ΑΚΤΙΝΕΣ: Κυριακή των Αγίων Πατέρων των συγκροτησάντων την Δ’ Οικουμενικήν Σύνοδον

17 Ιουλ 2026

Κυριακή των Αγίων Πατέρων των συγκροτησάντων την Δ’ Οικουμενικήν Σύνοδον

ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΩΝ ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΑΝΤΩΝ ΤΗΝ Δ’ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΝ ΣΥΝΟΔΟΝ

«Ὑμεῖς ἐστε τό φῶς τοῦ κόσμου»

Οἱ προφῆτες ἀνήγγειλαν τήν ἔλευσιν τοῦ Θεανθρώπου Σωτῆρος ἡμῶν· οἱ Ἀπόστολοι ἔλαβον τήν ἄκτιστον Χάριν τοῦ Παρακλήτου καί τήν μετέδωσαν στούς Ἁγίους Πατέρας, τούς συγκροτήσαντας τήν Ἁγίαν Δ’ Οἰκουμενικήν Σύνοδον, πού ἑορτάζουμε σήμερα. Τό φῶς τῆς Ἁγίας Τριάδος ἔλαμψε στίς καρδιές τῶν ἁγίων Πατέρων μας καί ἐδογμάτισαν καί ὁμολόγησαν τήν Ὀρθόδοξον πίστιν περί τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, κηρύττοντας τό μυστήριον τῆς ἐν Χριστῷ Οἰκονομίας. Ἑπίσης, διετράνωσαν ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι καί πίστιν τήν Ὀρθόδοξον γιά τό πανάγιον πρόσωπον τῆς Ἀειπαρθένου καί Θεοτόκου Μαρίας, γράψαντες καί κηρύττοντας τό :«οὔτω παρθένος ἔτεκες καί παρθένος ἔμεινας...δικαιοσύνης ἀνέτειλεν ἥλιος...».

Οἱ ἱερότατοι θεοφόροι Πατέρες ἐδείχθησαν, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι περικείμενοι, μυρίπνοα δοχεῖα τοῦ Παρακλήτου διδάσκοντες στόν κόσμο τά θεόπνευστα τῶν Ἀποστόλων σωτηριώδη μηνύματα. Ἀνεδείχθησαν φῶς Χριστοῦ διότι μέ τό φωτεινό παράδειγμά τους μετέδωσαν τό φῶς τῆς ἀληθείας καί φώτισαν καί φωτίζουν ὅλους ὅσους εὑρίσκονταν καί εὑρίσκονται εἰς τό σκότος τῆς ἁμαρτίας καί τῆς πλάνης.

Κηρύττοντας λοιπόν ἔτσι, προσέθεταν φανερά πρῶτα-πρῶτα τήν θείαν Ἀποκάλυψιν, γιά τό προσκυνητό Ὄνομα τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ καί τήν θεολογία-δογματική διδασκαλία, ὅτι Αὐτός εἶναι ἡ Αὐτοαλήθεια, ἡ Ὁδός, ἡ Ζωή καί τό Φῶς.

Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός πού ἐνῶ εἶναι ὁ προαιώνιος Υἱός καί Λόγος τοῦ Πατρός, ἔγινε γιά μᾶς καί Θεολόγος, ὁ ὁποῖος ἐνῶ εἶναι ἡ ἴδια ἡ Ἀλήθεια, ἔγινε γιά χάρη μας, κήρυκας τῆς ἀληθείας πού ἦρθε στόν κόσμο γι’ αὐτό ἀκριβῶς· γιά νά μαρτυρήσει γιά τήν ἀλήθεια, τοῦ ὁποίου τήν ἀληθινή φωνή ἀντιλαμβάνεται ὅποιος εἶναι ἀπό τήν μερίδα τῆς ἀληθείας καί τήν ζητάει πραγματικά.

Αὐτό ἀκριβῶς προσπάθησαν νά ἀμφισβητήσουν, προβάλλοντας δόλια καί βλάσφημα διδάγματα ὅλοι αὐτοί οἱ αἱρεσιάρχες, σέ ἀντίθεση πρός τά εὐαγγελικά δόγματα καί διδάγματα. Ὅπως φαίνεται ἀπό τά πρακτικά τῆς Συνόδου, οἱ αἱρετικοί ἀντέλεγαν μέ θράσος καί δόλο στά σοφά λόγια τῶν θεοφόρων Πατέρων καί ἑπομένως στόν Χριστό τῆς Ἀποκαλύψεως, τόν Θεό τῶν πνευματοφόρων Πατέρων, πού ὁ Παράκλητος-ἡ Ἐκκλησία, τούς ἀποκαλεῖ «σεῖς εἴστε τό φῶς τοῦ κόσμου».

Ἐκεῖνος, ἁγία γερόντισσα, πού ἔχει μέσα του τόν Χριστό, κατέχει τήν ἔλλαμψη τοῦ Παναγίου Πνεύματος καί μέ τήν εὐδοκία τοῦ Πατρός κράζει καί φωνάζει μέ ἔκπληξη καί μεγάλη κατάνυξη «ἀββᾶ ὁ Πατήρ»· γίνεται ὡς ὁ ἄνθρωπος πού ἄναψε μέσα στά σπλάχνα του φωτιά θεϊκή, καί καθώς λούζεται μέ ἀκατάπαυστα δάκρυα καί δροσίζεται ἀπό αὐτά (Ἅγιος Ἐφραίμ Κατουνακιώτης), ἀνάβει δυνατότερα τήν φωτιά τοῦ πόθου του. Χύνει τότε περισσότερα δάκρυα καί μ’ αὐτά πλένεται καί ἀστράφτει πιό λαμπρά καί ὁλότερα γίνεται φῶς.

«Ὑμεῖς ἐστε τό φῶς τοῦ κόσμου».

Οἱ ψυχές ἀδελφοί, πού ἔφτασαν στά ἄκρα τῆς καθαρότητος καί ἀνέβηκαν σέ μεγάλο ὕψος σοφίας καί γνώσεως(Ἅγιος Πορφύριος ὁ Καυσοκαλυβίτης), μοιάζουν κατά ἄμεσο σχεδόν τρόπο μέ τά Χερουβείμ, ἀφοῦ πλησιάζουν τήν Πηγή, τόν Τριαδικόν Θεόν καί δέχονται τήν Ἀποκάλυψη τῆς ἄμεσης ἐποπτείας· καταφωτίζονται ἄμεσα, συνήθως, ἀπό τήν ἴδια τήν Θεαρχία στίς θεῖες θεωρίες, σέ μία ὑπέρτατη ἀνάταση, δηλαδή στῶν ἀθεάτων τά κάλλη(π. Σαράντης Σαράντος).

Καί -ὦ τοῦ θαύματος!- μέσα σ’ αὐτό τό φῶς ἐποπτεύει ὁ κάθε Ὀρθόδοξος πιστός ἐν Χάριτι Θεοῦ τά ὑπερκόσμια πράγματα. Καί μέσῳ τοῦ ἁγιασμένου νοῦ καί τῆς καθαρότητος τῆς καρδιᾶς του, προσφέρει στόν Θεό καί τόν Χριστό ὅλη τήν κτίση, τήν ὁποία ἀγαπᾶ, φυλάττει καί ἁγιάζει, γιά νά ἀποδειχθεῖ ὅτι φέρει ἀκριβή τήν θεία εἰκόνα.

Ὁ νοῦς πού καταξιώθηκε ἀκριβῶς ἐκεῖνο τό φῶς, διαβιβάζει πολλά σημάδια τοῦ θείου κάλλους καί στό συνδεδεμένο μ’ αὐτό σῶμα, ὡς ἐνδιάμεσο μεταξύ τῆς θείας ἀκτίστου Χάριτος καί τῆς παχύτητας τῆς σάρκας, χορηγῶντας τή δύναμη καί γιά τά ἀδύνατα(βλέπε συζήτηση Ἁγίας Εὐφημίας μέ τόν Ἅγιον Παΐσιο τόν Ἁγιορείτη).

«Ὑμεῖς ἐστε τό φῶς τοῦ κόσμου».

Ἡ ψυχή μας, χριστιανοί μου, εἶναι μία ὀντότητα πολυδύναμη καί χρησιμοποιεῖ ὡς ὄργανο τό σῶμα πού δημιουργήθηκε καί ζεῖ μαζί της. Ποιά λοιπόν εἶναι τά μέλη πού χρησιμοποιεῖ ὡς ὄργανα γιά νά ἐνεργεῖ ἡ δύναμή της, ἐκείνη πού ὀνομάζουμε νοῦ; Πολλά λέγονται καί γράφονται καί πάμπολες θεωρίες καί διαφωνίες ὑπάρχουν ἤ ἀκούγονται. Ἐν τούτοις, ἐμεῖς ἀδελφοί, διδαχθήκαμε ἀπό τόν Ἴδιο τόν Πλάστη τοῦ ἀνθρώπου, πού λέει στά Εὐαγγέλια, ὅτι δέν εἶναι τά εἰσερχόμενα ἀπό τό στόμα ἀλλά τά ἐξερχόμενα πού μολύνουν τόν ἄνθρωπο· γιατί ἀπό τήν καρδιά βγαίνουν οἱ λογισμοί[1]. Λέγει καί ὁ Μέγας Μακάριος: «Ἡ καρδιά εἶναι ὁ ἡγεμόνας ὅλης τῆς ὑπάρξεως. Κι ὅταν κυριαρχήσει ἡ Χάρη σέ ὅλα τά μέρη τῆς καρδιᾶς, τότε βασιλεύει πάνω σέ ὅλους τούς λογισμούς καί σέ ὅλα τά μέλη. Γιατί, ἐκεῖ εἶναι ὁ νοῦς καί ὅλοι οἱ λογισμοί τῆς ψυχῆς».

Ἔτσι, σεβαστή γερόντισσα, Αὐτός πού εἶπε: «Ὑμεῖς ἐστε τό φῶς τοῦ κόσμου», παρακαλεῖ τόν καθένα μας: «Υἱέ, δός μοι, σήν καρδίαν» καί «μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ ὅτι πρᾶος εἰμι καί ταπεινός τῇ καρδίᾳ καί εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν».

Φρονοῦμε ἐν τούτοις, γενόμενος ἄνθρωπος ὁ Θεός Λόγος ἀναμφιβόλως «ἑαυτόν ἐκένωσεν»[2] καί εἶναι μυστήριον μέγα τό πῶς ἐξακολούθησε νά παραμένει διαρκῶς καί ἀναλλοιώτως, Θεός, ζῶντας στό ἀπειροελάχιστο καί ὀστράκινο ἀνθρώπινο ὄν.

Θαυμαστός ὁ Θεός ἡμῶν· ὅλη ἡ Παλαιά Διαθήκη προετοιμάζει τόν κόσμον γιά μετάνοια καί τήν ἔλευσιν τοῦ Θεανθρώπου· ὅλη ἡ Καινή Διαθήκη προσφέρει δωρεάν δι’ Ἰησοῦ Χριστοῦ αὐτήν τήν μετάνοιαν δωρεάν. Χρειάζονται ὅμως δύο παράγοντες· ἡ θεία Χάρις καί ἡ ἀνθρωπίνη προαίρεσις.

Μακάρι! Ἰησοῦ Χριστέ, Θεέ μου. Ἀμήν.

[1] (Ματθ. 15, 11 καί 19)

[2] (Φιλ. 2, 7)