Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (5ον)

 

ΣΕΙΡΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΔΕΚΑ ΕΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΨΕΥΔΟΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ, (5ον)

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου

Θεολόγου- συγγραφέως

Εν Θεσσαλονίκη τη 3η Σεπτεμβρίου 2026

Μέρος πέμπτον.

    Μετά τις κριτικές παρατηρήσεις μας πάνω στα συνοδικά κείμενα, για τα οποία έγινε λόγος στο προηγούμενο, τέταρτο μέρος, προχωρούμε σε κριτικές παρατηρήσεις σχετικά με τη συγκρότηση και τις αποφάσεις της ψευδοσυνόδου από ιεράρχες, συλλογικούς φορείς, αγιορείτες πατέρες και λοιπούς κληρικούς.

Σχολιασμοί Αρχιερέων.

    Αρχίζουμε με τον Σεβ. Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεο, ο οποίος σε παρέμβασή του στην έκτακτη Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, (Νοέμβριος 2016), μεταξύ άλλων παρατηρεί τα εξής: «Η Σύνοδος η οποία συνήλθε στην Κρήτη, όπως επανειλημμένως έχω τονίσει, ήταν Συνοδος των Προκαθημένων με τις συνοδείες τους… Το κείμενο που απετέλεσε την βάση της Συνόδου ήταν το έκτο με τίτλο ‘Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν Χριστιανικόν κόσμον’. Το τελικό  κείμενο  έχει  πολλά  προβλήματα,  παρά  τις  μερικές  γενικές  καλές διατυπώσεις….Στην Σύνοδο κυριαρχούσαν η θεωρία των κλάδων,  η  βαπτισματική  θεολογία  και  κυρίως  η  αρχή  της   περιεκτικότητος, δηλαδή  η  διολίσθηση  από  την  αρχή  της  αποκλειστικότητος  στην  αρχή  της περιεκτικότητος…Παντως, παρατηρεί κανείς στο τελικό κείμενο αντιφαντικά σημεία. Κατά την  γνώμη  μου  δεν  είναι  κείμενο  θεολογικό,  αλλά  διπλωματικό». 

    Παρά κάτω σχολιάζοντας την αρχική απόφαση της Ιεραρχίας, (Μάΐος 2016), σχετικά με την 6η παράγραφο του 6ου κειμένου να μην αποδεχθή τον όρο «Εκκλησία» στους ετεροδόξους και να προτείνει  την τροποποίησή της ως εξής: «η Ορθόδοξη Εκκλησία γνωρίζει  την  ιστορικήν  ύπαρξιν  άλλων  Χριστιανικών  Ομολογιών  και  Κοινοτήτων μη ευρισκομένων εν κοινωνία μετ' αυτής» και τη νέα πρόταση που τελικά πρότεινε: «η Ορθόδοξος Εκκλησία αποδέχεται την ιστορικήν ονομασίαν των μη ευρισκομένων εν κοινωνία μετ’ αυτής άλλων ετεροδόξων χριστιανικών Εκκλησιών και Ομολογιών», μετά από αντιδρασεις που προκλήθηκαν από άλλες Εκκλησίες, παρατηρεί τα εξής: «Κατ’  αρχάς  δεν  είχαμε  εξουσιοδότηση  της  Ιεραρχίας  να  διαπραγματευθούμε  τις  αποφάσεις  της,  όπως  έλεγαν  πολλοί  από τούς  Ιεράρχες που ήμασταν παρόντες…. Η λέξη ετερόδοξος σε σχέση με την Ορθόδοξη Εκκλησία σημαίνει αιρετικός. Επομένως το να αποδίδει κανείς το επίθετο ετερόδοξος στην Εκκλησία δηλώνει αντιφατικότητα…Το σημαντικότερο όμως της υποθέσεως είναι ότι η νέα πρόταση, ενώ φαίνεται εκ πρώτης όψεως ότι είναι ακίνδυνη, εν τούτοις είναι αντορθόδοξη. … Έτσι, ή υπάρχει Εκκλησία χωρίς αιρετικές διδασκαλίες, η οποία σώζει τους ανθρώπους, ή είναι αιρετική ομάδα, που δεν μπορεί να αποκληθή Εκκλησία».  

    O Σεβ. Mητροπολίτης (πρώην) Καλαβρύτων και Αιγιαλείας κ. Αμβρόσιος σε άρθρο του με τίτλο: «Η μεγάλη Σύνοδος της Κρήτης πλήγωσε το σώμα της Ορθοδοξίας», σχολιάζοντας το 6ο συνοδικό κείμενο σημειώνει τα εξής: «Μετά τις αποφάσεις της Συνόδου στο Κολυμπάρι της Κρήτης το Σύμβολο της πίστεως δυστυχώς έχει αλλοιωθεί…Μέχρι χθες γνωρίζαμε ότι η Εκκλησία είναι Μία, η Ορθόδοξος, εκ της οποίας αποσχίσθηκε η Ρώμη, εξ’ αυτής δε προήλθαν οι Παλαιοκαθολικοί, οι Αγγλικανοί, και οι Προτεστάντες. Μέχρι χθες όλες αυτές οι αποτμήσεις, τα κομμάτια και τα ‘αποκόμματα’, ονομάζονταν ‘Χριστιανικές Ομολογίες’. Από σήμερα δυστυχώς στην Κρήτη, έλαβαν τον τίτλο Εκκλησία! Αναγνωρίστηκαν ως ‘Εκκλησίες’.…Μάταια στην κατά μήνα Μάϊο 2016 προηγηθείσα έκτακτη Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας μας είχε αποκλεισθεί ο όρος ‘Εκκλησία’ για τις άλλες ομολογίες! Η Κρήτη μας απέρριψε! Έτσι όμως η αλήθεια πληγώθηκε! Η πλάνη επικράτησε! Διότι η Εκκλησία είναι μία και αυτή είναι μόνον η Ορθόδοξος Εκκλησία!».

    Ο Σεβ. Μητροπολίτης Κυθήρων κ. Σεραφείμ σε επιστολή του προς τον Μακ. Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο και τα μέλη της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος παρατηρεί μεταξύ άλλων τα εξής: «Η 25μελης Αντιπροσωπεία της Εκκλησίας της Ελλάδος υπό την προεδρίαν του Μακ. Αρχιεπισκόπου μας κ. Ιερωνύμου μετέβη εις Κρήτην δια να εκπροσωπήσει την Ι.Σ.Ι. και κομίσει τας αποφάσεις της επί των εξ (6) θεμάτων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου και όχι δια να διαπραγματευθή επί των αποφασισθέντων υπό της Ι.Σ.Ι.…Εν τοιαύτη περιπτώσει, όταν, [τους ετεροδόξους], τους χαρακτηρίζομεν ως Εκκλησίαν δεν τους αποκοιμίζομεν και δεν συντελούμεν εις τον εφησυχασμόν των καθώς τους αποκρύπτομεν την αλήθειαν, το φως του Χριστού; Και δεν θα λογοδοτήσωμεν ημείς οι Ορθόδοξοι εν ημέρα Κρίσεως διά την πνευματικήν αυτήν ‘βαβέλ’ και την νόθευσιν, ή απόκρυψιν της σωζούσης θείας αληθείας, της θεόθεν αποκαλυφθείσης διά των Προφητών και εν Χριστώ τω Θεώ και Σωτήρι ημών, ο οποίος είναι η Κεφαλή της Μίας και Μόνης Αγίας Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας και όχι και μιας εκάστης των άλλων φερομένων και αυτοαποκαλουμένων ως ‘Εκκλησιών’;». 

    Ο αείμνηστος Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κυρός Ιερεμίας σε ομιλία του σε σύναξη ιερατική των κληρικών της επαρχίας του παρατηρεί: «Παραδόξως δεν φαίνεται η Σύνοδος της Κρήτης να καταδικάζει αίρεσιν τινά, ούτε να ομιλεί περί αιρέσεων. Αντίθετα μάλιστα τας αιρέσεις καλεί ‘Εκκλησίας’…Βέβαια όπως μας είπαν στην Ιεραρχία του Νοεμβρίου και οι Πατέρες, Αρχιερείς της ελλαδικής μας Εκκλησίας, οι μετασχόντες στη Σύνοδο, ο όρος ‘Εκκλησία’ που ελέχθη για τους ετεροδόξους, δεν χρησιμοποιήθηκε με την κυρία του, την δογματική έννοια, αλλά χρησιμοποιήθηκε καταχρηστικώς με την έννοια της θρησκευτικής κοινότητος. Ναι, άλλα ημείς στα θεολογικά κείμενά μας και τις θεολογικές εκφράσεις μας έχουμε άλλη έννοια περί ‘Εκκλησίας’, αυτήν που παρουσιάσαμε παρά πάνω. Και επειδή λοιπόν πρόκειται περί κειμένων Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, πρέπει να είμεθα πολύ ακριβείς στις εκφράσεις μας. Μετά από μας θα έλθουν άλλοι και άλλοι και θα βρουν έτοιμη την χρήση της έκφρασης ‘Εκκλησία’ για τους αιρετικούς και θα την χρησιμοποιήσουν λοιπόν αυτοί ελευθεριώτερον, με την σωστή μάλιστα δικαιολογία, ότι η έκφραση χρησιμοποιήθηκε προηγουμένως από Σύνοδο. Δια τούτο και πολύ δικαίως έγινε εξέγερση ισχυρών θεολόγων κατά της εκφράσεως αυτής, το να ονομαστούν οι ετερόδοξοι ‘Εκκλησίες’ και θεώρησαν αυτήν λίαν ημαρτημένη διά συνοδικό μάλιστα κείμενο». 

    Ο Σεβ. Μητροπολίτης Μαυροβουνίου κ. Αμφιλόχιος της Σερβικής Εκκλησίας σε συνέντευξή του αναφερόμενος στο 6ο συνοδικό κείμενο εδήλωσε ότι το έγγραφο αυτό προκάλεσε έντονες διαμάχες στη Σύνοδο, [της Κρήτης] και ότι ο ίδιος θεωρεί ότι ήταν ανεπαρκώς προετοιμασμένο, γεγονός που είχε επισημάνει η Αντιπροσωπεία της Σερβικής Εκκλησίας και κατά τις προπαρασκευαστικές συναντήσεις. 

    Ο Σεβ. Μητροπολίτης της επαρχίας Lovech της Βουλγαρικής Εκκλησίας κ. Γαβριήλ σε μήνυμά του στην μεγάλη, Θεολογική - Επιστημονική Ημερίδα, που πραγματοποιήθηκε στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας Πειραιώς στις 23 Μαρτίου 2016,  με γενικό θέμα: «Αγία και Μεγάλη Σύνοδος: Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες», παρατηρεί μεταξύ άλλων τα εξής: «Η Ορθόδοξη Εκκλησία πάντοτε κατανοούσε την ‘ένωση των πάντων’ με την έννοια ότι εκείνοι οι οποίοι έχουν εκτραπεί στην αίρεση, ή στο σχίσμα, πρέπει πρώτα απ’ όλα να επιστρέψουν στην Ορθόδοξη Πίστη και να δηλώσουν υπακοή στην Αγία Εκκλησία και τότε μόνον μπορούν να γίνουν δεκτοί στην Εκκλησία, διά της μετανοίας.…Εκτός από την Αγία Ορθόδοξη Εκκλησία, δεν υπάρχουν άλλες Εκκλησίες, παρά μόνον σχίσματα και αιρέσεις και επομένως το να ονομάζονται αυτές οι τελευταίες ‘εκκλησίες’ είναι εντελώς εσφαλμένο, από θεολογικής, κανονικής και δογματικής πλευράς». 

    Τέλος ο επίσκοπος της επαρχίας Μπάντσεν της Εκκλησιας της Ουκρανίας κ. Λογγίνος σε χαιρετισμό του στην παρά πάνω Ημερίδα εδήλωσε μεταξύ άλλων τα εξής: «Αυτή η λεγόμενη ‘Αγία και Μεγάλη Σύνοδος’ είναι η πιο πονηρή, ληστρική, ψευδής σύνοδος, την οποία οι πιστοί της επαρχίας μου δεν πρόκειται ποτέ να την αναγνωρίσουν. Έχω συμμετάσχει στην προετοιμασία της Συνόδου. Είναι τρομερό αυτό που προετοιμάζεται. Διαπιστώνουμε την διγλωσσία της ‘Μεγάλης’ Συνόδου, όμως ξέρουμε ότι ο λόγος είναι ναι ή ου (Μτ. 5,37), και γι’ αυτό δεν θα την αναγνωρίσουμε ποτέ».

Η «Σύναξη Κληρικών και Μοναχών».

    Η εν λόγω «Σύναξη» δημοσίευσε κείμενό της υπό μορφήν «Ανοικτής Επιστολής –Ομολογίας» τον Σεπτέμβριο του 2016, στο οποίο παρατηρεί, μεταξύ άλλων, ότι η ψευδοσύνοδος εισάγει μια αιρετική εκκλησιολογία. Γράφουν: «….Η εκκλησιαστικότητα των Παπικών έχει ήδη αναγνωρισθή στο επαίσχυντο και προδοτικό κείμενο του Balamand του Λιβάνου (1993), στον Διάλογο με τους Ρωμαιοκαθολικούς, των δε Προτεσταντών και Μονοφυσιτών στις Γενικές Συνελεύσεις του λεγομένου «Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών» στο Πόρτο Αλέγκρε της Βραζιλίας, (2006) και στο Πουσάν της Ν. Κορέας (2013). Η αποφυγή από την ‘Σύνοδο’ της Κρήτης να κρίνει τα κείμενα των Θεολογικών Διαλόγων και την συμμετοχή μας στο ‘Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών’, ενώ αντίθετα επαινεί και τα δύο, σημαίνει ότι ουσιαστικά εγκρίνει ότι οι Παπικοί έχουν Χάρη, Μυστήρια, Ιερωσύνη, Αποστολική Διαδοχή και ότι εμείς χωρισμένοι από τους Μονοφυσίτες, τους Παπικούς και τους Προτεστάντες δεν μπορούμε να είμαστε η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία (Πόρτο Αλέγκρε, Πουσάν). Η μη συμμετοχή της Εκκλησίας της Ελλάδος στην συνέλευση του Balamand μεταβάλλεται τώρα σε συνενοχή με την έγκριση των κειμένων των Διαλόγων. Καθίσταται έτσι η ‘Σύνοδος’ της Κρήτης σύμμαχος και προαγωγός της παναιρέσεως του Οικουμενισμού, αντίθετη προς όλες τις προηγούμενες συνόδους της Εκκλησίας, οι οποίες, αντί να εκκλησιοποιούν τις αιρέσεις, τις κατεδίκαζαν και τις αναθεμάτιζαν. Η λέξη αίρεση δεν υπάρχει ούτε μία φορά μέσα στα κείμενα της ‘Συνόδου’, η δε ορθή πρόταση του Αγίου Όρους να απαγορευθούν οι συμπροσευχές με τους αιρετικούς δεν έτυχε καμμίας προσοχής. Επομένως όχι μόνο ως προς την διαδικασία συγκλήσεως και λειτουργίας, αλλά και ως προς τις αποφάσεις της, ιδιαίτερα ως προς την συνοδική αναγνώριση του Οικουμενισμού και των αιρέσεων ως εκκλησιών, η συνέλευση μερικών επισκόπων στην Κρήτη δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ούτε Σύνοδος, ούτε Αγία, ούτε Μεγάλη». 

Ανοικτή επιστολή αγιορειτών πατέρων προς την Ιερά κοινότητα.

    Στις 3 Ιουλίου 2016, 59 αγιορείτες πατέρες προερχόμενοι από Μοναστήρια, σκήτες, κελλιά, και ασκητήρια του αγίου Όρους, έστειλαν ανοικτή ομολογητική επιστολή προς την Ιερά Κοινότητα, στην οποία μεταξύ άλλων επισημαίνουν τα εξής σχετικά με την ψευδοσύνοδο: «Η Σύνοδος αυτή αποδεικνύεται αντορθόδοξη, ληστρική και αιρετική, διότι:

Α)  Ακολούθησε καινοφανείς μεθοδεύσεις στην θεματολογία και τις πρακτικές της.

Β) Απέκλεισε τους Επισκόπους και κατέλυσε την Ορθόδοξη συνοδικότητα και εν γένει χρησιμοποιήθηκαν αντορθόδοξοι μέθοδοι στον τρόπο λειτουργίας της.

Γ) Δεν υπήρχε επαρκής ενημέρωση του ορθοδόξου πληρώματος• αντίθετα υπήρχε απόκρυψη των αποφασιζομένων κατά την προσυνοδική διαδικασία.

Δ) Καθιερώνει την μεταπατερική θεολογία.

Ε) Νομιμοποιεί επίσημα και συνοδικά την παναίρεση του Οικουμενισμού.

ΣΤ) Επετεύχθη τελικά ο στόχος της εκκλησιαστικοποιήσεως των αιρέσεων, δηλαδή έγινε δεκτό ότι ο Παπισμός καθώς και λοιποί αιρετικοί είναι Εκκλησίες και όχι αιρέσεις.

Ζ) Υποβιβάζει τον Χριστιανισμό στο επίπεδο του κοινωνισμού («κοινωνικό ευαγγέλιο»).

Η) Δεν εκφράζει την αγιοπνευματική εμπειρία του εκκλησιαστικού σώματος.

Θ) Δεν ακολουθεί την αγιοπατερική Παράδοση της Εκκλησίας, μιας και δεν έγινε εξ’ αρχής αναγνώριση όλων των προηγουμένων συνόδων, και κυρίως αναγνώριση ως Οικουμενικών συνόδων της 8ης και της 9ης.

Ι) Καταλύει αποφάσεις Οικουμενικών Συνόδων.

ΙΑ) Αναγνωρίζει το Προτεσταντικό λεγόμενο Παγκόσμιο Συμβούλιο  Εκκλησιών.

ΙΒ) Παραγκωνίσθηκε και αγνοήθηκε ο ρόλος του Μοναχισμού και ιδιαίτερα η στάση των Αγιορειτών έναντι του Παπισμού και του Οικουμενισμού….

    Τέλος σας δηλώνουμε, ως Αγιορείτες Πατέρες, ότι με την χάρι του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και Θεού μας, την βοήθεια της Υπεραγίας Θεοτόκου, και όλων των Οσίων Αγιορειτών Πατέρων, Οσιομαρτύρων, και Ομολογητών, ‘επόμενοι τοις αγίοις Πατράσι’, κατόπιν όλων τούτων, εάν, ο μη γένοιτο, εσείς δεν καταδικάσετε την εν λόγω ψευδοσύνοδο και δεν διακόψετε το μνημόσυνο του Πατριάρχου, τότε, είμεθα υποχρεωμένοι, βάσει των Ιερών Κανόνων της Εκκλησίας και της διαχρονικής παραδόσεως του Ιερού ημών Τοπου, να πράξουμε εμείς αυτό το, αυτονόητο, καθήκον άμεσα….. Εξ’ άλλου ο Οικουμενικός πατριάρχης τυγχάνει και ο κύριος εμπνευστής και υποκινητής αυτής της Συνοδικής αποφάσεως, και, ως εκ τούτου, για εμάς τούς Αγιορείτες Πατέρες, και όλους τούς Ορθοδόξους Χριστιανούς κληρικούς και λαϊκούς, καθίσταται εν έργοις και λόγοις Αιρεσιάρχης, όπως ο Άρειος, ο Νεστόριος, ο Βέκκος κ.α., όπως το έχουν αποδείξει πολλοί επίσκοποι και θεολόγοι, μέχρι σήμερα, και όχι μόνον διά της Παναιρέσεως του Οικουμενισμού, αλλά και διά της Πανθρησκείας, την οποίαν κηρύττει δια των συμπροσευχών. Διδάσκει αλλότρια δόγματα, αντορθόδοξα και αντιπατερικά˙ δια τούτο κατά την εντολήν του Κυρίου οι πιστοί ‘αλλοτρίω (ποιμένι) ου μη ακολουθήσωσιν, αλλά φεύξονται απ  αυτού, ότι ουκ οίδασι των αλλοτρίων την φωνήν’ (Ιωαν. Ιʹ,1-5)…. Οφείλουμε, επίσης να σας ενημερώσουμε ότι θα είναι αναπολόγητοι εν ημέρα κρίσεως όσοι θα υποκύψουν και θα αποδεχθούν τις αποφάσεις αυτής της αιρετικής ψευδοσυνόδου, και θα εξακολουθήσουν εν γνώσει να μνημονεύουν τον Πατριάρχη• όλοι αυτοί ας γνωρίζουν ότι θα διαιρέσουν την αγιορειτική μοναστική πολιτεία. Λυπούμεθα, πολύ για την αντορθόδοξη αυτή πορεία, όπως σας το είχαμε επισημάνει και στην Ανοικτή Επιστολή μας ως Αγιορείτες Πατέρες, (13 Μαΐου 2016). Θα αναμένουμε εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, όπως εκάστη Ι. Μονή, Ι. Σκήτη και κάθε Αγιορείτης Μοναχός, λάβει θέση ξεκάθαρα και συνειδητά επί του θέματος».

(Συνεχίζεται).

Δείτε σχετικά και:

-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (4ον)

-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (3ον)

-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (2ον)

-Σειρά δημοσιεύσεων με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ψευδοσύνοδο της Κρήτης, (2016). (1ον)