Στρατιώτες μάρτυρες – 40 Μάρτυρες – 9 Μαρτίου (+Μητροπολίτου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

 

Στρατιώτες μάρτυρες – 40 Μάρτυρες – 9 Μαρτίου

Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης (†)

Στις 9 του μηνός Μαρτίου, αγαπητοί μου, γιορτάζουν σαράντα μάρτυρες. Ποιο είναι το επάγγελμά τους; Τι ήταν; Ασκητές; Καλόγεροι; Ιερείς, Επίσκοποι, μητροπολίτες και πατριάρχες; Όχι. Ήταν στρατιώτες. Κι όμως το επάγγελμά τους δεν τους εμπόδισε ν’ αγιάσουν και να λάμψουν στον ουρανό της Ορθοδοξίας ως μάρτυρες. Είναι τόσο λαμπρό και αξιοθαύμαστο το μαρτύριό τους, ώστε πολλοί διδάσκαλοι και πατέρες έγραψαν γι’ αυτούς. Ένας δε απ’ αυτούς, ο κυριότερος, ο Μέγας Βασίλειος, πλέκοντας το εγκώμιό τους λέει, ότι όχι μία γλώσσα, αλλά σαράντα γλώσσες δε φτάνουν για να εξυμνήσουν την αρετή των μαρτύρων αυτών της πίστεως.

* * *

Οι σαράντα αυτοί στρατιώτες – μάρτυρες έζησαν τον τέταρτο μετά Χριστόν αιώνα. Ήταν από διάφορα μέρη, κι όταν στρατεύθηκαν βρέθηκαν μέσα σ’ ένα τάγμα του ρωμαϊκού στρατού, που τότε ήταν ο πιο ισχυρός και ένδοξος στρατός του κόσμου. Υπηρετούσαν στα μέρη της Μικράς Ασίας. Οι σαράντα αυτοί στρατιώτες με την ανδρεία που έδειχναν στις διάφορες μάχες και με τις άλλες αρετές τους κατόρθωσαν να επιβληθούν και να διακρίνονται ανάμεσα στο στράτευμα. Πιο ενάρετοι, ηρωικοί και λαμπροί στρατιώτες δεν υπήρχαν. Οι αξιωματικοί τούς θαύμαζαν και τους πρόβαλλαν σαν παράδειγμα. Αλλά ποιο άραγε να ήταν το μυστικό εκείνο, που τους έκανε να ξεχωρίζουν από τους άλλους στρατιώτες; Οι σαράντα αυτοί στρατιώτες συνδέονταν μεταξύ τους μ’ ένα μεγάλο μυστικό, που τους γέμιζε την καρδιά με χαρά και αγαλλίαση. Και το μυστικό ήταν ότι οι 40 αυτοί στρατιώτες είχαν πιστέψει στο Χριστό και ζούσαν τη χριστιανική ζωή.

Αλλά ξαφνικά, ενώ υπηρετούσαν πιστά και πρόθυμα στο στρατό και ήταν οι ικανότεροι και λαμπρότεροι στρατιώτες, ξαφνικά ξέσπασε άγρια θύελλα. Αιτία της θύελλας αυτής ήταν ο αυτοκράτορας εκείνος που εξουσίαζε το ανατολικό μέρος της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ονομαζόταν Λικίνιος (308 – 324). Ο αυτοκράτορας αυτός στην εξωτερική μορφή ήταν άνθρωπος, αλλ’ ως προς τη διάθεση ήταν θηρίο άγριο. Μέσα στην καρδιά του έκρυβε μίσος φοβερό εναντίον των χριστιανών.

Ο διωγμός άρχισε. Όποιος τολμούσε ν’ αναφέρει το όνομα του Χριστού καταδιωκόταν. Η ομολογία του Χριστού θεωρείτο έγκλημα που άξιζε να τιμωρηθεί με τα πιο σκληρά μαρτύρια. Οι χριστιανοί ή έπρεπε ν’ αρνηθούν τον Χριστό ή έπρεπε να μαρτυρήσουν. Φωτιά, τροχοί, σιδερένια νύχια, κοφτερά σπαθιά, πηγάδια, βόθροι, πληγές και ακρωτηριασμοί, ξερίζωμα δοντιών και κάθε άλλο είδος βασανιστηρίων περίμεναν τους χριστιανούς.

* * *

Μέσα σ’ αυτό τον τρόμο που σκορπούσε ο διωγμός οι σαράντα μάρτυρες δεν δείλιασαν καθόλου. Δεν έκρυψαν την πίστη τους. Δεν έφυγαν στα βουνά και στις σπηλιές. Αλλά, γνωρίζοντας πόσο μεγάλη σημασία έχει η ομολογία της πίστεως σε τέτοιους δύσκολους καιρούς, τόλμησαν, όταν διαβάζονταν τα βασιλικά διατάγματα, και φώναξαν δημόσια ότι είναι χριστιανοί. «Ω γλώσσαι μακάριαι!», λέει ο Μέγας Βασίλειος, «όσες αφήσατε την ιερή αυτή φωνή. Ο αέρας που την δέχτηκε αγιάστηκε. Άγγελοι που την άκουσαν χειροκρότησαν. Ο διάβολος δε με τους δαίμονές του πληγώθηκε. Και ο Κύριος έγραψε τα ονόματά τους στο βιβλίο της αιωνιότητος».

Αγρίκολας ήταν το όνομα του διοικητή της περιφερείας εκείνης. Μόλις άκουσε την ομολογία αυτή εξοργίστηκε, αλλά κρύβοντας την οργή του προσπάθησε με γλυκά λόγια, με θωπείες και κολακείες, να κάνη τους γενναίους ν’ αρνηθούνε το Χριστό.

– Σεις οι γενναίοι, έλεγε, που είστε το καύχημα του στρατού μας, που είστε πάντοτε υπάκουοι στις διαταγές του αυτοκράτορα, να προβάλλετε τώρα τόσο ανόητη αντίσταση; Ένδοξοι στρατιώτες εσείς, να τελειώσετε τη ζωή σας με θάνατο κακούργο; Δεν λυπάστε τα νιάτα σας; Μπροστά σας ένα λαμπρό μέλλον ανοίγεται. Ο βασιλιάς είναι έτοιμος να σας προαγάγει, να σας τιμήσει με διάφορες τιμές και αξιώματα και να σας δώσει ό,τι του ζητήσετε. Εμπρός, θυσιάστε στα είδωλα. Αλλιώς σας περιμένουν σκληρά βασανιστήρια…

– Όχι, απάντησαν οι γενναίοι. Δεν προσκυνούμε τα είδωλα. Δεν υπακούμε σε διάταγμα του βασιλιά που πολεμάει την πίστη μας. Δεν μας δελεάζουν οι τιμές και τα μεγαλεία του κόσμου. Βλέπετε τη θάλασσα, τη γη, τα άστρα του ουρανού; Και όλα αυτά αν μπορούσατε να μας δώσετε, είναι ελάχιστα μπροστά στη θεία μακαριότητα που υπόσχεται ο Χριστός στους ομολογητές της πίστεως. Αλλ’ ούτε και οι απειλές σας μας φοβίζουν.

Όταν άκουσε ο Αγρίκολας τα λόγια αυτά έχασε πια κάθε ελπίδα μεταστροφής τους και αποφάσισε να τους τιμωρήσει σκληρά. Και τι σκέφθηκε; Λίγο έξω από την πόλη Σεβάστεια υπήρχε, και υπάρχει μέχρι σήμερα, μία λίμνη με βαθειά νερά, λίμνη που είναι σε οροπέδιο χιλίων περίπου μέτρων πάνω από τη θάλασσα. Το κρύο εκεί το χειμώνα είναι αφόρητο. Φθάνει τους είκοσι βαθμούς κάτω από το μηδέν. Τα νερά της λίμνης κρυσταλλώνουν και αμάξια περνούν πάνω από την έπιφάνειά της, που μεταβάλλεται σε έναν άσπρο κάμπο. Στη λίμνη αυτή, λοιπόν, την παγωμένη αποφάσισε ο Αγρίκολας να ρίξει τους σαράντα στρατιώτες. Ο χειμώνας τη χρονιά εκείνη ήταν δριμύς. Και ο θάνατος από το ψύχος είναι από τους πιο σκληρούς θανάτους. Το αίμα παγώνει, το κορμί μελανιάζει, τα δόντια τρίζουν, τα άκρα πέφτουν, η καρδιά χτυπάει άτονα και στο τέλος η ζωή σβήνει μέσα σε φοβερούς πόνους.

* * *

Στην παγωμένη αυτή λίμνη τα όργανα του Αγρίκολα ήρθαν και έριξαν τους σαράντα στρατιώτες. Ήταν γυμνοί. Το κρύο τη νύχτα έγινε ακόμη φοβερότερο. Ένας κρύος βοριάς φυσούσε, που τα πάντα τα πάγωνε. Άνθρωπος στους δρόμους δεν κυκλοφορούσε. Όλοι ήταν μαζεμένοι κοντά στο τζάκι. Οι σαράντα μάρτυρες τη νύχτα εκείνη έδειξαν το μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής που αγαπάει πραγματικά το Χριστό. Προσεύχονταν, έψελναν ψαλμούς και ο ένας ενίσχυε τον άλλο λέγοντας: «Δριμύς ο χειμών αλλά γλυκύς ο παράδεισος».

Αλλ’ ένας από τους σαράντα μάρτυρες, ενώ πλησίαζε προς το τέλος του μαρτυρίου, εγκατέλειψε τον τόπο του μαρτυρίου και έφυγε. Πού; Ο τύραννος, για να κάνη πιο δεινό το μαρτύριό τους, είχε διατάξει, κοντά στη λίμνη να καίει φωτιά. Και αν τυχόν κανένας αρνιόταν το Χριστό, ο φύλακας της φωτιάς έπρεπε να τον δεχθεί. Προς τη φωτιά λοιπόν έφευγε ο ένας. Οι μάρτυρες λιγόστεψαν κατά έναν. Αλλά σε λίγο έγινε θαύμα και έγιναν πάλι σαράντα. Πώς; Ο φύλακας είδε όραμα. Είδε αγγέλους να κατεβαίνουν από τον ουρανό και να μοιράζουν στεφάνια δόξης σ’ όλους, πλην του ενός που εγκατέλειψε το μαρτύριο. Ήταν τόσο λαμπρό το θέαμα, ώστε ο φύλακας πίστεψε, άφησε το φυλάκιο, και ρίχτηκε στη λίμνη λέγοντας: – Κι εγώ χριστιανός είμαι!…

Το πρωί όλοι ήταν πια νεκροί. Ήρθαν στρατιώτες, τους πήραν, τους φόρτωσαν σε άμαξες. Μια μάνα μάλιστα ενός μάρτυρος που ακόμη ψυχορραγούσε τον πήρε μόνη της και τον έβαλε στο αμάξι, γιατί φοβόταν μήπως λείψει από τον άγιο χορό των σαράντα μαρτύρων. Ω ηρωική μάνα!… Οι στρατιώτες τους τσάκισαν τα κορμιά, τους έκαναν σωρό, τους έκαψαν και τη στάχτη την έριξαν στον ποταμό. Αλλ’ ένα μέρος των λειψάνων διασώθηκε και έκανε θαύματα.

* * *

Σεβάστεια, Μικρά Ασία, ηρωικέ Πόντε, γη ηρώων και μαρτύρων, άγια χώματα, πόσους μάρτυρες δεν έχετε να παρουσιάσετε! Αλλά οι σαράντα μάρτυρες είναι το μαργαριτάρι των μαρτυρίων σας. Σαράντα νέοι να γίνουν κρύσταλλο για την πίστη του Χριστού! Δίδαγμα αιώνιο, ότι πάνω από διαταγές αυτοκρατόρων και ηγεμόνων στέκεται ο Χριστός, η Αλήθεια και η Ζωή.

Από το βιβλίο: Επισκόπου Αυγουστίνου Καντιώτου, ΑΠ’ ΟΛΑ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ. Έκδ. Δ’, Αθήναι 2008. - koinoniaorthodoxias