«Ο Κύριος στον ορίζοντα της Κτίσης – φύσης» (Ένα διάγραμμα της πνευματικής οικολογικής ζωής Του)

«Ο Κύριος στον ορίζοντα της Κτίσης – φύσης»

(Ένα διάγραμμα της πνευματικής οικολογικής ζωής Του)

Νίκος Σακαλάκης, Μαθηματικός

Η διδασκαλία, η δράση του Κυρίου και η σχέση του με την φύση, δημιουργούν εξαιρετική – πνευματική αίσθηση στην ψυχή του πνευματικού ανθρώπου, σε μια προσεκτική μελέτη του Ευαγγελίου.

Η συμπεριφορά του Κυρίου (ως ανθρώπου) απέναντι στη φύση (περιβάλλον) της επίγειας ζωής Του, αποτελεί διαχρονικό εγκόλπιο βιωσίμου αναπτύξεως της ανθρώπινης ύπαρξης.

Επιβάλλεται να σημειώσουμε – υπογραμμίσουμε την δραστηριότητα του Χριστού μέσα στο φυσικό περιβάλλον της εποχής Του, που αποκαλύπτει τη διαρκή μέριμνα του Χριστού (ως δημιουργού) για την Κτίση, για τον άνθρωπο και για όλο τον κόσμο.

Σήμερα, που η ανθρωπότητα βουλιάζει στην βαρβαρότητα της καταστροφής του Περιβάλλοντος, η εμβάθυνση στα οικολογικά μηνύματα του Ευαγγελίου είναι έργο (αν και δύσκολο) αναγκαίο.

Μελετώντας το βιβλίο της Πηνελόπης Δέλτα (η ζωή του Χριστού) αντιλαμβανόμαστε στον λογοτεχνικό λόγο της (και θεολογικό εν πολλοίς) την αποκωδικοποίηση της σχέσεως του Κυρίου με την φύση – κτίση.

Υπέροχο είναι και το πόνημα (1948) του Ανδρ. Ζ. Κεραμιδά, Θεολόγου και καθηγητού (τότε) της Βαρβακείου Προτύπου Σχολής, με τίτλο «Ο ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΦΥΣΙΣ». Η ζωή του Χριστού καλύπτει πλήρως (και ακόμη περισσότερο) τη σύγχρονη ορολογία – έννοια «προστασία του περιβάλλοντος», ως «μέτρα περιορισμού της μόλυνσης του περιβάλλοντος∙ μέτρα διατήρησης και διαχείρισης των εξαντλήσιμων φυσικών πόρων καθώς και την προστασία της ζωής και της υγείας των ανθρώπων και την προστασία του ζωικού και φυσικού περιβάλλοντος». (βλέπε βιβλίο «Νόμος και Φύση», Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα).

Στη διδασκαλία και στο πνεύμα της Γραφής, φύση δεν είναι μόνο το περιβάλλον (πλαίσιο) της ανθρώπινης ζωής, αλλά και ο ίδιος ο άνθρωπος ως βιολογική και συνειδησιακή οντότητα και, κυρίως, ως πνευματική οντότητα (ψυχή). Με απόλυτη κατηγορηματικότητα ο Κύριος τόνισε: α) «γέγραπται, ουκ επ’ άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος, αλλ’ επί παντί ρήματι εκπορευομένω δια στόματος Θεού» (Ματθ. 4,4).

β) «φοβήθητε δε μάλλον τον δυνάμενον και ψυχήν και σώμα απολέσαι εν γεένη» (Ματθ. 10, 28).

Είναι φανερό, ότι ο Κύριος αρνείται τον υλιστικό μηχανισμό της συνείδησης (ψυχής) και την αντιδιαστέλλει από την υλική διάσταση του είναι (σώματος).
Επίσης (γ) «τί γαρ ωφελείται άνθρωπος εάν τον κόσμον όλον κερδήση, την δε ψυχήν αυτού ζημιωθή; ή τί δώσει άνθρωπος αντάλλαγμα της ψυχής αυτού;» (Ματθ. 16, 26).

Στο Φιλοσοφικό χώρο, στους μεγάλους Φιλοσόφους, διακρίνω πάντα το μαρτύριο της έρευνάς τους, στην προσπάθειά τους να «λύσουν» το μυστήριο του Κόσμου και του Ανθρώπου, περιστρεφόμενοι διαρκώς με την ελπίδα να αναπαυθούν (τελεσίδικα) σε μια τελική απάντηση – ικανοποίηση.

Στην ίδια διψαλέα έρευνα βρίσκονται και οι οικολόγοι· παράλληλα, όμως, τους βασανίζει το ερώτημα: «μπορεί να σταθή η ζωή χωρίς κάποιο ηθικό νόμο;».
Φανερό ότι όλοι τους, τείνουν σε καθαρά λογοκρατικές βάσεις θεμελίωσης της ισορροπίας.

Οι θέσεις του Χριστού, όμως, οι απαντήσεις Του είναι ξεκάθαρες, θετικές, σωτηριώδεις.
Η Θεανθρώπινη ειλικρίνειά Του - εντιμότητά Του, με απόλυτη σαφήνεια δημιουργεί βεβαιότητα για το «λόγο των όντων».

Οι άπιστοι και οι υλιστές είναι (πράγματι) οι βασανισμένοι του καιρού μας (της επίγειας ζωής τους).

Η διαλεκτική της επί του Όρους Ομιλίας και των Μακαρισμών (και όχι μόνο) δίνουν μια πλημμύρα ακριβούς πληροφορίας για το «λόγο των Όντων».

Δύο Γερμανοί φιλόσοφοι, ο Μαξ Χορκχάιμερ και ο Τέοντορ Β. Αντόρνο, εργάσθηκαν πολύ για μια διαλεκτική ανθρωπολογία, για μια «διαλεκτική του διαφωτισμού», θέτοντας θεμελιακά ερωτήματα που προσεγγίζουν τη φύση της Οντολογίας και τις σελίδες της Γνωσιολογίας και της Οντολογίας, όπως:

«για ποιο λόγο δεν μπόρεσε ο δυτικός πολιτισμός, παρά την εκπληκτική επιστημονική και τεχνολογική πρόοδό του να χτίσει έναν κόσμο χωρίς πείνα, πόλεμο, δυστυχία και καταπίεση;».

Οι ίδιοι οι συγγραφείς, απαντούν: «πως ο σύγχρονος πολιτισμός οικοδομήθηκε μόνο σε υλικοτεχνική πρόοδο με μια διαρκώς αυξανόμενη παρακμή της θεωρητικής συνείδησης.

Αντιγράφω από το βιβλίο «Η διαλεκτική του διαφωτισμού» των Μαξ Χορκχάιμερ και Τέοντορ Αντόρνο.

«Η υλικοτεχνική πρόοδος εδραίωσε την ανθρώπινη κυριαρχία στη φύση μετατρέποντας το κάθε τι σε αντικείμενο χειραγώγησης και εκμετάλλευσης, ενώ τα ιδεώδη της προόδου αφαίρεσαν κάθε νόημα από τις έννοιες της αλήθειας, της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ανθρωπιάς, με αποτέλεσμα την συνεχή ανάδυση διαφόρων μορφών ολοκληρωτισμού. Επομένως, πρωταρχικό καθήκον μιας αυθεντικής πολιτικής παρέμβασης που θα απέβλεπε στην ανατροπή του καθεστώτος αυτού είναι η συνειδητοποίηση και η γνωστοποίηση της εσωτερικής λογικής του που ονομάζεται (από τους συγγραφείς) «Διαλεκτική του διαφωτισμού».

Σχόλιο: Οικολογία σημαίνει αναβαθμός πολιτισμού, που προϋποθέτει άνθρωπο σεβόμενο την Κτίση – Φύση, στην οποία πολλές φορές αναφέρθηκε ο Κύριος ως παράδειγμα, ως δίκαιο, ως πρόνοια, ως διαφωτιστικό βιβλίο.

Η δικαίωση της αληθινής οικολογίας γίνεται από τον ίδιο το Χριστό, ο οποίος έγινε άνθρωπος, υπογραμμίζοντας έτσι την ιερότητα της δημιουργίας της Φύσεως.

Πολλές φορές ο Κύριος «πεζή» με τους μαθητές του ακολούθησε κάποια  μονοπάτια, τις γραφικές όχθες του Ιορδάνη και της λίμνης Γενησαρέτ, υπογραμμίζοντας τις βαθμίδες συγκρότησης – συνεργασίας περιβάλλοντος και ανθρώπου.

Ευλόγησε τους όρους της κοινωνικής ζωής, που για τους υλιστές οικολόγους είναι δύο:

α) η παραγωγή και η οικονομική της οργάνωση και β) η αναπαραγωγή του είδους, ενώ ο Κύριος επισήμανε και την άμεση αντικειμενική τους εξάρτηση – συνάρτηση στη σχέση τους με το Θεό, ως τον πλέον αποφασιστικό παράγοντα προόδου, πνευματικής και υλικής.
Μας δίδαξε δηλ. με παραδείγματα από τη Φύση, ότι από τα ορώμενα μπορούμε να οδηγηθούμε στον Αόρατο Θεό.

«τα γαρ αόρατα αυτού από κτίσεως κόσμου τοις ποιήμασιν νοούμενα καθοράται, ήτε αΐδιος αυτού δύναμις και θειότης…» (Ρωμ. κεφ. α', στ. 20), παρατηρεί ο Απόστολος Παύλος (τέλος σχολίου).

Στα χρόνια του Χριστού η φύση καθημερινά συναντούσε τον Δημιουργό της, ο οποίος από την καθημερινότητα οδηγούσε τους ανθρώπους στη ζωή του Αγίου Πνεύματος.

Στην εν Χριστώ ζωή η αίσθηση κυριαρχείται από το υπεραισθητό, από την εμπειρία του Πνευματικού βίου.

«Ουδέποτε οφθαλμός ανθρώπου είδε καθαρώτερον και διαυγέστερον την Φύσιν», τονίζει ο π. Αυγουστίνος Καντιώτης.

Γράφει σχετικά: «δι’ εικόνων και παραδειγμάτων, που ελάμβανεν εκ του φυσικού κόσμου, απεκάλυπτεν ο Ιησούς εις τους ανθρώπους (τα θεία νοήματα). «Εμβλέψατε», έλεγε προς τα πλήθη, «εμβλέψατε» εις τα πετεινά του ουρανού... «καταμάθετε τα κρίνα του αγρού. Εν πετεινά, κατά τον Ιησούν, έν κρίνον, είνε μεγαλειώδεις κήρυκες της Θείας Προνοίας. Προς τί απελπίζεσθε, ω ολιγόπιστοι; Ημείς, αγαπητοί, έχομεν τους οφθαλμούς του Ιησού;» (βλέπε βιβλίο «Ο Χρόνος και αι τέσσαρες εποχές» - Αυγουστίνου Καντιώτου).

ΝΙΚΟΣ Ε. ΣΑΚΑΛΑΚΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ