Οι αγρότες στους δρόμους

Οι αγρότες στους δρόμους

της Ευαγγελίας Μπίτου, φιλολόγου

Δεν είμαι αγρότισσαˑ είμαι όμως παιδί αγροτών, γέννημα θρέμμα αγροτικής οικογένειας. Μεγάλωσα και έζησα σε αγροκτηνοτροφική κοινωνία. Ξέρω  επομένως καλά τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους.

Ξέρω πόσο αγαπούσαν τη γη που καλλιεργούσαν. Την απέκτησαν με αγώνες, την πότιζαν με τον ιδρώτα τους και την υπερασπίσθηκαν με το αίμα τους. Πόσοι αγρότες έπεσαν για την πατρίδα κάθε φορά που αυτή τους καλούσε! Κάποτε στρατεύονταν και τρία παιδιά της ίδιας οικογένειας. Μεγαλώσαμε ακούγοντας τους παππούδες μας να διηγούνται για τον πόλεμο του ‘12 και την εκστρατεία στη Μικρά Ασία. Ακούσαμε από τους πατεράδες μας για το Αλβανικό Μέτωπο και την Εθνική Αντίσταση. Οι πρώτες λοιπόν ιστορικές μας γνώσεις ήταν βιωματικές, γι’ αυτό και χαράχθηκαν ανεξίτηλα στις καρδιές μας. Από αυτούς μάθαμε για τους Τσιφλικάδες και για όσα υπέφεραν οι κολλήγοι. Το Κιλελέρ δεν το ξεχνάμε, και η ταινία «Το Χώμα Βάφτηκε Κόκκινο» μας έκανε να κλάψομε και να προβληματισθούμε. Με ένα δίστιχο εκφράζουν τη σχέση τους με τη γη τους: «Τούτον τον τόπο αγαπώ, γιατί πατώ το χώμα του και πίνω το νερό του». Άνθρωποι του μόχθου δούλευαν τη γη τους τραγουδώντας. Πόση δύναμη ψυχής χρειάζεται αυτό.

Σχέση καρδιάς είχαν και με τα «ζωντανά» τουςˑ «ζωντανά» τα αποκαλούσαν και έτσι τα ένοιωθαν. Γι’ αυτούς δεν ήσαν αριθμοί και χρήματαˑ δεν ήταν τόσα πρόβατα, τόσα γίδια, επί τόσο γάλα, επί τόσα αρνιά και κατσίκια ίσον (=) τόσες δραχμές. Οικονομούσαν όντως από αυτά τα προς το ζην,  φροντίζοντάς τα όμως  καθημερινές και γιορτές, με ήλιο, με βροχή και με χιόνι, από το πρωί ώς το βράδυ. Αλλά και ξενυχτούσαν, όταν γεννούσαν και χρειάζονταν τη βοήθειά τους. Τα γνώριζαν ένα-ένα και τους έδιναν και ονόματα. Τα έβγαζαν για βοσκή, και τα κουδουνίσματα χαράχθηκαν στη μνήμη μας ως όμορφα ακούσματα των παιδικών μας χρόνων, νοσταλγικά. Τα Θεοφάνεια, θυμάμαι, έφερναν στην εκκλησία και γι’ αυτά ένα πιάτο με αλάτι και μια κουλούρα, ειδικά γι’ αυτά ζυμωμένη, και μετά τον αγιασμό τούς τα έδιναν.

Μπορώ συνεπώς να καταλάβω τον αφόρητο πόνο αυτών που αναγκάσθηκαν να θανατώσουν τα ζώα τους, λόγω της ευλογιάς, με τρόπο κάποιες φορές άγριο. Πόνεσε η δική μας ψυχήˑ εκείνων η καρδιά ξεριζώθηκε στην κυριολεξία. Τόσο δεμένη είναι η ύπαρξή τους με το κοπάδι!

Και έρχεται η λογική με τα δικά της ερωτήματα: Γιατί δεν τους επέτρεψαν να εμβολιάσουν τα ζώα τους, ενώ η Ε.Ε. το συνέστησε; Γιατί τα προϊόντα τους έχουν τόση διαφορά από το χωράφι στο ράφι; Ο πολύς κόπος και τα έξοδα για την καλλιέργεια δεν αμείβονται όπως πρέπει, οι πολίτες πληρώνουν πανάκριβα τα αγροτικά προϊόντα και η αισχροκέρδεια βοά. Ήρθαν και σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ και η αίσθηση της αδικίας κορυφώθηκε. Υπάρχει κράτος; ρωτάει η κοινή λογική. Οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι του λαού πόσο νοιάζονται γι’ αυτόν τον λαό; Δόθηκε η εντύπωση πως ενδιαφέρονται μόνο για την καρέκλα της εξουσίας. Η οργή ξεχείλισε, παρακολουθώντας τα τεκταινόμενα της Εξεταστικής Επιτροπής.  Η απόγνωση τούς έβγαλε στους δρόμους. «Είναι θέμα επιβίωσης!», φωνάζουν.

Οι σκεπτόμενοι πολίτες αναρωτιούνται: Γιατί στη χώρα μας, πού θα μπορούσε να έχει αγροτικά προϊόντα ποιότητος, παραμελήθηκε τόσο ο πρωτογενής τομέας, γίνονται εισαγωγές που επιβαρύνουν το ισοζύγιο πληρωμών, και ερήμωσε η ύπαιθρος; Πάμε στα χωριά μας και τα κλειστά σπίτια σφίγγουν τις ψυχές μας. Ακούσθηκε πως θα στείλουν από εκατό μετανάστες σε κάθε χωριό! Σκέφτονται τι λένε; Έδιωξαν τους Έλληνες σε ξένους τόπους (Αμερική, Αυστραλία, Γερμανία, Ολλανδία…) και τους νέους που σπούδασαν με πολλά έξοδα των γονέων τους και του Δημοσίου  τούς χάρισαν σε άλλες χώρες, και θα φέρουν ξένους! Μη τρέχετε να βάλετε την ταμπέλα της ξενοφοβίας. Οι μετανάστες ξέρουν καλά ότι αυτοί που τους έδωσαν ανιδιοτελώς πρώτοι να φάνε ήταν οι χωρικοί μας. Χωριάτες τους λέτε υποτιμητικά.  Εμείς οι χωριάτες δεν ντρεπόμαστε για την καταγωγή μας.

Και έρχεται η mercosur, η ταφόπλακα της αγροτιάς που γνωρίζομε και εξαφάνιση του αγροτικού πληθυσμού από την ύπαιθρο. Την ψήφισε και η Ελλάδα! όχι όμως η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία … Δεν είναι «ψεκασμένοι» όσοι βλέπουν, πίσω από αυτή, τη δημιουργία μεγάλων ιδιωτικών αγροκτημάτων, που θα προμηθεύουν τις αλυσίδες καταστημάτων διατροφής. Σε ιδιώτες θέλουν να δώσουν και τη γη. ΟΙ αγρότες ως οντότητες δεν τους πολυενδιαφέρουν. Η ποιότητα προϊόντων λίγο τους απασχολεί. Η διατροφική επάρκεια της χώρας δεν τους νοιάζει. Διαφορετικά δεν θα είχαν καταστρέψει την τευτλοκαλλιέργεια και τη βιομηχανία ζάχαρης που εξασφάλιζε την επάρκεια στη χώρα μας, ούτε θα αποζημίωναν παραγωγούς να καταστρέψουν αμπέλια με κλήματα γνωστά από την αρχαιότητα ούτε θα χρηματοδοτούσαν αγρότες να θάβουν τα φρούτα τους και να φυτεύουν στα χωράφια τους ακακίες. Το ότι γέμισαν εύφορα κτήματα με φωτοβολταϊκά και κορυφογραμμές με ανεμογεννήτριες εν ονόματι της πράσινης ανάπτυξης δείχνουν καθαρά τον στόχο στον αγροτικό τομέα. Αλήθεια αυτοί που στήνουν τις ανεμογεννήτριες στα βουνά μας τι πληρώνουν  και σε ποιον για την κατοχή της γης, την οποία δεν ξέρομε και πόσο επιβαρύνουν οικολογικά;

Όμως οι αγροτοκτηνοτρόφοι αγαπούν τη γη τους. Τους ανήκει. Με εντυπωσίασε ο τρόπος που μίλησαν! Μίλησε η καρδιά τους και είπε αλήθειες!  Μη υποτιμάτε τη νοημοσύνη τους ούτε τις γνώσεις τους. Κατέχουν γνώσεις στον τομέα της Γεωργίας που έρχονται από πολύ παλαιά, από τον Όμηρο και τον Ησίοδο. Αν και η γη περάσει στα χέρια των λίγων, ούτε ως εργάτες γης δεν θα τους χρειάζονται! Και τότε τελειώνομε και ως λαός.

Πόσο κυνικό ακούσθηκε αυτό, που είπε βουλευτής σε τηλεοπτικό κανάλι: «200.000 είναι οι αγρότες και οι κινητοποιήσεις θα φυλλορροήσουν». Με άλλα λόγια, δεν είναι υπολογίσιμη δύναμη ψηφοφόρων και δεν μας ενδιαφέρουν. Είναι αλήθεια ενδεικτικό της πολιτικής που εφαρμόζεται, αλλ’ όμως ο λογαριασμός του είναι λάθος!  Είναι μαζί τους και τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους που δεν είναι αγροκτηνοτρόφοι.  Είναι μαζί τους όσοι δεν μπορούν να ζήσουν λόγω της ανεξέλεγκτης  ακρίβειας. Είναι μαζί τους όσοι αναγκάσθηκαν να μεταναστεύσουν.

Τούτες τις γραμμές μού τις υπαγόρευσε το χρέος μου! Θα ήμουν επιλήσμων  των ευργεσιών της αγροτικής κοινωνίας. Θα ένοιωθα πως πρόδωσα αυτούς που με γέννησαν, με μεγάλωσαν με κόπους και με σπούδασαν με θυσίες.