Τυχικός – Κάρα Αποστόλου Παύλου: Ποιος τελικά τιμά και σέβεται πραγματικά τον Απόστολο Παύλο;

Τυχικός – Κάρα Αποστόλου Παύλου: Ποιος τελικά τιμά και σέβεται πραγματικά τον Απόστολο Παύλο;

Η υπόθεση του Τυχικού, η έλευση της κάρας του Αποστόλου Παύλου και το ερώτημα αν η τιμή προς τον Απόστολο εκφράζεται με τελετές ή με υπακοή στη διδασκαλία του

Η πρόσφατη υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού και οι εξελίξεις γύρω από την προγραμματιζόμενη έλευση της κάρας του Αποστόλου Παύλου στην Κύπρο επαναφέρουν ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος τιμά πραγματικά τον Απόστολο Παύλο; Εκείνος που οργανώνει λαμπρές υποδοχές του ιερού λειψάνου του ή εκείνος που προσπαθεί να μείνει πιστός στη διδασκαλία που ο ίδιος παρέδωσε στην Εκκλησία;

Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, ο Τυχικός είχε εκφράσει επιφυλάξεις για την έλευση της κάρας όχι επειδή δεν τιμούσε τον Απόστολο Παύλο, αλλά επειδή θεωρούσε ότι η παρουσία Ρωμαιοκαθολικών καρδιναλίων και οι ενδεχόμενες συμπροσευχές θα δημιουργούσαν σοβαρό εκκλησιολογικό πρόβλημα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ίδιος είχε ήδη φέρει δύο φορές στην Πάφο λείψανα του Αποστόλου Παύλου από ορθόδοξες μονές της Ελλάδας. Επομένως, το ζήτημα δεν ήταν ποτέ η τιμή προς το λείψανο, αλλά οι συνθήκες υπό τις οποίες αυτή θα πραγματοποιούνταν.

Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο έντονο μετά τις ανακοινώσεις ότι τον Οκτώβριο προγραμματίζεται η έλευση της κάρας με τιμές και ότι ενδέχεται να προσκληθεί και ο Πάπας. Αν αυτό συνοδευθεί από κοινές λατρευτικές εκδηλώσεις ή συμπροσευχές, τότε πολλοί πιστοί διερωτώνται κατά πόσον κάτι τέτοιο βρίσκεται σε συμφωνία με το πνεύμα και τη διδασκαλία του ίδιου του Αποστόλου Παύλου.

Ο Παύλος δεν άφησε περιθώρια αδιαφορίας απέναντι στη νοθεία της πίστεως. Στην Προς Γαλάτας γράφει:

«Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζηται ὑμῖν παρ’ ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω.»

Ο λόγος του είναι απόλυτος. Η αλήθεια του Ευαγγελίου δεν προσαρμόζεται ούτε αλλοιώνεται, ακόμη κι αν εκείνος που τη μεταβάλλει φαίνεται να έχει υψηλό αξίωμα.

Στην Προς Ρωμαίους προτρέπει:

«Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, σκοπεῖν τοὺς τὰς διχοστασίας καὶ τὰ σκάνδαλα παρὰ τὴν διδαχὴν… ποιοῦντας, καὶ ἐκκλίνετε ἀπ’ αὐτῶν.»

Δεν μιλά για αδιαφορία απέναντι στη διδασκαλία ούτε για εξίσωση της αλήθειας με την πλάνη. Αντίθετα, ζητά διάκριση και αποφυγή όσων αλλοιώνουν την αποστολική παράδοση.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικά, στην Προς Τίτον αναφέρει:

«Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ.»

Η προτεραιότητα του Παύλου είναι η διαφύλαξη της ενότητας της πίστεως και όχι μια εξωτερική ενότητα που παραμερίζει τις δογματικές διαφορές.

Στο ίδιο πνεύμα γράφει και ο Ιωάννης ο Ευαγγελιστής στη Β΄ Ιωάννου:

«Εἴ τις ἔρχεται πρὸς ὑμᾶς καὶ ταύτην τὴν διδαχὴν οὐ φέρει, μὴ λαμβάνετε αὐτὸν εἰς οἰκίαν, καὶ χαίρειν αὐτῷ μὴ λέγετε.»

Και ο Απόστολος Πέτρος προειδοποιεί:

«Ἔσονται ψευδοδιδάσκαλοι, οἵτινες παρεισάξουσιν αἱρέσεις ἀπωλείας.»

Τα χωρία αυτά χρησιμοποιούνται από πολλούς στην ορθόδοξη παράδοση ως έκφραση της ανάγκης να διαφυλάσσεται η αποστολική πίστη. Άλλοι θεολόγοι τα ερμηνεύουν διαφορετικά ως προς τη σχέση τους με τον σύγχρονο διαχριστιανικό διάλογο και τις συμπροσευχές. Το γεγονός αυτό αξίζει να αναγνωρίζεται, ακόμη κι όταν διατυπώνεται έντονη κριτική.

Το ουσιαστικό ερώτημα, πάντως, παραμένει: τι θα επιθυμούσε ο ίδιος ο Απόστολος Παύλος; Να μεταφέρεται η κάρα του με μεγάλες τιμές, ενώ παράλληλα πραγματοποιούνται ενέργειες που ορισμένοι πιστοί θεωρούν αντίθετες προς τη διδασκαλία του, ή να τηρείται πρώτα η αποστολική του παρακαταθήκη;

Η τιμή προς έναν Άγιο δεν εξαντλείται στις λιτανείες, στις υποδοχές και στις πανηγυρικές τελετές. Η μεγαλύτερη τιμή είναι η υπακοή στον λόγο του. Ο ίδιος ο Παύλος έγραψε:

«Μιμηταί μου γίνεσθε, καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ.» (Προς Α΄ Κορινθίους 11:1)

Εάν λοιπόν πραγματικά επιθυμούμε να τιμήσουμε τον Απόστολο των Εθνών, το πρώτο ερώτημα δεν είναι αν θα έρθει η κάρα του στην Κύπρο. Το πρώτο ερώτημα είναι αν είμαστε διατεθειμένοι να ακολουθήσουμε τη διδασκαλία που εκείνος παρέδωσε, χωρίς εκπτώσεις και χωρίς συμβιβασμούς.

Γιατί, τελικά, τον Απόστολο Παύλο δεν τον τιμά εκείνος που μεταφέρει το λείψανό του, αλλά εκείνος που φυλάσσει τον λόγο του.

Ομάδα Κληρικών και Θεολόγων Κύπρου