Κυριακή E΄ Ματθαίου - Ὁ «ὄντως ἄνθρωπος»

ΚΥΡΙΑΚΗ Ε’ ΜΑΤΘΑΙΟΥ

Ὁ «ὄντως ἄνθρωπος»

Ἱεροδ. Ἱεροθέου Κρητικοῦ, Ἱεροκήρυκος

Ἡ σημερινή Ἀποστολική περικοπή, ἀγαπητοί μου, παρουσιάζει τή φυσιολογική καί τήν Ἁγιοπνευματική κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου. Παρουσιάζει δηλαδή τόν ἐν Χριστῷ ἄνθρωπο, ὅπως ἐκεῖνος ἦταν στόν Παράδεισο πρίν τήν πτώση καί ὅπως ἐκεῖνος εἶναι στήν κατάσταση τῆς ἁγιότητας. Δίνει μιά ἀκτινογραφία τοῦ ὑγιοῦς ἀνθρώπου, ἐκείνου δηλαδή πού βρίσκεται στήν κατάσταση τῆς τελειότητας μέ τήν ὑγεία γιά τήν ὁποία ὁ ἄνθρωπος εἶναι προορισμένος. Ἑπομένως, καταλαβαίνουμε ὅτι ὅσοι δέν ἔχουμε ἐκεῖνα τά χαρακτηριστικά, πού ἀναφέρονται σήμερα ἀπό τόν Ἀπόστολο, δέν βρισκόμαστε στήν ὑγιή καί τήν ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι φυσιολογική μας κατάσταση, ἀλλά ἀσθενοῦμε καί βρισκόμαστε σέ μιά παρά φύση κατάσταση.

Καί ποιά εἶναι ἐκεῖνα τά χαρακτηριστικά τοῦ κατά Χριστόν ὑγιοῦς ἀνθρώπου; Εἶναι ὁ καρπός πού παράγει τό Ἅγιο Πνεῦμα μέ τόν φωτισμό καί τή χάρη πού χαρίζει στίς ψυχές μας. Εἶναι οἱ ἀρετές, πού ὀνομάζονται καί τελειότητες, ἐνέργειες, χάριτες. Εἶναι οἱ κοινές ἐνέργειες τῶν τριῶν θείων Προσώπων, τοῦ Πατρός, τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Εἶναι ἡ ἀγάπη, ἡ χαρά, ἡ εἰρήνη, ἡ μακροθυμία, ἡ ἀγαθή διάθεση καί καλοσύνη, ἡ εὐεργετική πρόθεση καί συμπεριφορά, ἡ πίστη, ἡ πραότητα, ἡ ἐγκράτεια.

            Αὐτή ἡ κατάσταση τῆς ἀρετῆς ἀντιστοιχεῖ μέ τήν ἀληθινή ὑγεία τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἐνάρετη ζωή ταυτίζεται μέ τήν κατά φύση Ἁγιοπνευματική ζωή. Γι’  αὐτό καί ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός σημειώνει: «Μένοντες οὖν ἐν τῷ κατά φύσιν ἐν τῇ ἀρετῇ ἐσμεν», δηλαδή μένοντες στή φυσιολογική κατά Θεόν κατάσταση μένουμε στήν ἀρετή. Μάλιστα θά μπορούσαμε νά ποῦμε ὅτι ἡ ἀρετή ἔχει μεγαλύτερη σημασία γιά τήν ψυχή ἀπ’ ὅτι ἡ ὑγεία γιά τό σῶμα, καθώς ὁ Μ. Βασίλειος λέγει ὅτι «αἱ ἀρεταί οἰκειότεραί εἰσι τῇ ψυχῇ μάλλον, ἤ τῷ σώματι ἡ ὑγεία», πού σημαίνει ὅτι οἱ ἀρετές εἶναι πολύ πιό οἰκεῖες μέ τήν ψυχή, ἀπ' ὅ,τι εἶναι ἡ ὑγεία γιά τό σῶμα.

Καί ξέρετε γιατί; Ἐπειδή ἡ ὑγεία καί ἡ τελειότητα τῆς ψυχῆς εἶναι ἡ ἀφομοίωσή της ἀπό τόν Χριστό, πού ἐκφράζει ὑποστατικά τίς ἀρετές, καί ἡ ἔλευση καί ἐγκατοίκηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν ψυχή, ὅπως ἀναφέρει κάπου ὁ Ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος. Ὁ Χριστός ἐπιτρέπει στόν ἄνθρωπο, πού στρέφεται πρός ἐκεῖνον, νά λάβει τό Ἅγιο Πνεῦμα καί τό Ἅγιο Πνεῦμα ἑνώνει τόν ἄνθρωπο μέ τόν Χριστό καί δι’ αὐτοῦ μέ τόν Πατέρα. Αὐτή εἶναι ἡ βάση τῆς ἁγιοπνευματικῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Γι’ αὐτό γράφει παρακάτω ὁ Ἀπόστολος ὅτι «εἰ ζῶμεν Πνεύματι, πνεύματι καί στοιχῶμεν», πού σημαίνει ἄν ζοῦμε σύμφωνα μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα, ἄς συμπεριφερόμαστε καί σύμφωνα μέ τίς προσταγές τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Μέ τήν ἄσκηση τῶν ἀρετῶν ὁ ἄνθρωπος ἀποκτᾶ τήν ὁμοίωση πρός τόν Χριστό, κατ’ εἰκόνα τοῦ ὁποίου εἶναι πλασμένος. Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος ὅταν γίνει σύμμορφος τοῦ Λόγου, ὅταν ὁμοιάσει στό ἀρχέτυπό του, γίνεται πραγματικά ἄνθρωπος, «ὄντως ἄνθρωπος», φυσιολογικός ἄνθρωπος, ἀληθινός ἄνθρωπος, ἄνθρωπος! Μόνο στήν ἕνωση μέ τόν Χριστό ὁ ἄνθρωπος βρίσκει τήν πληρότητα τῆς ὕπαρξής του. Πόσο ἀπέχει ὁ σημερινός ἄνθρωπος ἀπό τόν ἀληθινό ἄνθρωπο; 

Δέν χρειάζεται νά ψάξουμε ἔξω ἀπό τόν ἑαυτό μας, γιά νά ὁμοιάσουμε στόν σαρκωθέντα Λόγο. Οἱ ἀρετές ἐσπάρησαν στή φύση τοῦ ἀνθρώπου κατά τή δημιουργία του ἀπό τόν Θεό· «ἅμα γάρ ἐποίησεν ὁ Θεός τόν ἄνθρωπον, ἐνέσπειρεν αὐτῷ τάς ἀρετάς», λέει ὁ Ἅγιος Δωρόθεος Γάζης. Δηλαδή ταυτόχρονα μέ τή δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου,  ὁ Θεός ἐφύτευσε μέσα στόν ἄνθρωπο τίς ἀρετές. Ἡ κακία ὅμως ἀπό τήν ἀμέλειά μας κατακαλύπτει τίς ἀρετές τῆς ψυχῆς. Γι’ αὐτό συνίσταται ἡ ἄσκηση καί οἱ ἐξ αὐτῆς παρεπόμενοι πόνοι, γιά νά ἀπομακρύνουμε τήν ἐπείσακτη κακία καί νά ἐπαναφέρουμε τή φυσική λαμπρότητα.

Ἰδού λοιπόν τό πρότυπο τοῦ ὑγιοῦς ἀνθρώπου! Ἰδού τό πρότυπο τοῦ ἀληθινοῦ, «ὄντως», ἀνθρώπου! Ἰδού τό πρότυπο τοῦ φυσιολογικοῦ ἀνθρώπου! Αὐτός πού ἔχει τόν καρπό τοῦ Πνεύματος!