Πατριαρχείο Ρουμανίας: Η συμμετοχή των νέων στο μάθημα των Θρησκευτικών είναι συνταγματικό δικαίωμα

Με ανακοίνωσή του το Πατριαρχείο Ρουμανίας απαντάει σε δημοσιεύματα, τα οποία θεωρούν “παράνομη” τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών.

Το Πατριαρχείο αναφερόμενο αρχικά σε σειρά νόμων, οι οποίοι τεκμηριώνουν τη νομιμότητα μιας τέτοιου είδους εκπαίδευσης, καθώς και άλλα διαδικαστικά θέματα, καταλήγουν ότι: “Το μάθημα των Θρησκευτικών συμβάλλει στην ανάπτυξη της προσωπικής ταυτότητας και στη γνώση των πολιτιστικών αξιών της ανθρωπότητας και προτείνει στοιχεία εφαρμοσμένης ηθικής, απαραίτητα για την πνευματική υγεία του ατόμου και της κοινότητας.

Οι θρησκευτικές ομάδες υποστηρίζουν την ολοκληρωμένη εκπαίδευση των μαθητών και συνεργάζονται στο σχεδιασμό των κοινών στοιχείων των σχολικών προγραμμάτων. Για αυτό το λόγο, πολλοί μαθητές επιθυμούν να συμμετέχουν και είναι εγγεγραμμένοι στο μάθημα των Θρησκευτικών“.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Πατριαρχείου:

Μετά την εμφάνιση ορισμένων δημοσιευμάτων που θέτουν υπό αμφισβήτηση την υποτιθέμενη «παράνομη» διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών, το Πατριαρχείο Ρουμανίας προβαίνει στις ακόλουθες διευκρινίσεις:

1. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ρουμανίας, «το ρουμανικό κράτος εξασφαλίζει την ελευθερία της θρησκευτικής εκπαίδευσης, σύμφωνα με τις ειδικές απαιτήσεις κάθε θρησκείας. Στα δημόσια σχολεία, η θρησκευτική εκπαίδευση οργανώνεται και διασφαλίζεται από το νόμο» (άρθρο 32, παράγραφος 7). Παράλληλα, η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ορίζει: «Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας. το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία να αλλάζει κανείς τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις του, καθώς και την ελευθερία να εκφράζει τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις του, μόνος ή μαζί με άλλους, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά, μέσω της διδασκαλίας, των θρησκευτικών πρακτικών, της λατρείας και της τέλεσης τελετουργιών» (άρθρο 18). Επομένως, η συμμετοχή των παιδιών και των νέων στα μαθήματα των Θρησκευτικών αποτελεί συνταγματικό δικαίωμα, το οποίο έχει αναπτυχθεί κανονιστικά με τον νόμο αριθ. 489/2006 σχετικά με την θρησκευτική ελευθερία και το γενικό καθεστώς των θρησκειών, με τον νόμο αριθ. 198/2023 για την δευτεροβάθμια εκπαίδευση και με τη Μεθοδολογία για τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών (εγκριθείσα με την Απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας αριθ. 7.047/22 Δεκεμβρίου 2025, με περιεχόμενο παρόμοιο με τη Μεθοδολογία οργάνωσης της διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, που εγκρίθηκε με την Απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Επιστημονικής Έρευνας αριθ. 5.232/14 Σεπτεμβρίου 2015 και τροποποιήθηκε με την Απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας αριθ. 3.218/16 Φεβ

2. Ο νόμος για την δευτεροβάθμια εκπαίδευση αριθ. 198/2023 προβλέπει: «Τα προγράμματα σπουδών της πρωτοβάθμιας, γυμνασιακής και λυκειακής εκπαίδευσης περιλαμβάνουν τα Θρησκευτικά ως σχολικό μάθημα, μέρος του κοινού προγράμματος σπουδών. Στους μαθητές που ανήκουν σε θρησκείες αναγνωρισμένες από το κράτος, ανεξάρτητα από τον αριθμό τους σε ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα, εξασφαλίζεται το συνταγματικό δικαίωμα να συμμετέχουν στο μάθημα των Θρησκευτικών, σύμφωνα με τη δική τους θρησκεία. Η εγγραφή του μαθητή για να παρακολουθήσει τα μαθήματα των Θρησκευτικών γίνεται με γραπτή αίτηση του ενήλικου μαθητή ή των γονέων/νόμιμου εκπροσώπου, για τον ανήλικο μαθητή. Η αλλαγή αυτής της επιλογής γίνεται επίσης με γραπτή αίτηση του ενήλικου μαθητή ή των γονέων/νόμιμου εκπροσώπου, για τον ανήλικο μαθητή. Σε περίπτωση που ο μαθητής δεν παρακολουθεί τα μαθήματα των Θρησκευτικών, η σχολική κατάσταση ολοκληρώνεται χωρίς το μάθημα θρησκείας» (άρθρο 87, παράγραφοι 1-2).

3. Σύμφωνα με τη Μεθοδολογία για τη διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών, η αίτηση για παρακολούθηση των μαθημάτων θρησκευτικών καταχωρείται στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα της Εκπαίδευσης στη Ρουμανία (SIIIR) και ισχύει για όλη τη διάρκεια της φοίτησης στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση ή μέχρι την αλλαγή της επιλογής (άρθρο 3, παράγραφοι 4-5). Η διάταξη αυτή διασφαλίζει τόσο το συνταγματικό δικαίωμα συμμετοχής στο μάθημα της Θρησκείας όσο και το δικαίωμα της ελευθερίας της συνείδησης, σύμφωνα με τον νόμο για την δευτεροβάθμια εκπαίδευση αριθ. 198/2023.

4. Όσον αφορά τη βαθμολόγηση των μαθητών στο μάθημα των Θρησκευτικών, σημειώνουμε ότι η αξιολόγηση αποτελεί μέρος της ιδιαιτερότητας κάθε σχολικού μαθήματος. Η απουσία αξιολόγησης των μαθητών στο μάθημα των Θρησκευτικών ή η εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων αντί της βαθμολογίας αποτελεί προσβολή του καθεστώτος του μαθήματος ως σχολικού μαθήματος (μέρος του κοινού κορμού – γεγονός που αναγνωρίζεται και με την Απόφαση αριθ. 669/2014 του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Ρουμανίας). Ο βαθμός λειτουργεί ως κίνητρο για τη μάθηση και εκτιμάται από τους μαθητές και τους καθηγητές ως ένας δείκτης της προσπάθειας των μαθητών. Η προσπάθεια που καταβάλλουν οι μαθητές για την απόκτηση γνώσεων και τη διαμόρφωση ηθικών και θρησκευτικών στάσεων και συμπεριφορών πρέπει να ανταμείβεται και να εκτιμάται.

5. Υπενθυμίζουμε ότι στη Ρουμανία τα Θρησκευτικά ήταν το πρώτο μάθημα στο πρόγραμμα σπουδών, μέχρι την έλευση του αθεϊστικού κομμουνιστικού καθεστώτος. Ταυτόχρονα, επισημαίνουμε ότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες τα Θρησκευτικά διδάσκονται με βάση τη θρησκευτική ομολογία. Σε πολλά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφιερώνεται μία ώρα (για παράδειγμα, στην Κροατία, τη Δανία, τη Φινλανδία, το Λουξεμβούργο, την Πολωνία, τη Σλοβακία, την Ισπανία, τη Σουηδία) ή δύο ώρες την εβδομάδα (για παράδειγμα, στην Αυστρία, το Βέλγιο, την Κύπρο, τη Γερμανία, την Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τη Μάλτα) στα Θρησκευτικά. Η παρουσία του μαθήματος των Θρησκευτικών στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα αποτελεί έκφραση μιας συνέχειας σε παιδαγωγικό και θεσμικό επίπεδο, καθώς και αναγνώριση και μορφή αξιοποίησης του εκπαιδευτικού-διαμορφωτικού δυναμικού των χριστιανικών αξιών, που προτείνονται μέσω αυτού του μαθήματος, στη διαμόρφωση της ανθρώπινης προσωπικότητας σε γνωστικό, συναισθηματικό, βουλητικό και συμπεριφορικό επίπεδο.

Το μάθημα των Θρησκευτικών συμβάλλει στην ανάπτυξη της προσωπικής ταυτότητας και στη γνώση των πολιτιστικών αξιών της ανθρωπότητας και προτείνει στοιχεία εφαρμοσμένης ηθικής, απαραίτητα για την πνευματική υγεία του ατόμου και της κοινότητας. Οι θρησκευτικές ομάδες υποστηρίζουν την ολοκληρωμένη εκπαίδευση των μαθητών και συνεργάζονται στο σχεδιασμό των κοινών στοιχείων των σχολικών προγραμμάτων. Για αυτό το λόγο, πολλοί μαθητές επιθυμούν να συμμετέχουν και είναι εγγεγραμμένοι στο μάθημα των Θρησκευτικών.

Πηγή: basilica.ro

orthodoxianewsagency

Participarea copiilor și a tinerilor la orele de Religie este un drept constituțional

În urma apariției unor materiale jurnalistice care aduc în discuție o pretinsă predare „ilegală” a disciplinei Religie, Patriarhia Română aduce următoarele precizări:

1. Potrivit Constituției României, „Statul român asigură libertatea învățământului religios, potrivit cerințelor specifice fiecărui cult. În școlile de stat, învățământul religios este organizat și garantat prin lege” (art. 32, alin. 7). Totodată, Declarația Universală a Drepturilor Omului prevede: „Orice om are dreptul la libertatea gândirii, de conștiință și religie; acest drept include libertatea de a-și schimba religia sau convingerea, precum și libertatea de a-și manifesta religia sau convingerea, singur sau împreună cu alții, atât în mod public, cât și privat, prin învățătură, practici religioase, cult și îndeplinirea riturilor” (art. 18). Așadar, participarea copiilor și a tinerilor la orele de Religie este un drept constituțional, dezvoltat normativ prin Legea nr. 489/2006 privind libertatea religioasă și regimul general al cultelor, prin Legea învățământului preuniversitar nr. 198/2023 și prin Metodologia pentru predarea disciplinei Religie (aprobată prin Ordinul ministrului educației naționale nr. 7.047/22 decembrie 2025, cu conținut similar Metodologiei de organizare a predării disciplinei Religie în învățământul preuniversitar, aprobată prin Ordinul ministrului educației și cercetării științifice nr. 5.232/14 septembrie 2015 și modificată prin Ordinul ministrului educației naționale nr. 3.218/16 februarie 2018).

2. Legea învățământului preuniversitar nr. 198/2023 prevede: „Planurile-cadru ale învățământului primar, gimnazial, liceal includ Religia ca disciplină școlară, parte a trunchiului comun. Elevilor aparținând cultelor recunoscute de stat, indiferent de numărul lor la nivelul unei unități de învățământ, li se asigură dreptul constituțional de a participa la ora de Religie, conform confesiunii proprii. Înscrierea elevului pentru a frecventa orele de Religie se face prin cererea scrisă a elevului major sau a părinților/reprezentantului legal, pentru elevul minor. Schimbarea acestei opțiuni se face tot prin cererea scrisă a elevului major sau a părinților/reprezentantului legal, pentru elevul minor. În cazul în care elevul nu frecventează orele de Religie, situația școlară se încheie fără disciplina Religie” (art. 87, alin. 1-2).

3. Potrivit Metodologiei pentru predarea disciplinei Religie, cererea pentru a frecventa orele de Religie se înregistrează în Sistemul Informatic Integrat al Învățământului din România (SIIIR) și este valabilă pe toată perioada de școlarizare în învățământul preuniversitar sau până la schimbarea opțiunii (art. 3, alin. 4-5). Această prevedere asigură atât dreptul constituțional de a participa la ora de Religie, cât și pe cel al libertății conștiinței, fiind în conformitate cu Legea învățământului preuniversitar nr. 198/2023.

4. Cu privire la notarea elevilor la ora de Religie, menționăm că evaluarea face parte din specificul oricărei materii școlare. Lipsa evaluării elevilor la ora de Religie sau găsirea unor soluții alternative la notă constituie un afront adus statutului acesteia ca disciplină școlară (parte a trunchiului comun – aspect recunoscut și prin Decizia Nr. 669/2014 a Curții Constituționale a României). Nota funcționează ca un stimulent al învățării și este apreciată de elevi și profesori ca un barometru al strădaniei elevilor. Efortul depus de elevi în acumularea de cunoștințe și în formarea de atitudini și conduite moral-religioase cere să fie răsplătit și valorizat.

5. Amintim faptul că, în România, Religia a fost prima disciplină în catalog, până la regimul comunist ateu. Totodată, precizăm că în majoritatea țărilor europene, Religia se studiază confesional. În mai multe state din Uniunea Europeană, se alocă Religiei o oră (de exemplu, în Croația, Danemarca, Finlanda, Luxemburg, Polonia, Slovacia, Spania, Suedia) sau două ore pe săptămână (de exemplu, în Austria, Belgia, Cipru, Germania, Grecia, Irlanda, Italia, Malta). Prezența disciplinei Religie în sistemele de învățământ europene reprezintă expresia unei continuități la nivel pedagogic și instituțional, precum și o recunoaștere și o formă de valorificare a potențialului formativ-educativ al valorilor creștine, propuse prin intermediul acestei discipline de învățământ, în formarea personalității umane la nivel cognitiv, afectiv, volitiv și atitudinal.

Disciplina Religie contribuie la dezvoltarea identității personale și la cunoașterea valorilor culturale ale umanității și propune elemente de morală aplicată, necesare sănătății spirituale a persoanei și a comunității. Cultele religioase susțin o educație integrală a elevilor și colaborează în proiectarea elementelor comune din programele școlare. De aceea, elevii, în număr foarte mare, doresc să participe și sunt înscriși la ora de Religie.

Biroul de Presă al Patriarhiei Române