Όταν η θεολογία καλείται να απαντήσει στην κρίση για τον μητροπολίτη Πάφου Τυχικό

 

Όταν η θεολογία καλείται να απαντήσει στην κρίση για τον μητροπολίτη Πάφου Τυχικό

Η υπόθεση της έκπτωσης του μητροπολίτη Πάφου Τυχικού άνοιξε μια βαθιά πληγή μέσα στην Εκκλησία της Κύπρου. Δεν πρόκειται απλώς για μια διοικητική απόφαση. Πρόκειται για ένα γεγονός που προκάλεσε έντονα ερωτήματα στους πιστούς για το κατά πόσο τηρήθηκαν η εκκλησιαστική δικαιοσύνη, η κανονική τάξη και το πνεύμα της συνοδικότητας.

Μέσα σε αυτή τη συζήτηση εμφανίζεται συχνά θεολόγος επιχειρώντας να εξηγήσει και να υπερασπιστεί τις αποφάσεις της εκκλησιαστικής ηγεσίας. Όμως εδώ γεννιέται ένα σοβαρό ερώτημα: ποιος είναι ο ρόλος της θεολογίας σε μια τέτοια κρίση;

Να υπερασπίζεται αποφάσεις ή να υπηρετεί την αλήθεια;

Η θεολογία στην Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι εργαλείο υπεράσπισης προσώπων. Είναι μαρτυρία αλήθειας. Και η αλήθεια δεν φοβάται τα ερωτήματα.

Στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο ο Ιησούς Χριστός απευθύνει σκληρό λόγο προς τους θρησκευτικούς διδασκάλους της εποχής Του:  

«Ουαί υμίν γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί».

Τα λόγια αυτά απευθύνονταν σε ανθρώπους μορφωμένους, γνώστες του νόμου, που όμως χρησιμοποιούσαν την γνώση τους για να δικαιολογούν πράξεις εξουσίας αντί να υπηρετούν τη δικαιοσύνη.

Η προειδοποίηση αυτή παραμένει επίκαιρη. Κάθε θεολόγος που μιλά δημόσια σε μια εκκλησιαστική κρίση οφείλει να απαντήσει σε ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα: υπηρετεί την αλήθεια ή υπερασπίζεται μια γραμμή εξουσίας;

Η Εκκλησία δεν διοικείται με προσωπικές βουλήσεις αλλά με κανονική τάξη. Οι Ιεροί Κανόνες υπάρχουν για να προστατεύουν το σώμα της Εκκλησίας από την αυθαιρεσία.

Ο 34ος Αποστολικός Κανόνας υπενθυμίζει ότι οι επίσκοποι οφείλουν να ενεργούν μέσα σε πνεύμα συνοδικότητας και κοινής ευθύνης. Αυτή είναι η καρδιά της ορθόδοξης εκκλησιολογίας.

Γι’ αυτό και η κρίση γύρω από τον μητροπολίτη Πάφου δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με απλές επικοινωνιακές υπερασπίσεις. Οι πιστοί ζητούν κάτι βαθύτερο: διαφάνεια, δικαιοσύνη και καθαρό λόγο.

Όταν ένας θεολόγος εμφανίζεται συνεχώς για να δικαιολογήσει αποφάσεις χωρίς να θέτει ούτε ένα ουσιαστικό θεολογικό ερώτημα, τότε η θεολογία κινδυνεύει να μετατραπεί σε μηχανισμό υπεράσπισης εξουσίας. Και αυτό είναι βαθιά προβληματικό.

Ιδιαίτερα όταν ο θεολόγος είναι ταυτόχρονα και εκπαιδευτικός, με ευθύνη απέναντι σε νέους ανθρώπους που παρακολουθούν όχι μόνο τι διδάσκεται αλλά και ποια στάση κρατούν οι δάσκαλοί τους απέναντι στην αλήθεια.

Η Εκκλησία δεν έχει ανάγκη από απολογητές εξουσιών. Έχει ανάγκη από ανθρώπους που έχουν το θάρρος να μιλούν με ειλικρίνεια.

Στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο ο Χριστός το είπε ξεκάθαρα:  

«Η αλήθεια ελευθερώσει υμάς».

Η κρίση που δημιουργήθηκε γύρω από την υπόθεση του μητροπολίτη Πάφου δεν θα ξεπεραστεί με επιχειρήματα που προσπαθούν απλώς να καθησυχάσουν τον λαό. Θα ξεπεραστεί μόνο όταν υπάρξει καθαρότητα, δικαιοσύνη και σεβασμός στην εκκλησιαστική τάξη.

Και το ερώτημα που μένει είναι απλό αλλά βαρύ:

Θα σταθεί η θεολογία στο πλευρό της αλήθειας ή θα περιοριστεί στον ρόλο της υπεράσπισης αποφάσεων;

Γιατί, όπως υπενθυμίζει το Ευαγγέλιο στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο,  

«ουδέν κρυπτόν ό ου φανερωθήσεται».

Διδάκτωρ Θεολογίας