Γιατί στενάζει η κτίση;

Γιατί στενάζει η κτίση;

Γεώργιος Αποστολάκης

Δύο ακόμη φονικοί σεισμοί μέσα σε λίγες ημέρες. Πριν από δύο εβδομάδες στις Φιλιππίνες. Χθες στη Βενεζουέλα. Ανάμεσά τους, τεράστιες δασικές πυρκαγιές, παρατεταμένοι καύσωνες, πρωτοφανείς πλημμύρες, ακραία καιρικά φαινόμενα που εμφανίζονται ολοένα συχνότερα σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

Οι ειδήσεις διαδέχονται η μία την άλλη. Η ανθρωπότητα τις καταγράφει, τις μετρά, τις αναλύει και αναζητά τις επιστημονικές αιτίες τους. Και ορθώς το κάνει. Η επιστήμη έχει τον δικό της πολύτιμο ρόλο να ερευνά τους φυσικούς μηχανισμούς και να βοηθά στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των συνεπειών τους.

Υπάρχει όμως και ένα βαθύτερο ερώτημα, στο οποίο η επιστήμη δεν μπορεί να απαντήσει. Γιατί ολόκληρη η δημιουργία μοιάζει να στενάζει;

Η Εκκλησία, εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, δίνει μια απάντηση που δεν αναιρεί την επιστημονική γνώση, αλλά φωτίζει την πνευματική διάσταση της πραγματικότητας.

Ο Απόστολος Παύλος γράφει: «Πᾶσα ἡ κτίσις συστενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν.» (Ρωμ. 8,22) Τι σημαίνει αυτό;

Σημαίνει ότι ο κόσμος δεν βρίσκεται πλέον στην αρχική του αρμονία. Η δημιουργία δεν έγινε ελαττωματική από τον Δημιουργό της. Υποτάχθηκε όμως στη φθορά όταν ο άνθρωπος, που είχε τοποθετηθεί ως ιερέας και φύλακας της κτίσης, απομακρύνθηκε από τον Θεό.

Η αμαρτία δεν τραυμάτισε μόνο τον άνθρωπο. Τραυμάτισε ολόκληρη τη δημιουργία. Γι' αυτό και η φύση φέρει τα σημάδια της φθοράς. Δεν είναι ένοχη· είναι όμως συμμέτοχη στις συνέπειες της ανθρώπινης πτώσης.

Γι' αυτό ο Παύλος δεν λέει ότι η κτίση «καταστρέφεται», αλλά ότι «συνωδίνει». Η εικόνα που χρησιμοποιεί είναι συγκλονιστική.

Όπως μια μητέρα υποφέρει λίγο πριν γεννήσει, έτσι και η δημιουργία πονά, όχι επειδή πορεύεται προς το οριστικό τέλος της, αλλά επειδή περιμένει μια νέα γέννηση, μια νέα δημιουργία, την αποκατάσταση όλων.

Η Ορθόδοξη πίστη δεν βλέπει μόνο την καταστροφή. Βλέπει την ελπίδα. Δεν πιστεύει ότι η ιστορία του κόσμου θα κλείσει με την απόλυτη επικράτηση της φθοράς, αλλά με την ανακαίνιση της κτίσης, όταν ο άνθρωπος επανενωθεί πλήρως με τον Θεό και η ίδια η δημιουργία ελευθερωθεί «ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς».

Αυτό όμως δεν αφορά μόνο το τέλος της ιστορίας. Αρχίζει από σήμερα. Κάθε άνθρωπος που μετανοεί και επιστρέφει στον Θεό θεραπεύει πρώτα τη δική του ύπαρξη. Και καθώς ο άνθρωπος είναι το πρόσωπο που συνδέει την υλική και την πνευματική δημιουργία, η θεραπεία του γίνεται αρχή θεραπείας ολόκληρης της σχέσης του με τον κόσμο.

Γι' αυτό η Εκκλησία πάντοτε έβλεπε τον άγιο όχι μόνο ως θεραπευμένο άνθρωπο, αλλά και ως άνθρωπο που συμφιλιώνεται με όλη την κτίση. Δεν είναι τυχαίο ότι στους βίους των αγίων βλέπουμε ανθρώπους να ζουν ειρηνικά ακόμη και με τα άγρια ζώα, σαν να προγεύονται από τώρα τη χαμένη αρμονία του Παραδείσου.

Στη δική μας εποχή, ο σύγχρονος άνθρωπος αναζητεί σχεδόν αποκλειστικά τεχνικές λύσεις. Μιλά για την κλιματική αλλαγή, για την πράσινη μετάβαση, για νέες τεχνολογίες, για διεθνείς συμφωνίες, για οικονομικά μέτρα και περιβαλλοντικές πολιτικές. Όλα αυτά έχουν τη σημασία τους και μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων προβλημάτων.

Όμως η Εκκλησία υπενθυμίζει ότι η βαθύτερη οικολογική κρίση δεν είναι πρωτίστως τεχνολογική ούτε πολιτική. Είναι πνευματική. Η ρίζα της βρίσκεται στη διαταραγμένη σχέση του ανθρώπου με τον Δημιουργό του. Και όσο η ρίζα παραμένει άρρωστη, τα συμπτώματα θα επανεμφανίζονται με διαφορετικές μορφές.

Ίσως, λοιπόν, κάθε φορά που βλέπουμε τη γη να τρέμει, τα δάση να καίγονται, τις θάλασσες να φουσκώνουν και τα ακραία φαινόμενα να πολλαπλασιάζονται, αντί να αναρωτιόμαστε μόνο: «Τι συμβαίνει στη φύση;» να τολμήσουμε να θέσουμε και ένα δεύτερο, πιο δύσκολο ερώτημα: «Τι συμβαίνει στον άνθρωπο;»

Γιατί, όπως μας θυμίζει ο Απόστολος Παύλος, η κτίση εξακολουθεί να στενάζει. Και περιμένει, μαζί με εμάς, τη λύτρωσή της.

iepomenimera.gr