Δὲν ὑπάρχει ἑνότης, ὅταν ἐπιδιώκεται ἡ ἀνωτερότης!

Δὲν ὑπάρχει ἑνότης, ὅταν ἐπιδιώκεται ἡ ἀνωτερότης!

Γράφει ὁ Πρεσβύτερος π. Γεράσιμος Βουρνᾶς

  Τήν Κυριακή 25 Ἰανουαρίου τοῦ 2025, ὁ Πάπας Λέοντας XIV ἐκφώνησε ὁμιλία μέ ἀφορμή τήν ἑορτή τῆς «Μεταστροφῆς τοῦ Ἁγίου Παύλου, ἡ ὁποία σηματοδοτεῖ τό κλείσιμο τῆς Ἑβδομάδος Προσευχῆς γιά τήν Ἑνότητα τῶν Χριστιανῶν».[1]

  Μεταξύ ἄλλων ἀνέφερε «μέ ἔντονη συγκίνηση» ὅτι οἱ Χριστιανοί: «εἴμαστε ἕνα! Ἤδη εἴμαστε ἕνα! Ἄς τό ἀναγνωρίσουμε, ἄς τό ζήσουμε καί ἄς τό φανερώσουμε!». Ὡστόσο, ἐκτός ἀπό τό γεγονός ὅτι παρευρέθηκαν καί συμπροσευχήθηκαν ἐκπρόσωποι ἀπό τό Οἰκουμενικό μας Πατριαρχεῖο, τῶν Ἀγγλικανῶν καί ἄλλων,[2] θά ἦταν ἴσως καλό νά σταθοῦμε καί σέ ἕνα ἄλλο σημεῖο τοῦ λόγου τοῦ Πάπα, ὅπου ὑποστήριξε ὅτι ὁ Χριστός, μετά τήν Ἀνάστασή Του, ἐμφανίστηκε πρῶτα στόν Ἀπόστολο Πέτρο, ἔπειτα στούς ὑπόλοιπους μαθητές καί ὕστερα στούς «ἄλλους ἑκατοντάδες ἀκολούθους Του καί τελικά καί σέ ἐκεῖνον» (ἐνν. τόν Ἀπόστολο Παῦλο)[…]».[3]

  Ἀπό αὐτά καί μόνο τά λόγια ὁ ἴδιος ὁ Πάπας ἀποδεικνύει ὅτι ἡ ἑνότητα τῶν Χριστιανῶν εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατη καί μᾶλλον βρίσκεται μόνο στήν φαντασία του (ἤ στήν σκοπιμότητά του), ἐφόσον ὁ καθένας διαβάζει, ὅπως τόν ἐξυπηρετεῖ, τά κείμενα τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἀκόμα καί ὅταν πρόκειται, ὄχι γιά βαθιά Θεολογία, ἀλλά γιά ξεκάθαρα γεγονότα.

  Ἡ προσπάθεια κατοχύρωσης τοῦ Πρωτείου στόν Ἀπόστολο Πέτρο εἶναι τόσο ἐγγενής στόν Παπισμό, πού δέν διστάζουν νά παραχαράξουν τήν Ἁγία Γραφή γιά τόν σκοπό τους αὐτόν. Κάθε λογικός ἀναγνώστης τῆς Καινῆς Διαθήκης ἀντιλαμβάνεται ὅτι ὁ Χριστός μετά τήν Ἀνάστασή του φανερώθηκε πρῶτα στήν Παναγία μας – ὅπως μᾶς ἀποκαλύπτει ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς – καί κατόπιν στήν Ἁγία Μαρία τήν Μαγδαληνή, ἐνῷ ἔπειτα ἐμφανίστηκε στούς Ἁγίους Ἀποστόλους. Ἴσως, ὁ Πάπας βασίστηκε στήν ἀναφορά τοῦ Ε΄ Ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου, ὅπου οἱ ἕντεκα ἅγιοι Ἀπόστολοι ἀναφέρουν: «ὅτι ἠγέρθη ὁ Κύριος ὄντως, καί ὤφθη Σίμωνι» Ὡστόσο, τήν ἐξήγηση γιά τό πῶς πρέπει νά ἐννοήσουμε αὐτό το «ὤφθη Σίμωνι» θά πρέπει νά τήν ἀναζητήσουμε λίγο νωρίτερα στήν ἴδια Εὐαγγελική Περικοπή ὅπου ἀναφέρεται ὅτι, ἀφοῦ πληροφορήθηκαν ἀπό τίς Ἀγίες Μυροφόρες τό γεγονός τῆς Ἀναστάσεως καί «ἠπίστουν αὐταῖς, ὁ δὲ Πέτρος ἀναστὰς ἔδραμεν ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ παρακύψας βλέπει τὰ ὀθόνια κείμενα μόνα, καὶ ἀπῆλθε, πρὸς ἑαυτόν θαυμάζων τὸ γεγονός».

  Ποιός λοιπόν εἶναι ὁ σκοπός τῆς λανθασμένης ἀναφορᾶς τοῦ Πάπα στή σειρά μέ τήν ὁποία ἐμφανίστηκε ὁ ἀναστημένος Χριστός μας στούς Μαθητές καί στίς Μαθήτριές Του; Ἀκόμη καί ἄν ὁ Χριστός μας εἶχε ἐμφανιστεῖ πρῶτα στόν Ἀπόστολο Πέτρο μετά τήν Ἀνάσταση, αὐτό δέν θά μποροῦσε νά σταθεῖ ἐπουδενί ὡς ἐπιχείρημα ὁποιασδήποτε ἀνωτερότητάς του ἔναντι τῶν ἄλλων μαθητῶν, ὅπως ἐπί τόσες ἑκατοντάδες χρόνια προσπαθοῦν οἱ, μετά μανίας προσηλωμένοι στίς πρωτοκαθεδρίες, Παπικοί νά ὑποστηρίξουν.

  Ἴσως νά εἴμαστε προκατειλημμένοι, ἀλλά δέν μπορεῖ νά μή νοηθεῖ αὐτή ἡ ἀναφορά τοῦ Πάπα ὡς μιά προσπάθεια ὑποτίμησης τοῦ ἁγίου Ἀπστόλου Παύλου καί μάλιστα τήν ἡμέρα πού τιμοῦν τήν μνήμη τῆς Μεταστροφῆς του. Σέ κάθε περίπτωση, ἀξίζει νά θυμόμαστε κάθε τόσο τήν Ἁγιοπατερική μας Παράδοση σχετικά μέ τίς… πρωτοκαθεδρίες.

  Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, μέσα ἀπό τήν ἑρμηνεία του στήν Πρός Ρωμαίους Ἐπιστολή τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου Παύλου, στέλνει μηνύματα πρός πᾶσα κατεύθυνση καί βοηθεῖ, ὅσους τό ἐπιθυμοῦν, νά ἀναπνεύσουν λίγο καθαρό πνευματικό ἀέρα, ὁ ὁποῖος στήν ἐποχή μας, δυστυχῶς, μόνο στά βιβλία τῶν Πατέρων μας μπορεῖ νά ἀναζητηθεῖ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον.

Μεταξύ ἄλλων ὁ Ἅγιος γράφει ὅτι, «χιλιάδες» κακά ξεκινοῦν ἀπό τήν ἄγνοια τῶν Γραφῶν (PG 60, 391). Μᾶς παρουσιάζει δέ ἕνα τελείως διαφορετικό Ἀπόστολο Παῦλο ἀπό ἐκεῖνον τῶν Παπικῶν. Ἀναφέρει ὅτι ὁ Ἅγιος, ὡς διδάσκαλος, ξεπέρασε τούς ἄλλους Ἀποστόλους, ἐπειδή ἐκοπίασε περισσότερο ἀπό ἐκείνους καί ἀπέσπασε ἔτσι πολλή Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (PG 60, 392). Αὐτό τό ἀπόσπασμα εἶναι πολύ χρήσιμο γιά τήν ἐποχή μας, ὅπου θεωροῦμε ὅτι τό ἀξίωμα πού λαμβάνει κανείς αὐτόματα τόν καθιστᾶ Ἅγιο καί ἀλάθητο χωρίς τήν ἀνάλογη ἐργασία…

Σέ ἄλλο σημεῖο ὁ ἅγιος Χρυσόστομος ἐπισημαίνει ὅτι ὁ Χριστός ἄλλαξε τό ὄνομα τοῦ Ἁγίου κατά τήν μεταστροφή του, ἀπό Σαῦλο σέ Παῦλο. Αὐτό ἔγινε ὥστε, οὔτε ὡς πρός αὐτό νά ὑστερεῖ ἀπό τούς ἄλλους, ἀλλά αὐτό πού ἔλαβε ὁ «κορυφαῖος τῶν μαθητῶν» ἀπόστολος Πέτρος (δηλ. τήν ἀλλαγή τοῦ ὀνόματος σέ Πέτρος ἀπό Κηφᾶς), αὐτό ἐδόθη καί στόν Ἀπόστολο τῶν Ἐθνῶν (PG 60, 395). Οἱ Πατέρες μας συχνά ἀναφέρονται στό ὁμότιμο σέ ἀξία καί χάρη τῶν δύο Ἀποστόλων, γι’ αὐτό ἄλλωστε ἀποκαλοῦνται ἀπό τήν Ἐκκλησία μας ὡς πρωτοκορυφαῖοι.[4]

Βάσει αὐτῶν, θά περίμενε κανείς σέ μιά ὁμιλία στή μνήμη τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ἀλλά καί σέ μιά ἡμέρα δέησης ὑπέρ τῆς ἑνώσεως τῶν Χριστιανῶν, νά ἀναδειχθεῖ ἡ ἰσότητα τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καί ἑπομένως ὅλων τῶν διαδόχων τους. Ἄν σέ αὐτό τό τόσο θεμελιῶδες, δέν μποροῦμε νά συμφωνήσουμε, τότε πῶς μπορεῖ νά εὐσταθεῖ ὁ ὁποιοσδήποτε διάλογος ὑπέρ τῆς ἑνότητας καί ἐπιστροφῆς στό Συνοδικό πολίτευμα τῆς Ἐκκλησίας, στό ὁποῖο συχνά ἀναφέρεται ὁ νέος Πάπας, ἀλλά φαίνεται πώς παντελῶς ἀγνοεῖ;

Σέ μιά ἐποχή ὅπου σέ ὅλα τά ἐπίπεδα ἐπικρατεῖ ὁ ἀνταγωνισμός, θά πρέπει κάθε φορά πού ἀκοῦμε γιά ἑνότητα καί εἰρήνη νά εἴμαστε ἰδιαιτέρως προσεκτικοί. Εἶναι πολύ πιθανόν, οἱ ἄρχοντες τοῦ κόσμου τούτου νά ἐννοοῦν ὡς προϋπόθεση καί ἐγγύηση τῆς ἑνότητας καί τῆς εἰρήνης τήν ἀνωτερότητά τους ἔναντι τῶν ἄλλων. Ὁ Πνευματικός μας Πατέρας καί Διδάσκαλος π. Βασίλειος Βολουδάκης πολέμησε πολύ τήν ἀνωτερότητα καί τήν κατωτερότητα, ὅπου καί ἄν αὐτή συναντᾶται, καθότι «ἴδιον τοῦ Θεοῦ καί τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἑνότητα, ὄχι ἡ ἀνωτερότητα».[5]

Σημειώσεις:

[1] Βλ. ἄρθρο μέ τίτλο: Pope at Ecumenical Vespers: We are one, let’s make it visible, στήν ἱστοσελίδα “Vatican News”, ἀντλήθηκε στίς 3/2/2026. [2] aktines  [3] Βλ. ὁμιλία τοῦ Πάπα Λέοντος XIV μέ τίτλο “Solemnity of the Conversion of Saint Paul”, στήν Ἀγγλική ἔκδοση τῆς ἐπίσημης ἱστοσελίδας τοῦ Βατικανοῦ, ἀντλήθηκε στίς 3/2/2026.  [4]  Ἁγ. Σωφρονίου Ἱεροσολύμων, Εἰς τούς ἁγίους Πέτρον καί Παῦλον, PG 87 ΙΙΙ, 3356A. Πρβλ. Ἁγ. Γρηγορίου Παλαμᾶ, Ὁμιλία ΚΗ΄, Ἐκφωνηθεῖσα κατά τήν ἑορτήν τῶν ἁγίων καί κορυφαίων ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου, PG 151, 356D. [5] Πρωτ. Βασιλείου Ε. Βολουδάκη, Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΙ Η ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ, Διαδικτυακή ὁμιλία στίς 30/6/2019, ἀντλήθηκε στίς 5/2/2025.

-orthodoxostypos

Δείτε και -Οικουμενιστική συμπροσευχή του Μητροπ. Ιταλίας Πολύκαρπου με την ευκαιρία της λήξης της Εβδομάδας Προσευχής για την Ενότητα των Χριστιανών.