Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου – 1ον

Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Διονυσίου Τάτση

1ον

  Εἶναι χρήσιμο νὰ θυμούμαστε τὶς διδαχὲς τὸν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας καὶ νὰ ἐμπνευόμαστε ἀπ’ αὐτές. Νὰ ἀποτελοῦν ὁδηγὸ στὴν πολυκύμαντη ζωή μας καὶ φῶς στὸ πνευματικὸ σκοτάδι ποὺ μᾶς περιβάλλει.

Οἱ συνειδητοὶ χριστιανοὶ εἶναι λιγότεροι ἀπ’ ὅ,τι φανταζόμαστε. Πολλοὶ φέρουν τὸ ὄνομα χριστιανός, ἀλλὰ πόσοι τὸ τιμοῦν στὴ ζωή τους; Δὲν πρέπει νὰ μένουν στὴν καύχηση, ἀλλὰ νὰ ἀποδεικνύουν μὲ τὶς πράξεις τους τὴ Χριστιανική τους ἰδιότητα. Νὰ ἔχουν ἠθικὸ κριτήριο, πνευματικὴ εὐαισθησία καὶ σταθερὴ ἀπόφαση νὰ ζοῦν σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Οἱ πειρασμοὶ πάντα θὰ ὑπάρχουν καὶ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίζονται μὲ πνευματικὸ ἀγώνα καὶ ὅταν ὁδηγοῦν στὴν ἁμαρτία, νὰ μὴ λησμονοῦν ὅτι ἡ πόρτα τῆς μετανοίας εἶναι ἀνοικτή.

Οἱ διδαχὲς ποὺ ἀκολουθοῦν, σχολιασμένες τὸ κατὰ δύναμη, μποροῦν νὰ παρομοιαστοῦν ὡς ἀναμμένο κεράκι, ποὺ δὲν σβήνει, γιατί τροφοδοτεῖται ἀπὸ τὴν ἱερὴ ἐμπειρία τοῦ Ἁγίου Παϊσίου.

* * *

1. Πνευματικὴ ἐλεημοσύνη

Ὁ ἐνάρετος ἄνθρωπος κάνει πνευματικὴ ἐλεημοσύνη, παράλληλα μὲ τὴν ὑλική. Διδάσκει μὲ ταπείνωση, προσφέροντας τὴν ἐμπειρία του ἀπὸ ὅλο τὸν προσωπικό του ἀγώνα, τὴν ὁποία ἀποδίδει σὲ ἄλλους! Δὲν χρησιμοποιεῖ τὸ ἐγώ.

2. Ἀποφυγὴ ναυαγίου

Μεγάλη προσοχὴ χρειάζεται ὁ νέος μοναχὸς νὰ μὴ μπεῖ σὲ σαραβαλιασμένο καράβι, μὲ κίνδυνο τὸ ἀναπόφευκτο ναυάγιο, δηλαδὴ νὰ μὴ ἐμπιστευθεῖ Γέροντα κοσμικόφρονα.

3. Ὑπαίθριον ἀρχονταρίκι

  Παντοῦ ὑπάρχουν χῶροι γιὰ τοὺς ἐπισκέπτες. Διακρίνονται γιὰ τὴν ἄνεση, τὴν ἐπιμέλεια, τὴν ἐντυπωσιακὴ διακόσμηση -γιὰ νὰ προκαλεῖ τὰ ἐπαινετικὰ σχόλια καὶ τὴν ὑποκρισία στὶς ἐκδηλώσεις τῶν φιλοξενούντων καὶ τῶν φιλοξενουμένων. Τὰ θέματα τῶν συζητήσεων εἶναι πεζά, κοσμικά, χωρὶς πνευματικὸ περιεχόμενο. Τὰ σαλόνια τῶν κοσμικῶν καὶ τὰ ἀρχονταρίκια τῶν μοναστηριῶν ἔχουν πολλὲς ὁμοιότητες. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ μερικὲς ἐξαιρέσεις. Εἶναι τὰ ἀρχονταρίκια ἐνάρετων γερόντων, ὅπου χαίρεσαι τὴν ἁπλότητα καὶ τὴν πτωχεία τους καὶ κυρίως δέχεσαι τὶς βιωματικὲς διδαχὲς τῶν ἀρχοντάρηδων.

Ὁ Ἅγιος Παΐσιος εἶχε ὑπαίθριο ἀρχονταρίκι, μὲ μερικὰ ἄσκιστα κούτσουρα γιὰ καθίσματα, μία πέτρινη πλάκα γιὰ τραπέζι, ἕνα πεζουλάκι κολλητὸ στὴν πλευρὰ τῆς ἀσκητικῆς καλύβης καὶ πιὸ ’κεῖ, κάτω ἀπὸ τὸ δέντρο, ἕνα ξύλινο κάθισμα γιὰ τὸν ἑαυτό του. Κερνοῦσε λουκούμι καὶ νερὸ καὶ ὅταν οἱ προσκυνητὲς τὸν ρωτοῦ­σαν, ἀπαντοῦσε μὲ τὶς πειστικὲς διδαχές του!

orthodoxostypos

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου -2ον

2ον

4. Ἁπλὴ ζωή

Συμβουλὴ τοῦ Ἁγίου Παϊσίου πρὸς ὑποψήφιο κληρικό: «Νηστεία, ἀγρυπνία, προσευχή. Αὐτὰ ἄν τὰ ἐφαρμόζεις στὴ ζωή του θὰ πετύχεις πολλά. Στὴ ζωή σου νὰ εἶσαι ἁπλός. Βλέπεις τὴν καλύβη μου ποὺ εἶναι φτωχική. Νὰ ὑπάρχουν στὸ σπίτι σου μόνο τὰ ἀναγκαῖα. Τὰ πολλὰ πράγματα δὲν βοηθοῦν στὴν πνευματικὴ ζωή».

*  *  *

5. Δοξολογία, δέησις, αἴτησις

Ὁ πραγματικὸς χριστιανὸς θέλει νὰ προσεύχεται συνεχῶς. «Ἀρχίζει μὲ τὴ δοξολογία, προχωράει στὴ δέηση καὶ τὴν αἴτηση, καὶ πάλι ἀπὸ τὴν ἀρχή. Ὁ προσευχόμενος. θυμᾶται καὶ τοὺς ἀδελφούς του καὶ καθημερινὰ παρακαλεῖ τὸν Θεὸ νὰ τοὺς φωτίσει, νὰ τοὺς ἐλεήσει καὶ νὰ τοὺς κατευθύνει στὸ δρόμο τῆς σωτηρίας», λέει ὁ Ἅγιος Παΐσιος.

*  *  *

6. Ἡ θυσία τῆς ἀγάπης

Ἀγάπη θὰ πεῖ θυσία γιὰ τοὺς ἄλλους. Ἕνας ἀσκητὴς δὲν ἔχει ὑλικὰ ἀγαθά, γιὰ νὰ προσφέρει. Ἔχει ὅμως τὴν προσευχὴ γιὰ τοὺς ἀδελφούς, ποὺ μπορεῖ νὰ καλύψει τὶς ἀνάγκες τους. Ἦταν ἀποκαλυπτικὸ ἕνα σημείωμα πάνω ἀπὸ κρεμασμένο γραμματοκιβώτιο στὴν κύρια εἴσοδο τῆς καλύβης τοῦ Ἁγίου Παϊσίου: «Γράφετε τί θέλετε, ρίξετε τὸ σημείωμα στὸ κουτὶ καὶ θὰ σᾶς βοηθήσω περισσότερο μὲ τὴν προσευχὴ παρὰ μὲ τὶς πολυλογίες. Ἔτσι θὰ ἔχω χρόνο νὰ βοηθήσω περισσότερους πονεμένους. Ἐδῶ φυσικὰ ἦλθα γιὰ προσευχὴ καὶ ὄχι γιὰ νὰ κάνω τὸ δάσκαλο».

*  *  *

7. Ὄχι πολυμέριμνοι

Οἱ σύγχρονοι ἄνθρωποι ἀσχολοῦνται μὲ πολλὲς ὑποθέσεις ποὺ δὲν ἔχουν σχέση μὲ τὴ ζωή τους, ἐνῶ ἀμελοῦν γιὰ τὴν προσωπική τους πρόοδο. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀντιμετωπίζουν πολλὰ προβλήματα καὶ ταλαιπωροῦνται… Ὁ Ἅγιος Παΐσιος λέει: «Νομίζω ὅτι ὅταν ἀσχοληθεῖ κανεὶς μὲ τὸν ἑαυτό του, ὅλα βρίσκουν τὸν κανονικό του ρυθμό. Κι αὐτὸ πρέπει νὰ κάνουμε. Ὁ διάβολος, βλέπετε, ἀνοίγει δουλειά, δίνει ἐργόχειρο στὸν καθένα».

*  *  *

8. Ἀνωφελεῖς συζητήσεις

Ἡ συζήτηση μὲ ἀνθρώπους ποὺ ἔχουν μόρφωση καὶ πτυχία δὲν εἶναι εὐχάριστη, ὅταν εἶναι ἄσχετοι μὲ τὴν πίστη στὸ Θεό. Συχνὰ δείχνουν κάποιο ἐνδιαφέρον γιὰ πνευματικὰ θέματα, τοὺς λείπει ὅμως ἡ καλὴ προαίρεση καὶ τοὺς περισσεύει ἡ ὑπερηφάνεια καὶ ὁ ἐγωϊσμός. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἔλεγε σχετικά: «Ὅταν τυχαίνει καμιὰ συζήτηση γεμάτη ἐρωτήσεις ἀπὸ  ἄνθρωπους ποὺ ἔχουν ἐξωτερικὴ μόρφωση, μὲ ζαλίζουν μὲ πεντακόσιες ἐρωτήσεις καὶ μὲ πιάνει τὸ κεφάλι. Αὐτὸ εἶναι ποὺ μὲ κουράζει».

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου – 3ον

3ον

9. Ἡ ὑποκρισία καλύπτει τὴν πραγματικότητα

Οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ φαίνονται. Στὴν κοινωνία χρησιμοποιοῦν τὴν ὑποκρισία καὶ τὴν εὐγένεια. Χαιρετοῦν μὲ χαμόγελο καὶ γλυκὰ λόγια γιὰ ἐντύπωση. Ὅταν ὅμως βρεθεῖς πολὺ κοντά τους καὶ ἐπικοινωνήσεις μαζί τους, τὶς πιὸ πολλὲς φορές, σὲ ἀπογοητεύουν. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος παρομοίαζε αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους μὲ τὶς τσουκνίδες «ποὺ ἀπὸ μακριὰ φαίνονται πράσινες, δροσερές, σὰν πεδιάδα, σὰν κῆπος, μὰ ὅταν πλησιάσεις καὶ τὶς ἀγγίξεις, τότε βλέπεις τὴν ἀσχήμια τους καὶ νιώθεις τὸ κεντρί τους».

10. Ὄχι ἀπόλυτος κρίσις

Συνήθως οἱ ἄνθρωποι εὔκολα κρίνουν κι εὔκολα ἐπαινοῦν. Εἶναι ἀπόλυτοι κι ἐπίμονοι, χωρὶς νὰ ἔχουν καλὴ πληροφόρηση καὶ γνώση. Προκαλοῦν σχόλια καὶ δημιουργοῦν καταστάσεις, ποὺ καταλήγουν σὲ ὀξύτητες καὶ διενέξεις. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος συμβουλεύει: «Στὶς κρίσεις σας πάντα νὰ βάζετε ἕνα ἐρωτηματικό. Δὲν ξέρετε τί μπορεῖ νὰ συμβαίνει».

11. Ὑπεράσπισις τῆς πίστεως

Στὶς κοινωνικὲς σχέσεις καὶ στὶς διάφορες συνομιλίες δὲν λείπει τὸ πάθος τοῦ θυμοῦ. Πολλοὶ ἄνθρωποι ὑποστηρίζουν μὲ φανατισμὸ τὶς ἀπόψεις τους καὶ ἐκτοξεύουν συχνὰ δηλητηριώδη βέλη στοὺς ἀντιφρονοῦντες. Τὴν ἴδια τακτικὴ τηροῦν καὶ ὅταν μιλοῦν γιὰ ἐκείνους ποὺ ἐνδεχομένως τοὺς κατέκριναν γιὰ συγκεκριμένες πράξεις τους ἢ τοὺς ἀδίκησαν μὲ κάποιο τρόπο. Ὅμως οἱ θυμώδεις τύποι λησμονοῦν ὅτι τὸ πάθος τους εἶναι ὀλέθριο καὶ γιὰ τοὺς ἴδιους, γι’ αὐτὸ καὶ πρέπει νὰ τὸ χαλιναγωγοῦν. Μόνο σὲ μία περίπτωση πρέπει νὰ ἐκδηλώνεται. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος λέει: «Ὁ θυμὸς χρειάζεται, ὅταν πρόκειται νὰ ὑπερασπιστοῦμε τὴν πίστη μας καὶ ὄχι φυσικὰ τὸν ἑαυτό μας. Ὅταν βλέπουμε ὅτι πολεμεῖται ἡ πίστη μας, πρέπει νὰ θυμώνουμε. Ἂν κατηγορήσουν ἐμένα, ἔχω ὑποχρέωση νὰ τὸ δεχτῶ. Ἂν ὅμως κατηγορήσουν ἢ πολεμήσουν τὴν Ὀρθοδοξία, χρειάζεται νὰ θυμώσω».

12. Ἡ δοξολογία ἀλλάζει τὰ πράγματα

Οἱ ἀσθένειες ταλαιπωροῦν τοὺς ἀνθρώπους. Περισσότερο ὑποφέρουν οἱ κοσμικοὶ ποὺ δὲν ἔχουν πνευματικὰ βιώματα καὶ τὶς βλέπουν ὡς ἄδικο μαστίγωμα, ποὺ δὲν μποροῦν νὰ βροῦν τὴν αἰτία. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος, σὲ ἐρώτηση ἄν ἡ ἀσθένεια εἶναι σταύρωση, εἶπε: «Ὅταν μπαίνει στὴ μέση ἡ δοξολογία, ὅλα τὰ πράγματα ἀλλάζουν».

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου – 4ον

4ον

13. Ἡ ἀντιμετώπισις τῶν συναισθημάτων

  Οἱ ἄνθρωποι εἶναι αἰχμάλωτοι τῶν διαφόρων συναισθημάτων, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται ἄλλοτε ἀπὸ συγκεκριμένα γενονότα ἄλλοτε ἀπὸ φανταστικά. Ὁ πνευματικὸς ἀγωνιστὴς ὅμως ἀναρωτιέται πῶς μπορεῖ νὰ τὰ ἀντιμετωπίζει, ὅταν μάλιστα κινδυνεύει νὰ ὁδηγηθεῖ ἀπ’ αὐτὰ στὴν ἁμαρτία. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος ὑποδεικνύει ἕνα πρακτικὸ τρόπο: «Διὰ νὰ ἀποφύγει κανεὶς τὸ συναίσθημα, θὰ πρέπει πρῶτα νὰ ἀποφύγει τὴ μαλθακότητα ὅσο μπορεῖ καὶ γιὰ νὰ ἀποφύγει καὶ τὰ πρόσωπα, θὰ πρέπει νὰ προσκολληθεῖ σὲ οὐράνια καὶ ἄϋλα. Γιὰ αὐτὸ πολὺ βοηθάει τὸ νὰ ἐλευθερώνεται κανεὶς ὅσο μπορεῖ ἀπὸ  τὰ  ὑλικά. Τὰ  ὑλικὰ  πρά­γματα ἔχουν πάντοτε καὶ ὑλικὲς ἀπαιτήσεις».

*  *  *

14. Ἐργασία εἰς τὸν ἑαυτόν μας

  Πολλοὶ κληρικοί, ἀλλὰ καὶ καλοπροαίρετοι λαϊκοί, ἐπιδίδονται στὸ κοινωνικὸ ἔργo, χωρὶς τὶς ἀνάλογες προϋποθέσεις. Ἔτσι προσφέρουν ὑλικὰ ἀγαθὰ στοὺς ἀνθρώπους καὶ λησμονοῦν ὅτι κυρίως καὶ προπαντὸς πρέπει νὰ προσφέρουν πνευματικὰ ἀγαθά. Γιὰ τὰ πρῶτα ὑπάρχουν καὶ οἱ ὑπηρεσίες τοῦ δημοσίου, μὲ τὰ διάφορα ἱδρύματα καὶ τὶς παροχές. Γιὰ τὰ δεύτερα ὅμως μόνο οἱ ἐνάρετοι μποροῦν νὰ προσφέρουν, σὲ ὅποιον τομέα καὶ ἂν δραστηριοποιοῦνται. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος, σὲ ἐρώτηση ἂν εἶναι κακὸ νὰ ἐπιδιώκει κανεὶς νὰ γίνει ἅγιος, γιὰ νὰ ὠφελήσει τοὺς συν­ανθρώπους του, ἀπάντησε: «Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα μέσα ἔχει τοξίνες (δηλητηριώδεις οὐσίες). Μπορεῖς νὰ κάνεις ἀθόρυβα ἐργασία στὸν ἑαυτό σου; Αὐτὸ εἶναι. Μετὰ ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ θὰ σὲ προδώσει, εἴτε τὸ θέλεις εἴτε δὲν τὸ θέλεις. Ἔτσι θὰ βοηθήσεις θετικά. Ἡ ἐργασία στὸν ἑαυτό μας δὲν εἶναι σπατάλη χρόνου.

*  *  *

15. Ἀγὼν διὰ τὴν ἀρετὴν

  Οἱ φιλόδοξοι καὶ γνωστοὶ ἄνθρωποι μιλοῦν συνεχῶς γιὰ τοὺς προσωπικούς τους ἀγῶνες καὶ τὰ κατορθώματά τους, χωρὶς νὰ ἔχουν ἀποκτήσει ἦθος καὶ χωρὶς οὐσιαστικὴ παιδεία. Οἱ ὅποιες ἐπιτυχίες τους τρέφουν τὸν ἐγωισμό τους καὶ καλλιεργοῦν τὴν ἰδέα ὅτι εἶναι μοναδικοί, ἐνῶ μένουν δέσμιοι τῶν παθῶν τους, τὰ ὁποῖα γίνονται βαθύριζα μέσα τους. Μετὰ τὴν ἐφήμερη δόξα ἔρχονται «οἱ δάφνες» τῆς καταισχύνης, ἀφοῦ ἡ ἱκανοποίηση τῶν παθῶν τοὺς ἐξαχρειώνει. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος λέει: «Ὅλοι μιλᾶνε γιὰ ἀγῶνες. Ἄλλοι πάλι παίζουν καὶ ἀγωνίζονται σὲ στάδια, σὲ γήπεδα καὶ κλωτσοῦν μία μπάλα καὶ παίρνουν κύπελλα, ἄδεια βέβαια. Πρέπει ὁ καθένας μας νὰ γεμίζει τὸ κύπελλο τοῦ ἀγώνα του μὲ ἀρετὲς καὶ καλὲς πράξεις καὶ νὰ εἶναι πάντα ἕτοιμος νὰ τὸ προσφέρει γεμᾶτο στὸ Θεό».

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου – 5ον

5ον

16. Ἡ ὑπομονὴ εἶναι ἀναγκαία

  Ἡ ὑπομονὴ εἶναι μεγάλη ἀρετή, τὴν ὁποία οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι δὲν ἔχουν. Συνήθως εἶναι βιαστικοὶ καὶ θέλουν σήμερα νὰ γίνει αὐτὸ ποὺ ἐπιδιώκουν, νὰ φύγει σήμερα αὐτὸ ποὺ τοὺς δυσαρεστεῖ, νὰ γίνουν σήμερα ὑγιεῖς, ξεπερνώντας τὴν ἀσθένειά τους, νὰ ἱκανοποιήσουν σήμερα τὰ πάθη τους, νὰ ἐκδικηθοῦν σήμερα τὸν ἐχθρό τους, νὰ γίνουν σήμερα πλούσιοι μὲ τὰ λαχεῖα, νὰ ἀπαλλαγοῦν σήμερα ἀπὸ τὸ ἄγχος καὶ τὰ ἐμπόδια καὶ σὲ πολλὲς ἄλλες περιπτώσεις στὴ ζωή τους.

  Ἡ ἀνυπομονησία αὐτὴ τοὺς ἐμποδίζει νὰ ἀποκτήσουν ἀρετές, καὶ δὲν τοὺς κατευθύνει σ’ ἕνα θεοφιλῆ τρόπο ζωῆς. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος λέει: «Χωρὶς ὑπομονὴ δὲν γίνεται τίποτα. Μερικοὶ εἶναι τόσο ἀνυπόμονοι ποὺ μοιάζουν μὲ ’κεῖνον ποὺ μόλις φυτέψει τὸ ἀμπέλι θέλει ἀμέσως τὴν ἄλλη μέρα, νὰ πιεῖ κρασί. Αὐτὸ ὅμως εἶναι ἀδύνατο. Ἐκεῖνος ποὺ δὲν ἔχει ὑπομονὴ βασανίζεται. Τὴν παγωνιὰ τὴν κάνει διπλῆ παγωνιά, τὴ ζέστη διπλῆ ζέστη. Ὅπως ὁ στρατιώτης ποὺ νομίζει ὅτι ὁ τελευταῖος μήνας τῆς θητείας εἶναι μεγαλύτερος ἀπ’ ὅλη τὴ θnτεία ποὺ πέρασε. Χρειάζεται πολλὴ ὑπομονὴ σὲ ὅλα καὶ ἰδιαίτερα στὰ πνευματικά».

17. Πληθωρικοὶ εἰς τὴν θεωρίαν, βραδυκίνητοι εἰς τὴν πρᾶξιν

  Οἱ χριστιανοὶ στὴν πλειονότητά τους μὲ εὐκολία θεολογοῦν, ἀλλὰ στὴν πράξη εἶναι βραδυκίνητοι. Δηλώνουν δημοσίως τὴν ἀγάτη τους καὶ τὸν σεβασμὸ σὲ μερικοὺς ἁγίους, κτίζουν ναοὺς πρὸς τιμήν τους, ἀλλὰ στὴ ζωή τους δὲν τοὺς μιμοῦνται. Ἡ τακτικὴ αὐτή, δυστυχῶς, παρατηρεῖται καὶ στοὺς κληρικοὺς ὅλων τῶν βαθμῶν! Πρόκειται γιὰ σκάνδαλο ποὺ ἀποκαλύπτει τὴν ἔλλειψη πνευματικῆς ζωῆς καὶ τὴν περιφρόνηση τῆς παράδοσης τῆς Ἐκκλησίας. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει καὶ μὲ τὰ βιβλία πνευματικοῦ περιεχομένου, τὰ ὁποῖα διαβάζουν οἱ ἄνθρωποι, «τὰ θαυμάζουν χωρὶς νὰ προχωροῦν στὸν ἀγώνα. Μοιάζουν μὲ ἐκείνους ποὺ παρακολουθοῦν μία καλὴ κινηματογραφικὴ ταινία, θαυμάζουν τοὺς ἥρωες, τοὺς χειροκροτοῦν, ἀλλὰ συνεχίζουν νὰ κάθονται στὶς ἀναπαυτικὲς πολυθρόνες. Δίχως κόπο καὶ ἀγώνα δὲν ἔρχεται ὁ ἁγιασμός», λέει ὁ ἅγιος Παΐσιος.

18. Καρδιακὴ προσευχὴ

  Ὅλοι οἱ θρησκευόμενοι ἄν­θρωποι μιλοῦν γιὰ τὴν ἀξία τῆς προσευχῆς, τὰ ἀποτελέσματά της, ἀλλὰ καὶ τὶς προϋποθέσεις ποὺ χρειάζονται, γιὰ νὰ εἶναι θεοπειθής. Στὴν πράξη ὅμως τὰ πράγματα δὲν εἶναι τόσο εὔκολα. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος μᾶς δίνει μερικὲς πρακτικὲς συμβουλές, οἱ ὁποῖες ὁδηγοῦν στὸν ὀρθὸ τρόπο τῆς προσευχῆς: «Εἴτε προσ­ευχόμαστε γιὰ τὸν ἑαυτό μας εἴτε γιὰ τοὺς ἄλλους, ἡ προσευχὴ πρέπει νὰ εἶναι καρδιακή. Τὸ πρόβλημα τῶν ἄλλων νὰ γίνεται καὶ δικό μας πρόβλημα. Πρέπει νὰ κάνετε προετοιμασία γιὰ τὴν προσευχή. Νὰ διαβάζετε ἕνα κομμάτι ἀπὸ τὸ Εὐαγγέλιο ἢ τὸ Γεροντικὸ καὶ μετὰ νὰ προσεύχεσθε. Χρειάζεται προσπάθεια, γιὰ νὰ μεταφερθεῖ ὁ νοῦς στὸ θεῖο χῶρο. Ἡ μελέτη μοιάζει μὲ γλειφιτζούρι ποὺ μᾶς δίνει ὁ Θεός, γιὰ νὰ μᾶς ὁδηγήσει στὰ πνευματικότερα. Μὲ τὴ μελέτη θερμαίνεται ἡ ψυχή».

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου – 6ον

6ον

19. Διαρκὴς δοξολογία γιὰ ὅλα

  Πολλὲς φορὲς οἱ προσευχόμενοι χριστιανοὶ διαπιστώνουν ὅτι δὲν ἱκανοποιοῦνται τὰ αἰτήματά τους καὶ ζητοῦν κάποια ἐξήγηση, τὴν ὁποία κανένας δὲν μπορεῖ νὰ τὴ δώσει μὲ βεβαιότητα. Βέβαια οἱ ἐνάρετοι ἄνθρωποι δίνουν μερικὲς πιθανὲς ἐξηγήσεις, γιὰ πνευματικὴ ὠφέλεια καὶ κυρίως, γιὰ νὰ μὴ ἐγκαταλείπουν οἱ ἄνθρωποι τὸ ἱερὸ καθῆκον τῆς προσ­ευχῆς. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος λέει σχετικά: «Συχνὰ προσευχόμαστε γιὰ κάποιον ἄρρωστο. Προσ­εύχονται καὶ πολλοὶ ἄλλοι. Τελικὰ αὐτὸς πεθαίνει καὶ ἀναρωτιοῦνται μερικοί, γιατί ὁ Θεὸς δὲν ἄκουσε τὶς προσευχές. Δὲν ξέρουν ὅτι ὁ Θεὸς ἄκουσε τὶς προσευχές, ἀλλὰ Ἐκεῖνος κάτι ἤξερε παραπάνω ἀπὸ ἐμᾶς. Δὲν ξέρουμε, ἂν τὸν ἄφηνε στὴ ζωή, τί θὰ γινόταν. Νὰ δοξολογοῦμε τὸν Θεὸ γιὰ ὅλα».

* * *

20. Ἀνεκπλήρωτα αἰτήματα

Τὰ αἰτήματα στὴν προσευχή ἀρκετὲς φορὲς μένουν ἀνεκπλήρωτα, παρόλη τὴν πίστη τοῦ προσευχόμενου. Ὑπάρχουν ἄγνωστοι λόγοι. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἀναφέρει ἕνα λόγο, χρησιμοποιώντας τὸ γνωστὸ παράδειγμα τοῦ κόκκου τοῦ σιναπιοῦ: «Ὁ Κύριος μᾶς εἶπε ὅτι ὅταν πιστεύει κανείς, ὅταν ἔχει πίστη ἴση μὲ τὸν κόκκο σινάπεως, καὶ ζητήσει κάτι ἀπὸ τὸν Θεό, θὰ τοῦ τὸ δώσει. Πολλὲς φορὲς ὅμως μπορεῖ νὰ ἔχει κανεὶς πίστη ἴση μὲ ἕνα κιλὸ σινάπι καὶ νὰ μὴ τοῦ τὸ δίνει ὁ Θεός. Δὲν τὸ δίνει ὁ Θεός, διότι πρέπει νὰ ἔχουμε καὶ τὴν ἀνάλογο ταπείνωση. Διότι ἂν μᾶς τὸ δώσει ὁ Θεὸς καὶ δὲν ἔχουμε τὴν ἀνάλογη ταπείνωση, θὰ μᾶς βλάψει αὐτὸ ποὺ θὰ δώσει».

21. Ἀναγκαία ἡ μετάνοια

Μερικοὶ χριστιανοί, ποὺ ἔχουν ὑπερβολικὴ πνευματικὴ εὐαισθησία, συχνὰ πέφτουν στὸν πειρασμὸ νὰ ζητοῦν στὴν προσ­ευχὴ τους ἀρετὲς καὶ χαρίσματα καὶ μάλιστα «μετὰ δακρύων» Ὅμως λείπει ἡ οὐσιαστικὴ μετάνοια, ἡ ὁποία κατεδαφίζει κάθε ἐφήμερο καὶ ἁμαρτωλὸ πνευματικὸ οἰκοδόμημα, τὸ ὁποῖο μπορεῖ στὰ μάτια τους νὰ φαίνεται ἀθῶο καὶ θεοφιλές. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἐπισημαίνει: «Ἕνας στεναγμὸς ἀξίζει περισσότερο ἀπὸ ἕνα κουβὰ δάκρυα. Νὰ μὴ ζητᾶμε ἀπὸ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ δάκρυα καὶ χαρίσματα. Νὰ ζητᾶμε μετάνοια, μετάνοια, μετάνοια. Ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ μετάνοια».

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου – 7ον

7ον

22. Οἱ λογισμοὶ εἰς τὴν προσευχὴν

Εἶπε κάποιος στὸν Ἅγιο Παΐσιο ὅτι προσπαθεῖ μὲ τὴ χλιαρὴ πίστη ποὺ ἔχει, νὰ συγκεντρώσει τὸ νοῦ του στὴν καρδιά του καὶ νὰ προσευχηθεῖ γιὰ τοὺς ἄλλους, ἀλλὰ δὲν τὸ πετυχαίνει. Ὁ Ἅγιος τοῦ ἐξήγησε: «Αὐτὴ εἶναι ἐξωτερικὴ προσπάθεια. Ὅταν τὸν πόνο τοῦ ἄλλου τὸν κάνεις δικό σου πόνο, δὲν χρειάζεται νὰ μάσεις τὸ λογισμό σου. Θὰ πονέσει ἡ καρδιά σου καὶ ἡ προσευχή σου θὰ εἶναι καρδιακή. Ἡ προσευχή σου γιὰ τὸν ἄρρωστο θὰ βοηθήσει μόνο ὅταν ἐκεῖνος πρόκειται νὰ γίνει καλύτερος».

*  *  *

23. Ἔρημος καὶ κόσμος

Μερικοὶ μοναχοὶ μιλοῦν εὔκολα γιὰ τὴν ἔρημο, ὅπου μπορεῖ κάποιος νὰ ἀγωνιστεῖ καὶ νὰ ἀποκτήσει ἀρετές, ἐνῶ στὸν κόσμο τὰ πράγματα εἶναι δύσκολα, γιατί ὑπάρχουν πολλὲς μέριμνες καὶ πολλοὶ θόρυβοι. Ὡστόσο ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἀναφέρει ἕνα πειρασμό, ποὺ ἀνατρέπει τὴν παραπάνω θεωρία: «Ὅταν ἔχουμε ἡσυχία, ὑπάρχει μιὰ ἔρημος. Δὲν εἶναι ὁ τόπος ἡ ἔρημος. Ἐγὼ στὴν ἔρημο πρέπει νὰ ἐρημωθῶ ἀπὸ τὰ πάθη μου. Ὅταν προσαρμόζω τὴν ἔρημο μὲ τὸν ἑαυτό μου, δὲν ζῶ στὴν ἔρημο. Πρέπει ἐγὼ νὰ προσαρμόζομαι μὲ τὴν ἔρημο. Καὶ στὸν κόσμο μπορεῖ κανεὶς νὰ πετύχει πολλὰ πράγματα, ἀρκεῖ νὰ προσπαθήσει καὶ νὰ δεῖ ἀπὸ τὶ βλάπτεται. Ἄν ἔχει π.χ. μιὰ βρύση ποὺ τρέχει γούρ, γούρ, γούρ, συνέχεια ἤ ἔχει ἕνα ξυπνητήρι καὶ κάνει τάγκα, τάγκα, τάγκα, θὰ τὰ ἀλλάξει. Μπορεῖ νὰ πετύχει πολλά».

24. Ἐσωτερικὴ ἡσυχία

Ὑπάρχουν προϋποθέσεις προκειμένου νὰ ἀξιοποιηθεῖ ἡ ἐξωτερικὴ ἡσυχία καὶ νὰ ὑπάρξουν πνευματικὰ ἀποτελέσματα. Δίχως ἄσκηση δὲν ὑπάρχει περίπτωση νὰ ἐνισχυθεῖ κανεὶς καὶ νὰ προοδεύσει κατὰ Θεόν. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος λέει “ὅτι ἡ ἐσωτερικὴ ἡσυχία εἶναι ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ τὴν πνευματικὴ λεπτὴ ἐργασία, διότι ὅσο ἀπομακρύνεται κανεὶς ἀπὸ τὸν κόσμο, τόσο περισσότερο ἀπομακρύνεται καὶ ὁ κόσμος ἀπὸ μέσα του, καὶ φυγαδεύονται τότε καὶ οἱ κοσμικοὶ λογισμοὶ καὶ ἐξαγνίζεται πιὰ ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου καὶ γίνεται ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ».

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου -8ον

8ον

25. Καλοὶ λογισμοὶ

Ὁ ἅγιος Παΐσιος πολὺ συχνὰ μιλοῦσε στοὺς ἐπισκέπτες του στὸ ὑπαίθριο ἀρχονταρίκι τῆς Παναγούδας γιὰ τοὺς καλοὺς λογισμούς, μὲ τοὺς ὁποίους ἐπιτυγχάνεται ἡ ἡσυχία καὶ ἡ ἠρεμία μέσα μας. Ὅταν δὲν ὑπάρχουν καλοὶ λογισμοὶ «καὶ στὴν ἔρημο νὰ βρισκόμαστε δὲν θὰ μπορέσουμε νὰ ἡσυχάσουμε, διότι κι ἐκεῖ ὁ πειρασμὸς θὰ μαζεύει τὴ νύκτα ὅλα τὰ τσακάλια καὶ θὰ οὐρλιάζουν. Τὴν ἡμέρα θὰ μαζεύει ὅλα τὰ τζιτζίκια πάνω στὸ δέντρο τῆς αὐλῆς. Ἄv τὴν ἡμέρα διώχνει τὰ τζιτζίκια μὲ τὸ καλάμι καὶ τὴ νύκτα πετροβολάει τὰ τσακάλια, τότε τὸν παραπλανᾶ ὁ πειρασμός. Γι’ αὐτὸ ὅλο μὲ καλοὺς λογισμοὺς ν’ ἀντιμετωπίζετε μιὰ κατάσταση».

26. Πνευματικὴ ἀποταμίευσις

Ἡ ἐπιτυχὴς ἀντιμετώπιση τῶν διαφόρων δυσκολιῶν τῆς ζωῆς προϋποθέτει σταθερὴ πίστη στὸ Θεὸ καὶ τὴν μέλλουσα ζωή, λέει ὁ Ἅγιος Παΐσιος, «Τότε αὐτὴ ἡ ζωὴ εἶναι μάταιη καὶ πρέπει ἐπιτέλους ὁ ἄνθρωπος νὰ ἑτοιμάσει τὸ διαβατήριο γιὰ τὴν ἄλλη. Ἂν τὸν ἀδικήσει ὁ ἄλλος νὰ χαίρεται, διότι ἔτσι ἀποταμιεύει κάτι στὴν οὐράνια ζωή. Ὅσο ἀδικεῖται κανεὶς σ’ αὐτὴ τὴ ζωὴ ἀπὸ ἀνθρώπους, τόσο ἀποταμιεύει στὴν ἄλλη ζωή. Λίγοι εἶναι οἱ ἄνθρωποι ποὺ ὑπομένουν μία δυστυχία. Οἱ περισσότεροι ὑποφέρουν, διότι δὲν ἔχουν συλλάβει τὸ βαθύτερο νόημα τῆς ζωῆς. Ὅταν συλλάβει κανεὶς τὸ βαθύτερο νόημα τῆς ζωῆς, ὅλα τὰ πράγματα πᾶνε κανονικά. Ὄσο μπορεῖτε ν’ ἀντιμετωπίζετε μὲ χαρὰ καὶ δοξολογία τὶς δοκιμασίες, νὰ κατανοεῖτε τὸ βαθύτερο νόημά τους, γιὰ νὰ βρίσκετε τὴν εἰρήνη σὲ τοῦτο τὸν κόσμο».

27. Ὀρθὴ ἀντιμετώπισις τῆς ἐλευθερίας

Στὴν ἐποχή μας, ποὺ σχεδὸν ὅλοι μιλοῦν γιὰ δικαιώματα, οἱ περὶ ἐλευθερίας θεωρίες πολλὲς φορὲς προσεγγίζουν τὸν παραλογισμό. Λησμονοῦν οἱ κήρυκες τῆς ἐλευθερίας νὰ μιλήσουν γιὰ τὶς προϋποθέσεις τῆς πραγματικῆς ἐλευθερίας καὶ γιὰ τὶς ὑποχρεώσεις τῶν ἐλευθέρων ἀνθρώπων. Ὁ ἅγιος Παΐσιος δεχόταν συχνὰ ἐρωτήσεις σχετικὲς μὲ τὴν ἐλευθερία ἀπὸ σύγχρονους νέους καὶ ἀπαντοῦσε μὲ ἁπλὰ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα κανένας δὲν μποροῦσε νὰ ἀμφισβητήσει. Ἔλεγε: «Δὲν εἶναι ἐλευθερία ὅταν ποῦμε στοὺς ἀνθρώπους ὅτι ὅλα ἐπιτρέπονται. Αὐτὴ εἶναι σκλαβιά. Γιὰ νὰ προκόψει κανεὶς πρέπει νὰ δυσκολευτεῖ. Ἂς πάρουμε ἕνα παράδειγμα. Ἔχουμε ἕνα δεντράκι. Τὸ περιποιούμαστε, τοῦ βάζουμε πάσσαλο καὶ τὸ δένουμε μὲ σχοινί. Δὲν τὸ δένουμε φυσικὰ μὲ σύρμα, γιατὶ θὰ τοῦ κάνουμε κακό. Μὲ τοὺς τρόπους αὐτοὺς δὲν περιορίζουμε τὸ δέντρο; Καὶ ὅμως δὲν γίνεται ἀλλιῶς. Γιὰ κοιτάξτε καὶ τὸ παιδάκι. Τοῦ περιορίζουμε τὴν ἐλευθερία ἀπὸ τὴν ἀρχή. Μόλις συλλαμβάνεται εἶναι περιορισμένο τὸ κακόμοιρο στὴν κοιλιὰ τῆς μητέρας του, μένει ἐκεῖ ἐννιὰ μῆνες. Ὕστερα γεννιέται, τὸ φασκιώνουν μὲ τὰ πανιά, τὸ δένουν, μόλις ἀρχίζει νὰ μεγαλώνει τοῦ βάζουν κάγκελλα κ.λπ. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀπαραίτητα, γιὰ νὰ μεγαλώσει. Φαίνονται ὅτι τοῦ στεροῦν τὴν ἐλευθερία, ἀλλὰ δίχως αὐτὰ τὰ προστατευτικὰ μέτρα τὸ παιδὶ θὰ πέθαινε ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμή». Καὶ συμπλήρωνε ὁ ἅγιος: «Ἡ ἐλευθερία εἶναι καλή, ὅταν οἱ ἄνθρωποι μποροῦν νὰ τὴν ἀξιοποιήσουν. Ἀλλιῶς εἶναι καταστροφή».

28. Ἀποτελεσματικὴ ποιμαντικὴ

Δύο χρήσιμες συμβουλὲς τοῦ Ἁγίου Παϊσίου γιὰ τοὺς κληρικούς, ποὺ ἀνησυχοῦν γιὰ τὸ ποίμνιό τους, τὸ ὁποῖο πολλὲς φορὲς τὸ ἀντιμετωπίζουν μὲ σκληρότητα καὶ κριτική, ἐνῶ οἱ ἴδιοι στὴν προσωπική τους ζωὴ εἶναι χαλαροὶ καὶ δέσμιοι τοῦ κοσμικοῦ φρονήματος. Ἔγραφε σὲ νεοχειροτόνητο κληρικό: «Ὅσο μπορεῖς νὰ πλησιάζεις τὸν σκορπισμένο κόσμο ἁπλά, ταπεινὰ καὶ μὲ πραγματικὴ ἀγάτη. Νὰ κάνεις ὅτι δὲν βλέπεις (τὰ περισσότερα) καὶ μόνο στὰ σοβαρὰ νὰ κάνεις παρατηρήσεις, γιατί ὁ κόσμὸς εἶναι κουρασμένος καὶ ταραγμένος καὶ δὲν εἶναι εἰς θέση νὰ δέχεται συνέχεια παρατηρήσεις, ὅσο καλὲς καὶ νὰ εἶναι. Ἐκτὸς τούτου ὁ σημερινὸς κόσμος ἔχει πολὺ ἐγωισμό, ὑπερηφάνεια καὶ ἁμαρτία μέχρι τὸ μεδούλι καὶ γι’ αὐτὸν τὸν λόγο ἔχει καὶ ἐξουσία ὁ ἐχθρός. Οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι βρίσκονται κάτω ἀπὸ τὴν ἐπίδραση τοῦ ἐχθροῦ, γι’ αὐτὸ δὲν δέχονται τὸν θεῖο λόγο. Προσπάθησε ὅσο μπορεῖς νὰ γίνεσαι ἕνας καλὸς ἱερέας, κάνοντας ἐργασία στὸν ἑαυτό σου καὶ θὰ δεῖς ὅτι θὰ σὲ μιμηθοῦν οἱ ἐνορίτες σου καὶ  θὰ γίνονται καλοὶ ἄνθρωποι χωρὶς νὰ κοπιάζεις μὲ αὐτούς».

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου – 9ον

9ον

29. Ἐπικίνδυνος ἡ φήμη

  Στὴν ἐποχὴ τῆς ραγδαίας προόδου τῆς τεχνολογίας, ὅπως εἶναι ἡ δική μας, εὔκολα διαφημίζονται ἢ δυσφημίζονται καὶ τὰ πρόσωπα, ποὺ εἶναι στὴν ἱερωσύνη καὶ τὸ μοναχισμό. Συχνὰ τὰ ἴδια πρόσωπα αὐτοπροβάλλονται, κάνοντας γνωστὲς τὶς δραστηριότητές τους μὲ ἐπαινετικὰ κείμενα καὶ πλῆθος φωτογραφιῶν. Ἡ πραγματικότητα αὐτὴ τείνει νὰ γίνει γενικὸς κανόνας, ὅπως συμβαίνει καὶ στοὺς κοσμικούς, ποὺ δὲν ἔχουν καμιὰ σχέση μὲ τὴν Ἐκκλησία. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος ἀρνοῦνταν τὴν τακτικὴ αὐτή, τὴν ὁποία θεωροῦσε ὀλέθρια, καὶ μιλοῦσε γιὰ τὸν κίνδυνο τῆς παραπληροφόρησης τῶν πιστῶν. Ἀνησυχοῦσε, γιατί ἐμφανίζονταν πρόσωπα πὼς τάχα εἶναι ἐνάρετα, ἐνῶ ἦταν βέβαιο ὅτι ἀποτελοῦσαν παράδειγμα πρὸς ἀποφυγήν! Ἔλεγε μὲ πικρία: «Ὁ μεγαλύτερος ἐχθρός μου εἶναι τὸ ὄνομά μου. Ἀλίμονο στὸ μοναχό, ποὺ βγάζει ὄνομα, διότι μετὰ δὲν θὰ ἔχει ἡσυχία, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄνθρωποι θ’ ἀρχίσουν νὰ πλάθουν διάφορα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι πραγματικότητα».

30. Ἐλεύθερη ἐπιλογὴ

  Πολλοὶ νέοι ἄνθρωποι, ποὺ ἔχουν κάποια θρησκευτικότητα, συχνὰ προβληματίζονται ποιὸ δρόμο πρέπει νὰ ἀκολουθήσουν στὴ ζωή τους καὶ πῶς θὰ μπορέσουν νὰ τηρήσουν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ζητοῦν λύσεις καὶ στὶς λεπτομέρειες καὶ μένουν ἀναποφάσιστοι. Δὲν ἔχουν ξεκαθαρισμένο τί πρέπει νὰ ἐπιλέξουν. Σ’ ἕνα τέτοιο νέο, δειλό, ἀναποφάσιστο, ὁ Ἅγιος Παΐσιος εἶπε: «Παιδί μου, ὁ Θεὸς θέλει ὅ,τι ἐσὺ θέλεις. Δὲν ὑποχρεώνει κανένα ὁ Θεὸς ν’ ἀκολουθήσει τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλο δρόμο. Εἶναι πνευματικὸς ἄρχοντας ὁ Θεὸς καὶ σέβεται τὴν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου. Δὲν εἶναι στρατιωτικός, γιὰ νὰ τοὺς βάζει ὅλους σὲ μία γραμμή. Ἐκεῖνο ποὺ θέλει ὁ Θεὸς εἶναι νὰ τιμήσεις αὐτὸ ποὺ θὰ διαλέξεις. Ἂν διαλέξεις νὰ γίνεις μοναχός, νὰ γίνεις καλὸς μοναχός. Ἂν διαλέξεις νὰ κάνεις οἰκογένεια, νὰ γίνεις καλὸς οἰκογενειάρχης».

31. Ἀγάπη καὶ κατοικίδια ζῶα

  Πολλοὶ ἄνθρωποι στὴν ἐποχή μας τρέφουν ὑπερβολικὴ ἀγάπη πρὸς τὰ κατοικίδια ζῶα (σκυλιὰ καὶ γάτες), ἐνῶ εἶναι ἀδιάφοροι στὴ πτώχεια καὶ δυστυχία τῶν συνανθρώπων τους! Τὸ φαινόμενο αὐτὸ ἀποκαλύπτει ὅτι δὲν ἔχουν  πρα­­γματικὴ ἀγάπη, παρόλο ποὺ θέλουν νὰ ἐμφανίζονται ὡς ἄνθρωποι μὲ λεπτὰ συναισθήματα καὶ πληθωρικὴ εὐγένεια. Ἂν ὅμως κάποιος ἀμφισβητήσει τὴν ἀγάπη τους πρὸς τὰ κατοικίδια ζῶα -τὰ ὁποῖα «καὶ αὐτὰ ἔχουν ψυχή», ὅπως ὑποστηρίζουν μὲ ἐπιπόλαιο καὶ ἀνόητο τρόπο- ἀντιδροῦν καὶ ἐκδηλώνονται μὲ ἀγριότητα καὶ ἐμφανίζεται τὸ μεγάλο κενό, ποὺ ἔχουν στὴν ψυχή τους. Λείπει παντελῶς τὸ ζωογόνο νερὸ τῆς ἀληθινῆς ἀγάπης, ἡ ὁποία δὲν περιορίζεται στὴ ζωοφιλία, ἀλλὰ ξεκινάει ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ τὸν πλησίον καὶ δευτερευόντως πηγαίνει στὰ ζῶα καὶ τὴ φύση. Ὁ Ἅγιος Παΐσιος εἶναι σαφὴς στὸ θέμα τῆς ἀγάπης: «Ὁ καλὸς χριστιανὸς ἀγαπᾶ πρῶτα τὸν Θεὸ κι ἔπειτα τὸν ἄνθρωπο. Ἡ πλεονάζουσα ἀγάπη πάει καὶ στὰ ζῶα καὶ στὴ φύση. Ἐὰν ἀγαπήσουμε τὸν Θεὸ ὅσο πρέπει, θὰ τηρήσουμε καὶ ὅλες τὶς ἄλλες ἐντολές Του».

Φῶς ἀπό τό λυχνάρι τοῦ Ἁγίου Παϊσίου – 10ον

10ον

32. Ὅταν λείπη ἡ ἀγάπη

Οἱ φιλόζωοι καὶ οἱ φυσιολάτρες συνήθως δὲν διακρίνονται γιὰ τὴν ἀγάπη τους πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν πλησίον. Δὲν ἔχουν τὴν εὐαισθησία τῆς ἀγάπης. Εἶναι ἰδιόρρυθμοι καὶ ἐπίμονοι στὶς ἐπιλογές τους.

33. Γνῶσις καὶ ἄσκησις

Στὴν ἐποχή μας κυκλοφοροῦν πολλὰ θρησκευτικὰ βιβλία καὶ δὲν εἶναι εὔκολο νὰ ἐπιλέξει κάποιος τὸ καλύτερο. Οἱ καλοπροαίρετοι ἀνοίγουν κάποιο βιβλίο, ποὺ τοὺς ὑπέδειξαν, τὸ διαβάζουν μὲ προθυμία κι εὐχαρίστηση, ἐνθουσιάζονται, τὸ συνιστοῦν καὶ στοὺς γνωστούς τους γιὰ πνευματικὴ οἰκοδομή, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἀνεγείρεται, γιατί λείπει κάτι πολὺ σημαντικό. Δὲν εἶναι ἀποφασιστικοὶ καὶ δὲν ἀναθεωροῦν τὶς ἀπόψεις τους γιὰ τὴ ζωὴ καὶ παραμένουν αἰχμάλωτοι τοῦ κοσμικοῦ φρονήματος. Μένουν ἀνεπηρέαστοι ἀπὸ τὴ μελέτη τῶν βιβλίων κι ἂς ἀπολαμβάνουν τὶς θεοφώτιστες διδαχὲς τῶν ἁγίων. Ὁ ἅγιος Παΐσιος σὲ ἐρώτηση κάποιου τί βιβλία πρέπει νὰ διαβάζει, τοῦ ἀπάντησε: «Τί πρέπει νὰ διαβάζεις ἢ τί πρέπει νὰ ἐφαρμόζεις; Ἡ ἄσκηση ἀξίζει περισσότερο ἀπὸ τὴ γνώση».

34. Ἡ χαρὰ τῆς διακονίας

Ὑπάρχουν διδαχὲς ἁγίων ποὺ ἀνατρέπουν τὸ κοσμικὸ φρόνημα καὶ προφυλάσσουν ἀπὸ τὶς ἐπιθέσεις τῶν πειρασμῶν, ὅσους τὶς μελετοῦν καὶ τὶς ἐφαρμόζουν. Τὰ βιώματά τους εἶναι μοναδικά, ἀλλὰ δὲν γίνονται ἀποδεκτὰ ἀπὸ τοὺς κοσμικοὺς ἀνθρώπους ἀκόμη καὶ ὅταν τοὺς τὰ λένε οἱ ἄνθρωποι, ποὺ τὰ ἔχουν ἀποκτήσει. Ὁ ἅγιος Παΐσιος συζητώντας μὲ ἱεροσπουδαστὲς τοὺς εἶπε: «Προσέξτε τοὺς πειρασμούς. Ὅλα ξεκινοῦν ἀπὸ τὴ σκέψη, ποὺ καλλιεργοῦμε μέσα μας. Ὅσο πιὸ πνευματικὸς ἄνθρωπος εἶσαι, τόσο πιὸ λίγα δικαιώματα ἔχεις στὴ ζωή. Ἡ μεγαλύτερη χαρὰ εἶναι ἡ διακονία καὶ ἡ συγχώρηση τοῦ σφάλματος τοῦ ἄλλου. Αὐτὸς ποὺ δέχεται κάποια εὐεργεσία νιώθει τὴν ἀνθρώπινη χαρά, ἐνῶ αὐτὸς ποὺ τὴν προσφέρει νιώθει τὴ θεϊκὴ χαρά».

35. Πνευματικὸς τουρισμός!

Ὑπάρχει αὐξημένη περιέργεια σὲ πολλοὺς θρησκευόμενους ἄνθρωπους νὰ πληροφοροῦνται γιὰ μικρὲς ἢ μεγάλες ὑποθέσεις κι ἐπιλογὲς τῶν ἐναρέτων, ποὺ τυχαίνει νὰ γνωρίζουν. Θέλουν νὰ μάθουν καὶ ἐπουσιώδεις λεπτομέρειες ἀπὸ τὴν προσωπική τους ζωή, ὄχι τόσο γιὰ νὰ ὠφεληθοῦν πνευματικά, ἀλλὰ γιὰ νὰ τὶς σχολιάσουν καὶ νὰ τὶς διαδώσουν στοὺς ἄλλους. Τὸ ἐνδιαφέρον αὐτὸ δὲν εἶναι τόσο καθαρό, οὔτε φανερώνει δίψα γιὰ παραδειγματισμὸ καὶ διδαχή. Ὁ ἅγιος Παΐσιος, ὅταν ἕνας νέος τοῦ ζήτησε νὰ τοῦ πεῖ κάτι ἀπὸ τὴν προσωπική του ζωή, τοῦ εἶπε: «Γιὰ πνευματικὸ τουρισμό, παιδί μου;».