ΜΠΟΡΕΙ ΑΡΑΓΕ ΝΑ ΚΑΥΧΑΤΑΙ Ο ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΣ π. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ
ΤΟΥ ΤΕΚΝΑ;
Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου
Θεολόγου – συγγραφέως
Εν Θεσσαλονίκη τη 30η Σεπτεμβρίου 2026
Ο μακαριστός πρωτ. π. Νικόλαος Μανώλης υπήρξε χωρίς αμφιβολία μια εμβληματική προσωπικότης των τελευταίων δεκαετιών μέσα στο χώρο της Εκκλησίας, ένα υπόδειγμα αληθινού ποιμένος και αληθινού αγωνιστού της Ορθοδοξίας. Υπήρξε ένας μεγάλος ομολογητής της πίστεως της εποχής μας, ένας κορυφαίος αγωνιστής στον αγώνα κατά του οικουμενισμού, ένας μιμητής των αρχαίων μεγάλων Πατέρων και ομολογητών που αγωνίστηκαν κατά των αιρέσεων της εποχής των. Υπέμεινε με πολλή καρτερία και υπομονή αλλά και ακατάβλητο αγωνιστικό φρόνημα, θλίψεις, διωγμούς, συκοφαντίες, δικαστικές διώξεις από τον τότε οικουμενιστή Μητροπολίτη κυρό Άνθιμο και τους περί αυτόν συνεργάτες του. Οι διώκτες του αγωνίστηκαν με πρωτοφανή λύσσα και μανία να τον εξοντώσουν, να τον οδηγήσουν στην καθαίρεση, να του κλείσουν το στόμα, ώστε να μην ομιλεί κατά της παναιρέσεως και να παύσει να τους ελέγχει για τις κακόδοξες διακηρύξεις τους, τις συμπροσευχές τους με αιρετικούς και άλλες εκτροπές τους. Κατά την πρόσφατη, (23/9/2026), εκδήλωση του Συλλόγου «άγιος Ιωσήφ ο ησυχαστής», στην οποία έγινε η παρουσίαση του νέου βιβλίου του με τίτλο «Αεί ζων, αεί παρών», πολύ σωστά παρατηρήθηκε ότι «ο αείμνηστος εν Χριστώ αδελφός και συλλειτουργός π. Νικόλαος Μανώλης άφησε βαθιά χαραγμένο το αποτύπωμά του, την σφραγίδα του στην πνευματική ζωή της Εκκλησίας της Θεσσαλονίκης των τελευταίων χρόνων στις καρδιές και στο νου των πολυάριθμων πνευματικών του τέκνων, αλλά και όσων συνεργασθήκαμε μαζί του στους ομολογιακούς αγώνες υπέρ της φίλης ορθοδοξίας».
Η ποιμαντική του διακονία, εξ’
ίσου σημαντική και αυτή, αποτελεί ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο της εκκλησιαστικής
του προσφοράς, για την οποία νομίζουμε ότι
αρμοδιώτεροι να την παρουσιάσουν είναι τα πνευματικά του τέκνα.
Δεν αξιώθηκα δυστυχώς να τον
γνωρίσω προσωπικά και να έχω κάποια μορφή συνεργασίας μαζί του. Μόνο μια φορά
τον είδα σε κάποια συνέλευση της «Συνάξεως
Κληρικών και Μοναχών» στο Μοναστήρι της αγίας Τριάδος στην Άνω Γατζέα του
Βόλου πριν από πολλά χρόνια, ίσως το 2015. Τον ασπάσθηκα τότε με πολύ σεβασμό
και αγάπη, χωρίς να υποπτεύομαι τον αγωνιστικό ζήλο και το ομολογιακό φρόνημα
του ανδρός. Δεν εγνώριζα επίσης ότι ο μακαριστός υπήρξε πνευματικό τέκνο του
αειμνήστου καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Κωνσταμονίτου αγίου Όρους κυρού
Αγάθονος και το γεγονός ότι έχουμε μια ιδιαίτερη πνευματική συγγένεια μεταξύ
μας. Και τούτο διότι τόσον εγώ, όσον και εκείνος, είμαστε πνευματικοί απόγονοι
του αγίου Ιωσήφ του Ησυχαστού. Τώρα που έχω μια πληρέστερη γνώση της προσωπικότητός
του, τον θεωρώ ως πρότυπο προς μίμηση, καθώς με εμπνέουν οι αγώνες του και οι
θυσίες του.
Η παρουσίαση του βιβλίου του με
τίτλο «Αεί ζων, αεί παρών» σε
πρόσφατη εκδήλωση του Συλλόγου, το οποίο εξέδωσε ο εν λόγω
Σύλλογος, ήταν, νομίζω, ένα επιβεβλημένο καθήκον ευγνωμοσύνης των πνευματικών
του τέκνων προς τον πνευματικό τους πατέρα.
Ασφαλώς θα χαίρεται και θα καυχάται ο
μακαριστός, εκεί στον ουρανό όπου βρίσκεται τώρα, για τα πνευματικά του τέκνα.
Ωστόσο εδώ προκύπτει ένα καυτό ερώτημα: Μπορεί άραγε να καυχάται για όλα του τα
πνευματικά τέκνα; Δυστυχώς όχι! Με πολύ πόνο και συνοχή καρδίας είμαι
υποχρεωμένος να ανακοινώσω ότι υπήρξαν κάποια πνευματικά του τέκνα, ελαχίστα
ευτυχώς, που ελύπησαν βαθύτατα τον μακαριστό γέροντά τους με ολισθήματα όχι
τυχαία, μικρής σημασίας. Δεν αναφέρομαι εδώ σε συνηθισμένες αμαρτίες, στις
οποίες όλοι μας αμαρτάνουμε, είτε εκ συναρπαγής, είτε εξ’ απροσεξίας.
Αναφέρομαι σε βαρύτατες αμαρτίες, σε παραβιάσεις Ιερών Κανόνων, που προβλέπουν
για μεν τους κληρικούς ποινή καθαιρέσεως, για δε τους λαϊκούς αφορισμού.
Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις, (χωρίς αυτό να είναι απόλυτα βέβαιο, 100%), που
μαρτυρούν ότι κάποια πρόσωπα, μέλη του συλλόγου, ολίσθησαν δυστυχώς σε τέτοιου
είδους παραπτώματα. Το ότι οι ενδείξεις είναι ισχυρές φαίνεται και από το
γεγονός ότι ενώ παρήλθον 20 περίπου ημέρες από τότε που γνωστοποιήθηκε σε έναν
εξ’ αυτών η λίαν πιθανή βαρύτατη αυτή πτώση του, δηλονότι η παραβίαση
συγκεκριμένων Ιερών Κανόνων, το πρόσωπο αυτό τηρεί σιγήν ιχθύος. Η ένοχη αυτή
σιωπή του τι άλλο μπορεί να σημαίνει παρά την έμμεση αποδοχή της ενοχής του;
Μακάρι να συμβαίνει το αντίθετο. Το εύχομαι από καρδίας. Ωστόσο τα πράγματα
συγκλίνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση, δηλαδή την ενοχή του.
Οι παραβιάσεις των Ιερών Κανόνων, όπως σε
προηγούμενο άρθρο μας επισημάναμε[1],
αποτελούν ένα οδυνηρό «τραύμα» μέσα στο σώμα της
Εκκλησίας, και επομένως δεν αποτελεί ιδιωτική υπόθεση του αμαρτήσαντος. Και
μόνο το γεγονός ότι οι εν λόγω παραβιάσεις σκανδαλίζουν πλήθος πιστών, αρκεί
για να καταλάβει κανείς το μέγεθος του «τραύματος» και τη ζημιά που γίνεται
στο σώμα της Εκκλησίας. Ο ίδιος ο Κύριος επισημαίνει τα εξής σχετικά με τα
σκάνδαλα: «ος δ’ αν σκανδαλίση ένα των μικρών τούτων
των πιστευόντων εις εμέ, συμφέρει αυτώ ίνα κρεμασθή μύλος ονικός εις τον
τράχηλον αυτού και καταποντισθή εν τω πελάγει της θαλάσσης», (Ματθ.18,6). Δηλαδή «όποιος σκανδαλίσει έναν από τους
μικρούς και απλοϊκούς αυτούς, που πιστεύουν εις εμέ, είναι προτιμότερο γι’
αυτόν να κρεμασθή στον τράχηλόν του μυλόπετρα, από εκείνες που γυρίζει ο όνος
στον μύλο και να καταποντισθή στην ανοικτή θάλασσα». Όταν δε εκείνοι
που σκανδαλίστηκαν δεν είναι ένας, άλλα πολλοί, πόσο μεγάλη, άραγε, είναι η
ζημιά που προκάλεσαν στο σώμα της Εκκλησίας οι εκπεσόντες αδελφοί; Το δε ακόμη
χειρότερο είναι το γεγονός ότι ο ένας εξ αυτών δεν είναι ένα τυχαίο, αλλά
κορυφαίο στέλεχος του Συλλόγου!!
«Τραύμα», λοιπόν, και μάλιστα
οδυνηρό, οι παραβιάσεις των Ιερών Κανόνων!! «Τραύμα», στο οποίο
συμμετέχουμε και πονάμε όλοι μας σύμφωνα με τον θεόπνευστο λόγο του αποστόλου
Παύλου: «και είτε πάσχει εν μέλος, συμπάσχει πάντα
τα μέλη, είτε δοξάζεται εν μέλος, συγχαίρει πάντα τα μέλη», (Α΄ Κορ.12,26). Η πραγματικότητα αυτή επιβεβαιώνεται και
από τη στάση που κράτησε ο απόστολος Παύλος στο περιστατικό του αιμομίκτου.
Όταν πληροφορήθηκε το φοβερό αυτό αμάρτημα, δεν περιορίστηκε να τιμωρήσει απλώς
τον αμαρτήσαντα, αλλά ήλεγξε όλη την τοπική Εκκλησία της Κορίνθου: «και
υμείς πεφυσιωμένοι εστέ και ουχί μάλλον επενθήσατε, ίνα εξαρθεί εκ μέσου υμών ο
το έργον τούτο ποιήσας;», (Α΄ Κορ.5,2). Εδώ πρέπει να προσέξουμε
ιδιαίτερα το γεγονός ότι ο απόστολος καθιστά όλους τους Κορινθίους υπευθύνους
για την αδιαφορία τους, διότι δεν επένθησαν και δεν έλαβαν τα αναγκαία μέτρα
για να μην μεταδοθεί το κακό σ’ όλη την εκκλησιαστική κοινότητα των Κορινθίων.
Και αφού τους ήλεγξε, τότε προχώρησε και στην θεραπεία του αμαρτήσαντος: «Εν
τω ονόματι του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού συναχθέντων υμών και του εμού
πνεύματος συν τη δυνάμει του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού παραδούναι τον τοιούτον
τω σατανά εις όλεθρον της σαρκός, ίνα το πνεύμα σωθή εν τη ημέρα του Κυρίου
Ιησού» (5,4-5). Επομένως είναι πέρα για πέρα εσφαλμένο αυτό που
πιστεύουν μερικοί αμαθώς και ανοήτως και απερισκέπτως, ότι η παράβαση ενός
Ιερού Κανόνος αποτελεί ιδιωτική υπόθεση του αμαρτήσαντος και ότι επομένως
εκείνοι που επισημαίνουν τέτοιου είδους παραβάσεις δεν έχουν αγάπη και πέφτουν
στο αμάρτημα της κατακρίσεως.
Αξίζει επίσης να υπογραμμίσουμε το γεγονός,
ότι ο απόστολος δεν προσπέρασε την οδυνηρή πτώση του αιμομίκτου ως ένα άνευ
σημασίας γεγονός. Δεν είπε: «δεν πειράζει, δεν είναι τίποτε αυτό, τι να
κάνουμε, όλοι μας πέφτουμε σε σφάλματα». Όχι!! Έλαβε άμεσα τα κατάλληλα
θεραπευτικά μέτρα. Τον απέκοψε από το σώμα της Εκκλησίας προσωρινά, (αυτό
σημαίνει η φράση «παραδούναι τον τοιούτον τω σατανά»), για να μην μεταδοθεί το
αμάρτημα του αιμομίκτου, ως κάποια γάγγραινα, στο υπόλοιπο σώμα της τοπικής
Εκκλησίας. Με την θεοφώτιστη αυτή ενέργειά του ο απόστολος μας διδάσκει ότι δεν
πρέπει να σκεπάζουμε τις παραβιάσεις των Ιερών Κανόνων, αλλά να τις φέρνουμε
στο φως της δημοσιότητος, όχι για να διαπομπεύσουμε τους εκπεσόντες, αλλά για
να κινητοποιηθούν οι αρμόδιοι εκκλησιαστικοί παράγοντες. Για να αναλάβουν τα
αρμόδια εκκλησιαστικά όργανα τις απαραραίτητες εκείνες θεραπευτικές ενέργειες,
που αποσκοπούν στην κατάπαυση του σκανδάλου και στην θεραπεία του αμαρτήσαντος.
Είναι μεγάλη υποκρισία να στηλιτεύουμε δριμύτατα τις παραβιάσεις Ιερών Κανόνων
που απαγορεύουν τις συμπροσευχές από οικουμενιστές Πατριάρχες και
Αρχιεπισκόπους, ενώ σε άλλου είδους παραβιάσεις να τηρούμε σιγήν ιχθύος, επειδή
δεν μας βολεύει. Επειδή ο αμαρτήσας είναι φίλος μας, ή «κολλητός» μας, ή
συνεργάτης μας.
Ας φέρουμε ένα παράδειγμα από την ιατρική
επιστήμη για να καταλάβουμε το θέμα καλύτερα. Τι γίνεται όταν κάποιος
τραυματισθεί θανάσιμα; Άραγε μήπως σκεπάζουμε τα τραύματά του με τα ρούχα του,
ή με επιδέσμους, για να μην γίνουν αντιληπτά από άλλους; Όχι βέβαια! Τον
οδηγούμε αμέσως στο νοσοκομείο, για να του προσφέρουμε τις πρώτες βοήθειες.
Ποιοί, τώρα, είναι εκείνοι που έχουν αγάπη προς τον θανασίμως τραυματισθέντα;
Αυτοί που σκεπάζουν τα τραύματά του με επιδέσμους, ή εκείνοι που τον οδηγούν
στο νοσοκομείο; Ασφαλώς οι δεύτεροι. Το ίδιο πρέπει να γίνεται και στα
εκκλησιαστικά «τραύματα» που προκαλούν οι παραβιάσεις Ιερών Κανόνων. Ας
γνωρίζουν, λοιπόν, όσοι επιμένουν να συγκαλύπτουν τους εκπεσόντας αδελφούς, ότι
ο γράφων είναι εκείνος που έχει αληθινή αγάπη προς αυτούς και όχι αυτοί που
τους συγκαλύπτουν!!! Ας γνωρίζουν ότι η συγκάλυψη δεν θεραπεύει την αμαρτία.
Αντίθετα την μεγαλώνει.
Στο σημείο αυτό θεωρώ αναγκαίο να δηλώσω ότι
ούτε μίσος έχω, ούτε τρέφω αισθήματα εκδικήσεως απέναντι στους εκπεσόντες
αδελφούς. Τους αγαπώ από καρδίας. Ουδέποτε επέτρεψα στον εαυτό μου να κυριεύσει
την ψυχή μου μίσος, ή εκδίκηση προς αυτούς, παρά τις προσβολές των αντιθέτων
λογισμών που υποβάλλει ο διάβολος. Ουδέποτε!!! Εξακολουθώ να τους αγαπώ, παρά
τις διαφωνίες που είχα με έναν εξ’ αυτών σε θέματα μη δογματικής φύσεως. Θέλω
επίσης να γνωρίζουν οι αμαρτήσαντες, αλλά και όλα τα μέλη του Συλλόγου, ότι με
εκτενείς δεήσεις και προσευχές, (και μάλιστα μέχρι δακρύων), προσευχήθηκα και
θα προσεύχομαι και στο μέλλον για την ειλικρινή, θερμή και ριζική μετάνοιά
τους.
Κλείνοντας, απευθύνομαι με πόνο ψυχής, για
μιά ακόμη φορά, προς τους εν λόγω αδελφούς και τους παρακαλώ θερμώς: Αγαπητοί
και περιπόθητοι αδελφοί μου, μη καταφρονήσετε τους Ιερούς Κανόνες, στους
οποίους ολισθήσατε. Φροντίστε για την κατάπαυση του σκανδάλου το οποίο
προκαλέσατε, ομολογώντας το σοβαρότατο αμάρτημά σας και ζητώντας δημοσίως
συγνώμη μέσω του διαδικτύου. Και στη συνέχεια καταφύγετε στους αρμοδίους
πνευματικούς ιατρούς, οι οποίοι στην προκειμένη περίπτωση είναι πρωτίστως και
κυρίως οι Επίσκοποι και κατά δεύτερο λόγο οι πνευματικοί. Αυτοί θα καθορίσουν
το κατάλληλο επιτίμιο – θεραπευτικό φάρμακο για την θεραπεία των ψυχών σας.
Στην αντίθετη περίπτωση ας είσθε βέβαιοι ότι κάποια μέρα θα λειτουργήσει ο
πνευματικός νόμος, η δικαιοσύνη του Θεού. Έρχεται κάποια ώρα που οι Ιεροί
Κανόνες εκδικούνται εκείνους που τους καταπατούν και τους περιφρονούν. Και τότε
αλλοίμονο!! Θα πραγματοποιηθεί ο φοβερός λόγος του αποστόλου: «Πάσα
παράβασις και παρακοή έλαβε ένδικον μισθαποδοσίαν», (Εβρ. 2,2).
Εύχομαι από καρδίας οι πρεσβείες του αγίου
Ιωσήφ του Ησυχαστού και οι προσευχές του μακαριστού π. Νικολάου να συνεργήσουν,
ώστε να πράξετε τα δέοντα. Αμήν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου