Τὰ Χριστιανικὰ Σύμβολα εἰς διωγμὸν

Τὰ Χριστιανικὰ Σύμβολα εἰς διωγμὸν

Τοῦ κ. Δημητρίου Λογοθέτη, θεολόγου

  Ὅταν κάποιος ξένος ἔρχεται στὴν πατρίδα μας μὲ τίς ἀποσκευές του γεμᾶτος ἀπὸ γνώσεις λιγώτερες ἢ περισσότερες γιὰ τὴν ἱστορία της, τὴ φιλοξενία της, τίς φυσικές της ὀμορφιές, νομίζει ὅτι γνωρίζει τὸ περιώνυμο κάλλος της.

  Φθάνοντας, ὅμως, καί ἀρχίζοντας νὰ ψηλαφῇ αὐτὸν τὸν ὀνειρεμένο τόπο ἀπὸ τούς μύθους καὶ τὸ παρελθόν του, τότε ἀνακαλύπτει ὀμορφιές ζωῆς, ποὺ ἡ συνείδηση τοῦ λαοῦ μας ἀποτύπωσε πάνω στὸ φυσικό καὶ πνευματικό περιβάλλον τῆς πατρίδος μας, ἀνείπωτες ἀλλὰ καὶ ἀνέκφραστες ἀπὸ τὴν ἱστορία.

  Ἐρχόμενος, λοιπὸν, ὁ ξένος εἴτε ἀπὸ ἀέρος, εἴτε ἀπὸ θαλάσσης εἴτε διαδράμει τὴν γῆ της, σπιθαμὴ πρὸς σπιθαμή, θὰ ἀποτυπωθοῦν στὴν μνήμη του τά ἀπέριττα καὶ πολυπληθῆ ἐκκλησάκια, ποὺ κοσμοῦν τ’ ἄσπαρτα ψηλὰ βουνά, τούς καταπράσινους κάμπους, τά ἀπέραντα περιγιάλια της, κοσμούμενα μὲ τὸν Σταυρὸ καὶ τὴν Γαλανόλευκη. Εἶναι αὐτὰ ποὺ δίνουν τὸν τόνο μιᾶς ποιοτικῆς εἰδοποιοῦ διαφορᾶς, ἡ ὁποία λές καὶ βγαίνει ἀπὸ τὴν ψυχὴ τοῦ λαοῦ καὶ ὄντως βγαίνει καὶ ἀντικατοπτρίζει τὸ «πνεῦμα» πάνω στὴν ὑψηλὴ φυσικὴ αἰσθητικὴ τοῦ τόπου μας.

Τὴν εἰκόνα αὐτὴ τῆς χώρας μας «καλλιτέχνησαν» οἱ πρόγονοί μας μὲ κίνητρο τὴν ἀγάπη καὶ ταυτόχρονα τὴν εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Θεὸ, στοῦ Ὁποίου τὴν χάρη ὀφείλομεν τὴν πίστη μας καὶ τὴν συνέχειά μας ὡς Ἔθνους. Αὐτὴν τὴν εἰκόνα παρέδωκαν σὲ μᾶς ὡς παρακαταθήκη ζωῆς. Εἶναι θαυμαστό, ὅτι παρ’ ὅλες τίς διακυμάνσεις καὶ τά παραπατήματα τοῦ λαοῦ μας, καθὼς καὶ τίς ἐναντίον του συνεχεῖς ἐπιβουλές, καταλήγει νὰ κρατιέται σταθερὰ ἀπὸ τά ζωοφόρα σύμβολα τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, τά ὁποῖα ἀποπνέουν ἀκαταίσχυντη ἐλπίδα καὶ πνοὴ ζωῆς.

Παρά ταῦτα, μία νέα ἐπιθετικὴ ἐνέργεια ἀθεϊστικῶν ὀργανώσεων ἔλαβε χώρα, μὲ σκοπὸ νὰ ἀφαιρεθοῦν τὰ θρησκευτικὰ σύμβολα ἀπὸ ὅλα τὰ δημόσια κτίρια καὶ τὶς ὑπηρεσίες στὴν Ἑλλάδα. Ἔτσι, τὸ ζήτημα τῆς ἀξίας τῶν θρησκευτικῶν συμβόλων καὶ δὴ ἡ παρουσία τους στοὺς δημοσίους χώρους ἐπανέρχεται στὸ προσκήνιο.

Ἀρκετὰ χρόνια πρίν, συγκεκριμένα τὸ 2009-2011, ἡ Ἰταλία ἀντιμετώπισε παρόμοιο πρόβλημα γιὰ τὴν ἀπομάκρυνση τῶν χριστιανικῶν θρησκευτικῶν συμβόλων. Αὐτὸ ὠφείλετο στὴν προσφυγὴ μιᾶς Φινλανδῆς μητέρας, ἡ ὁποία κατέφυγε στὰ εὐρωπαϊκὰ δικαστήρια, καθ’ ὅσον ἡ ἴδια θεωροῦσε ὅτι τὰ θρησκευτικὰ σύμβολα στὰ σχολεῖα ἐπηρεάζουν τὴν ἐλευθερία τῆς σκέψεως τῶν παιδιῶν καὶ παραβιάζουν ταυτοχρόνως καὶ τὴν ἐλευθερία τῆς μὴ θρησκευτικῆς ἐκφράσεως τοῦ «πιστεύω» τους. Τὰ ἰταλικὰ δικαστήρια, ὅμως, δὲν ἀκολούθησαν τὴ ὁδηγία τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Δικαστηρίου Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) γιὰ ἀπομάκρυνση τῶν θρησκευτικῶν συμβόλων, μὲ τὸ αἰτιολογικὸ ὅτι ἡ παρουσία τῶν θρησκευτικῶν συμβόλων δὲν ἀποτελεῖ μὲ κανένα τρόπο θρησκευτικὴ ἐπιβολὴ καὶ δὲν παραβιάζει τὴν ἀνθρωπίνη ἐλευθερία, ἀλλὰ ἀντιθέτως ὑπερτονίσθηκε ἡ πολιτιστικὴ καὶ ἱστορικὴ ἀξία αὐτῶν τῶν συμβόλων, καὶ ἔτσι ἡ ὑπόθεση ἐθεωρήθη ὁριστικῶς λήξασα.

Ἡ προσπάθεια αὐτὴ ἀλλοθρήσκων καὶ ἀθέων νὰ ἀφαιρεθοῦν τὰ θρησκευτικὰ σύμβολα ἀπὸ χῶρες κατ’ἐξοχὴν χριστιανικὲς διακατέχεται ἀπὸ μῖσος καὶ ἄγνοια. Ἡ ἀναλυτικὴ ψυχολογία (Carl Jung «Σύμβολα καὶ Μεταμορφώσεις») βλέπει τὰ σύμβολα ὡς ἀρχέτυπα ἀπὸ τὸ συλλογικὸ ἀσυνείδητο, δηλαδὴ τὴν δεξαμενὴ ἐμπειριῶν τοῦ ἀνθρωπίνου εἴδους, ποὺ ἀναζωπυροῦν τὴν πανανθρώπινη ἱστορία.

Τὰ ἀρχέτυπα, εἶναι οἱ πρωταρχικὲς εἰκόνες, ποὺ διασώζουν ὡς ἀσυνείδητες δομὲς τὴ συλλογικὴ πορεία τῆς ἀνθρωπίνης ἱστορίας καὶ διαμορφώνουν τὸν πολιτισμό. Ἡ γνώση ὅτι τὰ σύμβολα διατελοῦν σημαντικὸ ῥόλο στὴν ἀπόκτηση καὶ διατήρηση τῆς θρησκευτικῆς ταυτότητος ἀποτελεῖ ἀδιαμφισβήτητο καὶ πανθομολογούμενο γεγονός.

Ἡ ἀξία τοῦ συμβόλου ἐν γένει φαίνεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ εἰσβολεῖς καὶ κατακτητὲς μιᾶς περιοχῆς, γιὰ λόγους γεωπολιτικῶν σκοπιμοτήτων, ἀφαιροῦσαν κατ’ἀρχὰς τά σύμβολα τοῦ κατακτωμένου λαοῦ, καὶ ἀκολούθως τοῦ ἐπιβάλλοντο μὲ τὴ βία ὡς ἀφέντες. Χαρακτηριστικὸ παράδειγμα εἶναι ἡ κατάκτηση τῆς Κορέας ἀπὸ τὴν Ἰαπωνία, ἡ ὁποία ἐλευθερώθηκε μόλις τὸ 1945 μὲ τὴν λήξη τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Οἱ Ἰάπωνες, καθ’ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς τῆς Κορέας, ἐπέβαλαν τὴν δικὴ τους γλῶσσα στοὺς Κορεάτες, τὰ δικά τους νομίσματα καὶ τὴν λατρείαν τοῦ Ἰάπωνος Αὐτοκράτορος, ἐνῷ ταυτοχρόνως ἐτιμώρουν βάναυσα οἱονδήποτε δὲν ὑπάκουε στὶς προσταγὲς τους. Στὴν Κορέα σήμερον ὑπάρχει ἀκόμα καὶ μουσεῖο, τὸ ὁποῖο ἔχει ἀφιερωθῆ στὴν ἐπαναφορά τῶν κορεατικῶν συμβόλων καὶ τὴν διδασκαλία τῆς κορεατικῆς γλώσσης.

Ἀπὸ τὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας τῶν πρώτων αἰώνων γνωρίζομεν, ὅτι οἱ πρῶτες χριστιανικὲς κοινότητες ἔθεσαν ἀπ’ ἀρχῆς σὲ χρήση σύμβολα, ὡς ὁ σταυρός, ὁ ἰχθύς, τὸ χριστόγραμμα, ὁ καλὸς ποιμήν καὶ ἄλλα, σύμβολα τὰ ὁποῖα μέχρι καὶ σήμερον ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία χρησιμοποιεῖ καὶ ἀξιοποιεῖ, γιὰ νὰ ὑπενθυμίση στοὺς πιστοὺς τὴν οὐσιαστικὴ μας σύνδεση καὶ συνέχεια μὲ τὸ πρωτοχριστιανικό μας παρελθόν, νὰ τοὺς ἐμφυσήσῃ μέσῳ αὐτῶν τὴν πνευματικὴ κληρονομιὰ ποὺ κατέχομεν, καὶ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν πίστη τους σὲ χρόνους πνευματικὰ δυσχερεῖς.

Οἱ χριστιανοὶ δὲν φέρουν τὸν σταυρὸ στὸν λαιμό τους γιὰ στυλιστικοὺς καὶ καλλωπιστικοὺς λόγους, ἀλλὰ ὡς μαρτυρία τῆς πίστεώς τους καὶ δήλωση εὐθύνης ἀπέναντι στὸν ἑαυτὸν τους καὶ τὸν Θεό, ὅτι θὰ γίνουν μιμητὲς καὶ μάρτυρες Χριστοῦ. Ὁ νεαρὸς μάρτυρας Εὐγένιος Ροντιόνοφ (1977-1996), Ῥῶσος στρατιώτης, ἠχμαλωτίσθη κατὰ τὸν Πρῶτο Πόλεμο τῆς Τσετσενίας καὶ ὑπέστη φρικτὰ βασανιστήρια ἀπὸ Τσετσένους μαχητές, ἀρνούμενος νὰ ἀφαιρέσῃ τὸν σταυρόν του καὶ νὰ ἀσπασθῇ τὸ Ἰσλάμ. Στὶς 23 Μαΐου 1996, τὴν ἡμέρα τῶν 19ων γενεθλίων του, ἀπεκεφαλίσθη μὲ σκουριασμένο πριόνι κοντὰ στὸ Μπαμούτ, ἐπιβεβαιώνοντας μὲ τὸ αἷμα του τὴν ἀφοσίωσή του στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ.

Τὸ σημαντικότερο χριστιανικὸ σύμβολο στὴν Ὀρθόδοξη παράδοση εἶναι βεβαίως ὁ Σταυρός, ὁ βάναυσος αὐτὸς τρόπος ἐκτελέσεως τῶν Ρωμαίων, τὸν ὁποῖο οἱ ἴδιοι ἐχρησιμοποίησαν ἐπανειλημμένως εἰς βάρος τῶν χριστιανῶν ὡς προσβολή, ἀλλὰ ὁ Χριστὸς τὸν μετέτρεψε σὲ σύμβολο νίκης. Μὲ τὸν Σταυρὸ μετεμορφώθη ἡ Ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία (Δυτικὴ καὶ Ἀνατολική ) σὲ Χριστιανική, ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ τὸν Μ. Κωνσταντῖνο. Μὲ τὸν Σταυρὸ ὡς σημαία ἀνασυγκροτήθηκε τὸ Ἔθνος μας, ἀφοῦ μὲ τὸν Σταυρὸ προηγουμένως εἶχε σταθῆ ὄρθιο κατὰ τούς ἀτέρμονας σκολιοὺς χρόνους τῆς τυραννίας.

Κοινὴ διαπίστωση ἀποτελεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι στὴν Ἱεραποστολὴ οἱ κατηχούμενοι, νεοφώτιστοι καὶ ὄχι μόνο φέρουν ὑπερήφανα «ἐν παντὶ καιρῷ καὶ τόπῳ» πάνω τους τά ὀρθόδοξα χριστιανικὰ σύμβολα.

Ἡ Ἑλλάς, ἐν ἀντιθέσει μὲ ἄλλους λαούς, ἔχει ἰδιάζουσα σύνδεση πνευματικῶς καὶ ἱστορικῶς μὲ τὸν Χριστιανισμό, σὲ σημεῖο τέτοιο, ποὺ νὰ θεωροῦνται καὶ τά δύο ὡς ἀλληλένδετες ἔννοιες.

Ἡ ἀφαίρεση, λοιπόν, τῶν θρησκευτικῶν συμβόλων ἀπὸ τὶς αἴθουσες τῶν δημοσίων κτιρίων δὲν δύναται νὰ ἀποτελῇ ἐνέργεια ἑνὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος σέβεται καὶ ἀγαπάει τὴν Ἑλλάδα, ἀσχέτως μὲ τὶς θρησκευτικές του πεποιθήσεις, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἀποτελεῖ ἐνέργεια κάποιου, ὁ ὁποῖος προσπαθεῖ διακαῶς νὰ τὴν ἀποχριστιανικοποιήσῃ, μὲ βαθύτερο σκοπὸ καὶ νὰ τὴν ἀποελληνοποιήσῃ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ συνήθως δὲν ἔχουν ἐθνικὴ ταυτότητα καὶ ἐπιθυμοῦν, ὡς ἡ ἀλεποὺ μὲ τὴν κολοβὴ οὐρὰ στὸν γνωστὸ μῦθο τοῦ Αἰσώπου, νὰ μετατρέψουν καὶ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους σὲ πλάσματα δίχως ὀμορφιά.

Τὸ ἐπαίσχυντο, ὅμως, καὶ σημαντικὸ ἐδῶ γεγονὸς δὲν εἶναι ὁ διακαὴς πόθος αὐτῶν νὰ δοῦν τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τὸ ἔθνος νὰ καταρρέῃ, τὸ ἐπαίσχυντο εἶναι ὅτι τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων προσπαθεῖ νὰ ἐπέμβῃ στὰ ἐσωτερικὰ μιᾶς χώρας.

Ἂν καὶ ὑπάρχει προηγουμένη ἀπόφαση, τὸ παράδειγμα τῆς Ἰταλίας, ἀπόφαση ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ ὁδηγῇ ὁποιαδήποτε παρόμοια προσφυγὴ κατευθεῖαν εἰς τὸν κάλαθο τῶν ἀχρήστων, ἐν τούτοις τὸ θέμα τοῦτο γιὰ ἄλλη μία φορὰ φθάνει στὸ ἀνώτατο δικαστήριο. Καὶ ἐρωτώμεθα, πόσες ἐπαναλήψεις θὰ χρειασθοῦν καὶ πόσα χρόνια θὰ περάσουν μέχρι νὰ εὑρεθῇ κάποιος καλοθελητής, εἴτε δικαστικός εἴτε κυβερνητικός, ὁ ὁποῖος θὰ πραγματοποιήσῃ τὸν πόθο τους τοῦτο; Ἡ ἴδια ἱστορία ἐπανελήφθη ἀρκετὲς φορὲς στὸ παρελθόν, μὲ τὴν ἀφαίρεση τοῦ πνευματικοῦ ἀπὸ τὰ σχολεῖα καὶ τὴν προσθήκη τοῦ ψυχολόγου, μὲ τὴν ἐξαίρεση μαθητῶν ἀπὸ τὸ μάθημα τῶν θρησκευτικῶν, μὲ τὸν νόμο περὶ βλασφημίας καὶ πρὶν ὀλίγα χρόνια τὸν νόμο γιὰ τὸν γάμο τῶν ὁμοφυλοφίλων ζευγαριῶν.

Ὁπωσδήποτε, ὁποιαδήποτε τέτοια ἐνέργεια ἔχει τὸν χαρακτῆρα πνευματικῆς δολιοφθορᾶς καὶ προσβολῆς τῆς ἰδιοπροσωπίας τοῦ λαοῦ μας, τῆς ὁποίας ἡ διασφάλιση, ἀπ’ἀρχῆς τῶν διαπραγματεύσεων γιὰ τὴν εἴσοδό μας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση, διετρανώθη πολυτρόπως, ὡς sine qua non, τόσον στὴν προβληματιζομένη τότε Διοικοῦσα Ἐκκλησία, ὅσο καὶ στὸν ἑλληνικὸ λαό.

orthodoxostypos