Ο Νέος Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Κύπρου είναι άκυρος;
Σοβαρά κανονικά και νομικά ερωτήματα
Η Ιερά Σύνοδος ανακοίνωσε ότι κατά τις συνεδριάσεις της 18ης, 19ης και 20ής Μαΐου 2026 μελέτησε και ενέκρινε «ομόφωνα» τον Νέο Καταστατικό Χάρτη. Η διαδικασία, όμως, γεννά σοβαρά κανονικά και νομικά ερωτήματα, τα οποία απαιτούν σαφείς απαντήσεις.
Πρώτον: Η νόμιμη σύνθεση της Ιεράς Συνόδου.
Κατά τον κρίσιμο χρόνο πρέπει να
εξεταστεί εάν ο Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός διατηρούσε συνοδική ιδιότητα και,
συνεπώς, δικαίωμα συμμετοχής στη Σύνοδο που ψήφισε τον νέο Χάρτη. Το
Οικουμενικό Πατριαρχείο, εξετάζοντας την υπόθεσή του, είχε ήδη διαπιστώσει «παραλείψεις»
στην προηγούμενη συνοδική διαδικασία της Εκκλησίας της Κύπρου. Εάν ο Τυχικός
διατηρούσε συνοδικό δικαίωμα, η μη πρόσκλησή του αποτελεί σοβαρό ζήτημα ως προς
τη νόμιμη συγκρότηση της Συνόδου.
Δεύτερον: Η Μητρόπολη Πάφου.
Εφόσον κατά τον χρόνο της ψήφισης
δεν υπήρχε ενεργός Μητροπολίτης Πάφου και ο Τυχικός δεν προσκλήθηκε, πρέπει να
απαντηθεί ποιος εκπροσώπησε τη Μητρόπολη Πάφου στη διαδικασία αναθεώρησης του
Καταστατικού Χάρτη.
Τρίτον: Η αργία του Τυχικού.
Εάν αποδειχθεί ότι η αργία
επιβλήθηκε αντικανονικά και ότι η απομάκρυνσή του από τη Σύνοδο χρησιμοποιήθηκε
στη συνέχεια ώστε να λαμβάνονται αποφάσεις χωρίς την παρουσία του, τότε
δημιουργείται σοβαρό ζήτημα κατάχρησης της συνοδικής διαδικασίας. Μια αμφισβητούμενη
πράξη δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως βάση για τη δημιουργία νέων δυσμενών
συνεπειών εις βάρος του ίδιου προσώπου.
Τέταρτον: Ψηφίστηκε πράγματι ομόφωνα το τελικό
κείμενο;
Η επίσημη ανακοίνωση αναφέρει
«ομόφωνη» έγκριση. Έχουν όμως
διατυπωθεί ισχυρισμοί ότι ένας Ιεράρχης απουσίαζε, ότι υπήρχαν διαφωνίες για
συγκεκριμένες διατάξεις και ότι ορισμένες αλλαγές έγιναν στο τελικό στάδιο πριν
από τη δημοσίευση χωρίς νέα ενημέρωση ή έγκριση της Συνόδου. Εάν αυτά
αποδειχθούν, προκύπτει το κρίσιμο ερώτημα:
ποιο ακριβώς κείμενο ενέκρινε η Ιερά Σύνοδος και ποιο τελικά δημοσιεύθηκε;
Κανένας μεμονωμένος παράγοντας
δεν μπορεί να μεταβάλει ουσιωδώς μια συνοδική απόφαση χωρίς την προβλεπόμενη
συνοδική έγκριση.
Πέμπτον: Ο Καταστατικός Χάρτης δεν μπορεί να
λειτουργεί ως «φωτογραφικός» κανόνας.
Ο Καταστατικός Χάρτης οφείλει να
θεσπίζει γενικούς και απρόσωπους κανόνες. Εάν συγκεκριμένες διατάξεις
σχεδιάστηκαν ή τροποποιήθηκαν με αποτέλεσμα να περιορίζουν ειδικά τα δικαιώματα
του Τυχικού ή να εμποδίζουν την άσκηση των κανονικών του δικαιωμάτων, δημιουργείται
σοβαρό ζήτημα καταχρηστικής και προσωποπαγούς ρύθμισης.
Έκτον: Υπεροχή των Ιερών Κανόνων.
Ο Καταστατικός Χάρτης αποτελεί
κανόνα εσωτερικής οργανώσεως και δεν μπορεί να καταργεί ή να ανατρέπει τους
Ιερούς Κανόνες. Εάν συγκεκριμένες
διατάξεις του έρχονται σε αντίθεση με την κανονική τάξη, πρέπει να εξεταστεί η
ακυρότητα ή ανενέργειά τους.
Έβδομον: Συμβατότητα με την έννομη τάξη.
Οι διατάξεις του Χάρτη πρέπει,
στον βαθμό που παράγουν έννομες συνέπειες, να είναι συμβατές με την έννομη τάξη
της Κυπριακής Δημοκρατίας και το ευρωπαϊκό δίκαιο, ιδίως ως προς την ισότητα,
την αναλογικότητα, την ασφάλεια δικαίου, τη θρησκευτική ελευθερία και την
αποτελεσματική δικαστική προστασία.
Τέλος, υπάρχει και το αυτοτελές
ζήτημα που έχει αναδείξει ο Δρ Αναστάσιος Βαβούσκος: εάν τηρήθηκε η
προβλεπόμενη διαδικασία τροποποίησης και δημοσίευσης του νέου Χάρτη και εάν
αυτός είχε πράγματι τεθεί σε ισχύ κατά τον χρόνο που χρησιμοποιήθηκε για την
εκλογή του «νέου Μητροπολίτη Πάφου».
Συνεπώς, το κρίσιμο ερώτημα δεν
είναι απλώς εάν ο νέος Χάρτης «εγκρίθηκε». Είναι:
Εγκρίθηκε από τη νόμιμα
συγκροτημένη Σύνοδο, με την προβλεπόμενη διαδικασία, το ίδιο ακριβώς κείμενο
που δημοσιεύθηκε και με περιεχόμενο συμβατό με τους Ιερούς Κανόνες και την
έννομη τάξη;
Εάν αποδειχθεί ότι παραβιάστηκε
οποιαδήποτε από αυτές τις θεμελιώδεις προϋποθέσεις, τότε τίθεται σοβαρό ζήτημα
κύρους του ίδιου του Νέου Καταστατικού Χάρτη και, συνακόλουθα, των πράξεων που
στηρίχθηκαν σε αυτόν.
Ομάδα
Ιερέων και Θεολόγων Κύπρου
28/09/2026
……………………………………………………
Δείτε σχετικά και:
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου