Υπάρχει ένα αφελές επιχείρημα που ακούω δυστυχώς όλο και πιο συχνά από υποτίθεται ανθρώπους "διαβασμένους και μορφωμένους" που δεν πιστεύουν στον Θεό..

Υπάρχει ένα αφελές επιχείρημα που ακούω δυστυχώς όλο και πιο συχνά από υποτίθεται ανθρώπους "διαβασμένους και μορφωμένους" που δεν πιστεύουν στον Θεό..

Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης

ΑΦΟΥ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΦΡΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΥΠΟΑΝΑΠΤΥΚΤΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΑΡΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΟΣ

Υπάρχει ένα αφελές επιχείρημα που ακούω δυστυχώς όλο και πιο συχνά από υποτίθεται ανθρώπους "διαβασμένους και μορφωμένους" που δεν πιστεύουν στον Θεό και ομολογώ ότι πάντοτε με προβληματίζει όχι βέβαια για το βάθος του, αλλά για την ευκολία με την οποία παρουσιάζεται ως ακαταμάχητη απόδειξη,

«Αν υπάρχει Θεός, γιατί πεθαίνουν παιδιά στην Αφρική; Γιατί υπάρχει πείνα, πόνος, αρρώστια και αδικία; Γιατί δεν επεμβαίνει;»

Και κάπου εκεί, σύμφωνα με τη δική τους λογική του παραλόγου μπαίνει τελεία.. Άρα Θεός δεν υπάρχει.

Ας δεχθούμε όμως καλοπροαίρετα πάντα, για χάρη της συζήτησης, ότι ο Θεός επενέβαινε κάθε φορά που ένας άνθρωπος υπέφερε. Κάθε φορά που κάποιος αρρώσταινε, πεινούσε, αδικούνταν, κινδύνευε ή έκανε μια καταστροφική επιλογή, ο Θεός θα παρενέβαινε και θα διόρθωνε αμέσως την κατάσταση. Τότε όμως τι θα απέμενε από την ανθρώπινη ελευθερία;

Αν ο Θεός διόρθωνε υποχρεωτικά κάθε συνέπεια των πράξεών μας, δεν θα ήταν πλέον Θεός που καλεί τον άνθρωπο σε ελεύθερη σχέση μαζί του αλλά ένας κοσμικός Δεσπότης, ένας παντοδύναμος Τύραννος και Δυνάστης που θα ρύθμιζε κάθε λεπτομέρεια της ζωής μας, προκειμένου να μην υποφέρουμε ποτέ.

Τότε είμαι σίγουρος ότι οι ίδιοι ακριβώς που έχουν αυτή την αντίληψη θα είχαν την αντίστροφη απαίτηση,

«Γιατί ο Θεός δεν μας αφήνει ελεύθερους;»

Θέλουμε, δηλαδή, ελευθερία αλλά καρτ όταν επιλέγουμε και θεϊκή παρέμβαση όταν οι επιλογές μας έχουν συνέπειες. Αυτό όμως προφανώς δεν είναι αντίφαση του Θεού αλλά αντίφαση μέσα στη δική μας απαίτηση από τον Θεό. Ακριβώς εδώ εντοπίζω κατά τη γνώμη μου, το πιο ενοχλητικό κομμάτι της υπόθεσης.

Όλοι έχουμε γνωρίσει τους "υπερευαισθητούς" ανθρώπους που εμφανίζονται συγκλονισμένοι από την πείνα στην Αφρική, από τα παιδιά του τρίτου κόσμου, από τις κοινωνικές ανισότητες, από τα ζωάκια που τα κακομεταχείριζονται και εν προκειμένω από όλα τα δεινά της ανθρωπότητας.

Κι όμως, μπορεί ακριβώς δίπλα τους να υπάρχει ένας άνθρωπος που δεν έχει να φάει, μια οικογένεια που δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα, ένας ηλικιωμένος που ζει μόνος ή ένας συνάνθρωπος που έχει ανάγκη ακόμη και μια στοιχειώδη ανθρώπινη συμπαράσταση.

Και σε αυτόν μπορεί να μη χαλαλίσουν ούτε μια «καλημέρα».

Εκεί, συγχωρέστε με, αλλά αρχίζω να δυσπιστώ απέναντι στην τόση ευαισθησία. Γιατί είναι σχετικά πολύ εύκολο να συγκινείσαι για τον ανώνυμο άνθρωπο που βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Δεν σου ζητά τίποτα προσωπικά. Ο διπλανός σου, όμως, σου ζητά, χρόνο, κόπο, θυσία και γενικότερα να βγεις για λίγο από το κέντρο του δικού σου κόσμου.

Μετά από όλες τις παραπάνω σκέψεις μου το ερώτημα «Γιατί δεν κάνει κάτι ο Θεός;» αποκτά μια παράξενη αντιστροφή, "Εσύ τι έκανες;"

Πριν ζητήσουμε από τον Θεό να ταΐσει ολόκληρη την ανθρωπότητα, μήπως θα έπρεπε να αναρωτηθούμε αν εμείς αφήσαμε ποτέ το ψωμί μας στο τραπέζι για κάποιον που πεινούσε;

Πριν κατηγορήσουμε τον Θεό για την αδικία του κόσμου, μήπως θα έπρεπε να κοιτάξουμε τις μικρές αδικίες που ανεχόμαστε ή προκαλούμε καθημερινά; Πριν απαιτήσουμε από τον Ουρανό να αλλάξει τον κόσμο, μήπως θα έπρεπε να αναρωτηθούμε αν είμαστε διατεθειμένοι να αλλάξουμε έστω κάτι στον μικρό κόσμο που βρίσκεται γύρω μας;

Η Ορθόδοξη πίστη, άλλωστε, δεν παρουσιάζει τον Θεό ως έναν ουράνιο μηχανισμό επίλυσης προβλημάτων. Ο Θεός δεν είναι «υπηρεσία εξυπηρέτησης αιτημάτων» που οφείλει να παρεμβαίνει κάθε φορά που η ζωή δεν εξελίσσεται όπως θα θέλαμε.

Είναι Πρόσωπο και απέναντι στο Πρόσωπο υπάρχει σχέση, ελευθερία και ευθύνη.

Η ελευθερία όμως είναι τρομακτική ακριβώς επειδή επιτρέπει στον άνθρωπο να γίνει όχι μόνο δημιουργός αλλά και καταστροφέας.

Να αγαπήσει, αλλά και να μισήσει.

Να μοιραστεί, αλλά και να συσσωρεύσει.

Να σηκώσει τον αδύναμο, αλλά και να τον προσπεράσει. Να γίνει αδελφός, αλλά και θηρίο που θα κατασπαράξει τον συνάνθρωπό του.

Γι' αυτό και δεν μπορώ να δεχθώ σε καμία περίπτωση το επιχείρημα ότι ο πόνος και οι θλίψεις του κόσμου, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις προέρχονται από αποκλειστικά δική μας ευθύνη, αποτελούν απόδειξη εναντίον του Θεού.

Ο Χριστιανισμός δεν απαντά στον ανθρώπινο πόνο από απόσταση. Ο Θεός της Εκκλησίας μπήκε ο ίδιος μέσα στην ανθρώπινη ιστορία.

Έγινε άνθρωπος, πείνασε, δίψασε, αδικήθηκε,

εγκαταλείφθηκε και στο τέλος σταυρώθηκε.

Ο Σταυρός είναι ακριβώς η απάντηση ότι ο Θεός δεν είναι ένας αδιάφορος θεατής του ανθρώπινου δράματος. Δεν μας υποσχέθηκε έναν κόσμο χωρίς πόνο. Μας αποκάλυψε όμως ότι ο πόνος και ο θάνατος δεν έχουν την τελευταία λέξη.

Δυστυχώς όμως αυτό είναι που όλο και πιο συχνά ξεχνάμε. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο γιατί υπάρχει τόσος πόνος στον κόσμο.

Το ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα είναι γιατί ενώ έχουμε τη δυνατότητα να ανακουφίσουμε ένα μέρος αυτού του πόνου, τόσο συχνά επιλέγουμε να μην το κάνουμε.

Πετάμε φαγητό και ύστερα αναρωτιόμαστε γιατί πεινάει ο κόσμος. Προσπερνάμε τον άνθρωπο της διπλανής πόρτας και ύστερα ζητάμε από τον Θεό να αποδείξει την αγάπη του για την ανθρωπότητα.

Μιλούμε ασταμάτητα για κοινωνική δικαιοσύνη και την ίδια στιγμή αδιαφορούμε για την αδικία που βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας και ύστερα μεταφέρουμε όλη την ευθύνη στον Θεό.

Γι'αυτό λοιπόν το ερώτημα δεν θα έπρεπε να είναι,

«Γιατί ο Θεός δεν κάνει κάτι;»

Αλλά, «Γιατί εμείς δεν κάνουμε κάτι, ενώ μπορούμε;»

Προφανώς δεν μπορώ να σώσω όλα τα παιδιά της Αφρικής. Μπορώ όμως να βοηθήσω έναν άνθρωπο που πεινάει δίπλα μου. Δεν μπορώ να σταματήσω όλους τους πολέμους. Μπορώ όμως να σταματήσω τη δική μου μικρή αδικία.

Δεν μπορώ να θεραπεύσω όλο τον κόσμο.

Μπορώ όμως να σταθώ δίπλα σε έναν άνθρωπο που υποφέρει και κάπου εδώ, για μένα τουλάχιστον, αλλάζει ολόκληρη η ερώτηση.

Δεν είναι πλέον, «Θεέ μου, γιατί δεν κάνεις κάτι;»

Αλλά, «Θεέ μου, τι θέλεις να κάνω εγώ;»

Ίσως εκεί να αρχίζει η πίστη, η ευθύνη και σίγουρα εκεί αρχίζει η πραγματική ανθρωπιά.

facebook