την αρχική τουλάχιστον περίοδο άσκησης, χρειάζεται ο αθλούμενος να καθοδηγείται από γυμναστή.
Επομένως, για τη βελτίωση της υγείας είναι απαραίτητα: 1) η εφαρμογή δυναμικής άσκησης αντοχής (αερόβιου τύπου), 2) να έχει προηγηθεί ιατρική εξέταση και 3) να υπάρχει άμεση επίβλεψη, ή τουλάχιστον καθοδήγηση, από ειδικά εκπαιδευμένο γυμναστή. Στη συνέχεια θα δούμε τι σχέση έχει η γιόγκα-γυμναστική με τα τρία αυτά σημαντικά σημεία.
- β) Αν δει κανείς τη γιόγκα ως γυμναστική, είναι κατάλληλη, ως μέθοδος σωματικής άσκησης, για την βελτίωση της υγείας; (ιατρική - αθλητιατρική προσέγγιση).
Οι ασκήσεις γυμναστικής που γίνονται κατά την γιόγκα είναι στατικές ή πολύ αργές. Στατικές σημαίνει ότι ο ασκούμενος μένει ακίνητος, σε μία στάση, για αρκετή ώρα. Στην καλύτερη περίπτωση γίνονται κατά την διάρκεια της γιόγκα - γυμναστικής πολύ αργές κινήσεις. Επομένως, δεν υπάρχει η προαναφερθείσα πρώτη απαραίτητη προϋπόθεση (δυναμική άσκηση αντοχής - άσκηση αερόβιου τύπου).
Αυτό το σημείο είναι πολύ βασικό, ιδιαίτερα στις ημέρες μας. Λόγω του σύγχρονου τρόπου ζωής, οι περισσότεροι άνθρωποι πάσχουν από την υποκινητικότητα (κάνουν καθιστική ζωή).
Η υποκινητικότητα (για σχετικές πηγές στις τράπεζες βιβλιογραφίας, π.χ. στο PubMed, βλέπε: sedentary life style, physical inactivity) αποτελεί έναν τεράστιο κίνδυνο για την δημόσια υγεία. Αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες (παράγοντας κινδύνου - risk factor), που μαζί με άλλους παράγοντες (π.χ. μη υγιεινή διατροφή) μπορεί να οδηγήσει σε πλήθος καρδιαγγειακών και εγκεφαλικών παθήσεων (π.χ. έμφραγμα του μυοκαρδίου, εγκεφαλικό επεισόδιο, περιφερική αγγειοπάθεια, κ.τ.λ.). Το δημόσιο οικονομικό κόστος που προκαλεί η υποκινητικότητα είναι τεράστιο (είναι και αυτό μία πλευρά του προβλήματος - υπάρχουν εκτεταμένες έρευνες και γι' αυτό το θέμα). Γι' αυτούς τους λόγους, γίνονται σε παγκόσμια κλίμακα εκστρατείες (διεθνείς οργανισμοί, υπουργεία υγείας, ασφαλιστικές εταιρείες - που τους συμφέρει οικονομικά η διατήρηση της υγείας των ασφαλισμένων - και πολλοί άλλοι παράγοντες). Η κοινή διακήρυξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO) και της Παγκόσμιας Εταιρείας Αθλητιατρικής (FIMS), που προαναφέρθηκε, αποτελεί μέρος αυτής ακριβώς της προσπάθειας (βλέπε: WHO/FIMS: Health promotion and physical activity. Declaration of Cologne. 1994. (Η βελτίωση της υγείας και η σωματική άσκηση. Η Διακήρυξη της Κολωνίας. Κοινή διακήρυξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO) και της Παγκόσμιας Εταιρείας Αθλητιατρικής (FIMS), Κολωνία 1994). Σκοπός όλων αυτών των προσπαθειών είναι να δραστηριοποιηθούν οι άνθρωποι, να περιοριστεί η υποκινητικότητα και να αυξηθεί η σωματική - φυσική δραστηριότητα:
π.χ. να αντικαταστήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο:
α)
την "κίνηση" που γίνεται με το ασανσέρ, τις κυλιόμενες σκάλες ή το αυτοκίνητο, με
β) την κίνηση που γίνεται με το βάδισμα, να ασχολούνται με αθλητικές δραστηριότητες κ.τ.λ.
Στον λίγο ελεύθερο χρόνο που έχει ο σύγχρονος άνθρωπος, είναι πολύ προτιμότερο (για να βελτιώσει τη φυσική αλλά και την ψυχολογική του κατάσταση), να ασχολείται με δραστηριότητες που θέτουν σε σχετικά έντονη κίνηση μεγάλες ομάδες μυών (π.χ. βάδισμα, ποδηλασία, κολύμβηση, κ.τ.λ.). Αν αντί αυτού κάνει γιόγκα (π.χ. ξαπλωμένος ή καθιστός σε ένα στρώμα), θα προσθέσει περισσότερο χρόνο υποκινητικότητας, στην ήδη καθιστική ζωή του.
Για τον λόγο αυτό, υπάρχει ένας μεγάλος κίνδυνος για την υγεία αυτών που εσφαλμένως νομίζουν ότι η γιόγκα είναι γυμναστική: περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους με καθιστικές στάσεις τύπου γιόγκα. Αντιθέτως, για να βελτιωθεί η υγεία τους, αυτό που πραγματικά χρειάζεται να κάνουν, είναι να κινούνται (επειδή είναι πολύ σημαντικό, επαναλαμβάνεται για πολλοστή φορά: είναι απαραίτητο να εφαρμόζεται δυναμική αερόβιου τύπου άσκηση αντοχής - βάδισμα, τρέξιμο, ποδηλασία, κολύμβηση, κ.τ.λ.).
Το ίδιο ισχύει και για τους μαθητές. Περνούν πολλές ώρες την ημέρα καθισμένοι στα θρανία, στα φροντιστήρια ή μπροστά στις οθόνες (π.χ. ηλεκτρονικός υπολογιστής, τηλεόραση). Οι λίγες ώρες σχολικής γυμναστικής την εβδομάδα (θα ήταν καλό για την βελτίωση της υγείας τους, οι ώρες αυτές να αυξηθούν) είναι γι' αυτούς μία ευκαιρία να κινηθούν, να τρέξουν, να παίξουν, να δραστηριοποιηθούν.
Ένα ακόμη βασικό σημείο, που έχει άμεση σχέση με τους μαθητές (επειδή βρίσκονται στην φάση της ανάπτυξης) αλλά ισχύει και για όλες τις ηλικίες, είναι η επίδραση της σωματικής άσκησης στη λειτουργία και τη δομή του εγκεφάλου. Έχει βρεθεί, ότι η δυναμική αερόβιου τύπου άσκηση αντοχής, βοηθάει στην καλύτερη ανάπτυξη του εγκεφάλου κατά την νεαρή ηλικία. Επιπλέον βοηθάει στην καλύτερη λειτουργία του εγκεφάλου σε όλες τις ηλικίες, με συνέπειες μεταξύ άλλων, την καλύτερη διανοητική απόδοση, την καλύτερη ψυχολογική κατάσταση, και σε μεγάλο βαθμό, την πρόληψη των συμπτωμάτων της γήρανσης. Τα θέματα αυτά παρουσιάζονται διεξοδικά σε δύο (αναφέρονται ενδεικτικά) δημοσιεύσεις:
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Körperliche Aktivität fördert Gehirngesundheit und Leistungsfähigkeit - Übersicht und eigene Befunde. Nervenheilkunde. Nervenheilkunde 2003; 22 (9): 467-74 (Η σωματική άσκηση βελτιώνει την κατάσταση της υγείας του εγκεφάλου και την απόδοσή του - Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και δικά μας ερευνητικά δεδομένα).
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Gehirn und körperliche Aktivität. Sportwissenschaft 2005; 35 (1): 3-14. (Εγκέφαλος και σωματική άσκηση).
Αν ληφθούν υπ' όψιν τα ανωτέρω, τίθεται το ερώτημα: Γιατί, αντί να αυξηθεί ο χρόνος για δραστηριότητες - ασκήσεις αντοχής και αθλοπαιδιές (π.χ. ποδόσφαιρο, μπάσκετ, κ.τ.λ.), θα πρέπει να περιοριστεί ακόμη περισσότερο η κινητικότητα των ανθρώπων, με καθιστικές "ασκήσεις" τύπου γιόγκα;
Επιπλέον, εάν η γιόγκα ήταν μορφή σωματικής άσκησης, που βελτιώνει τη φυσική κατάσταση, γιατί δεν την εφαρμόζουν για αυτόν τον σκοπό οι αθλητές; Ο κάθε αθλητής αντί να τρέχει, να ιδρώνει και να κουράζεται, θα προτιμούσε, να είναι ξαπλωμένος αναπαυτικά σε ένα στρώμα, να τεντώνει λίγο το ένα χέρι και λίγο το άλλο πόδι, ή να φαντάζεται ήρεμες λίμνες ή πράσινα λιβάδια (όπως συμβαίνει π.χ. με τις μεθόδους χαλάρωσης). Με αυτόν όμως τον τρόπο δεν βελτιώνεται η φυσική κατάσταση.
Όσοι ασκούμενοι εφαρμόζουν πέραν της προπόνησής τους τη γιόγκα ή άλλες παρεμφερείς μεθόδους, το κάνουν για να χαλαρώσουν, να ξεκουραστούν και όχι για να γυμναστούν. Το κατά πόσο οι τεχνικές αυτές χαλάρωσης, παρέχουν ουσιαστική ηρεμία και όχι μία προσωρινή ξεκούραση παρουσιάζεται στη συνέχεια του κειμένου.
Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι το γεγονός, ότι τα άτομα που εφαρμόζουν τη γιόγκα ως γυμναστική, συνήθως δεν κάνουν προηγουμένως κάποια ιατρική εξέταση. Άρα, στην περίπτωση που υπάρχει κάποια παθολογική κατάσταση σε βαριά μορφή, π.χ. υπέρταση, ή άλλες παθήσεις του καρδιαγγειακού συστήματος, θα μπορούσε να προκύψει κίνδυνος για την υγεία τους. Είναι γνωστό, ότι όσοι πάσχουν από υπέρταση ή έχουν υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο διατρέχουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο για την υγεία τους, όταν κάνουν στατικές ασκήσεις (ορισμένες στατικές ασκήσεις, αν δεν γίνουν με κατάλληλο τρόπο, και γίνουν πολύ έντονα, αυξάνουν κατά πολύ την αρτηριακή πίεση). Εάν κάποιος, κατόπιν γραπτής συγκατάθεσης ενός γιατρού, κάνει ορισμένες σωματικές ασκήσεις και προκύψει σοβαρό πρόβλημα υγείας, τότε μπορεί να κινηθεί νομικώς κατά του ιατρού του. Το θέμα αυτό είναι πολύ καίριο. Για τον λόγο αυτό, στις προηγμένες χώρες γίνεται λεπτομερής έλεγχος της υγείας και στην συνέχεια δίνεται η έγγραφη ιατρική βεβαίωση.
Το κατά πόσο είναι ασφαλής η γιόγκα και κάτω από ποιες συνθήκες θα μπορούσε να εφαρμοστεί είναι ένα τεράστιο ζήτημα. Πρώτα απ' όλα, υπάρχουν πολλά είδη γιόγκα και πολλές διαφορετικές στάσεις σώματος. Ίσως κάποιες από αυτές να είναι λιγότερο ή περισσότερο ακίνδυνες ή επικίνδυνες. Αυτό θα μπορούσε να εξεταστεί:
α) εάν υπήρχε το ενδεχόμενο η γιόγκα να γυμνάζει πραγματικά το σώμα - αυτό όπως προαναφέρθηκε δεν ισχύει (βλέπε δυναμική άσκηση αντοχής, αερόβιου τύπου), και
β) εάν επίσης υπήρχε το ενδεχόμενο να είναι η γιόγκα απλή γυμναστική άσκηση - και αυτό δεν ισχύει, επειδή, όπως θα δειχθεί στην συνέχεια, η γιόγκα είναι θρησκευτική πρακτική - προσευχή.
Ένα άλλο σύνηθες πρόβλημα είναι ότι πολλά από τα άτομα που εφαρμόζουν τη γιόγκα ως γυμναστική δεν έχουν αθληθεί κατά το παρελθόν. Κατά συνέπεια δεν γνωρίζουν "τα όριά τους", δηλαδή πόσο επιτρέπεται να επιβαρύνουν τον σώμα τους. Έτσι μεταξύ άλλων, διατρέχουν κίνδυνο τραυματισμών του μυοσκελετικού συστήματος (π.χ. μυϊκές κακώσεις). Επιπλέον, επειδή τα περισσότερα άτομα που διδάσκουν τη γιόγκα ως γυμναστική δεν έχουν ούτε τις θεωρητικές, αλλά ούτε τις πρακτικές γνώσεις των πτυχιούχων φυσικής αγωγής, είναι εκ των πραγμάτων ανεπαρκείς για να διδάξουν γυμναστικές ασκήσεις. Συνήθως πρόκειται για άτομα τα οποία μπορεί να έχουν σπουδάσει ψυχολογία ή δεν έχουν πανεπιστημιακή παιδεία και έχουν παρακολουθήσει κάποια ιδιωτικά σεμινάρια γιόγκα. Στη συνέχεια γίνονται δάσκαλοι γιόγκα έναντι, συνήθως, αδράς αμοιβής. Ποιος υγιώς σκεπτόμενος άνθρωπος εμπιστεύεται την υγεία του σε έναν τέτοιου είδους ερασιτέχνη; Όπως κατάλληλος σύμβουλος για τις νομικές υποθέσεις είναι ο δικηγόρος, για τις καρδιολογικές παθήσεις ο καρδιολόγος και για τον σχεδιασμό οικοδομών ο αρχιτέκτονας, έτσι ο πιο κατάλληλος σύμβουλος για σωματικές ασκήσεις και αθλητικές δραστηριότητες είναι ο (επαρκώς καταρτισμένος) πτυχιούχος γυμναστής. Υπάρχει σε ορισμένους γυμναστές η τάση να εφαρμόζουν ασκήσεις γιόγκα, επειδή είναι της μόδας ή επειδή αυτό συμβαίνει και σε άλλες χώρες. ΄Οπως θα εκτεθεί αναλυτικά και στην συνέχεια του κειμένου, επειδή η γιόγκα αποτελεί θρησκευτική πρακτική, βρίσκεται έξω από των χώρο της αρμοδιότητος του γυμναστή. Η δουλειά του γυμναστή είναι (όπως το λέει και η ίδια η λέξη) να γυμνάζει και όχι να καθοδηγεί με πλάγιους τρόπους τους αθλουμένους σε θρησκευτικές πρακτικές.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι, από καθαρά ιατρική - αθλητιατρική άποψη, η γιόγκα είναι ακατάλληλη ως άσκηση γυμναστικής για τη βελτίωση της αντοχής και κατ' επέκτασιν της υγείας, επειδή είναι κατά κύριο λόγο στατική. Εκτός τούτου, μπορεί να προκύψουν κίνδυνοι για την υγεία αυτών που εφαρμόζουν την γιόγκα ως γυμναστική, εξ αιτίας της έλλειψης ιατρικής εξέτασης και των ανεπαρκών γνώσεων (αθλητικής παιδείας) των διδασκόντων.
γ) Μπορεί να δει κανείς τη γιόγκα ως απλή γυμναστική, αποκομμένη από τον ινδουισμό και το βουδισμό; (Θρησκειολογική προσέγγιση).
Εάν θέλει κάποιος να έχει μία σφαιρική ενημέρωση για τη γιόγκα, ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές, ιδεολογικές ή άλλες πεποιθήσεις του, είναι απαραίτητο να λάβει υπ' όψιν του και τις θέσεις αυτών που ασχολούνται συστηματικά με τις διάφορες θρησκείες (θεολόγων και θρησκειολόγων). Στο μέρος αυτό της εργασίας, γίνεται σκόπιμα η τεκμηρίωση με βάση μία μη χριστιανική πηγή, που είναι το διεθνούς κύρους Λεξικό της Οξφόρδης για τις παγκόσμιες θρησκείες. Η πηγή αυτή χρησιμοποιείται στα βασικά σημεία της ως έργο αναφοράς από όσους ενδιαφέρονται για θέματα που έχουν σχέση με τις διάφορες θρησκείες (π.χ. θρησκειολογία, φιλοσοφία της θρησκείας κ.τ.λ.), ανεξάρτητα από το θρήσκευμα στο οποίο ανήκουν οι ίδιοι (π.χ. χριστιανοί, βουδιστές, κ.τ.λ.) ή ακόμη και στην περίπτωση που είναι άθεοι. Οι θέσεις του λεξικού αυτού περιέχονται και σε όλες σχεδόν τις εγκυκλοπαίδειες (είτε είναι θρησκευτικές είτε όχι). Ένα επιπλέον κείμενο (Γιαννουλάτος, Αναστάσιος. Επίσκοπος Ανδρούσης νυν Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας. ΓΙΟΓΚΑ), που χρησιμοποιείται δευτερευόντως, προέρχεται και αυτό από έναν θρησκειολόγο, δηλαδή από έναν επιστήμονα που μελετά όλες τις θρησκείες. Τέλος, αναφέρονται απλώς, χωρίς καν να συζητηθούν, και λίγες Ορθόδοξες πηγές. Αντικείμενό τους είναι οι διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στη γιόγκα και την νοερή προσευχή (βλέπε: Βιβλιογραφία - σημειώσεις, β2. Γιόγκα και νοερή προσευχή). Έτσι, μπορεί ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης, εάν το θέλει, να βρει και μία Ορθόδοξη άποψη για το συγκεκριμένο θέμα. Χάρη σε αυτή την επιλογή των πηγών, μπορεί ο κάθε αντικειμενικός και καλοπροαίρετος αναγνώστης να δει την αλήθεια από πολλές πλευρές, χωρίς να είναι αναγκασμένος να διαβάσει μία χριστιανική ή μια ορθόδοξη άποψη για το θέμα.
Η γιόγκα είναι μέρος της θρησκευτικής λατρείας του ινδουισμού και του βουδισμού. Οι κινήσεις του σώματος (οι λεγόμενες "γυμναστικές ασκήσεις") που εφαρμόζονται, συνοδεύονται με επικλήσεις θεοτήτων. Συνήθως λέγεται το "ΟΜ", επαναλαμβάνεται κάποιο "μάντρα", δηλαδή μία φράση που επαναλαμβάνει κανείς προσευχόμενος σε μια θεότητα (όπως οι Χριστιανοί επαναλαμβάνουν την ευχή - νοερή προσευχή - "Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού ελέησον με"). Επιπλέον, αυτοί που εφαρμόζουν τη γιόγκα, κάνουν και διάφορες άλλες προσευχές, οι οποίες απευθύνονται σε κάποια άγνωστη υπέρτατη δύναμη ή σε κάποιους θεούς. Οι λίγες ομοιότητες και οι σημαντικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ του διαλογισμού (π.χ. με την επανάληψη των μάντρα) και της νοερής προσευχής (προσευχή του Ιησού, ευχή, κομποσκοίνι), παρουσιάζονται αναλυτικά σε άλλες πηγές.
Μερικά βιβλία, που αναφέρονται σε αυτό το θέμα, παρουσιάζονται στην Βιβλιογραφία - σημειώσεις, β2. Γιόγκα και νοερή προσευχή. Το θέμα αυτό θα αποτελέσει και αντικείμενο ενός επόμενου συγγραφικού πονήματος.
Η γιόγκα παρουσιάζεται στις δυτικές κοινωνίες ως γυμναστική, με στόχο να γίνει πιο εύκολα αποδεκτή, από άτομα που ανήκουν σε μία τουλάχιστον από τις εξής κατηγορίες:
- έχουν περιορισμένες γνώσεις για τις μεγάλες παγκόσμιες θρησκείες (χριστιανισμό, ινδουισμό, βουδισμό, ισλάμ),
- έχουν επιφανειακή γνώση για την δική τους πίστη,
- είναι αδιάφοροι ή μισό-αδιάφοροι θρησκευτικά,
- είναι άθεοι
.
Αν η γιόγκα παρουσιαζόταν ευθέως, ως μέρος της ινδουιστικής ή της βουδιστικής θρησκείας, θα προκαλούσε πολλές αντιδράσεις. Για παράδειγμα οι συνειδητοί χριστιανοί (ανεξαρτήτως ομολογίας, δηλαδή ορθόδοξοι, ρωμαιοκαθολικοί ή προτεστάντες) ή οι συνειδητοί μουσουλμάνοι, θα καταλάβαιναν ότι δεν μπορούν να προσεύχονται ταυτόχρονα σε δύο διαφορετικούς θεούς. Οι χριστιανοί (ορθόδοξοι, ρωμαιοκαθολικοί, προτεστάντες) αποδέχονται σε γενικές γραμμές ως πραγματικό θεό τον Τριαδικό (Αγία Τριάδα), (οι θεολογικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των χριστιανών, παρουσιάζονται σε άλλες πηγές). Οι μουσουλμάνοι αποδέχονται ως θεό τον Αλλάχ (όπως αυτός διδάσκεται σύμφωνα με το Κοράνιο - το δικαίωμα τους να έχουν αυτή την πίστη είναι πλήρως σεβαστό). Έτσι και οι ινδουιστές έχουν τους δικούς τους θεούς (και αυτών το δικαίωμα να έχουν αυτή την πίστη είναι επίσης σεβαστό). Οι δε άθεοι, λόγω των πεποιθήσεών τους, θα αρνούνταν να εφαρμόσουν μία θρησκευτική πρακτική.
Όταν όμως κάποιος παρουσιάζει τη γιόγκα ως γυμναστική άσκηση, συνειδητά ή ασυνείδητα παραπλανά και οδηγεί στον ινδουισμό - βουδισμό όσους ανήκουν στις προαναφερθείσες κατηγορίες ανθρώπων. Το να παρουσιάζει κανείς τις σωματικές ασκήσεις της γιόγκα, ισχυριζόμενος ότι είναι απλή γυμναστική, η οποία δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον ινδουισμό ή τον βουδισμό, ισοδυναμεί με το να ισχυρίζεται ότι το άγαλμα της Ελευθερίας δεν βρίσκεται στην Νέα Υόρκη ή ο πύργος του Άιφελ δεν ανήκει στο Παρίσι. Θα γίνει πιστευτός μόνο από όσους ζουν σε περιοχές απομακρυσμένες από τον πολιτισμό και δεν έχουν επικοινωνία με το σύγχρονο κόσμο.
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι πολλοί γνήσιοι ινδουιστές δεν αποδέχονται την παρουσίαση ενός μικρού μέρους του ινδουισμού, δηλαδή μερικών σωματικών ασκήσεων, ως ασκήσεων γυμναστικής. Θεωρούν (και έχουν δίκιο) ότι μια τέτοια αντιμετώπιση είναι προσβλητική για την θρησκεία τους.
Τα βασικά σημεία των προαναφερθέντων παρουσιάζονται με συντομία στο Λεξικό της Οξφόρδης για τις παγκόσμιες θρησκείες. Αναφέρεται χαρακτηριστικά (ελεύθερη απόδοση στα ελληνικά):
"Γιόγκα. .... Τα μέσα και οι τεχνικές για να μεταβάλλεται η συνειδητότητα και για να επιτυγχάνεται η απελευθέρωση (μόκσα) από το κάρμα και την μετεμψύχωση (σαμσάρα) στις Ινδικές θρησκείες. .... Σήμερα η γιόγκα είναι αναπόσπαστο μέρος του Ινδουισμού. Σπουδαίοι σύγχρονοι Ινδουιστές παρουσιάζουν - συνιστούν διάφορα είδη γιόγκα."
"Yoga. …. The means or techniques for transforming consciousness and attaining liberation (*mokşa) from *karma and rebirth (*samsara) in Indian religions. ….. Today yoga is an integral part of Hinduism. Important modern Hindus have advocated various kinds of yoga." (σελ. 651)
Επιπλέον, αναφέρεται ότι:
"Πολλές από τις νέες θρησκείες ενθαρρύνουν την εφαρμογή - άσκηση κάποιου από τα διάφορα είδη γιόγκα. .... Η χάθα γιόγκα έχει διαδοθεί πολύ στο πλατύ κοινό [ή κατά άλλη μετάφραση: είναι πολύ δημοφιλής] στον Δυτικό κόσμο, αν και χρησιμοποιείται περισσότερο για να βοηθηθεί η υγεία, παρά για την σωτηρία [του ανθρώπου]."
"Many of the new religions encourage the practice of some kind of yoga. …. Haţha yoga has become very popular in the West, though more as an aid to the health than as a soteriology." (σελ. 652)
Πηγή: Bowker, John (editor). The concise Oxford dictionary of world religions. Oxford University Press, 2005. (Το συνοπτικό λεξικό της Οξφόρδης για τις παγκόσμιες θρησκείες). Η ανωτέρω πηγή αναφέρθηκε ενδεικτικά. Το γεγονός ότι η γιόγκα είναι θρησκευτική πράξη αναφέρεται σε όλες τις εγκυκλοπαίδειες (είτε είναι θρησκευτικές είτε όχι) και αποτελεί κοινό τόπο. Θα ήταν καλό ο ενδιαφερόμενος, σε όποια θρησκεία και αν ανήκει ή και ακόμη και αν δεν ανήκει πουθενά, να μελετήσει ένα σχετικό κείμενο. Πρόκειται για την τεκμηρίωση (θεολογική - θρησκειολογική προσέγγιση) του γεγονότος, ότι η γιόγκα δεν είναι γυμναστική, αλλά θρησκευτική πρακτική:
Γιαννουλάτος, Αναστάσιος. Επίσκοπος Ανδρούσης νυν Αρχιεπίσκοπος Τυράνων και πάσης Αλβανίας. ΓΙΟΓΚΑ, ιστοσελίδα της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, (πηγή στο διαδίκτυο:
http://www.apostoliki-diakonia.gr/gr_main/catehism/theologia_zoi/themata.asp?cat=hist&contents=contents.asp&main=AT_1&file=1.1.htm)
Όπως αναφέρεται στην ανωτέρω πηγή, η θεώρηση της γιόγκα ως απλής γυμναστικής, ισοδυναμεί με το να εκλαμβάνει κανείς τις γονυκλισίες "μετάνοιες", οι οποίες εφαρμόζονται στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ως γυμναστικές ασκήσεις. Οι ίδιες θέσεις με αυτές των πηγών που προαναφέρθηκαν, αλλά και μια εκτεταμένη θρησκειολογική προσέγγιση του θέματος γιόγκα - γυμναστική παρουσιάζονται και στην ιδιαιτέρως αξιόλογη δημοσίευση: Ζιάκκας, Γρηγόριος. Τι είναι η γιόγκα; Γυμναστική ή θρησκεία; Περιοδικό Πεμπτουσία, Έτος 2008, τεύχος 27 (Αύγουστος - Νοέμβριος), σελίδες 144 - 150.
Επιπλέον, είναι καλό να ληφθεί υπ' όψιν, ότι πολλοί από τους δασκάλους της γιόγκα - γυμναστικής, εφαρμόζουν και οι ίδιοι πιο "προχωρημένες" (με πιο έντονο το θρησκευτικό στοιχείο) μορφές γιόγκα. Ξεκίνησαν και αυτοί κάποτε να γυμνάζονται με τη γιόγκα και στην συνέχεια άρχισαν να πιστεύουν, άλλος λιγότερο και άλλος περισσότερο στο κάρμα, στην μετενσάρκωση και σε άλλες θρησκευτικές διδασκαλίες. Στην ουσία, η γιόγκα - γυμναστική λειτουργεί σε πολλές περιπτώσεις ως προστάδιο, για την εισαγωγή στις ανατολικές θρησκείες (ινδουισμός, βουδισμός).
Ένα ακόμη πολύ σημαντικό στοιχείο (ακόμη και αν δεν λάβουμε υπ' όψιν το θρησκευτικό μέρος της γιόγκα - γυμναστικής) είναι το υψηλό οικονομικό κόστος. Μετά από ένα αρχικό στάδιο δωρεάν ενημερωτικών μαθημάτων και ασκήσεων, αρχίζει η συστηματική συμμετοχή στην ομάδα έναντι αδράς αμοιβής. Αρκετοί από τους δασκάλους της γιόγκα ξεκίνησαν ως απλοί μαθητές, και στην συνέχεια άρχισαν να ασχολούνται επαγγελματικά, για λόγους βιοποριστικούς. Δηλώνουν δε ότι έχουν δεχθεί μία ιδιαίτερη "φώτιση" από κάποιον θεό ή κάποια υπέρτατη δύναμη.
Μία προσωπική μαρτυρία.
Κατά την ενασχόληση μου με τον αθλητισμό για τριάντα περίπου χρόνια, κατά την επικοινωνία μου με άλλους αθλούμενους, με άτομα του ευρύτερου αθλητικού χώρου, αλλά και κατά την μακρόχρονη και συστηματική μελέτη της διεθνούς βιβλιογραφίας, δεν βρήκα ούτε μία περίπτωση ανθρώπου, ο οποίος έχει κάνει συστηματική σωματική άσκηση - προπόνηση και να δηλώνει ότι το αποτέλεσμα είναι ότι "φωτίστηκε". Αν υπήρχε κάποια τέτοια περίπτωση, ή ο άνθρωπος αυτός θα γινόταν περίγελος στον αθλητικό χώρο ή στην καλύτερη περίπτωση, θα του συνιστούσαν ψυχιατρική θεραπεία. Άρα, οι απόψεις περί "φωτισμού", κάρμα κ.τ.λ., είναι ξένες προς την αθλητική άσκηση - γυμναστική και ανήκουν στον χώρο της θρησκείας ή σε αρκετές περιπτώσεις και της παραθρησκείας.
Επομένως, η σκόπιμη επικάλυψη του θρησκευτικού στοιχείου, οδηγεί στην παραπλάνηση των μη ινδουιστών - βουδιστών και προσβάλει τους πραγματικούς ινδουιστές - βουδιστές. Η γιόγκα και οι κινήσεις του σώματος που αυτή περιλαμβάνει, είναι μία θρησκευτική πρακτική. Είτε κάποιος θέλει να το πιστέψει είτε δεν το θέλει, όταν κάνει τις συγκεκριμένες "σωματικές ασκήσεις" και λέει το "ομ" ή κάποιο μάντρα, εκτελεί συνειδητά ή ασυνείδητα μία θρησκευτική πράξη (οι πνευματικές και ψυχολογικές - ψυχιατρικές συνέπειες αυτής της θρησκευτικής πράξης είναι ένα επιπλέον τεράστιο ζήτημα). Το ίδιο συμβαίνει (δηλαδή μία θρησκευτική πράξη) και όταν ένας άθεος κάνει άλλες κινήσεις του σώματος π.χ. το σημείο του Σταυρού ή προσκυνάει μία εικόνα.
Ένα άλλο θέμα, που είναι καλό να ληφθεί υπ' όψιν, είναι και το εξής. Τα σχολικά βιβλία των θρησκευτικών - θρησκειολογίας (σε διάφορες χώρες του κόσμου), περιέχουν πληροφορίες για τις διάφορες θρησκείες (χριστιανισμός, ινδουισμός, βουδισμός, κ.τ.λ.). Αν η γιόγκα δεν αποτελεί θρησκευτική πρακτική, γιατί αναφέρεται στα σχολικά βιβλία των θρησκευτικών - θρησκειολογίας και όχι στα βιβλία της φυσικής, της χημείας ή των μαθηματικών; Και μόνο από αυτό το στοιχείο, γίνεται αντιληπτός ο θρησκευτικός χαρακτήρας της γιόγκα.
Κατά συνέπεια, η γιόγκα είναι μία θρησκευτική πρακτική. Ο κάθε άνθρωπος είναι ελεύθερος να πιστεύει σε όποια θρησκεία θέλει ή να είναι άθεος. Μήπως έρχεται σε αντίθεση με αυτήν την ελευθερία ενός π.χ. άθεου, η προσπάθεια ορισμένων να τον οδηγήσουν εν αγνοία του, στην εφαρμογή μιας ορισμένης θρησκευτική πρακτικής, στην περίπτωση αυτή της γιόγκα; Πώς θα ένιωθε ο άνθρωπος αυτός, εάν ήταν αναγκασμένος (με την χρησιμοποίηση αληθοφανών επιχειρημάτων) να πηγαίνει π.χ. δύο φορές την εβδομάδα σε μία χριστιανική εκκλησία ή σε ένα μουσουλμανικό τέμενος; Δεν θα προσβαλλόταν η θρησκευτική του ελευθερία; Πώς θα ένιωθε ο ίδιος άνθρωπος, εάν επιπλέον του λέγανε ότι αυτό δεν είναι θρησκευτική πρακτική, αλλά είναι ένας καλός τρόπος για να γυμνάζεται (με τις μετάνοιες, με την ορθοστασία, κ.τ.λ.), για τη βελτίωση της υγείας του; Μήπως θα προσβαλλόταν και η νοημοσύνη του; Ποιος έχει το δικαίωμα να οδηγεί τους ανθρώπους σε θρησκευτικές πρακτικές χωρίς την ελεύθερη (και με πλήρη επίγνωση) συγκατάθεσή τους;
Αυτό το θέμα έχει άμεση εφαρμογή στην περίπτωση που ορισμένοι θέλουν να οδηγήσουν τα παιδιά, που βρίσκονται στο σχολικό περιβάλλον, σε αθλητικούς χώρους ή σε άλλους χώρους κοινής χρήσεως (π.χ. κατασκηνώσεις), στην εφαρμογή της γιόγκα ή άλλων παρόμοιων θρησκευτικών πρακτικών με το πρόσχημα της γυμναστικής. Μία τέτοια πράξη έρχεται σε αντίθεση με την θρησκευτική ελευθερία. Η ευθύνη των γονέων και των διδασκόντων - ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές, πολιτικές ή άλλες προτιμήσεις τους - στο θέμα αυτό είναι πολύ μεγάλη. Στην περίπτωση αυτή, ο κάθε ένας έχει το δικαίωμα και την ευθύνη, να αντιδράσει με κάθε νόμιμο τρόπο στην επιβολή π.χ. από το σχολικό περιβάλλον θρησκευτικών πράξεων, που δεν είναι σύμφωνες με τις δικές του θρησκευτικές πεποιθήσεις (οποιεσδήποτε και αν είναι αυτές).
Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία τα παιδιά είναι ινδουιστές ή βουδιστές και θέλουν να εφαρμόσουν την γιόγκα ως μέρος της θρησκευτικής τους ζωής (αυτό το θέμα βρίσκεται έξω από τα όρια του παρόντος κειμένου).
- δ) Πού οφείλεται η ευφορία που νιώθει κάποιος όταν κάνει τη γιόγκα ως "γυμναστική"; Σε τι διαφέρει αυτή η ευφορία από την ευχάριστη κατάσταση που νιώθει αυτός που συμμετέχει σε συνηθισμένες αθλητικές δραστηριότητες;
Όταν κάποιος γυμνάζεται κάνοντας δυναμική άσκηση αντοχής π.χ. γρήγορο βάδισμα για αρκετή ώρα, συμβαίνουν δύο κύρια φαινόμενα:
α)
Εκκρίνονται στον εγκέφαλο ορισμένες ουσίες, οι οποίες λέγονται ενδορφίνες (το θέμα αυτό παρουσιάζεται και στις εξής δημοσιεύσεις: ι) Hollmann W., και συνεργάτες, Nervenheilkunde 2003, ιι) Hollmann W., και συνεργάτες, Sportwissenschaft 2005, βλέπε: Βιβλιογραφία - σημειώσεις, α. Αθλητιατρική). Το αποτέλεσμα είναι ένα αίσθημα χαράς, ευφορίας και ηρεμίας.
β) Επιπλέον, αν αυτό το άτομο αθλείται μαζί με άλλους (π.χ. οδοιπορία, ομαδικά αθλητικά παιχνίδια), μπορεί να κάνει μία ευχάριστη κουβέντα μαζί τους και να "ξεφεύγει" για λίγο από τα καθημερινά προβλήματα. Έτσι μαζί με την βιολογική αιτία της ευχαρίστησης (ενδορφίνες) υπάρχει και μία κοινωνική - ψυχολογική (η απόσπαση από την καθημερινότητα).
Όλοι συμφωνούν, ότι και τα δύο προαναφερθέντα φαινόμενα είναι ωφέλιμα. Συνέπεια αυτής της μορφής άσκησης μπορεί είναι η βελτίωση της αντοχής, της σωματικής και της ψυχολογικής υγείας.
Μπορεί όμως κάποιος να ξεφύγει από τα καθημερινά προβλήματα, αν κάνει χρήση ναρκωτικών ή αλκοόλ. Όλοι όμως συμφωνούν ότι αυτό έχει, μεταξύ άλλων, καταστρεπτικές σωματικές και της ψυχολογικές συνέπειες.

Τι συμβαίνει όμως όταν κάποιος κάνει γιόγκα - γυμναστική;

Σε ψυχολογικό επίπεδο, ο άνθρωπος "ξεχνάει" για λίγο τα καθημερινά του προβλήματα και συγκεντρώνει την προσοχή του στην εκτέλεση ορισμένων σωματικών κινήσεων - "γυμναστικών ασκήσεων". Αυτές οι ασκήσεις είναι τόσο περιορισμένες, που δεν μπορούν να βελτιώσουν την αντοχή και κατά συνέπεια την υγεία.
Η γιόγκα - "γυμναστική", μπορεί να περιλαμβάνει (ανάλογα με το είδος των μεθόδων που εφαρμόζονται) ορισμένες ασκήσεις χαλάρωσης. Με την καθοδήγηση - υποβολή κάποιου "δασκάλου", ο "αθλούμενος" μπορεί να κοιτάζει έντονα για λίγη ώρα ένα αιωρούμενο (εκκρεμές) ή ένα ακίνητο σημείο, και στην συνέχεια κλείνει τα μάτια πέφτοντας σε μια κατάσταση μισο-ύπνου. Κατά περίπτωση, επαναλαμβάνει ορισμένες γενικές φράσεις ή φράσεις ινδουιστικής προσευχής (μάντρα) ή το "ΟΜ". Σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί κλείνει τα μάτια και να συγκεντρώνει την προσοχή του διαδοχικά σε διάφορα μέρη του σώματος του π.χ. πρώτα στο δεξί χέρι, ύστερα στον δεξιό ώμο κ.τ.λ. ή να φαντάζεται διάφορες εικόνες π.χ. μία ήρεμη λίμνη ή μία πράσινη κοιλάδα.
Αφού συμπληρωθούν 10-20' λεπτά σε αυτήν την κατάσταση χαλάρωσης - μισο-ύπνου, ο "δάσκαλος" ξυπνάει - ενεργοποιεί τα μέλη της ομάδας. Γίνονται για 2-3' λεπτά μερικές ασκήσεις γυμναστικής, για να ξυπνήσει πλήρως ο οργανισμός. (Θα μπορούσε αυτό να χαρακτηριστεί ως "αθλητική δραστηριότητα - γυμναστική";) Είναι γνωστό (ως βιοψυχολογικό φαινόμενο), ότι εάν η κατάσταση του μισό-ύπνου έχει την προαναφερθείσα διάρκεια ο οργανισμός ξεκουράζεται και επανέρχεται στην κατάσταση του ξυπνημένου σχετικά γρήγορα. Εάν όμως η φάση του μισο-ύπνου κρατήσει περισσότερο (π.χ. 30 λεπτά), ο ύπνος γίνεται βαθύτερος και χρειάζεται ακόμη περισσότερος χρόνος για το ξύπνημα. Αυτό ακριβώς το φαινόμενο (μισο-ύπνος με διάρκεια όχι περισσότερο από 10-20 λεπτά, για να νιώθει κάποιος στην συνέχεια πιο ελαφρύς και ξεκούραστος) εφαρμόζουν και οι διάφορες μέθοδοι χαλάρωσης.
Αντίστοιχα προγράμματα χαλάρωσης με διάφορες παραλλαγές είναι πολύ διαδεδομένα. Αν τα δει κανείς με κριτήρια καθαρά επιστημονικά (ως βιοψυχολογικό φαινόμενο), αγνοώντας ακόμη και το στοιχείο της ινδουιστικής προσευχής (π.χ. το μάντρα ή το "ΟΜ") μπορεί να αποδώσει την κατάσταση ηρεμίας που προκαλείται στα εξής:
α) Ο άνθρωπος για λίγη ώρα αποσπάται από την πραγματικότητα, ξεχνάει τα καθημερινά του προβλήματα.
Θα μπορούσε όμως κανείς να ξεχάσει για λίγο την καθημερινότητα κάνοντας οποιαδήποτε άλλη αντίστοιχη καθιστική δραστηριότητα (να διαβάσει κάποιο βιβλίο, να δει τηλεόραση ή να πάει στον κινηματογράφο, να συναντήσει φίλους κ.τ.λ.). Από ψυχολογική πλευρά θα είχε την ίδια συνέπεια: προσωρινή ηρεμία λόγω απόσπασης από την συνήθως δυσάρεστη καθημερινότητα. Από την άποψη της βελτίωσης της αντοχής θα είχε το ίδιο ακριβώς αποτέλεσμα, δηλαδή καμία βελτίωση.
β) εξ αιτίας του μισο-ύπνου το σώμα χαλαρώνει και ξεκουράζεται για λίγη ώρα.
Αυτό είναι ένα οργανικό - βιολογικό φαινόμενο, που μπορεί να το πετύχει κανείς και στο σπίτι ή στο γραφείο. Αρκεί να ξαπλώσει ή να καθίσει κάπου και να κλείσει τα μάτια του για 15' λεπτά, αποφεύγοντας να σκέφτεται τα καθημερινά προβλήματα. Αν στην συνέχεια κάνει για 2-3' λεπτά μερικές γρήγορες και ρυθμικές ασκήσεις απλής γυμναστικής θα ξυπνήσει. Αυτό συμβαίνει επειδή οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις μεγάλων μυϊκών ομάδων (π.χ. κινήσεις των χεριών και των ποδιών) αυξάνουν την αιμάτωση του εγκεφάλου και τον ενεργοποιούν. Η ενεργοποίηση του εγκεφάλου, λόγω των κινήσεων διαφόρων μυϊκών ομάδων, παρουσιάζεται και στις προαναφερθείσες δημοσιεύσεις μας:
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Nervenheilkunde 2003, και
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Sportwissenschaft 2005.
γ) Όταν κάποιος βρίσκεται σε κατάσταση μισο-ύπνου, λειτουργεί λιγότερο ο εγκέφαλος του, με αποτέλεσμα να προκαλείται ξεκούραση και σε νευρολογικό επίπεδο. Η ενεργοποίηση του οργανισμού με σωματικές κινήσεις (όπως προαναφέρθηκε), βοηθάει στο ξύπνημα και προκαλεί ευφορία.
Ένα επιπλέον θέμα που χρειάζεται να συζητηθεί, είναι οι συχνές αναφορές ότι η γιόγκα - γυμναστική έχει σε ορισμένες περιπτώσεις θετική επίδραση στην υγεία. Επειδή με την χρήση της εκφράσεως γιόγκα - γυμναστική δημιουργείται σύγχυση στον μέσο άνθρωπο, χρειάζεται να διακριθούν δύο περιπτώσεις:
α) Η γιόγκα - γυμναστική ως μέθοδος σωματικής άσκησης ή γύμνασης ή προπόνησης ή άθλησης ή με οποιονδήποτε άλλο παρόμοιο τρόπο θα μπορούσε κάποιος την αποκαλέσει. Στην περίπτωση αυτή, η γιόγκα είναι εξ ορισμού ακατάλληλη για την βελτίωση της υγείας. Οι λόγοι παρουσιάστηκαν αναλυτικά προηγουμένως (π.χ. περιέχει πολύ αργές κινήσεις ή πλήρη ακινησία). Επομένως, στην περίπτωση αυτή, η άποψη ότι γιόγκα - γυμναστική έχει σε ορισμένες περιπτώσεις θετική επίδραση στην υγεία είναι πέρα για πέρα εσφαλμένη.
β) Η γιόγκα - γυμναστική ως μέθοδος χαλάρωσης. Η χαλάρωση είναι ακριβώς το αντίθετο από την σωματική άσκηση ή σωματική δραστηριότητα ή προπόνηση ή άθληση. Είναι γνωστό (όπως προαναφέρθηκε - βλέπε "δ) Που οφείλεται η ευφορία που νιώθει κάποιος όταν κάνει τη γιόγκα ως "γυμναστική";") ότι η γιόγκα μπορεί να προκαλέσει κάποια μικρότερη ή μεγαλύτερη χαλάρωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις η χαλάρωση αυτή είναι πιο προχωρημένη (είναι γνωστή στην διεθνή βιβλιογραφία ως ανταπόκριση χαλαρώσεως - relaxation response). Αυτή όμως η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική, στην ουσία είναι το αντίθετο, από την γύμναση - άθληση -άσκηση - προπόνηση. Γι αυτό τον λόγο, ακόμη και εάν υπάρχει κάποια φαινομενικά προσωρινή θετική επίδραση της γιόγκα στην υγεία (όπως προαναφέρθηκε με την δράση του παυσίπονου), η δραστηριότητα αυτή βρίσκεται έξω από τα όρια της γύμνασης - άθλησης -άσκησης - προπόνησης.
Στην παρούσα εργασία αναλύθηκε το φαινόμενο της γιόγκα ως μία μορφή σωματικής άσκησης. Όμως η γιόγκα επιδρά στην υγεία και ως μέθοδος χαλαρώσεως. Πέρα από όσα εν συντομία εκτέθηκαν παραπάνω, η επίδραση της γιόγκα ως μεθόδου χαλαρώσεως, τόσο από βιολογικής όσο και από ψυχολογικής - ψυχιατρικής απόψεως, θα αποτελέσει αντικείμενο άλλης ξεχωριστής μελέτης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η άθληση και η χαλάρωση είναι δύο καταστάσεις αντίθετες, που επιδρούν με πολύ διαφορετικούς τρόπους στον οργανισμό (από πλευράς βιολογικής, νευροψυχολογικής, ορμονικής, κ.τ.λ.).
Επομένως, κι αν ακόμη δει κανείς τη γιόγκα ως απλή γυμναστική, αυτή δεν είναι απαραίτητη. Δεν βελτιώνει την αντοχή, ενώ την ξεκούραση - χαλάρωση που μπορεί να προκαλεί, είναι δυνατόν να την πετύχει κανείς με πολύ πιο απλό τρόπο (και χωρίς να αρχίσει να πιστεύει, όπως διδάσκουν ορισμένες θρησκείες ότι σε μία προηγούμενη ζωή του ήταν βάτραχος, ελέφαντας ή ίσως και κοτόπουλο· βλέπε π.χ. μετενσάρκωση. Ίσως αυτό φαίνεται σε κάποιους υπερβολικό ή αστείο. Ωστόσο, υπάρχουν άνθρωποι, που έχουν τέτοιου είδους πίστη).

Συμπεράσματα.

α) Το γεγονός ότι οι σωματικές ασκήσεις, που είναι κατάλληλες για τη βελτίωση της υγείας, έχουν ως βάση τους την δυναμική αερόβιου τύπου αντοχή είναι επιστημονικώς αποδεδειγμένο εδώ και πολλές δεκαετίες. Θεωρείται πλέον αυτονόητο στον χώρο της αθλητιατρικής, των αθλητικών επιστημών αλλά και της βιοϊατρικής. Είναι αδιανόητο να ασχολείται κάποιος με τις επιστήμες αυτές (ή με την βιοϊατρική σε σχέση με την μυϊκή άσκηση) και να μην το γνωρίζει.
β) Αν θεωρηθεί η γιόγκα σωματική άσκηση, είναι ακατάλληλη για τη βελτίωση της υγείας (μέσω της βελτίωσης της φυσικής κατάστασης). Αυτό συμβαίνει απειδή περιλαμβάνει στατικές ασκήσεις (υποκινητικότητα).
γ) Η γιόγκα δεν είναι σωματική άσκηση (γυμναστική), αλλά θρησκευτική πρακτική (ινδουισμός - βουδισμός).
δ) Η ευχάριστη κατάσταση που μπορεί να νιώσει κάποιος, όταν κάνει γιόγκα, είναι (στην καλύτερη περίπτωση) ένα απλό βιοψυχολογικό φαινόμενο, ένα προσωρινό παυσίπονο. Αυτός που θέλει να την εφαρμόσει, είτε το παραδέχεται είτε όχι, εφαρμόζει μια θρησκευτική πρακτική.
ε) Εάν κάποιος αντί να κινείται, περνά το ελεύθερο χρόνο του με καθιστικές στάσεις τύπου γιόγκα, τότε (λόγω της υποκινητικότητας) μπορεί να προκύψει μεγάλος κίνδυνος για την υγεία του. Για τον λόγο αυτό, είναι πολύ προτιμότερο, αυτός που θέλει να διαθέσει λίγο χρόνο για να γυμναστεί (για τη βελτίωση της υγείας του), να ασχοληθεί με το βάδισμα, το αργό τρέξιμο (άσκηση αντοχής), την ποδηλασία, την κολύμβηση, ή τα ομαδικά αθλητικά παιχνίδια (π.χ. ποδόσφαιρο, μπάσκετ) κ.τ.λ.
Επίλογος.
Ας αναρωτηθεί ο κάθε ένας:

- είναι δυνατόν στον τόπο που γέννησε την Ευρώπη και τον αθλητισμό*, στον τόπο όπου δημιουργήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, πρωτοπόρησαν άνθρωποι υψηλής διανόησης και πολιτισμού με παγκόσμια ακτινοβολία (όπως ο Αριστοτέλης, ο Σωκράτης, ο Πλάτωνας, ο Θουκυδίδης, ο Ιπποκράτης, ο Μέγας Αλέξανδρος και άλλοι), να κάνει κάποιος μια καθαρά θρησκευτική πράξη (γιόγκα) και να φαντάζεται ότι γυμνάζεται - "αθλείται";
Υπάρχει και κάτι ακόμη πιο αδιανόητο και υποτιμητικό για την ανθρώπινη νοημοσύνη (ήδη εφαρμόζεται σε αρκετές περιπτώσεις):
- η προσπάθεια να επι-βληθεί ή να υπο-βληθεί στους άλλους αυτή η ψευδαίσθηση.
* (βλέπε στην αρχική σελίδα: Η σημερινή Ευρώπη και ο αθλητισμός γεννήθηκαν στην Ελλάδα. Πηγή: Spuren. Sportpolitik und Sportstrukturen in der Europäischen Union. Tokarski Walter und Steinbach Dirk, Meyer und Meyer Verlag, Aachen, 2001, Ίχνη. Πολιτική για τον αθλητισμό και αθλητικές δομές στην Ευρωπαïκή Ένωση, σελίδα 13.)
------------------------------------------------------------
Βιβλιογραφία - σημειώσεις.

α. Αθλητιατρική.

Στην παρούσα εργασία, προκειμένου να διευκολυνθεί ο μη ειδικός αναγνώστης, έγινε συνειδητή προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί μικρός αριθμός πηγών. Οι πηγές αυτές τεκμηριώνουν επαρκώς τις θέσεις που παρουσιάζονται. Επιπλέον, επιλέχθηκε βιβλιογραφία, που δημοσιεύθηκε από την ερευνητική ομάδα στην οποία ανήκει ο συγγραφέας και έγινε σύντομος σχολιασμός των πηγών. Ο σκοπός είναι να αντιληφθεί ο αναγνώστης, που δεν είναι ειδικός σε θέματα αθλητιατρικής, τόσο το υψηλό επιστημονικό επίπεδο της βιβλιογραφίας που χρησιμοποιήθηκε, όσο και την μακρόχρονη ερευνητική εμπειρία του συγγραφέα.
Υπάρχει τεράστιος όγκος επιστημονικής βιβλιογραφίας, που επιβεβαιώνει το γεγονός ότι οι σωματικές ασκήσεις, που είναι κατάλληλες για τη βελτίωση της υγείας, έχουν ως βάση τους την δυναμική αερόβιου τύπου αντοχή. Ενδεικτικά μπορούν να αναφερθούν οι εξής, ιδιαιτέρως αξιόλογες, πηγές:
- WHO/FIMS: Health promotion and physical activity. Declaration of Cologne. Joint Meeting of WHO and FIMS. The Club of Cologne (ed.), Sport u. Buch Strauß, Köln 1994. (Η βελτίωση της υγείας και η σωματική άσκηση. Η Διακήρυξη της Κολωνίας. Κοινή διακήρυξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (WHO) και της Παγκόσμιας Εταιρείας Αθλητιατρικής (FIMS), Κολωνία 1994).
Το ίδιο κείμενο είναι δημοσιευμένο και στις εξής πηγές:
- HOLLMANN, W., I. GYÁRFÁS. Gesundheit und körperliche Aktivität (WHO und FIMS). Dt. Ärztebl. 1994; 91 (50): 3511. (Υγεία και σωματική άσκηση (Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) και Παγκόσμια Εταιρεία Αθλητιατρικής (FIMS)).
- WHO/ FIMS-Committee on Physical Activity for Health. Exercise for Health. BLAIR, S.N., C. BOUCHARD, I. GYRFAS, W. HOLLMANN, H. IWANE, H:G. KNUTTGEN, G. LÜSCHEN, J. MESTER, J.M. MORRIS Bull. World Health Organization 1995; 73: 135. (Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (WHO) / Παγκόσμια Εταιρεία Αθλητιατρικής (FIMS): Επιτροπή για την Σωματική άσκηση με σκοπό τη βελτίωση της υγείας. Άσκηση για την υγεία.)
Εκτεταμένη συζήτηση του θέματος (βασικές αρχές αθλητικής προπόνησης (προπονητική) - ποιες είναι οι κατάλληλες μορφές μυϊκής άσκησης για τη βελτίωση της υγείας και πως πρέπει να εφαρμόζονται) γίνεται και στο εγκυρότερο βιβλίο αθλητιατρικής που υπάρχει στον διεθνή χώρο (προσφάτως κυκλοφόρησε η 5η έκδοση):
- Hollmann W., Strüder H. K., Diehl J., Tagarakis C. V. M. Sportmedizin. Grundlagen für körperliche Aktivität, Training und Präventivmedizin. Schattauer Verlag, Stuttgart, New York, 2009 (5. Auflage). (Αθλητιατρική. Βασικές αρχές για την σωματική άσκηση, την προπόνηση και την προληπτική ιατρική, 5η έκδοση).
Ο πρώτος συγγραφέας του ανωτέρω βιβλίου (Βίλντορ Χόλμαν - Wildor Hollmann) είναι επίτιμος πρόεδρος της Παγκόσμιας Εταιρείας Αθλητιατρικής, καθώς επίσης και της Γερμανικής Εταιρείας Αθλητιατρικής. Επιπλέον, είναι ιδρυτής του Ινστιτούτου Αθλητιατρικής του Γερμανικού Πανεπιστημίου Αθλητισμού Κολωνίας και ιδρυτής του Ινστιτούτου Βιοχημείας του ιδίου πανεπιστημίου. Και τα δύο ερευνητικά κέντρα (ινστιτούτα) είναι παγκοσμίως γνωστά. Το Ινστιτούτο Αθλητιατρικής για τις πρωτοποριακές έρευνές του (μεγάλο μέρος από αυτές έχουν ως κύριο αντικείμενο την εφαρμογή της μυϊκής άσκησης για τη βελτίωση της υγείας) και το Ινστιτούτο Βιοχημείας για τους ελέγχους αντιντόπινγκ. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου (Ταγαράκης Χρήστος), ανήκει, για δύο περίπου δεκαετίες, στην ερευνητική ομάδα του καθηγητή Wildor Hollmann και στην συγγραφική ομάδα του ανωτέρω βιβλίου.
Επιπλέον, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να βρει πλήθος άλλων πηγών, εάν π.χ. δώσει στην τράπεζα βιβλιογραφίας PubMed (υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο - ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/) μερικές από τις εξής λέξεις - κλειδιά:
physical activity, physical fitness, physical exercise, endurance exercise, aerobic exercise, physical inactivity, immobilization, sedentary life style, health, heart, brain, cardiovascular disease, myocardial infarction, heart failure, cerebrovascular disease, stroke, obesity, diabetes, hypertension, risk factors, prevention, rehabilitation κ.τ.λ. (η κύρια γλώσσα της διεθνούς βιβλιογραφίας στον τομέα αυτό είναι τα αγγλικά).
Σε ορισμένα σημεία του κειμένου αναφέρονται λέξεις - κλειδιά (στα αγγλικά). Αυτό γίνεται για να διευκολυνθεί ο αναγνώστης στην αναζήτηση σχετικής βιβλιογραφίας.
Πέραν της προαναφερθείσας βιβλιογραφίας στα αγγλικά και στα γερμανικά, υπάρχουν και στα ελληνικά αρκετά βιβλία αθλητιατρικής, εργοφυσιολογίας και προπονητικής. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ανατρέξει στα κεφάλαια, που αναφέρονται: στην άσκηση αντοχής, στα βασικά χαρακτηριστικά της σωματικής άσκησης (ένταση, διάρκεια, συχνότητα, κ.τ.λ.), στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, στο καρδιαγγειακό και αναπνευστικό σύστημα, στην πρόληψη και αποκατάσταση καρδιαγγειακών και εγκεφαλικών παθήσεων.

β1. Η θρησκειολογική άποψη για τη γιόγκα.

- Bowker, John (editor). The concise Oxford dictionary of world religions. Oxford University Press, 2005. (Το συνοπτικό λεξικό της Οξφόρδης για τις παγκόσμιες θρησκείες).
Μία πολύ αξιόλογη τεκμηρίωση του γεγονότος ότι η γιόγκα δεν είναι γυμναστική, αλλά θρησκευτική πρακτική, παρουσιάζεται στα κείμενα:
- Γιαννουλάτος, Αναστάσιος. Επίσκοπος Ανδρούσης νυν Αρχιεπίσκοπος Τυράνων και πάσης Αλβανίας. ΓΙΟΓΚΑ. Πηγή στο διαδίκτυο: http://www.apostoliki-diakonia.gr/gr_main/catehism/theologia_zoi/themata.asp?cat=hist&contents=contents.asp&main=AT_1&file=1.1.htm.
- Ζιάκκας, Γρηγόριος. Τι είναι η γιόγκα; Γυμναστική ή θρησκεία; Περιοδικό Πεμπτουσία, Έτος 2008, τεύχος 27 (Αύγουστος - Νοέμβριος), σελίδες 144 - 150.

β2. Γιόγκα και νοερή προσευχή.


- Αλεβιζόπουλος, π. Αντώνιος. Διαλογισμός ή Προσευχή; Εκδ. Διάλογος, Αθήνα 1997.
- Αλεβιζόπουλος, π. Αντώνιος. Αυτογνωσία, αυτοπραγμάτωση, σωτηρία. Εκδ. Ι. Μητρ. Νικοπόλεως, Αθήνα 1991.
- Ρόουζ, Σεραφείμ, Ιερομόναχος. Η Ορθοδοξία και η θρησκεία του μέλλοντος, Εκδόσεις Εγρήγορση, Αθήνα 2000, ηλεκτρονική διεύθυνση: www.unborn.gr.
- Φαρασιώτης, Διονύσιος. Οι γκουρού, ο νέος και ο γέροντας Παΐσιος, Θεσσαλονίκη 2002.
γ. Συγγραφικό έργο του ιδίου (επιστημονικές δημοσιεύσεις και βιβλία, ενδεικτική αναφορά).
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Übertraining – ein Resultat der Hirnplastizität? Dtsch. Z. Sportmed. 2003; 54 (1): 25-6 (Υπερπροπόνηση - ένα αποτέλεσμα της ευπλαστότητος του εγκεφάλου;).
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Körperliche Aktivität fördert Gehirngesundheit und Leistungsfähigkeit - Übersicht und eigene Befunde. Nervenheilkunde. Nervenheilkunde 2003; 22 (9): 467-74 (Η σωματική άσκηση βελτιώνει την κατάσταση της υγείας του εγκεφάλου και την απόδοσή του - Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και δικά μας ερευνητικά δεδομένα).
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Gehirn und körperliche Aktivität. Sportwissenschaft 2005; 35 (1): 3-14. (Εγκέφαλος και σωματική άσκηση).
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Kognition - männliches und weibliches Gehirn. In: Schill W. B., Bretzel R. G., Weidner W. (Hrsg.) MännerMedizin in der allgemeinmedizinischen und internistischen Praxis. München, Jena: Elsevier, Urban & Fischer, 2005; 341-55. (Νοητική λειτουργία - [η διαφορετική λειτουργία] του εγκεφάλου του άνδρα και της γυναίκας. Κεφάλαιο στο βιβλίο: Η ανδρολογία κατά την εξάσκηση της γενικής ιατρικής και της παθολογίας).
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Das Gehirn - der leistungsbegrenzende Faktor bei Ausdauerbelastung. Dtsch. Z. Sportmed. 2006; 57 (6): 155-60 (Ο εγκέφαλος - ένας παράγοντας που περιορίζει την αθλητική απόδοση κατά την άσκηση αντοχής).
- Hollmann W., Strüder H. K., Tagarakis C. V. M. Herz und Gehirn - pathophysiologische Beziehungen. Med. Welt 2006; 57 (9): 1 (Καρδιά και εγκέφαλος - παθοφυσιολογικές σχέσεις).
- Hollmann W., Strüder H. K., Predel H. G., Tagarakis C. V. M. Spiroergometrie. Kardiopulmonale Leistungsdiagnostik des Gesunden und Kranken. Schattauer Verlag, Stuttgart, New York, 2006 (Σπειροεργομετρία. Εξέταση της ικανότητας αποδόσεως του καρδιοαναπνευστικού συστήματος του υγειούς και του ασθενούς [ανθρώπου]).
- Hollmann W., Strüder H. K., Diehl J., Tagarakis C. V. M. Sportmedizin. Grundlagen für körperliche Aktivität, Training und Präventivmedizin. Schattauer Verlag, Stuttgart, New York, 2009 (5. Auflage). (Αθλητιατρική. Βασικές αρχές για την σωματική άσκηση, την προπόνηση και την προληπτική ιατρική, 5η έκδοση).
- Tagarakis C. V. M., Bloch W., Hartmann G., Hollmann W., Addicks K. Testosterone-propionate impairs the response of the cardiac capillary bed to exercise. Med. Sci. Sports Exerc. 2000; 32 (5): 946-53 (Η τεστοστερόνη καταστρέφει την ανταπόκριση των τριχοειδών αγγείων της καρδιάς στην μυϊκή άσκηση [δηλαδή καταστρέφει τα τριχοειδή αγγεία της καρδιάς]).
- Tagarakis C. V. M., Bloch W., Hartmann G., Hollmann W., Addicks K. Anabolic steroids impair the exercise-induced growth of the cardiac capillary bed. Int. J. Sports Med., 2000; 21 (6): 412-8 (Η τεστοστερόνη καταστρέφει την αύξηση των τριχοειδών αγγείων της καρδιάς, την οποία προκαλεί η μυϊκή άσκηση).
- Ταγαράκης Χρήστος Β.Μ. και Γεώργιος Π. Ροντογιάννης, Λιπίδια και μυïκή άσκηση. Πανελλήνιο Συνέδριο Προληπτικής Ιατρικής Αθλητών (Αθήνα, Ελλάδα, 06.-09.10.1988).
- Ταγαράκης Χρήστος Β.Μ. και Γεώργιος Π. Ροντογιάννης, Λιπίδια και άσκηση. ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ 1989; 2 (2): 143-53.

Σύντομο βιογραφικό σημείωμα του συγγραφέα.

Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου είναι ερευνητής αθλητιατρικής (ειδικότητα: αθλητιατρική - καρδιολογία), Γερμανικό Πανεπιστήμιο Αθλητισμού Κολωνίας, στην Γερμανία. Έχει βραβευθεί στο Παγκόσμιο Συνέδριο Αθλητιατρικής (έγινε στην Αθήνα - Ελλάδα, τον Σεπτέμβριο του 1994) για τις έρευνές του, που αναφέρονται στις καταστρεπτικές συνέπειες των αναβολικών στεροειδών στα τριχοειδή αγγεία του μυοκαρδίου: Detrimental effects of anabolic steroids on the capillary bed of the myocardium. C.V.M. Tagarakis, W. Bloch, G. Hartmann, W. Hollmann and K. Addicks, FIMS World Congress of Sports Medicine, Athens, Greece, 1994. Οι σχετικές δημοσιεύσεις (βλέπε: Βιβλιογραφία - σημειώσεις - α. Αθλητιατρική: Tagarakis C.V.M. και συνεργάτες, 2000), έχουν τύχει ευρείας αποδοχής στην διεθνή επιστημονική κοινότητα. Είναι οι μοναδικές στη διεθνή βιβλιογραφία, που αναφέρονται σε αυτό το θέμα.
Τομείς έρευνας του συγγραφέα: α) Η μυïκή άσκηση σε σχέση με την υγεία και πιο συγκεκριμένα: το καρδιαγγειακό σύστημα, τον εγκέφαλο, το στρες, την υπερπροπόνηση - υπερκόπωση των αθλητών, την τρίτη ηλικία. β) Οι παρενέργειες των αναβολικών στεροειδών στην υγεία (ιδιαιτέρως των αθλουμένων).
*Ο συγγραφέας, έχει ασχοληθεί, ως αθλούμενος, από την ηλικία των 14 έως των 21 ετών με τον στίβο και το ποδόσφαιρο. Έχει δε συμμετάσχει τόσο σε σεμινάρια μεθόδων χαλαρώσεως, όσο και σε συναντήσεις γιόγκα. Για τον λόγο αυτό, παράλληλα με την μακροχρόνια ερευνητική του δραστηριότητα, έχει και εμπειρική γνώση του θέματος.

Πηγή: Αντίβαρο

Η 74η ΔΕΘ και η Γιόγκα


Η Ινδία θα είναι η τιμώμενη χώρα στην 74η ΔΕΘ.
Διαβάζουμε σε δελτία τύπου ότι «στο Corona Hall της Ηelexpo, Ινδοί δάσκαλοι της γιόγκα θα επιδεικνύουν καθημερινά ασκήσεις για τους ενδιαφερόμενους» (ΑΠΕ – ΜΠΕ).
Καλά κανένας δεν ρώτησε τι είναι η Γιόγκα;Που είναι οι εκκλησιαστικοί φορείς της Θεσσαλονίκης να αντιδράσουν και να διαμαρτυρηθούν;
Δεν έπρεπε η επίσημη Εκκλησία να κάνει γνωστό σε όλους, ότι η Γιόγκα είναι μέρος της Ινδουστικής Θρησκείας και δεν είναι απλή γυμναστική.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι που αρχίζουν με τις ασκήσεις Γιόγκα, είτε θεληματικά είτε αθέλητα, οικειοποιούνται τις ινδουϊστικές αντιλήψεις» (Γκουρού Mahara, στον Ο. Τ., 26-06-09, σελ.2)
Όπως διαβάζουμε σε άλλο δελτίο τύπου η 74η ΔΕΘ «διοργανώνει καθημερινά εκδηλώσεις αφιερωμένες σε μουσική, χορό και …γιόγκα από Δευτέρα έως και Παρασκευή και μέχρι τις 4 Σεπτεμβρίου»

HELEXPO A.E.
Γραφείο Τύπου
Δελτίο Τύπου
(21.08.2009)

«ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑΤΑ ΓΕΜΑΤΑ Δ.Ε.Θ.»

Πρόδρομο «Φεστιβάλ Μαγείας» από τη HELEXPO

στη νέα παραλία της Θεσσαλονίκης

Πριν ακόμη ξεκινήσει η 74η ΔΕΘ, η διοργανώτρια HELEXPO, προσφέρει στους Θεσσαλονικείς στην παραλία της πόλης μια πρώτη γεύση στιγμών μαγείας. «Ηλιοβασιλέματα γεμάτα ΔΕΘ» είναι ο τίτλος ενός πρόδρομου δεκαήμερου φεστιβάλ μαγευτικών στιγμών την ομορφότερη ώρα της ημέρας, 8 – 10 το βράδυ.
Σε συνεργασία με την Live2net και με την ευγενική υποστήριξη του Δήμου Θεσσαλονίκης, η HELEXPO διοργανώνει καθημερινά από Δευτέρα έως και Παρασκευή και μέχρι τις 4 Σεπτεμβρίου, παραμονή των εγκαινίων της ΔΕΘ, εκδηλώσεις αφιερωμένες σε μουσική, χορό και …γιόγκα. Σαξόφωνα, κιθάρες σε ρυθμούς τζαζ και μαγευτικές φωνές θα συντροφεύουν τους Θεσσαλονικείς στην απογευματινή τους βόλτα, στέλνοντας ένα διαφορετικό, πρωτότυπο και «μαγευτικό» μήνυμα πρόσκλησης στη διοργάνωση.
Οι εκδηλώσεις ξεκινούν από Δευτέρα 24 Αυγούστου και τελειώνουν στις 4 Σεπτεμβρίου, με την δεύτερη εμφάνιση των Blues Wire.
Εκτός από τους επίσημα συμμετέχοντες, ανεπίσημα καλεσμένο το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα στην παραλία της Θεσσαλονίκης, θα δημιουργήσει την ατμόσφαιρα, που θα ταξιδέψει τους φίλους της ΔΕΘ σε ονειρικές και μαγικές στιγμές.

Οι Μαντόνες-καμικάζι σοκάρουν το Ισραήλ


Εκλεισε, προτού ακόμη ανοίξει, κατόπιν αντιδράσεων έκθεση ζωγραφικής που παρουσίαζε Παλαιστίνιες ως Παναγίες

ΤΟΥ BEN LΥΝFΙΕLD

Με μια πρώτη ματιά η έκθεση ζωγραφικής που επρόκειτο να ανοίξει επισήμως τις πύλες της αυτή την εβδομάδα στο Τελ Αβίβ θα μπορούσε να εκληφθεί ως μια συλλογή κλασικών και πολύ γνώριμων εικόνων της Παναγίας με το Βρέφος, με παραλλαγές του ίδιου θρησκευτικού θέματος από το χέρι του Ραφαήλ, του Μποτιτσέλι και άλλων αναγεννησιακών ζωγράφων.
Εξετάζοντάς τες όμως κανείς από κοντά, αντιλαμβάνεται ότι έχουν όλες πρόσωπα γυναικών που έγιναν διάσημες με τραγικό τρόπο.
Είναι τα πρόσωπα παλαιστινίων «καμικάζι» που είχαν κατά καιρούς προκαλέσει χάος στο Ισραήλ, κατά τη διάρκεια της δεύτερης Ιντιφάντα.

Το αποτέλεσμα ήταν ηθελημένα σοκαριστικό, αλλά το σοκ αποδείχθηκε τόσο ισχυρό ώστε τελικά η έκθεση έκλεισε πριν από τα επίσημα εγκαίνιά της. Σε έναν από τους επίμαχους πίνακες απεικονίζεται η Γουάφα Ιντρις, η πρώτη γυναίκα που πραγματοποίησε βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στη δεύτερη Ιντιφάντα, με φωτοστέφανο και τη χαρακτηριστική μαντίλα του κινήματος της Φατάχ.
Οταν ανατινάχτηκε η Ιντρις στη Δυτική Ιερουσαλήμ το 2002, σκότωσε έναν 81χρονο άνδρα και τραυμάτισε περισσότερους από 100 Ισραηλινούς.
Μια άλλη τρομοκράτισσα που απεικονίζεται ως Μαντόνα είναι η Χαναντί Ζαραντάτ . Το 2003 ανατίναξε ένα εστιατόριο στη Χάιφα, σκοτώνοντας 21 άτομα. Η έκθεση είχε διοργανωθεί από την Ενωση Ισραηλινών Δημοσιογράφων (ΕΙΔ), αλλά την τελευταία στιγμή ανακοινώθηκε η ματαίωσή της. «Ο νομικός μας σύμβουλος έκρινε ότι η έκθεση θα μπορούσε να αποτελέσει προσβολή για τα αισθήματα του κοινού γενικά και των οικογενειών εκείνων που έχουν πληγεί από την τρομοκρατία ειδικότερα» είπε ο Γιόσο Μπαρ-Μούχα, ο πρόεδρος της ΕΙΔ.
Πολιτικοί του κυβερνώντος κόμματος Λικούντ και του αντιπολιτευτικού Καντίμα αποκήρυξαν ως προσβλητικές τις φωτογραφίες της έκθεσης οι οποίες δημοσιεύθηκαν στην ευρείας κυκλοφορίας εφημερίδα «Υediot Αhronoth». Συγγενείς θυμάτων κατέθεσαν αγωγές εναντίον της έκθεσης.
Ο Ρον Κέρμαν, η 17χρονη κόρη του οποίου, Ταλ, είχε σκοτωθεί το 2003 σε επίθεση αυτοκτονίας σε λεωφορείο στη Χάιφα, δήλωσε ότι τα εκθέματα αποτελούν προσβολή για το θρησκευτικό αίσθημα αλλά και για τους συγγενείς των θυμάτων.
«ΤΟ ΒΗΜΑ» - 05/09/2009

Oι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μη συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου

Η φωτογραφία μου
Για επικοινωνία : Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: aktinesblogspot@gmail.com