Ἀπαράδεκτον τὸ Bullying ἀπὸ παιδιὰ Χριστιανῶν

Ἀπαράδεκτον τὸ Bullying ἀπὸ παιδιὰ Χριστιανῶν

Τοῦ κ. Ἡρακλῆ Ρεράκη, Καθηγητοῦ ΑΠΘ, Προέδρου τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Θεολόγων

  Παίρνουμε ἀφορμὴ ἀπὸ τὸ θλιβερὸ νέο τοῦ θανάτου μίας συναδέλφου, Ἐκπαιδευτικοῦ τῆς Δευτεροβάθμιας Ἐκπαίδευσης Θεσσαλονίκης, πού, κα­θὼς πληροφορηθήκαμε, ἔφυγε ἀπὸ τὴ ζωή, αἰφνιδίως, σὲ ἡλικία 57 ἐτῶν, ἐξαιτίας τοῦ ἔμπρακτου Bullying ποὺ δεχόταν καθημερινὰ ἀπὸ κάποια ὁμάδα μαθητῶν/τριῶν τοῦ Λυκείου, στὸ ὁποῖο ὑπηρετοῦσε. Φαίνεται, μάλιστα, ὅπως πληροφορηθήκαμε ἀπὸ τὰ ΜΜΕ, ὅτι ἀντὶ νὰ βοηθηθεῖ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσία της, στὸ πρόβλημα ποὺ ἀντιμετώπιζε μὲ τὰ παιδιά, ἐπιλέχθηκε, ἀτυχῶς, ἡ ἔναρξη διαδικασίας ἀπομάκρυνσής της γιὰ ἀνικανότητα διδασκαλίας, πού, ἴσως, νὰ ἦταν ἡ αἰτία τοῦ θανάτου της ἀπὸ ἐγκεφαλικὸ ἐπεισόδιο.

 Ἡ αὐξημένη παραβατικότητα τῶν νέων, τὰ τελευταῖα χρόνια, ἀποτελεῖ πρόβλημα καὶ τῆς χώρας μας καὶ πολλῶν ἄλλων προηγμένων χωρῶν. Συνήθως, ὅμως, ἑρμηνεύεται μονόπλευρα, χωρὶς νὰ λαμβάνεται ὑπόψη ὅτι ἀποτελεῖ ἕνα πολυπαραγοντικὸ θέμα. Πρωτίστως, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἑστιάζουν, ὅσοι ἀσχολοῦνται μὲ αὐτό, στὰ ποικίλα προβλήματα ποὺ βιώνουν οἱ συγκεκριμένοι καὶ ὄχι ὅλοι οἱ νέοι, κατὰ τὴν κρίσιμη ἀναπτυξιακή τους περίοδο, ἔχοντας νὰ ἀντιμετωπίσουν, ταυτόχρονα, τόσο τὶς ἡλικιακὲς τους ὁρμονικὲς καὶ ψυχικὲς μεταβολές, ὅσο καὶ τὴν οἰκογενειακὴ καὶ κοινωνικὴ ἀδιαφορία καὶ ἐγκατάλειψη. Ἐὰν ἐντρυφήσει κανείς, ὄχι ἐπιφανειακά, ἀλλὰ οὐσιαστικὰ στὴν προσωπικότητα τῶν συγκεκριμένων παιδιῶν καὶ ἐφήβων, ποὺ παρουσιάζουν κάποιες μορφὲς παραβατικότητας στὸ ἐνεργητικό τους, θὰ διαπιστώσει ὅτι ἡ αἰτία τῆς ἐμπλοκῆς τους εἶναι ὅτι ἡ οἰκογένεια τὰ ἀφήνει ἀφρόντιστα, χωρὶς τὴν  ἀναγκαία προστασία, χωρὶς τὰ ἀπαραίτητα πρότυπα, χωρὶς ἀνατροφὴ καὶ ἀγωγή, χωρὶς ἐπιμέλεια, χωρὶς στήριξη, χωρὶς συντροφιά, χωρὶς τὸν διαρκῆ διάλογο, τὸ ἀέναο ἐνδιαφέρον, καί, κυρίως, χωρὶς τὸ ἀπεριόριστο καὶ πλούσιο συναισθηματικά, οἰκογενειακὸ περιβάλλον.

  Ἀλήθεια, πῶς μποροῦν νὰ πράξουν διαφορετικὰ τὰ παιδιά, ὅταν μεγαλώνουν σχεδὸν μόνα τους, ἐγκαταλελειμμένα  καὶ ἀπροστάτευτα, χωρὶς τὰ ἀναγκαῖα θετικὰ πρότυπα, ποὺ παρέχουν ἀρετὲς καὶ ἀξίες ἀλλὰ καὶ ἀμυντικοὺς μηχανισμοὺς ἀπέναντι σὲ ἀρνητικὲς ἐπιδράσεις διαφόρων κοινωνικῶν ὁμάδων, ποὺ ἐνδεχομένως νὰ ὁδηγήσουν σὲ ἀντικοινωνικὲς καὶ παραβατικὲς συμπεριφορές;  Ποιὰ εἶναι, ἄραγε, τὰ κριτήρια αὐτῆς τῆς κατηγορίας τῶν γονέων, πού, κατὰ τὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο, εἶναι πρόθυμοι στὸ «τεκνοποιεῖν», ἀλλὰ ἀπρόθυμοι καὶ ἀκατάλληλοι στὸ «τεκνοτροφεῖν»; Ἀποτελεῖ, τουλάχιστον ἐπιπολαιότητα νὰ ὑπάρχουν γονεῖς ποὺ δὲν ὑπολογίζουν τὴν ἀναμενόμενη ἀντίδραση ποὺ συνήθως πάντοτε ἔχει ἡ ἔλλειψη ὑγιοῦς ἀνατροφῆς, νουθεσίας καὶ ἐπιμέλειας καὶ ποὺ δὲν εἶναι ἄλλη ἀπὸ τὴν ἐπαναστατικότητα, τὸ θράσος, τὴν ἀσέβεια, τὴν ἀναρχία, τὴν ἀντικοινωνικότητα, τὴ βία καὶ τὴν παρανομία τῶν παιδιῶν τους. Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος εἶναι σαφὴς γι’ αὐτό: «Ἡ αἰτία τῆς ἀνατροπῆς τῶν πάντων εἶναι ὅτι δὲν φροντίζουμε τὰ παιδιά μας. Μεριμνοῦμε γιὰ τὸ σῶμα τους, περιφρονοῦμε, ὅμως, τὴν ἀγωγὴ τῆς ψυχῆς τους. Ἂν θέλεις παιδὶ σεμνὸ καὶ ὑπάκουο, ἀνάθρεψέ το ἀπὸ πολὺ μικρό, ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου».

  Ὡστόσο, πολλοὶ χριστιανοὶ γονεῖς ἀγνοοῦν τὴ σημασία καὶ τὴν εὐθύνη ποὺ ἔχουν ἀναλάβει, ἔναντι τοῦ Θεοῦ μὲ τὸ Μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος στὸν Χριστό, στὸ ὁποῖο οἱ ἴδιοι ὁδήγησαν τὰ παιδιά τους, ἀποδεχόμενοι νὰ τὰ παιδαγωγοῦν νὰ ἀντιστέκονται στὰ σατανικὰ καὶ ἀντικοινωνικὰ ἔργα καὶ νὰ ζοῦν συντεταγμένα στὶς ἀρετὲς τοῦ Χριστοῦ, γιὰ νὰ μποροῦν, ἔτσι, νὰ εἶναι κατάλληλα καὶ ἐπαρκῶς προετοιμασμένα, πνευματικά, γιὰ  τὴν εἴσοδό τους στὴν κοινωνία. Προσπερνοῦν τὸ ἱερὸ χρέος τῆς πατρότητας καὶ τῆς μητρότητας, τὸ ὁποῖο τοὺς γεμίζει μὲ εὐθύνη νὰ  προσφέρουν στὰ παιδιά τους, ἤδη ἀπὸ τὴν νηπιακή τους ἡλικία, πολλὴ ἀγάπη, συμπαράσταση, κατανόηση, ἐνδιαφέρον, ἐμπιστοσύνη, ἀλλὰ καὶ ἀληθινὴ καὶ σταθερὴ πίστη στὴν ἀλήθεια καὶ στὴ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ ὁποίου τὴ μυστηριακὴ χάρη ἔλαβαν. Δὲν εἶναι δυνατόν, γιὰ ὁποιονδήποτε λόγο, νὰ μένουν τὰ συγκεκριμένα παιδιὰ ἀπροστάτευτα καὶ ἀστήρικτα, οἱ δὲ γονεῖς νὰ ἰσχυρίζονται ὅτι ἔχουν νὰ ἀντιμετωπίσουν οἰκονομικὰ προβλήματα ἢ ὅτι τοὺς ἐμποδίζουν οἱ  ἐπιχειρήσεις, οἱ ἐργασίες ἢ οἱ ἄλλες ὑποχρεώσεις νὰ βρίσκουν χρόνο νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὰ παιδιά τους. Τὰ παιδιά, ὅμως, δὲν ἀποδέχονται τὴν ἀδιαφορία καὶ τὴν ἐγκατάλειψη καὶ γι’ αὐτὸ ἀντιδροῦν καὶ ἐπιχειροῦν νὰ καλύψουν τὴν ἀπουσία τῆς γονεϊκῆς φροντίδας. Ἀποφασίζουν νὰ μποῦν στὴν κοινωνία, χωρὶς νὰ ὑπολογίζουν τοὺς κινδύνους της καὶ καθὼς εἶναι ἄπειρα καὶ ἀθῶα, ψάχνουν νὰ βροῦν κάποιο φιλικὸ στήριγμα, κάποια συναισθηματικὴ βοήθεια καὶ βρίσκουν καταφύγιο σὲ κάποιες ἀπὸ τὶς ὁμάδες τῶν συνομηλίκων τους. Ἐκεῖ ἐλπίζουν νὰ βροῦν ἀποδοχή, κατανόηση, ἐνδιαφέρον, στήριγμα, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ γίνονται μέλη τῶν ὁμάδων αὐτῶν. Ὅμως, δὲν εἶναι ὅλες οἱ ὁμάδες ἀθῶες καὶ ἁγνὲς καὶ ὑπάρχει περίπτωση, μὲ τὴν ἀθωότητα καὶ τὴν ἀπειρία τους, νὰ ἐμπλακοῦν, σταδιακά, σὲ κάποια ὁμάδα, μὲ παραβατικὴ δραστηριότητα.  Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι γνωστό, καθὼς αὐτὰ τὰ παιδιά, μὲ ἀντάλλαγμα τὴν προστασία καὶ τὴν δῆθεν φιλία ποὺ τοὺς προσφέρεται, γίνονται συχνὰ θύματα καθὼς καθοδηγοῦνται ἀπὸ τὰ παλαιότερα μέλη στὴ συμμετοχή τους σὲ πράξεις, ποὺ τὰ κάνουν μὲν ἀρεστὰ στὴν ὁμάδα, ἀλλὰ παράνομα στὴν κοινωνία καὶ ὑπόλογα στὸν νομικὸ σύστημα τῆς χώρας.

  Ἔτσι, χωρὶς κἄν νὰ τὸ συνειδητοποιήσουν τὰ ἴδια, ἀλλὰ καὶ χωρὶς νὰ γνωρίζουν τίποτα οἱ γονεῖς τους, ἐξελίσσονται σὲ στελέχη ὁμάδων μὲ πολυποίκιλη ἀποκλίνουσα συμπεριφορά. Ὁ Μέγας Βασίλειος, ἕνας ἀπὸ τοὺς Τρεῖς Ἱεράρχες καὶ προστάτες τῆς ἑλληνικῆς παιδείας, σημειώνει ὅτι: «ἡ νεότητα εἶναι μία δύσκολη ἡλικία, ἡ ὁποία εἶναι ἀσταθής, καθὼς ἐξαπατᾶται εὔκολα, εἶναι ἐπιρρεπὴς στὴν πτώση καὶ ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ πολὺ δυνατὰ χαλινάρια, διότι μοιάζει μὲ ἀδάμαστο ἄλογο καὶ ἀτίθασο θηρίο» Γι’ αὐτὸ προτρέπει τοὺς γονεῖς: «Πρώτη φροντίδα μας εἶναι ἡ οἰκογένεια καὶ τὰ παιδιά». Ἰδίως οἱ Χριστιανοί, ὀφείλουν νὰ ἀκοῦν καὶ νὰ συνειδητοποιοῦν τὴν προειδοποίηση τοῦ Μ. Βασιλείου, ὁ ὁποῖος ἐπισημαίνει πὼς ἡ ἐλλειπτικὴ ἀνατροφὴ δημιουργεῖ προβληματικὰ παιδιά.  Ἀποτελεῖ ἐγκληματικὴ ἀμέλεια τῶν γονέων νὰ μὴ ἐνδιαφέρονται γιὰ τὴν πνευματικὴ συγκρότηση τῶν παιδιῶν τους καὶ νὰ νοιάζονται, σχεδὸν μόνον, γιὰ τὶς ὑλικές τους ἀνάγκες, γιὰ τὴ σωματική τους ὀμορφιά, τὴν ἐνδυμασία καὶ τὴ διατροφή, λησμονώντας ὅτι καὶ αὐτὸ ποὺ κάνουν καὶ αὐτὸ ποὺ δὲν κάνουν ἀποτελεῖ πρότυπο ζωῆς γιὰ τὰ παιδιά τους, πού, ἔτσι κι’ ἀλλιῶς, τὸ ἀντιγράφουν.

  Κατὰ συνέπεια, τὸ  πρῶτο μέλημα τῶν γονέων εἶναι ἡ πνευματικὴ στάση τους ἔναντι τῶν παιδιῶν ποὺ ἔφεραν στὸν κόσμο: Νὰ τοὺς διδάξουν, μὲ τὴ ζωή τους, τὶς ἀπαραίτητες ἀξίες καὶ ἀρετές, ποὺ ἀποτελοῦν ἐπένδυση, τόσο γιὰ τὴν παροῦσα ὅσο καὶ γιὰ τὴ μέλλουσα ζωή. Νὰ τὰ μάθουν ὅτι τὸ σπουδαιότερο ἀγαθὸ τῆς ζωῆς εἶναι ὁ ἐμπλουτισμός της μὲ φιλάνθρωπες πεποιθήσεις καὶ ἐνάρετες πράξεις, ποὺ ὁδηγοῦν στὴν ἁγιότητα καὶ κλείνουν τὶς πόρτες σὲ κάθε μορφὴ Bullying καὶ παραβατικότητα. Νὰ τὰ ὁπλίζουν μὲ ἀντιστάσεις ἀπέναντι στὸ κακὸ καὶ ὄχι νὰ τὰ ἐθίζουν, μέσα ἀπὸ ἀρνητικὰ πρότυπα ζωῆς, στὴν ἀναζήτηση ὑλικῶν ἀγαθῶν, ἀνέσεων, σαρκικῶν ἡδονῶν καὶ ματαιοδοξίας, ποὺ ὁδηγοῦν εὔκολα στὴν παραβατικότητα. Ὅταν ὁ Ἀπ. Παῦλος συνιστᾶ στοὺς γονεῖς νὰ τὰ ἀνατρέφουν «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου», ἐννοεῖ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ μὴ δίνουν οἱ ἴδιοι προτεραιότητα στὰ πλούτη, στὰ χρήματα, στὴν χωρὶς Χριστὸ μόρφωση, ποὺ θὰ τὰ ἐξασφαλίσει μέν, ἐπαγγελματικὰ καὶ οἰκονομικά,  θὰ τὰ ἀπομακρύνει, ὅμως, ἀπὸ τὴν ἀληθινὴ ζωή, καθιστώντας τα πνευματικὰ ἀνάπηρα καὶ χωρὶς τὴν προσδοκία τῆς αἰωνιότητας. Εἶναι ἀπίστευτο, νὰ ὑπάρχουν χριστιανοὶ γονεῖς, ποὺ βαπτίζουν τὰ παιδιά τους καὶ τὰ ἐντάσσουν στὴν πορεία γιὰ τὴν αἰωνιότητα καὶ ἔπειτα φτάνουν σὲ ἕνα τέτοιο σημεῖο ἀμέλειας, ἔτσι ὥστε νὰ μὴ ἐνδιαφέρονται καθόλου γιὰ τὸ πνευματικό τους μέλλον, παρὰ νὰ φροντίζουν, ἀποκλειστικά, γιὰ τὴν ὅσο τὸ δυνατὸ πιὸ ἄνετη καὶ πλούσια παροῦσα ζωή τους σὲ αὐτὸν τὸν προσωρινὸ κόσμο. Τὰ συγκεκριμένα παιδιά, ἐκτὸς τῶν ἄλλων θὰ ἐμφανίζουν παρεκκλίνουσα καὶ ἐπιθετικὴ συμπεριφορά, χωρὶς ἀγάπη, εἰρήνη καὶ σεβασμὸ τοὺς συνανθρώπους. Καθημερινὰ ἀκοῦμε γιὰ ἐπιθέσεις παιδιῶν σὲ μικροὺς καὶ μεγάλους, γιὰ συμμορίες, γιὰ νεανικὴ ἐγκληματικότητα καὶ γιὰ ἀνάρμοστες, ἀσεβεῖς καὶ βίαιες συμπεριφορὲς καὶ πράξεις ἀκόμη καὶ κατὰ τῶν ἴδιων τῶν δασκάλων τους καί, ὅλα αὐτά, εἴτε μὲ τὴν ἀδιαφορία  εἴτε ἀκόμη καὶ μὲ τὴν ὑποστήριξη καὶ τὴν παρότρυνση τῶν ἴδιων τῶν γονέων τους; Μήπως εἶναι καιρὸς νὰ «ἔλθουν εἰς ἑαυτοὺς» οἱ συγκεκριμένοι γονεῖς;

orthodoxostypos