Ἡ αὐτομεμψία εἰς τὴν ἐν Χριστῷ ζωήν μας

Ἡ αὐτομεμψία εἰς τὴν ἐν Χριστῷ ζωήν μας – 1ον

Τοῦ μοναχοῦ Ἀρσενίου, Ἱ. Σκήτη Κουτλουμουσίου, Ἅγιον Ὄρος

  Οἱ Ἅγιοι πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας λένε πὼς τὸ νὰ πέσει ὁ ἄνθρωπος στὴν ἁμαρτία εἶναι ἀνθρώπινο, ἀλλὰ τὸ νὰ παραμένει συνεχῶς στὴν ἁμαρτία ἑκουσίως εἶναι δαιμονικὸ καὶ κολάσιμο. Ἡ λέξις ἁμαρτία σημαίνει ὁ ἑκούσιος ἐκτροχιασμὸς ἀπὸ τὸ στόχο, σημαίνει ἑκούσια ἀποτυχία, ἐπίσης ἁμαρτία σημαίνει τὸ νὰ πράττει ὁ ἄνθρωπος πᾶν ὅτι μισεῖ ὁ Τριαδικὸς Θεός μας. 

Γιὰ ὁποιαδήποτε ἁμαρτία ποὺ πράττει ὁ ἄνθρωπος ἔχει ὁ ἴδιος τὴν εὐθύνη ἐξ ὁλοκλήρου. Ὁ ἐχθρὸς διάβολος δὲν ἔχει καμία ἐξουσία νὰ σπρώξει στὴν ἁμαρτία τὸν ἄνθρωπο καὶ εἰδικὰ τὸν ὀρθόδοξο χριστιανό, ἀλλὰ τὸ μόνο ποὺ μπορεῖ νὰ κάνει κι ἔχει τὸ ἐλεύθερο εἶναι νὰ προσβάλει τὸ νοῦ μας μὲ πονηρὲς σκέψεις καὶ φαντασίες. Ὅμως ἐὰν στὴν πρώτη προσβολὴ ποὺ μᾶς κάνει ὁ διάβολος ἐμεῖς δὲν ὑπακούσουμε, τότε δὲν κινδυνεύουμε νὰ πράξουμε τὴν ἁμαρτία ποὺ εἶναι ὁ στόχος τοῦ  πονηροῦ.  Ἂν  ὅμως   δε­χθοῦμε τὴν προσβολὴ ποὺ εἶναι μία πονηρὴ σκέψη γιὰ ἕνα πρᾶγμα, τότε σιγὰ-σιγὰ ὁδηγούμαστε στὴν διάπραξη τῆς ἁμαρτίας. Ἄρα λοιπόν, ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος ἔχει πλήρη τὴν εὐθύνη τῆς ἁμαρτίας ποὺ διέπραξε, κανεὶς δὲν τὸν ἀνάγκασε.

  Ὅλα αὐτὰ τὰ λέω, διότι στὶς ἡμέρες μας, ἀκοῦμε πάρα πολλὰ παράξενα, δηλαδὴ πολλοὶ ἄνθρωποι, ὀρθόδοξοι χριστιανοί, προσπαθοῦν νὰ ἀποδείξουν, πὼς δὲν φταῖνε αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ποὺ διέπραξαν τὴν ἁμαρτία, ἀλλὰ τὴν εὐθύνη τὴν ἔχει κάποιος ἄλλος καὶ ὄχι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι. Καὶ πολλὲς φορές, ἀκόμα καὶ στὴν ἐξομολόγηση ποὺ πάνε, ἐνῷ ὁμολογοῦν πὼς ἔκαναν οἱ ἴδιοι τὴν ἁμαρτία, δὲν παραδέχονται ὅμως ὅτι φταῖνε οἱ ἴδιοι. Ὄχι, ἀλλὰ πὼς τοὺς παρέσυρε κάποιος ἄνθρωπος ἢ κάποια περίεργη κατάσταση. Ἔτσι δυσ­τυχῶς, παρὰ πολλοὶ πνευματικοὶ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ποὺ ἐξομολογοῦν δυσκολεύονται κι ὑποφέρουν ἀπὸ τέτοιους ἀνθρώπους, κυρίως ἀπὸ γυναῖκες ποὺ φοβοῦνται νὰ πάρουν τὴν εὐθύνη τῆς διαπράξεως τῆς ἁμαρτίας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴ μποροῦν νὰ τοὺς διαβάσουν συγχωρητικὴ εὐχή. Διότι ἡ συγχωρητικὴ εὐχὴ δίνεται ἀπὸ τὸν πνευματικὸ μόνο σὲ ὅσους ὁμολογήσουν μὲ συντριβὴ καὶ μετάνοια τὸ ἁμάρτημά τους καὶ ὁμολογήσουν ὅτι αὐτοὶ οἱ ἴδιοι εἶναι ὑπεύθυνοι τῆς ἁμαρτίας. Διότι ἂν εἶναι ἄλλος, ὁ ὁποῖος εὐθύνεται γιὰ τὴν ἁμαρτία ποὺ οἱ ἴδιοι διέπραξαν, τότε πρέπει νὰ ἔρθει ἐκεῖνος νὰ λάβει συγχώρηση! Καταλαβαίνουμε λοιπὸν πῶς περιπλέκονται πολὺ τὰ πράγματα, ὅταν δὲν παραδεχθοῦμε τὴν εὐθύνη τῶν πράξεών μας.

  Τὸ δυσάρεστο αὐτὸ γεγονὸς ἔγινε πρῶτα μέσα στὸν Παράδεισο ἀπὸ τοὺς πρωτοπλάστους, τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔα. Ἐνῷ οἱ πρωτόπλαστοι πῆραν τὴν ἐντολὴ ἀπὸ τὸν Θεό μας νὰ μὴ φάγουν ἀπὸ τὸν ἀπαγορευμένο καρπό, αὐτοὶ ὄχι μόνο φάγανε, ἀλλὰ ἀρνήθηκαν νὰ πάρουν τὴν εὐθύνη τῆς ἁμαρτίας πάνω τους. Ὁ δὲ Ἀδάμ, στὴν ἐρώτηση ποὺ τοῦ ἔκανε ὁ Θεός, ἂν ἔφαγε ἀπὸ τὸν ἀπαγορευμένο καρπό, ἀπάντησε πὼς δὲ φταίει ὁ ἴδιος, ἀλλὰ ἡ γυναίκα ποὺ τοῦ ἔδωσε, αὐτὴ τὸν παρέσυρε. Καὶ ἡ Εὔα ἀπάντησε μὲ τὸν ἴδιο τρόπο, πὼς τὸ φίδι τὴν παρέσυρε!! Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν ὅτι ἐκδιώχθησαν ἀπὸ τὸν Παράδεισο. Βλέπουμε τελικά, πὼς δὲν τοὺς ὠφέλησαν καθόλου οἱ δικαιολογίες τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἐκδιώχθησαν ἀπὸ τὸν Παράδεισο. Καὶ ὅπως μᾶς λένε οἱ Ἅγιοι πατέρες, ὁ Θεός μας ὅταν τοὺς ρώτησε ἂν ἔφαγαν ἀπὸ τὸν ἀπαγορευμένο καρπό, τοὺς ἔδινε ἀφορμὴ καὶ καιρὸ μετανοίας, ἀφοῦ ἐκ τῶν προτέρων ὁ Θεὸς γνώριζε τὴν πτώση τους. Κι ἀφοῦ γνώριζε τὴν πτώση τους, γιατί τοὺς ρωτοῦσε, ἂν ἔφαγαν ἀπὸ τὸν ἀπαγορευμένο καρπό; Μὰ γι’ αὐτὸ ἀκριβῶς, ἐπειδὴ μόνο ἡ ὁμολογία καὶ ἡ μετάνοια θὰ τοὺς ἔσῳζε, γι’ αὐτὸ τοὺς ἔδωσε ἀφορμὴ καὶ χρόνο, ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ ὁ Ἀδὰμ καὶ ἡ Εὔα ἐδικαίωσαν τὸν ἑαυτό τους καὶ χάσανε τὴ δικαίωσή τους ἀπὸ τὸν Θεό μας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ γίνουν τὰ γεγονότα ποὺ ὅλοι γνωρίζουμε. Καὶ γιὰ χάρη αὐτῆς τῆς συμφορᾶς τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας χρειάστηκε τὸ δεύτερο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδας, ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς νὰ πάρει σάρκα καὶ ὀστᾶ, γιὰ νὰ σώσει τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔα μαζὶ μὲ ὅλο τὸ ἀνθρώπινο γένος ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ παμμόχθηρου Ἅδου.

  Ὥστε λοιπὸν χρειάζεται μεγάλη προσοχή, δὲν μᾶς σῴζει μόνο ἡ συνομιλία μας μὲ τὸν πνευματικό  μας, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσουμε πὼς ἐμεῖς οἱ ἴδιοι πράξαμε τὴν ἁμαρτία μὲ τὴ δική μας εὐθύνη καὶ κανεὶς δὲ μᾶς φταίει, οὔτε ἄνθρωπος οὔτε διάβολος, οὔτε κανένα ἄλλο πλάσμα. Καὶ νὰ γνωρίζουμε καλά, πὼς ὅσες φορὲς δικαιολογοῦμε τὸν ἑαυτό μας ἐν ὥρᾳ ἐξομολογήσεως, ἄφεση ἁμαρτιῶν δὲν παίρνουμε ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ ἡ ἀπόδειξη εἶναι πὼς φεύγουμε ἀπὸ τὸ μυστήριο τῆς ἐξομολογήσεως χωρὶς νὰ εἴμαστε ἀναπαυμένοι. Δηλαδὴ μὲ λίγα λόγια, κάτι ἀνάλογο συνέβη καὶ μὲ τοὺς πρωτοπλάστους ποὺ ἐν ὥρᾳ ἐξομολογήσεως μὲ τὸν Θεὸ ὁμολόγησαν μὲν ὅτι φάγανε ἀπὸ τὸν ἀπαγορευμένο καρπό, ἀλλὰ εἴπανε πὼς δὲν εὐθύνονται οἱ ἴδιοι γιὰ τὴν πτώση τους καὶ ἔτσι δὲν λάβανε τὴ συγχώρηση ἀπὸ τὸν Θεό. Ἐπαναλαμβάνω, κάτι ἀνάλογο συμβαίνει καὶ μὲ ἐμᾶς, ὅταν δὲν παραδεχόμαστε τὴν εὐθύνη τῆς ἁμαρτίας ποὺ διαπράξαμε, ἀλλὰ ἐπιρρίπτουμε σὲ ἄλλους τὴν εὐθύνη. Ἂς μὴ αὐταπατώμεθα λοιπόν, διότι ἡ σωτηρία μας ἀπὸ αὐτὸ τὸ γεγονὸς κρέμεται.

orthodoxostypos