Ἡ συζήτησις περὶ τὴν ἱστορίαν

Ἡ συζήτησις περὶ τὴν ἱστορίαν

Τοῦ κ. Χαραλάμπους Μηνάογλου

  Ἡ συζήτηση γύρω ἀπὸ τὴν ἱστορία καὶ τὴν διδασκαλία της δὲν ἀπασχολεῖ μόνο τὴν ἑλληνικὴ ἐκπαιδευτικὴ κοινότητα, ἀλλὰ ἀποτελεῖ ἕνα φαινόμενο ποὺ ἐμφανίζεται σὲ ὁλόκληρο τὸν κόσμο καὶ κατεξοχὴν στὴν Εὐρώπη. Ἄλλοτε μὲ ἠπιότερη καὶ ἄλλοτε μὲ ὀξύτερη μορφὴ ἡ συζήτηση γύρω ἀπὸ τὴν ἱστορία ἐπανέρχεται, καθὼς μέσα σὲ αὐτὴν ἐμπεριέχεται ἡ ἀντιπαράθεση γιὰ τὴν διαχείριση τοῦ παρελθόντος μὲ τὴν εὔλογη πολιτικὴ σημασία της στὸ ἑκάστοτε παρόν.

  Τὶς τελευταῖες δεκαετίες, ὅμως, ὁ διεθνισμὸς ἔχει κυριαρχήσει σὲ ὅλες τὶς ἐκφάνσεις τῆς ἑλληνικῆς ἱστοριογραφίας. Ἡ ἐπιστημονικὴ ἱστορικὴ γραφὴ ὑπῆρξε αὐτὴ ποὺ ἔδωσε τὸν τόνο καὶ τὸ πρότυπο ὑπαγωγῆς στὸν διεθνισμό. Ἡ ἐκλαϊκευτικὴ ἱστοριογραφία, αὐτὴ δηλαδὴ ποὺ γράφεται συνήθως ἀπὸ μὴ εἰδικοὺς μὲ στόχο νὰ καλλιεργήσει τὴν λαϊκὴ συνείδηση, ἀκολούθησε, ἂν καὶ σὲ αὐτὴν ὑπῆρξαν καὶ δείγματα ἀντίθεσης στὸ κυρίαρχο διεθνιστικὸ πρότυπο. Τέλος, ἡ σχολικὴ ἱστοριογραφία, ἂν καὶ ἀντιστάθηκε περισσότερο, δὲν κατόρθωσε καὶ αὐτὴ νὰ ἀποφύγει τὴν ὑποταγή της στὰ διεθνιστικὰ κελεύσματα.

  Ἡ κυριαρχία τῆς διεθνιστικῆς ἰδεολογίας πρῶτα πρῶτα στὴν ἀκαδημαϊκὴ ἱστοριογραφία ἐπιβλήθηκε μὲ σκοπὸ τὴν ἐπικράτηση τοῦ διεθνιστικοῦ παγκοσμιοποιητικοῦ μοντέλου, ὥστε νὰ καταστεῖ δυνατὸν νὰ ἀμβλυνθεῖ ἡ συνείδηση πέρα ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ καὶ ἄλλων λαῶν, κυρίως τῶν εὐρωπαϊκῶν, προκειμένου νὰ δεχθοῦν τὴν ἀπεμπόληση τῆς ἰδιαίτερης δικῆς τους ἐθνικῆς ἰδιοπροσωπίας καὶ στὴν συνέχεια καὶ τῆς ἐκπροσώπησης. Ἐφόσον ἀπὸ τὶς πανεπιστημιακὲς ἕδρες στὴν Ἑλλάδα διδασκόταν καὶ διδάσκεται σὲ ἀπόλυτο βαθμὸ πὼς οἱ λαοὶ δὲν ὑπάρχουν, δὲν ἀποτελοῦν δηλαδὴ παρὰ κατασκευὲς τῶν πολιτικῶν καὶ οἰκονομικῶν ἐλίτ, χωρὶς κανένα πραγματικὸ δεσμὸ καὶ κοινὸ συμφέρον, εἶναι ἑπόμενο νὰ γίνει ἀποδεκτὴ ἡ ἄποψη πὼς θὰ πρέπει πλέον, μὲ τὴν νέα παγκόσμια συνείδηση, τὴν ὁποία τοὺς δίνει ἡ νέα ἱστοριογραφία, ἡ «καθαρὴ» ἀπὸ τὸν ἐθνικισμὸ ἀλλὰ τόσο μολεμένη ἀπὸ τὸν διεθνισμό, νὰ ἀποδεχθοῦν πώς, σιγὰ σιγὰ βέβαια, θὰ πρέπει νὰ ἀπεμπολήσουν τὰ δικαιώματά τους καὶ νὰ πάψουν, ἐφόσον δὲν ὑπάρχουν πραγματικά, νὰ ζητοῦν νὰ ἔχουν δημοκρατικὴ ἐκπροσώπηση καὶ διακυβέρνηση καὶ στὸ τέλος κάθε μορφὴ ἐκπροσώπησης ἐντασσόμενοι στὴν παγκόσμια κυβέρνηση, ποὺ ὁλοένα καὶ περισσότερο εὐαγγελίζονται, τόσο οἱ ἱστορικοί τοῦ κ. Σόρος καὶ τῶν ὁμοίων του, ὅσο καὶ τὸ πολιτικὸ καὶ δημοσιογραφικὸ ὑπαλληλικό τους προσωπικό.

Ἐφόσον, λοιπόν, μὲ τὴν κατευθυνόμενη χρηματοδότηση  ἐλέγχθηκε ὁ χῶρος τῆς πανεπιστημιακῆς ἱστοριογραφίας, ὁ δρόμος πλέον ἦταν διάπλατα ἀνοικτὸς γιὰ τὴν ἐπικράτηση τοῦ διεθνισμοῦ καὶ στὴν εὐρείας κατανάλωσης ἐκλαϊκευτικὴ ἱστοριογραφία. Οἱ συγγραφεῖς αὐτοῦ τοῦ εἴδους, ἐκεῖνοι τουλάχιστον ποὺ εὕρισκαν καὶ βρίσκουν πρόθυμους τούς ἐκδότες, ἦταν καὶ εἶναι, ὅσοι πειθαρχοῦν στὰ διεθνιστικὰ κελεύσματα τῆς σύγχρονης ἱστοριογραφίας. Εἶναι αὐτοὶ ποὺ μέσα ἀπὸ τὴν ἀναγκαστικὴ στὴν ἱστορικὴ ἐργασία ἐπιλογὴ ἀνάμεσα στὰ γεγονότα, ἐπέλεξαν πάντα ὅσα θὰ ἔπλητταν τὸ παρελθὸν καὶ ἰδίως τὸ ἐθνικὸ παρελθόν. Δὲν εἶναι τυχαῖο πὼς σὲ αὐτὴν τὴν κατηγορία τῆς ἱστοριογραφίας ἐξιδανικεύθηκαν οἱ πολυεθνικὲς αὐτοκρατορίες, καθὼς ἡ πολυεθνικότητά τους ἔδωσε ἀφορμὴ, γιὰ νὰ παρουσιαστοῦν ὡς διεθνιστικὲς κοινότητες, περίπου πρόδρομοι τῆς σύγχρονης παγκοσμιοποίησης. Ἀντίθετα, ὑπερτονίστηκαν καὶ χρωματίστηκαν ἀπολύτως ἀρνητικὰ τὰ κακῶς κείμενα τοῦ ἐθνικισμοῦ, στὸν ὁποῖο πέρα ἀπὸ τὰ ἀντικειμενικά του μειονεκτήματα, προσγράφηκαν καὶ πλῆθος ἄλλων.

Μετὰ δὲν ἄργησε νὰ ἔλθει καὶ ἡ ἐπιβολὴ τοῦ διεθνισμοῦ στὴν σχολικὴ ἱστοριογραφία, ἢ γιὰ νὰ τὸ σημειώσουμε καλύτερα, στὰ βιβλία ἱστορίας ποὺ διδάσκονται στὰ σχολεῖα. Ἐκεῖ, λόγῳ τῆς ἀντίδρασης τῆς ἐκπαιδευτικῆς κοινότητας, ἀλλὰ καὶ λόγῳ τῆς πιθανολογούμενης ἀντίδρασης τῶν γονέων, ἡ μεταβολή της ἀπὸ ἐθνικὴ σὲ παγκοσμιοποιητικὴ ὑπῆρξε πιὸ προσεκτικὴ καὶ πιὸ ἀργή. Τὴν ἀργὴ ἀλλὰ σταθερὴ ἐπιβολὴ φαίνεται πὼς χάλασε τὸ βιβλίο ἱστορίας τῆς Στ΄ Δημοτικοῦ πρὶν ἀπὸ εἴκοσι περίπου χρόνια, ὅπου νεόκοπος τὶς τότε ἱστορικὸς πάλαι ποτὲ καθηγήτρια γαλλικῶν μὲ «ἱερὴ» ἀφοσίωση στὴν προώθηση τῶν συμφερόντων τοῦ διεθνισμοῦ, κατόρθωσε μὲ τὸν ὑπερβάλλοντα ζῆλο ποὺ ἐπέδειξε νὰ προκαλέσει τὸ σύνολο τῶν Ἑλλήνων καὶ σχεδὸν τὸ σύνολο τῶν εἰδικῶν. Παρότι γεννήθηκαν πρόσκαιρα κάποιες ἐλπίδες γιὰ ἀλλαγὴ τοῦ κλίματος, ὅταν τὸ βιβλίο ἐκεῖνο ἀποσύρθηκε καὶ ἀνατέθηκε ἡ συγγραφὴ βιβλίου γιὰ τὴν ἱστορία τῆς Στ΄ Δημοτικοῦ σὲ ὁμάδα ὄντως ἱστορικῶν ὑπὸ τὸν καθηγητὴ Ἰωάννη Κολιόπουλο, τῆς ὁποίας ὑπῆρξα μέλος, φαίνεται πὼς ἡ διεθνιστικὴ νοοτροπία συνεχίζει νὰ ἐπικρατεῖ καὶ τὸ κυριότερο νὰ ἐπανέρχεται μὲ ἄλλες μορφές.

Βεβαίως, τὸ τί γράφει ἕνας πανεπιστημιακὸς ἢ ἕνας ὁποιοσδήποτε συγγραφέας σὲ κάποιο βιβλίο ποὺ μπορεῖ κανεὶς ἐλευθέρως νὰ ἀγοράσει καὶ νὰ διαβάσει, εἶναι κάτι πολὺ διαφορετικὸ ἀπὸ ἕνα βιβλίο ποὺ προορίζεται γιὰ διδασκαλία στὴν ἐθνικὴ δημόσια ἐκπαίδευση καὶ τὸ ὁποῖο ὑποχρεωτικὰ θὰ διαβάσει κάθε Ἕλληνας δάσκαλος, ἀλλὰ κυρίως κάθε Ἕλληνας μαθητής. Καὶ αὐτὸ τὸ δεύτερο, ὀφείλει, ὄχι πρωτίστως λόγῳ τῆς συνταγματικῆς ἐπιταγῆς, ἀλλὰ κυρίως λόγῳ τῆς κοινῆς λογικῆς νὰ ὑπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος τὸ πληρώνει καὶ ἐπιτρέπει νὰ διδαχθεῖ στὰ παιδιά του. Ἄλλωστε, θὰ ἦταν τελείως παράλογο νὰ προσπαθοῦμε νὰ πείσουμε τὸν συλλογικὸ ἑαυτό μας πὼς δὲν ὑπάρχει, ἢ ἔστω πὼς δὲν ἀξίζει. Πρόκειται τότε γιὰ περίπτωση ἐθνικῆς αὐτοχειρίας.

Ἀλλὰ προτοῦ ἀναφερθοῦμε στὸ ζήτημα αὐτό, ἂς ἐξετάσουμε λίγο τὴν ἱστοριογραφικὴ πραγματικότητα, ποὺ ἐπικρατεῖ σήμερα. Μία πραγματικότητα ἐξίσου ζοφερὴ μὲ τὴν οἰκονομικὴ τουλάχιστον στὸν τόπο μας. Ἡ παραμόρφωση τῆς ἱστοριογραφίας ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴ τῆς διεθνιστικῆς προσέγγισης, κατάντησε χειρότερη ἀπὸ αὐτὴν ποὺ ἐπέβαλλε ὁ ἐθνικισμὸς, τὸν ὁποῖο ὑποτίθεται πὼς ἦλθε νὰ θεραπεύσει. Ὁ ἐθνικισμὸς ἐξωράιζε καὶ ἑνοποιοῦσε, ἐνῶ ὁ διεθνισμὸς κατακρίνει καὶ διαλύει τὶς ἀνθρώπινες κοινωνίες μετατρέποντάς τες σὲ παγκόσμια μᾶζα, ἡ ὁποία πρέπει νὰ πειστεῖ πὼς δὲν ἔχει καμία συλλογικότητα πέρα ἀπὸ τὴν παγκόσμια, τὴν τόσο ἀπαραίτητη γιὰ τὴν ὁλοκλήρωση τῶν σχεδιασμῶν τῶν κατόχων τοῦ μεγάλου τραπεζικοῦ κεφαλαίου. Πρόκειται, τελικά, γιὰ μία διαδικασία αὐτομαστιγώματος, αὐτοεξουθένωσης τῶν λαῶν, οἱ ὁποῖοι διαβάζοντας συνεχῶς τὴν ἐπίμονα ἐπαναλαμβανόμενη κατακλείδα τοῦ διεθνισμοῦ, πὼς δηλαδὴ δὲν ὑφίστανται στὴν πραγματικότητα καὶ αἰσθανόμενοι τὴν ἀνάγκη νὰ ἀπολογηθοῦν, ἐπειδὴ τοὺς ὑποβάλλεται ἡ ἰδέα ὅτι εἶναι κακὸ ποὺ ἀγαποῦν τὴν πατρίδα τους, τείνουν σήμερα νὰ ἀποδεχθοῦν πὼς πρέπει νὰ ὑποταχθοῦν σὲ ὑπερεθνικοὺς παγκόσμιους ἐξουσιαστές, τοὺς ὁποίους βεβαίως καὶ δὲν θὰ ἐλέγχουν.

Ὁ διεθνισμὸς προσπαθεῖ νὰ πείσει πὼς τὰ ἔθνη ἀποτελοῦν κατασκευή, παρασιωπώντας ὅλα τὰ ἐθνικά, ἢ ἔστω ἐθνοτικὰ στοιχεῖα ποὺ προϋπῆρχαν τῆς σύγχρονης μορφῆς τους, αὐτῆς δηλαδὴ τοῦ ἔθνους-κράτους . Ἡ κοινὴ πολιτιστικὴ παράδοση, ἡ γλώσσα καὶ ἡ θρησκεία εἶναι ἀπαραίτητο νὰ ἀποσιωπηθοῦν, ὥστε ἀβίαστα νὰ βγάλει ὁ μὴ εἰδικὸς ἀναγνώστης τὸ συμπέρασμα πὼς τὰ ἔθνη ἀποτελοῦν κατασκευές. Στὴν ἑλληνικὴ περίπτωση, πάντως, αὐτὴ τουλάχιστον ἡ γλωσσικὴ συνέχεια, αὐτὴ ἡ ἑλληνικὴ γλώσσα μιλημένη μὲ βεβαιότητα συνεχῶς γιὰ χιλιάδες χρόνια γύρω ἀπὸ τὸ Αἰγαῖο τουλάχιστον εἶναι ἕνα ἐμπόδιο ἀνυπέρβλητο καὶ ἐνοχλητικὸ γιὰ τοὺς κήρυκες τοῦ διεθνισμοῦ.

Πρέπει νὰ ξεκαθαρίσουμε σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο, πὼς ἀπόλυτη ἀντικειμενικότητα στὴν ἱστοριογραφία δὲν ὑφίσταται. Γιὰ αὐτὸ καὶ ὄχι μόνο κάθε ἔθνος ἀλλὰ καὶ κάθε ἐποχὴ γράφει τὴν δική της ἱστορία. Ἡ προηγούμενη διαπίστωση δὲν συνεπάγεται βέβαια καὶ τὴν θέση πὼς κάθε ἱστοριογραφικὴ προσπάθεια εἶναι ἐξίσου ἔγκυρη. Ἁπλῶς σημαίνει πὼς ἱστοριογραφία δὲν εἶναι ἡ πλήρης καὶ ἀντικειμενικὰ ἀναπαράσταση τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ ὁ τρόπος ποὺ κάθε ἔθνος σὲ συγκεκριμένη φάση ἀντιλαμβάνεται τὴν ἱστορική του πορεία  καὶ ἐν τέλει τὸν ἑαυτό του. Συνεπῶς, ἂν ὁ παραπάνω ὁρισμὸς μας ἰσχύει, τότε ἕνα ἔθνος ποὺ δέχεται τὴν αὐτοδιαλύση καὶ αὐτοϋποδούλωσή του, πρέπει πρῶτα νὰ ἔχει μισήσει τὸν ἑαυτό του καὶ τὴν ἱστορική του πορεία, ἢ αὐτὸ ποὺ θεωρεῖ ὡς ἑαυτό του καὶ ἱστορική του πορεία.

Καὶ αὐτὸς εἶναι ἕνας ἐπιπλέον λόγος στὶς μέρες μας, ποὺ αὐξάνει τὴν σπουδαιότητα τῆς σχολικῆς ἱστοριογραφίας. Ἀντίθετα ἀπό μᾶς, ἰσχυρὰ ἔθνη ὅπως τὸ ἑβραϊκὸ καὶ τὸ τουρκικὸ διδάσκουν στὰ σχολεῖα τους τὴν ἀγάπη γιὰ τὸ ἐθνικὸ καὶ θρησκευτικό τους παρελθόν, τονίζοντας διώξεις ποὺ ὑπέστησαν οἱ μὲν καὶ ἀποκρύπτοντας διώξεις ποὺ διέπραξαν οἱ δέ. Στὸ ἑλληνικὸ σχολεῖο, ὅμως, δὲν παρουσιάζονται οἱ πραγματικὲς διαστάσεις τῶν διωγμῶν ποὺ γνώρισαν οἱ Ἕλληνες, καθὼς καὶ ἡ συμβολή τους στὸν παγκόσμιο πολιτισμό.

Ἀλλὰ πέρα ἀπὸ τὸ θέμα τῆς παρουσίασης τοῦ «ἄλλου» καὶ τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους στὰ σχολικὰ βιβλία, ὑπάρχει σὲ αὐτὰ σημαντικότατο ζήτημα ὡς πρὸς τὴν ταυτότητα-συνείδηση ποὺ καλλιεργοῦν καὶ τὴν ἔνταξή τους στὸν χῶρο καὶ τὸν χρόνο, τὸ κατὰ πόσο συμβαδίζουν δηλαδὴ μὲ τὴν σύγχρονη πολιτική, κοινωνικὴ καὶ οἰκονομικὴ πραγματικότητα. Εἶναι σαφὲς πὼς στὰ τελευταῖα σχολικὰ βιβλία γίνεται προσπάθεια, ἂν ὄχι νὰ ἐξαλειφθεῖ, τουλάχιστον νὰ ἀπομειωθεῖ ἡ ἑλληνικὴ συνείδηση τῶν μαθητῶν. Στὴν θέση της προβάλλεται ὁλοένα καὶ περισσότερο ἡ εὐρωπαϊκὴ συνείδηση. Κάποτε, ὅταν ἴσως ἡ Εὐρώπη φάνταζε ὡς ἡ πηγὴ κάθε καλοῦ τουλάχιστον οἰκονομικά, θὰ δικαιολογεῖτο ἀπὸ ὁρισμένους μία τέτοια προσπάθεια. Στὶς μέρες μας, ὅμως, ὁπού ἔχει καταστεῖ πλέον σαφὲς πὼς ἡ ἔνταξή μας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση δὲν μᾶς ἐξασφαλίζει πλέον τὴν οἰκονομικὴ εὐμάρεια, ἴσως γιὰ ὁρισμένους νὰ εἶναι καὶ ἡ αἰτία τῆς σημερινῆς οἰκονομικῆς μας δυσπραγίας, δὲν φαίνεται νὰ ὑπάρχει κανεὶς ποὺ νὰ συναινεῖ σὲ μία τέτοια εὐρωπαϊστικὴ «γραμμὴ» στὰ σχολικά μας βιβλία. Ἀλλά, ἀκόμη καὶ ἂν συνεχίσουμε νὰ ἐθελοτυφλοῦμε ἀπέναντι στὸ κοινό μας συμφέρον, τὸ συμφέρον τῶν Ἑλλήνων, θὰ πρέπει τουλάχιστον νὰ λάβουμε ὑπόψη μας τὴν σημερινὴ ἱστορικὴ συγκυρία.

orthodoxostypos