Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (2ον)

 

ΣΕΙΡΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΔΕΚΑ ΕΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΕΥΔΟΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ, (2016).

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου

Θεολόγου- συγγραφέως

Εν Θεσσαλονίκη τη 27^η Αυγούστου 2026

Μέρος δεύτερον

    Ας έρθουμε τώρα στις αποφάσεις της Ψευδοσυνόδου, αλλά και στην κριτική που ασκήθηκε σ’ αυτές από τοπικές Εκκλησίες, συλλογικούς φορείς, κληρικούς και λαϊκούς. Στο σημείο αυτό σημειώνουμε παρενθετικά, ότι όλες οι δημοσιεύσεις μας έχουν συνοπτικό χαρακτήρα. Όσοι αναζητούν περισσότερες λεπτομέρειες, μπορούν να ανατρέξουν στην μνημονευθείσα στο πρώτο μέρος εργασία μας με τίτλο «Η ‘Σύνοδος’ της Κρήτης- Προπαρασκευή, συγκρότηση, αποφάσεις, συνέπειες». Εκεί θα βρουν και τις σχετικές παραπομπές προς τις πηγές, στις οποίες καταφύγαμε για την συγγραφή του βιβλίου.

Τα οκτώ συνοδικά κείμενα που παρήγαγε η Ψευδοσύνοδος

    Οι αποφάσεις της Ψευδοσυνόδου συνοψίζονται στα οκτώ συνοδικά κείμενα τα οποία αυτή παρήγαγε, εκ των οποίων τα μεν έξι προετοιμάσθηκαν στις πανορθόδοξες Προσυνοδικές Διασκέψεις που προηγήθηκαν, ενώ τα υπόλοιπα δύο, η «Εγκύκλιος» και το «Μήνυμα», ολίγον προ της διεξαγωγής της. Τα εν λόγω κείμενα είναι διαποτισμένα σχεδόν εξ’ ολοκλήρου από την γνωστή οικουμενιστική ιδεολογία. Είναι γεμάτα από κακόδοξες θέσεις, από αποφάσεις που έρχονται σε αντίθεση με τους Ιερούς Κανόνες, ενώ παράλληλα συναντούμε σε πολλά σημεία αντιφάσεις, ασάφειες και διφορούμενες εκφράσεις, που επιδέχονται ετερόκλητες ερμηνείες. Ειδικότερα τα κείμενα «Εγκύκλιος» και «Μήνυμα» σε πολλά σημεία αλληλοεπικαλύπτονται. Τα κείμενα υπάρχουν στο διαδίκτυο και ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να τα διαβάσει. Προχωρούμε στη συνέχεια στο συνοπτικό σχολιασμό τους ξεκινώντας από τις τέσσερις Εκκλησίες που δεν συμμετείχαν στην ψευδοσύνοδο.

Η στάση των τεσσάρων Ορθοδόξων Εκκλησιών που δεν έλαβαν μέρος στην Ψευδοσύνοδο απέναντι στις αποφάσεις της.

    Τα μέλη της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Αντιοχείας στις 27 Ιουνίου 2016 απεφάσισαν μεταξύ άλλων: «Να θεωρήσουν την Συνάντηση της Κρήτης ως μια προκαταρκτική Συνέλευση της Πανορθοδόξου Μεγάλης Συνόδου, επομένως και να θεωρήσουν ότι τα έγγραφά της δεν είναι τελικά, αλλά ανοιχτά προς συζήτηση και προς τυχόν τροποποιήσεις, όταν συγκληθεί η Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας με την παρουσία και συμμετοχή όλων των Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών». 

    Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ρωσίας συνήλθε στις 2 Δεκεμβρίου 2017, και απεφάσισε μεταξύ άλλων: «Η εν λόγω Σύνοδος, [της Κρήτης], δεν δύναται να θεωρείται πανορθόδοξη, ούτε και οι αποφάσεις της ως δεσμευτικές για όλο το Ορθόδοξο πλήρωμα, επειδή η μη εξασφάλιση της σύμφωνης γνώμης των ορισμένων κατά τόπους Αυτοκεφάλων Εκκλησιών για τη σύγκλησή της στις προκαθορισμένες ημερομηνίες παραβίασε την αρχή της ομοφωνίας….Η ανάλυση των κειμένων της εν Κρήτη Συνόδου…απέδειξε ότι ορισμένα εξ’ αυτών περιλαμβάνουν ασαφείς και διφορούμενες διατυπώσεις, κάτι το οποίο δεν επιτρέπει να τα θεωρούμε ως υποδειγματική έκφραση των αληθειών της Ορθοδόξου πίστεως και της Παραδόσεως της Εκκλησίας».

    Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Βουλγαρίας με συνοδική απόφασή της την 15η Νοεμβρίου 2016, απεφάσισε μεταξύ άλλων: «Κατόπιν προσεκτικής μελέτης των κειμένων που υιοθετήθηκαν από την Σύνοδο της Κρήτης η Ιερά Σύνοδος έχει καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι περιέχουν αποκλίσεις από την Ορθόδοξη Παράδοση, από την δογματική και Κανονική Παράδοση της Εκκλησίας και από το πνεύμα και το γράμμα των Οικουμενικών και Τοπικών Συνόδων». 

    Τέλος η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Γεωργίας με συνοδική απόφασή της στις 22 Δεκεμβρίου 2016 απεφάσισε μεταξύ άλλων: «Επειδή στην Σύνοδο της Κρήτης δεν συμμετείχαν τέσσερις Ορθόδοξες Εκκλησίες, η Σύνοδος δεν μπορεί να θεωρηθεί Καθολική… Επομένως οι αποφάσεις και τα κείμενα της Συνόδου της Κρήτης δεν είναι δεσμευτικά για την Εκκλησία….Είναι απαραίτητη η διόρθωση σε σημεία, ή και η πλήρης αντικατάσταση των κειμένων της Συνόδου της Κρήτης». 

Η στάση του Άγίου Όρους απέναντι στις αποφάσεις της Ψευδοσυνόδου.

    Στις 30 Ιουνίου 2017 η Ιερά Κοινότης του Αγίου Όρους δημοσίευσε κείμενο με τίτλο: «Μήνυµα του Αγίου Όρους περὶ της Αγίας και Μεγάλης εν Κρήτῃ Συνόδου», το οποίο εκφράζει την επίσημη στάση του Αγίου Όρους απέναντι στην Ψευδοσύνοδο. Οι περισσότερες Ιερές Μονές το ψήφισαν, ενώ πέντε μόνο, οι Ιερές Μονές Ξηροποτάμου, Γρηγορίου, Καρακάλου, Φιλοθέου και Κωνσταμονίτου, το απέρριψαν. Ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να το βρεί στο διαδίκτυο. Εδώ περιοριζόμαστε μόνο σε ένα σύντομο σχολιασμό του.

    Το «Μήνυμα» απευθύνεται προς τον πιστό λαό του Θεού, «εξ’ αισθήµατος ευθύνης και σεβασµού προς την Αγίαν ηµών Εκκλησίαν και το πλήρωµα Αυτής». Όμως εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα κείμενο ξεκάρφωτο και άσχετο με προηγούμενα αγιορειτικά κείμενα. Με ένα κείμενο, που δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του αναγνώστη να πληροφορηθεί υπεύθυνα και ξεκάθαρα, ποιά είναι η φωνή του αγίου Όρους γύρω από την Ψευδοσύνοδο. Να μάθει, δηλαδή, ποιά απάντηση έχει να δώσει το Άγιον Όρος πάνω σε ορισμένα πολύ απλά και καυτά ερωτήματα: Τελικά τι ήταν αυτή Σύνοδος; Ήταν μια αληθινή Ορθόδοξη Σύνοδος, ή ψευδοσύνοδος; Έλαβε Ορθόδοξες αποφάσεις, ναι ή όχι; Μπορούμε να πούμε ότι η Ψευδοσύνοδος αποτελεί οργανική συνέχεια των προγενεστέρων Οικουμενικών Συνόδων; Μπορούμε να πούμε ότι οι συνοδικοί αρχιερείς εδογμάτισαν Ορθοδόξως και οι αποφάσεις των είναι καρπός θείου φωτισμού και εμπνεύσεως του αγίου Πνεύματος;

    Σε τελική ανάλυση εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα κείμενο, το οποίο κινείται σε μια εντελώς άλλη ατμόσφαιρα, την ατμόσφαιρα της αναστάσεως, στην οποία συρράπτονται στοιχεία Εκκλησιολογίας, Σωτηριολογίας, Χριστολογίας και Εσχατολογίας. Ο συντάκτης με διπλωματικό τρόπο αποφεύγει να απαντήσει στα παρά πάνω απλά και καυτά ερωτήματα, ακριβώς γιατί, αν απαντήσει, είτε θα εξοργίσει το Φανάρι, είτε θα έρθει σε αντίθεση με προηγούμενα αγιορειτικά κείμενα, είτε τέλος θα έρθει σε κραυγαλέα αντίθεση με πλήθος μελετών και δημοσιεύσεων, που αποδεικνύουν τετραγωνικά, ότι η Σύνοδος αυτή δεν ήταν αληθινή Ορθόδοξη Σύνοδος, οπότε θα εξοργίσει τον πιστό λαό του Θεού.

    Παρακάτω ο συντάκτης γράφει: «Διαρκώς παρατηρείται μια υποβόσκουσα ταραχή προκαλουμένη από αντιδράσεις κατά αποφάσεων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Προτείνονται αποτειχίσεις και διακοπαί του μνημοσύνου των οικείων επισκόπων. Επειδή είμεθα αποδέκται αυτών των ανησυχιών και ευρισκόμενοι εντός της Εκκλησίας, απευθύνομεν προς όλους τον χαιρετισμόν του Αναστάντος Χριστού: Ειρήνη υμίν. Δεν υπάρχει λόγος ταραχής, εφ’ όσον ευρίσκεται μεθ’ ημών ο Αναστάς Κύριος». Κατά τον συντάκτη διαπιστώνονται μεν ταραχές και αντιδράσεις, ακόμη και αποτειχίσεις, αλλά αυτές δεν δικαιολογούνται, διότι βρισκόμαστε μέσα στην Εκκλησία και έχουμε μαζί μας τον Αναστάντα Κύριο. Ο συντάκτης αποφεύγει να αναφερθεί στην αιτία των αντιδράσεων και των αποτειχίσεων, ότι δηλαδή αυτές οφείλονται σε κακόδοξες αποφάσεις της Ψευδοσυνόδου,  αλλά μ’ αυτές δεν θέλει επ’ ουδενί λόγω να καταπιαστεί. Γι’ αυτό και καταφεύγει στον Αναστάντα Κύριο, ο Οποίος καλείται να τον βγάλει από το αδιέξοδο. Δεν γνωρίζουν άραγε οι αγιορείτες Πατέρες, που υιοθέτησαν αυτό το κείμενο, ότι τότε μόνον «ευρισκόμεθα εντός της Εκκλησίας» και ο Αναστάς Κύριος βρίσκεται όντως μαζί μας, όταν εμείς κρατούμε την αλήθεια της πίστεως ανόθευτη και απαραχάρακτη και με θάρρος την ομολογούμε προς πάσαν κατεύθυνση, έτοιμοι να υποστούμε διωγμούς και θλίψεις; Δεν διάβασαν ποτέ τον λόγο του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ότι «οι της του Χριστού Εκκλησίας, της αληθείας εισί και οι μη της αληθείας όντες ουδέ της του Χριστού Εκκλησίας εισί»;  Δεν γνωρίζουν ότι σε καμιά περίπτωση δεν βρίσκεται ο Αναστάς Κύριος, εκεί όπου υπάρχει η αίρεση, εκεί όπου συγκροτούνται ψευδοσύνοδοι, εκεί όπου υπογράφονται κακόδοξες αποφάσεις, εκεί όπου υπάρχει συμπόρευση με την αίρεση, ή ένοχη σιωπή απέναντι στην αίρεση; Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς χαρακτηρίζει την αποσιώπηση των αληθειών της πίστεως προς ανατροπήν της πλάνης  ως τρίτο είδος αθεΐας. Γράφει: «Τρίτον δε εστί είδος, [αθεΐας], ου πόρω της ανωτέρω πονηράς ξυνωρίδος, το παραιτείσθαι τι λέγειν των δεδογμένων περί Θεού…και το τας των ιερών πατέρων θεολογίας μη τοις ουκ ειδόσιν εξηγείσθαι…». 

    Παρά κάτω γράφουν: «Η Σύνοδος έγινε µετά από πολυχρόνιον προετοιµασίαν. Προ της Συνόδου τα προετοιµασθέντα κείµενα εκοινοποιήθησαν προς γνώσιν των πιστών και µέ την δυνατότητα εκφράσεως κάποιας γνώµης. Το Άγιον Όρος επί σειράν ετών µετά σαφηνείας διετύπωσε τας απόψεις του δια τους γινοµένους διαλόγους µετά των ετεροδόξων Χριστιανών. Κατά τας εργασίας της Συνόδου οι αρχιερείς εξέφρασαν τας προσωπικάς των απόψεις. Κάποιοι εξ’ αυτών διετύπωσαν τας αντιρρήσεις των µέ σεµνόν τρόπον, χωρίς να διακόπτουν τας σχέσεις των µέ την Εκκλησίαν. Όλα είναι καταγεγραµµένα». Το ότι «το Άγιον Όρος επί σειράν ετών µετά σαφηνείας διετύπωσε τας απόψεις του….» αυτό είναι αληθές. Όπως επίσης είναι αληθές ότι τα κατά καιρούς αποσταλέντα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Υπομνήματα, εις ό,τι αφορά τους διαλόγους, υπήρξαν ορθοδοξότατα. Ορθοδοξότατο επίσης υπήρξε και το τελευταίο κείμενο πριν από την Ψευδοσύνοδο, το οποίο απέστειλε η Ιερά κοινότης του Αγίου Όρους υπό μορφήν επιστολής στις 25.5.2016 προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο, η οποία κοινοποιήθηκε σε όλες τις Αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες. Σ’ αυτήν η Ιερά Κοινότης καταθέτει αξιόλογες παρατηρήσεις και αιτήματα μεταξύ των οποίων:

1) Να μην αναγνωρισθούν οι ετερόδοξοι ως Εκκλησίες,

2) Να τονισθή ότι οι διάλογοι με τους ετεροδόξους σκοπεύουν στην επιστροφή των στην Ορθοδοξία και στην αγιοπνευματική ενότητα της Εκκλησίας.

3) Να ληφθούν υπ’ όψιν οι εύλογες αντιρρήσεις της Ιεράς Κοινότητος για τη συμμετοχή των Ορθοδόξων Εκκλησιών στο Π.Σ.Ε., καθώς και την σαφή αντίθεσή της στις συμπροσευχές, τους λειτουργικούς ασπασμούς και οτιδήποτε άλλο δίνει την εντύπωση «ότι είμεθα το ίδιο», και

4) Να διατυπωθή με ευκρίνεια ότι η εκκλησιαστική παράδοσις αναγνωρίζει ως «έσχατο κριτή» επί θεμάτων πίστεως την συνείδηση του πληρώματος της Εκκλησίας.

    Το ερώτημα είναι: Έγιναν δεκτές οι προτάσεις αυτές του αγίου Όρους σχετικά με τους Διαλόγους; Ασφαλώς όχι. Όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, κανένα από τα παρά πάνω ουσιαστικά αιτήματα των αγιορειτών δεν έγινε αποδεκτό από την Ψευδοσύνοδο. Γιατί λοιπόν οι αγιορείτες Πατέρες δεν διακηρύσσουν με θάρρος και παρρησία στο λαό, ότι οι κατά πάντα Ορθόδοξες προτάσεις τους σχετικά με τους Διαλόγους και όχι μόνον, δεν έγιναν δεκτές από την Ψευδοσύνοδο;

    Κάνουν επίσης λόγο για την δυνατότητα που δόθηκε στους πιστούς να εκφράσουν τη γνώμη τους προ της Ψευδοσυνόδου. Ο κλήρος, ο λαός και ένα μεγάλο μέρος του μοναχικού κόσμου πράγματι εξέφρασε τις απόψεις του, και μάλιστα με επίσημο και πανηγυρικό τρόπο, στην πολύ σημαντική Ημερίδα, πανορθοδόξου εμβελείας, που διοργάνωσαν οι Ιερές Μητροπόλεις Γλυφάδας, Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως, Κυθήρων και Πειραιώς, καθώς και η «Σύναξις Κληρικών και Μοναχών», στις  23 Μαρτίου 2016, στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας Πειραιώς. Τι από όσα ελέχθησαν στην Ημερίδα έλαβε υπ’ όψη της η Ψευδοσύνοδος ; Τίποτε απολύτως.

(Συνεχίζεται).

Δείτε και -Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (1ον)