Στην Γραμμή των Αγίων Πατέρων ή των Φιλοενωτικών;

 

Στην Γραμμή των Αγίων Πατέρων ή των Φιλοενωτικών;

Η στάση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού απέναντι στον Παπισμό και η ιστορική συνέχεια της Ορθόδοξης αντιπαπικής παράδοσης

Δρ.Θεολογίας Σέργιος Ντόριτς

Εισαγωγή

Η ιστορία της Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι γεμάτη από αγώνες για τη διατήρηση της αλήθειας της πίστεως. Σε κάθε εποχή, Άγιοι και Πατέρες αντιστάθηκαν σε διδασκαλίες που θεώρησαν ως αποκλίσεις από την Ορθόδοξη Παράδοση. Ιδιαίτερα μετά το Σχίσμα του 1054, πολλοί Άγιοι στάθηκαν απέναντι στον Παπισμό, θεωρώντας ότι οι δογματικές του θέσεις αποτελούν απόκλιση από την Ορθόδοξη πίστη.

Στο πλαίσιο αυτό, η στάση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού — όπως παρουσιάζεται από όσους τον υποστηρίζουν — θεωρείται ότι κινείται στο ίδιο πνεύμα με τους Αγίους Πατέρες, οι οποίοι αρνήθηκαν την ένωση χωρίς δογματική αποκατάσταση και απέφυγαν τις συμπροσευχές με ετεροδόξους.

…………………………………………….

Οι Άγιοι που Αντιστάθηκαν στον Παπισμό και την Ένωση

Από τον 13ο αιώνα έως σήμερα, πολλοί Άγιοι αντιστάθηκαν στις προσπάθειες ένωσης χωρίς δογματική συμφωνία:

Κατά την περίοδο των ενώσεων

• Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός

• Άγιος Γεννάδιος Σχολάριος

• Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης

• Άγιος Ιωσήφ Βρυέννιος

• Άγιος Μαξίμος ο Γραικός

Μεταγενέστεροι Πατέρες

• Άγιος Μελέτιος Πηγάς

• Άγιος Δοσίθεος Ιεροσολύμων

• Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός

• Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

• Άγιος Αθανάσιος Πάριος

Νεότεροι Άγιοι

• Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς

• Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

• Άγιος Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης

• Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης

• Άγιος Φιλόθεος Ζερβάκος

• Άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως

Ιδιαίτερα ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός αποτελεί τη σημαντικότερη μορφή αντίστασης στη Σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας. Η ιστορική φράση:

«Μάρκος μόνος οὐχ υπέγραψε και ενίκησε»

παραμένει σημείο αναφοράς για την Ορθόδοξη Εκκλησία.

………………………………………………..

Ο Παπισμός και η Δογματική Απόκλιση

Οι Άγιοι αυτοί αντιτάχθηκαν στον Παπισμό για συγκεκριμένους θεολογικούς λόγους, όπως:

• Filioque

• Πρωτείο και αλάθητο Πάπα

• Κτιστή χάρη

• Καθαρτήριο πυρ

• Άζυμα

• Εκκλησιολογικές αποκλίσεις

Από την ορθόδοξη θεολογική σκοπιά, οι Πατέρες υποστήριξαν ότι ένωση χωρίς δογματική συμφωνία δεν είναι δυνατή.

Το ερώτημα που τίθεται είναι θεμελιώδες:

Εφόσον οι Άγιοι Πατέρες καταδίκασαν τις δογματικές αποκλίσεις και εφόσον αυτές δεν έχουν ανακληθεί, πώς μπορεί να γίνει ένωση χωρίς αποκατάσταση της πίστεως;

Αυτό το ερώτημα αποτελεί τον πυρήνα της αντιπαπικής ορθόδοξης θεολογίας.

……………………………………………..

Ο Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός και η Πατερική Παράδοση

Η στάση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού — όπως υποστηρίζεται από όσους τον στηρίζουν — ότι:

• ο Παπισμός δεν αποτελεί Ορθόδοξη Εκκλησία

• δεν πρέπει να γίνονται συμπροσευχές

• δεν μπορεί να υπάρξει ένωση χωρίς δογματική συμφωνία

θεωρείται ότι βρίσκεται σε συνέχεια της πατερικής γραμμής των παραπάνω Αγίων.

Η άρνηση συμπροσευχών με αιρετικούς άλλωστε στηρίζεται και στους Ιερούς Κανόνες:

• Αποστολικός Κανών 45

• Αποστολικός Κανών 46

• Κανών Λαοδικείας

Οι κανόνες αυτοί απαγορεύουν συμπροσευχές με αιρετικούς.

………………………………………………….

Η Ιστορική Αντίθεση: Δύο Γραμμές μέσα στην Ιστορία

Στην ιστορία της Εκκλησίας εμφανίζονται δύο τάσεις:

Η Πατερική Αντιενωτική Γραμμή

• Άγιος Μάρκος Ευγενικός

• Άγιος Γεννάδιος Σχολάριος

• Άγιος Νεκτάριος

• Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς

• Άγιοι σύγχρονοι Γέροντες

Η Φιλοενωτική Γραμμή

Η Εκκλησία ιστορικά έχει απορρίψει ενώσεις που έγιναν χωρίς δογματική συμφωνία, όπως:

• Σύνοδος Λυών (1274)

• Σύνοδος Φλωρεντίας (1439)

Οι ενώσεις αυτές απορρίφθηκαν από την Ορθόδοξη Εκκλησία.

………………………………………………..

Θεολογικό Συμπέρασμα

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν καταδικάζει τους Αγίους της. Αντίθετα, τιμά όσους αγωνίστηκαν για τη διατήρηση της πίστης.

Επομένως, τίθεται ένα κρίσιμο θεολογικό ερώτημα:

Αν σήμερα υποστηριχθεί ένωση χωρίς δογματική συμφωνία, τότε:

• απορρίπτεται η στάση των Αγίων

• αμφισβητείται η Πατερική Παράδοση

• δημιουργείται θεολογική σύγχυση

Η παράδοση της Ορθοδοξίας είναι σαφής:

Η ενότητα δεν μπορεί να γίνει εις βάρος της αλήθειας.

……………………………………………

Επίλογος

Η ιστορία της Εκκλησίας δείχνει ότι οι Άγιοι που αντιστάθηκαν σε ενώσεις χωρίς δογματική ενότητα δικαιώθηκαν από την Εκκλησία.

Στο πλαίσιο αυτό, όσοι θεωρούν ότι η στάση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού κινείται στην ίδια γραμμή, υποστηρίζουν ότι πρόκειται για συνέχεια της πατερικής παράδοσης.

Η Εκκλησία πάντοτε καλείται να διαφυλάξει:

• την ενότητα

• την αλήθεια

• την πίστη των Πατέρων

Όπως έλεγε ο Άγιος Μάρκος ο Ευγενικός:

«Ουδέν οὕτως ἀλλότριον τῆς Ἐκκλησίας ὡς ἡ παραχώρησις τῶν δογμάτων»