Κυριακή ΣΤ΄ Ματθαίου – Η αμαρτία καταντά παράλυτη την ανθρωπότητα. (+Επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτου)

 

Κυριακὴ Στ΄ Ματθαίου (Ματθ. 9,1-8)

Ἡ ἁμαρτία καταντᾷ παράλυτη τὴν ἀνθρωπότητα

Εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· «Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου» (Ματθ. 9,2)

Συντάκτης (†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης

Εὐχαριστῶ, ἀγαπητοί μου, τὸν Κύριον ἡ­μῶν Ἰησοῦν Χριστόν. Παρακαλῶ κάν­τε ὑπομονή, ν᾽ ἀ­κούσετε λίγα λόγια, ποὺ παίρνω ἀφορ­μὴ νὰ πῶ ἀ­πὸ τὴ σημερινὴ εὐ­αγγε­λικὴ περικο­πή (βλ. Ματθ. 9,1-8). Εἶνε λόγια φτωχά, ὄχι ῥη­­το­ρικά, βγαίνουν ὅμως ἀ­πὸ μία καρδιὰ ποὺ πιστεύει.

* * *

Κάθε ἐποχή, ἀδελφοί μου, ἔχει τὶς ἀγωνί­ες, τὰ προβλήματά της. Ἔτσι θέλησε ὁ Θεός. Δὲν ἐξαρτᾶ­ται ἀπὸ μᾶς πότε θὰ γεννηθοῦμε καὶ πότε θὰ πεθάνουμε. Ἐκεῖνος ὥρισε π.χ. νὰ μὴ γεννηθοῦ­με τὸν 4ο πρὸ Χριστοῦ αἰῶνα, ὅ­ταν χτιζό­ταν ἡ Ἀ­κρόπολι καὶ ἔλαμπε τὸ ἄ­στρο τῆς Ἑλ­λάδος· δὲν θέλησε νὰ ζήσουμε τὸν 6ο ἢ 7ο μετὰ Χριστὸν αἰ­ῶ­να, ὅταν χτιζόταν ὁ ναὸς τῆς Ἁγίας Σοφίας καὶ ἔ­λαμπε σ᾽ Ἀνατο­λὴ καὶ Δύσι τὸ ἄστρο τοῦ Βυζαν­­τίου· δὲν θέλη­σε νὰ ζήσουμε οὔτε στὰ χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας ὅταν ἡ πίστι μας φεγγοβοῦσε μέσα στὰ στήθη τῶν ὑποδούλων Ἑλλήνων· δὲν θέλησε νὰ ζήσουμε οὔτε τὸ 1821, ὅταν μία φού­χτα Ἕλ­ληνες θυσιάζονταν γιὰ νὰ ἐλευθερώσουν τὸν τόπο μας. Ὁ Θεὸς θέλησε νὰ ζήσουμε σήμερα, σ᾽ αὐτή τὴν ἐποχή.

Ἐὰν σκεφτοῦμε καλὰ σὲ τί χρόνια ζοῦ­με, θὰ παρακαλέσουμε τὸ Θεὸ γονυκλινῶς νὰ μᾶς δώσῃ δύναμι νὰ ὑποφέρουμε τὰ δεινά μας. Μόνο ἡ διάνοια ἑνὸς προφήτου ὅ­πως τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, τοῦ ἐθνομάρτυρος καὶ ἰσαποστόλου, μποροῦσε νὰ προ­βλέ­­ψῃ ὅσα γίνονται σήμερα, τὶς «προόδους» τοῦ αἰῶνος μας. Προώδευσε, εἶπαν, ἡ ἐποχή μας, θὰ κάνουμε τὸν ἄν­θρωπο εὐτυχισμένο, εὐτυχέστερο ἀπὸ κάθε ἄλλη ἐποχή!…

Ἐρωτῶ· ἀλήθεια, ἔγινε ὁ ἄνθρωπος εὐτυχέστε­ρος; Δὲν ἀπαντῶ ἐγώ, ἀπαντοῦν τὰ δάκρυα καὶ τὰ αἵματα. Ποτέ ἄλλοτε δὲν ἔζησε ὁ κόσμος τό­ση ὀδύνη, θλῖψι, ἀγωνία, ὅση ἐπὶ τῶν ἡ­με­ρῶν μας. Ὥστε αἰώνας αὐτὸς νὰ εἶνε αἰώνας ὄχι τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς προόδου, ἀλλὰ θλίψεως, δακρύ­ων καὶ αἵματος. Κατ᾽ αὐ­τὸν ἔγινε ὁ Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918)· καὶ ὅ­πως ἡ ἁλωνιστικὴ μηχα­νὴ θερίζει τὰ στάχυα, ἔτσι τὸ δρεπάνι τοῦ χάρου θέρισε τὰ νειᾶτα τοῦ κόσμου. Μετρῆστε· σ᾽ ἐκεῖ­νο τὸν πόλεμο ἔπεσαν 20 ἑκατομμύρια ἄν­θρωποι. Εἶπαν· Εἶνε ὁ τελευταῖος. Λάθος! Δὲν πέρασαν τριάντα χρόνια καὶ ξέσπασε τρο­μερώτερος ὁ Β΄ Παγ­κό­σμιος Πόλεμος (1940-1944), μὲ δι­πλάσιους νεκροὺς καὶ τραυμα­τίες. Πάλι εἶ­παν· Θά ᾽νε ὁ τε­λευταῖ­ος. Λάθος! «ὁ παράνομος Ἰούδας οὐκ ἠ­βου­λήθη συν­ιέναι» (ὄρθρ. Μ. Παρ., ἀντίφ. Γ΄). Τὸ γαϊδουράκι, ὅταν κάπου στὸ δρό­μο του βρεθῇ λακκούβα καὶ πέσῃ, δὲν τὸ λησμονεῖ· κι ὅταν ἄλ­λη φορὰ πλησι­άσῃ στὸ σημεῖο ἐ­κεῖνο προσέχει καὶ δὲν ξαναπέφτει· ὁ ἄν­θρω­πος ὅμως δὲν συνετίζεται, φαίνεται κα­τώτερος τοῦ ζῴου· ἰδοὺ σύννεφα καλύπτουν πάλι τὸν ὁρίζον­τα, ἀστρα­πὲς καὶ βρον­τὲς ἀκούγονται. Ῥῶσοι, Κινέζοι, Ἀμερικᾶνοι κ.ἄ. ἔχουν ξεκουφώσει τὰ βουνὰ καὶ μέσα σὲ σπήλαια ἔχουν κρύψει χιλιάδες βόμβες πού, ἐὰν ὁ Θε­ὸς δὲν τὸ ἀ­ποτρέ­ψῃ, θὰ μεταβάλουν τὴ Γῆ σὲ Ἁρμαγεδῶνα Ἀποκαλύψε­ως (βλ. Ἀπ. 16,16), σὲ πόλεμο ποὺ θὰ σημά­νῃ τὸ τέλος ἴσως τῆς ἁμαρτω­λῆς ἀνθρωπότητος. Ὤ δά­κρυα, ὤ αἵματα! Πῶς λοιπόν, σεῖς οἱ ἐπιστή­μονες καὶ σοφοί, μιλᾶτε γιὰ πρόοδο καὶ εὐτυχία;

Γιατί ὅλ᾽ αὐτά, ἀ­δελφοί; Μία ἡ ἀπάντησις· Διότι ἡ ἀνθρωπότητα ὑπερηφανεύτηκε· εἶπε, Θὰ ζήσω χωρὶς τὸ Θεό. Ἔτσι παρουσιάστηκαν οἱ κράχτες τῆς ἀθεΐας καὶ ἀπιστίας καὶ εἶ­παν· Κάτω ὁ Θεός, κάτω τὰ ὅσια καὶ ἱερά, κάτω ἡ πατρίδα, καὶ ζήτω τὸ κτῆνος. Καὶ νά τὸ κτῆνος, τὸ λογικὸ κ᾽ ἐ­πι­στημονικό, ποὺ σκόρπισε φωτιὰ καὶ σίδερο πάνω στὴ γῆ. Ἔτσι ἦρ­θε καὶ ἡ μεγάλη διαφθορὰ τῶν ἠθῶν. Χλευάστηκε ἡ παρ­θενία. Ἀτιμάστηκε ἡ οἰ­κο­γένεια, ποὺ μὲ τὴ μοιχεία καὶ τὰ διαζύγια ἔχει πλέον σχεδὸν διαλυθῆ. Τὰ παιδιὰ σηκώνουν χέρι στοὺς γονεῖς, ὁ ἄντρας δὲν ἀγαπᾷ τὴ γυναῖ­κα, ἡ γυναί­κα δὲν τιμᾷ τὸν ἄντρα· ἡ ἀπάτη στήνει παγίδες, ἡ βλασφημία ὀργιάζει, τὸ ψέμα περισσεύει, ἡ ἀ­δικία πληγώνει, ἡ ἁρπαγὴ θριαμβεύει· ὁ πλούσιος ἐκμεταλλεύεται, ὁ φτω­χὸς ἀδικεῖται…

Ταλαίπωρη ἀνθρωπότητα! ἔκανες ὄνειρα ὅ­τι θὰ δῇς εὐτυχία, κ᾽ εἶσαι πάλι δυστυχισμέ­­­νη. Μοιά­ζεις μὲ τὸν παράλυτο ποὺ θεράπευσε σήμερα ὁ Κύ­ριος (βλ. ἔ.ἀ. 9,6-7)· τὸ δρᾶμα του εἶ­νε μιὰ μικρογραφία ὄχι μόνο τῆς ἀτομικῆς, οἰ­κογενειακῆς καὶ ἐθνι­κῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς παν­ανθρώπινης δυστυχίας καὶ ἀθλιότητος. Λένε με­­­­ρικοὶ εἰρωνικὰ γιὰ τὸ Εὐαγγέλιο, ὅτι αὐτὰ ποὺ γράφει ἦταν γιὰ «τῷ καιρῷ ἐ­κείνῳ». Ὄχι, κύριοι· τὸ Εὐαγγέλιο δὲν παλιώ­νει. Εἶ­νε σὰν τὸν ἥλιο, ποὺ ἐξακολουθεῖ νὰ φωτίζῃ τὸν κόσμο. Ἔτσι καὶ τὸ Εὐαγγέλιο· ποτέ δὲν ἔχασε τὴν αἴ­γλη καὶ τὴ λαμπρότητά του. Ὁ παράλυτος εἶνε ἡ φωτογραφία ὅλου τοῦ κόσμου. Ἔ­τσι κα­τήν­­τησε καὶ ἡ ἀνθρωπότητα· παράλυτη, ἀδύναμη νὰ κινηθῇ. Ἔ­χει ἀνάγκη, ὅπως ὁ Κύρι­ος σήκωσε τὸν παράλυτο μὲ τὸν παντοδύνα­μο λόγο του, ἔτσι ν᾽ ἀναστήσῃ τὴν παράλυ­τη ἀνθρωπότητα. Μόνο ἐκεῖνος μπορεῖ νὰ τῆς πῇ· «Θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁ­μαρτίαι σου» (ἔ.ἀ. 9,2).

Ἔχουμε ἀνάγκη τὸ Χριστό, τὴν πίστι, τὴν Ἐκ­κλη­σία. Μὴ μοῦ μιλᾶτε οὔτε γιὰ ἐπιστῆμες, οὔτε γιὰ τέχνες, οὔτε γιὰ ἀν­θρώπινες σοφί­ες· πάνω ἀπ᾽ ὅλα εἶνε ἡ θρησκεία τῶν πατέρων μας, ἡ πίστι τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ. Ὦ «θρησκεία, γλυκειὰ μάνα» (Κ. Κρυστάλ.), πόσες ἐλ­πί­δες, χαρές, κουράγιο δίνεις ἐ­σὺ καὶ στὴ γενεά μας! Ἀπαραίτητη ἡ θρησκεία. Σβῆ­στε τὴ θρησκεία καὶ θὰ δῆτε, ὅτι ὁ κόσμος χάνει τὴ μεγαλύτερη ἐλπίδα του. Δεῖξτε μου τὸν δυσ­τυχέ­στερο ἄνθρωπο. Ἐὰν αὐτὸς πιστέψῃ στὸ Χριστό, ἀποκτᾷ ἐλπίδα, γίνεται ὁ εὐ­τυχέστερος τοῦ κόσμου. Ὁ Χριστὸς ἔκανε τὸν πιὸ δυστυχῆ νὰ ἐλ­πίζῃ στὸ Θεό, καὶ τὸν πιὸ εὐτυχῆ ν᾽ ἀψηφᾷ τὸ θάνατο γιὰ νὰ βρεθῇ στὴν αἰωνιότητα, στὴ ζωὴ τὴν αἰώνια.

* * *

Αὐτὴ εἶνε ἡ θρησκεία μας, ποὺ ἔχει τὶς ῥίζες βαθειὰ μέσα στὶς καρδιές μας καὶ στὴ φυλή μας. Καὶ τῆς θρησκείας αὐτῆς, τῆς ἁγίας καὶ ἀμολύντου καὶ αἰωνίου, λειτουργὸς εἶμαι καὶ ἐγώ, ἀγαπητοί μου, ὁ ἐπίσκοπος Φλωρίνης. Εἶπα λειτουργός, ὄχι δεσπό­της. Εἶμαι λει­τουργός, δηλαδὴ ὑπηρέτης τοῦ λαοῦ. Δὲν θέλησα νὰ γίνω ἐπίσκοπος. «Κατὰ λάθος» μὲ ἔ­καναν. Ἀλλ᾽ ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ μὲ ἔκαναν ἐ­πίσκοπο, δηλώνω ἐνώπιον ἀγγέλων καὶ ἀν­θρώπων, ὅτι δὲν ἦρθα ἐδῶ στὰ ἅγια χώματα τῆς Μακεδονίας οὔτε γιὰ λεφτὰ οὔτε γιὰ ἀν­θρώπινη δόξα. Ἦρθα, γιὰ νὰ ὑπηρετήσω τὸ λαὸ αὐτὸν μὲ ὅ­λη τὴ φλόγα τῆς ψυχῆς μου· ἦρ­­θα νὰ ὑπηρετήσω τὸ λαὸ αὐτὸν θρησκευτι­κῶς καὶ κοινωνικῶς. Χρειάζε­ται νὰ ἐξαγγείλω τώρα ἕ­να συγκεκριμένο πρόγραμμα; Γιὰ μένα δὲν ὑ­πάρ­χει κάποιο νέο πρόγραμμα. Πρόγραμμα ἂς ἔχουν οἱ νέοι ἐπίσκοποι. Γιὰ μένα τὸ γέροντα τὸ πρόγραμμα εἶνε μιὰ ζωὴ τριάντα ἐτῶν μέσα στὴν πατρίδα μου. Τὸ παρελθόν μου ἐγ­γυ­ᾶται ὅτι, καὶ ἂν ζήσω λίγους μῆνες, θὰ ἐ­φαρ­μόσω ὅ,τι ἐφήρμοσα μέχρι σήμερα ὡς ἱεροκήρυκας.

• Θὰ προσπαθήσω νὰ ἐξυγιάνω τὸν κλῆρο τῆς ἐ­παρχίας. Ἐὰν πεισθῶ, ὅτι ἕ­νας κληρικὸς εἶνε σκάν­δαλο, τότε καὶ ὁλόκλη­ρη ἡ πόλις νὰ σηκωθῇ, δὲν θὰ τὸν ἀ­νεχθῶ. Δὲν δέχομαι ἀ­πὸ ἄλλους συστάσεις καὶ ὑποδείξεις. Ἂν θέλουμε νὰ ὑπάρχῃ ἐκ­κλησία καὶ πατρίδα, πρέπει νὰ καθαριστῇ πρῶ­τα – πρῶτα ἡ Ἱεραρχία καὶ μετὰ ὁ κλῆρος τῆς ἐπαρχίας. Κάθε κληρικός, ὁ ὁποῖος μὲ τὸν βίο του σκανδαλίζει τὶς ψυχές, δὲν ἔχει θέσι ἐδῶ· ἂς πάῃ ὅπου νομίζει. Ἐδῶ μόνο κληρικοὶ ποὺ ζοῦν καὶ ὑπηρετοῦν τὸν Κύριο ἀσκανδάλιστα, αὐτοὶ θὰ ἔ­χουν θέσι στὴν ἱερὰ μητρόπολι. Ἀλλὰ νὰ δώσω καὶ ἐξήγησι, γιὰ νὰ μὴν πα­ρεξηγηθοῦν τὰ λόγια μου. Ἐὰν κάποιος ἔχῃ παράπονο ἐναν­τίον κάποιου κληρικοῦ, νὰ ἔχῃ τὸν ἀνδρι­σμὸ νὰ ὑ­πογράφῃ ἀναφορά. Ἀνώνυμες ἐπιστολὲς δὲν θὰ δεχθῶ. Θὰ τὶς σχίσω καὶ θὰ πᾶνε στὸν κάλαθο τῶν ἀχρήστων. Ἐὰν ἔχετε κάτι ἐναν­τίον κληρικοῦ, νὰ ὑπογράφετε ὑπευθύνως καὶ νὰ ἀναφέρεστε στὴν ἱερὰ μητρόπολι. Διότι λέει ἡ Γραφή· «Ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων ἢ τριῶν σταθήσεται πᾶν ῥῆμα» (Δευτ. 19,15. Ματθ. 18,16. Β΄Κορ. 13,1. Α΄Τιμ. 5,19. Ἑβρ. 10,28). Μόνο μὲ δύο ἀξιόπιστους μάρτυρες μπορεῖ νὰ κατηγορηθῇ κάποιος.

• Θὰ προσπαθήσω νὰ χτίσω ἐπισκοπεῖο, στὸ ὁποῖο νὰ ὑπάρχουν τὰ γραφεῖα, μία μικρὴ αἴθουσα γιὰ τοὺς ἱερεῖς καὶ γιὰ συγκεντρώσεις πνευματικές, ξενώνας γιὰ τοὺς κληρικοὺς νὰ μὴν κοιμοῦνται σὲ ξενοδοχεῖα. Ἐκεῖ νὰ κυματί­ζῃ ἡ ἑλληνικὴ σημαία καὶ νὰ λαμ­πρύνων­ται οἱ θρησκευτικὲς καὶ ἐθνικὲς ἑορτές.

• Θὰ ἐπιδιώξω, ἐκεῖ ποὺ βρέθηκε ἡ θαυματουργὸς εἰκόνα τῆς ἁγίας Παρασκευῆς, τὴν ὁποία τιμᾷ ἡ περιοχή, νὰ γίνῃ προσκύνημα μὲ βυζαντινὸ ναὸ καὶ ξενῶνα, τὸ ὁποῖο θὰ συγ­κεντρώνῃ τὸν Ποντιακὸ καὶ Μα­κεδονικὸ λαὸ τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς. Ἐκεῖ νὰ δοξάζεται ἡ ἁγία Τριὰς καὶ ἡ ἁγία Παρασκευὴ νὰ πρεσβεύῃ ὑ­πὲρ ὅλων ἡμῶν.

• Θὰ ἐπιδιώξω, ὅπως ἔκανα σὲ ἄλλες πόλεις, νὰ χτίσω κέντρο νεότητος καὶ στέγη ἀ­πό­ρων μαθητῶν καὶ ἐργαζομένων νέων, ὅπου νὰ στεγάζωνται φτωχοὶ νέοι ποὺ ἔχουν ἔφεσι νὰ σπουδάσουν καὶ νὰ ἐξελιχθοῦν.

• Ἀλλά, τὸ τονίζω, πάνω ἀπὸ τὰ κτήρια καὶ τοὺς ναοὺς γιὰ μένα εἶνε ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, ἡ κατήχησι καὶ τὸ κήρυγμα τοῦ Εὐ­αγγελίου. Θὰ καλέ­σω τοὺς θεολόγους νὰ φορέσουν τὸ τίμιο ῥάσο, νὰ γίνουν κληρικοὶ καὶ νὰ ὑπηρετήσουν τὴν Ἐκ­κλη­σία. «Πᾶς δυνάμενος φέρειν ὅπλα» στὸν ἱε­ρὸ αὐτὸν ἀγῶνα θὰ ἐπιστρατευθῇ, γιὰ νὰ δώσουμε τὴ μάχη. Θὰ πυκνώσουμε τὴ διδαχή. Λέει ἡ κυβέρνησις «Κανένα χωριὸ χωρὶς ἠλεκτρισμό». Σύμφωνοι. Ἀλ­λὰ ἐ­γὼ λέω κάτι ἀνώτερο· Κανένα χωριὸ καὶ καμμιά καλύβα χωρὶς λόγο Θεοῦ! Προτι­μῶ μία καλύβα μὲ δᾳδὶ καὶ νὰ κατοικῇ σ᾽ αὐ­τὴν ἄνθρωπος μὲ φωτισμὸ τοῦ Θεοῦ. Φῶτα ἐξωτερικὰ ἔχουμε, ἐσωτερικὸ φῶς δὲν ἔχουμε.

* * *

Πιστεύω ὅτι ὅλοι, ἄντρες καὶ γυναῖκες, θὰ μὲ βοηθήσετε. Τὸ εἶπα στὴ Φλώρινα, στὴν Ἀ­ρι­δαία, παντοῦ· Ἐὰν ζητήσω τίποτα γιὰ τὸν ἑ­αυτό μου, νὰ μὲ κυνηγᾶτε μέχρι τὸν Ἁλιάκμο­να· ἐὰν ὅμως ζητήσω γιὰ τὴν πατρίδα, γιὰ τὸ λαό, γιὰ τὴ θρησκεία τῶν πατέρων μας, θὰ εἶ­στε ἀνάξια παιδιὰ ἐὰν δὲν βοηθήσετε. Δὲν ζη­τῶ τίποτε ἄλλο παρὰ τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ.

Δίνω τὴν εὐλογία σὲ ὅλο τὸν λαό. Ἂς εἶ­νε αἰωνία ἡ μνήμη ὅλων τῶν ἡρώων, ποὺ ἔ­πεσαν ἐδῶ γιὰ νὰ ζοῦμε ἐμεῖς ἐλεύθεροι ὑπὸ τὸν ἥλιο. Ἂς εἶνε αἰωνία ἡ μνήμη τους κ᾽ εὐ­λογημένα τὰ κόκκαλά τους, κι ἂς πνέῃ αὔρα στοὺς τάφους των. Εὐλογημένοι σεῖς καὶ οἱ οἶκοι σας εἰς αἰῶνας αἰώνων· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Τριάδος Πτολεμαΐδος τὴν 30-7-1967 πρωί, μὲ νέο τίτλο. Καταγραφὴ καὶ σύντμησις 31-5-2026.