Η αιώνια ζωή, ως το πρώτο μέλημα του Χριστιανού

Ηρακλής Ρεράκης, Καθηγητής ΑΠΘ,

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενώσεως Θεολόγων

Η αιώνια ζωή, ως το πρώτο μέλημα του Χριστιανού

Αξιολογώντας ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός την Αιώνια Ζωή, ως τον πρώτο και κύριο σκοπό  της ζωής του ανθρώπου, επισημαίνει: «Ζητείτε πρώτον την Βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην αυτού και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν» (Να επιζητείτε πρώτα τη Βασιλεία και τη δικαιοσύνη του Θεού, και όλα  τα άλλα, τα απαραίτητα αυτής της ζωής θα σας προστεθούν), (Ματθ. 6, 33).

Χωρίς αμφιβολία, στον σύγχρονο κόσμο η παιδεία, η ανατροφή, η δύναμη των ΜΜΕ και του διαδικτύου, στη μεγάλη τους πλειονότητα, εκφράζουν, προάγουν και προωθούν, ως κεντρικό σκοπό μιας πετυχημένης ζωής -σύμφωνα με τα κοσμικά κριτήρια- τα υλικά αγαθά, την ευζωία και τον πλουτισμό.

Άλλωστε είναι αναμενόμενο, οι άνθρωποι που ζουν μακράν του Θεού να έχουν τυφλωθεί από την προσκόλλησή τους στους επίγειους και προσωρινούς θησαυρούς. Ωστόσο, ο ίδιος ο Χριστός, απευθυνόμενος στους δικούς του μαθητές, τους Χριστιανούς, επισημαίνει στη διδασκαλία Του: «Όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί θα είναι και η καρδιά σας» (Ματθ. 6, 21 και Λουκ. 12, 34).

Αυτό σημαίνει ότι, η καρδιά, ως το πνευματικό κέντρο του κάθε πιστού, συνδέεται άμεσα με ό, τι θεωρεί πιο πολύτιμο στη ζωή του (με τον θησαυρό του). Γι’ αυτό το θέλημα του Θεού είναι να μην επιθυμεί και να μην επιζητεί ο πιστός, ό, τι επιζητεί ο ειδωλολάτρης, που συνήθως λατρεύει περισσότερο τα κτίσματα από τον Κτίστη, αλλά να είναι πάντοτε έτοιμος και άγρυπνος, με τα λυχνάρια του αναμμένα, να διακρίνει, να επιλέγει και να εκτελεί τις εντολές και τις αρετές του Θεού, με σταθερό προσανατολισμό του προς την Αιώνια Ζωή.

Είναι χαρακτηριστικό ότι με το χωρίο της Κυριακής Προσευχής, «ελθέτω η βασιλεία σου», ο ιδρυτής της χριστιανικής πίστεως ορίζει, ως κεντρικό στόχο της ζωής των Χριστιανών, όχι τη φροντίδα για την επιβίωση, την οποία, έτσι κι αλλιώς, ο Ποιητής των όλων Θεός, με την Πρόνοια και το έλεός του, χορηγεί, σε όλα τα όντα και ξεχωριστά σε όλους τους ανθρώπους, αλλά κάτι άλλο, το σπουδαιότερο από όλα τα άλλα, που είναι η αποδοχή και η εγκατάσταση μέσα τους της Βασιλείας Του, η οποία αποτελεί πνευματική κληρονομιά, προορισμένη για όλους τους Χριστιανούς.

 Το θέμα είναι πόσοι είναι εκείνοι οι Χριστιανοί, που ακολουθούν την απάντηση που έδωσε ο Απ. Πέτρος στον Χριστό, όταν Εκείνος, βλέποντας ότι «πολλοί απήλθον εκ των μαθητών αυτού εις τα οπίσω και ουκέτι μετ΄αυτού περιεπάτουν», απευθύνθηκε προς τους δώδεκα μαθητές Του και τους είπε: «μη και υμείς θέλετε υπάγειν;» (μήπως και σεις θέλετε να φύγετε; 

Απεκρίθη ο Πέτρος: «Προς τίνα απελευσόμεθα; Ρήματα ζωής αιωνίου έχεις». Πού να πάμε; Ο Λόγος σου δίδει ζωή αιώνια). Όντως, η διδασκαλία του Χριστού προσφέρει Αιώνια Ζωή σε όλους, αλλά δεν τον ακούν όλοι, ούτε αγωνίζονται όλοι με τον ίδιο τρόπο για να εισέλθει και να μένει μέσα τους η Αιώνια Ζωή.

Ο Χριστός έχει πει: «Η βασιλεία των ουρανών βιάζεται, και βιασταί αρπάζουσιν αυτήν» (Ματθ. 11,12). Με το  «βιάζεται» δεν καλείται ο πιστός να στραφεί  κατά του Θεού για να αρπάξει από Αυτόν τη Βασιλεία, αλλά καλείται να την επιζητεί, μέσα από έναν  αέναο πνευματικό αγώνα καθάρσεως από τα πάθη και άσκησης των αρετών, με πίστη, υπομονή και υπέρβαση του εμπαθούς εαυτού του.

«Βιασταί» είναι, όχι γιατί εκβιάζουν για να λάβουν την Αιώνια Ζωή, αλλά επειδή εκβιάζουν (πιέζουν) τον εαυτό τους, για να εκριζωθούν τα εμπόδια που κλείνουν τον δρόμο προς τον Θεό και τη Βασιλεία Του, δηλαδή, να καθαριστούν από όλες τις κοσμικές επιθυμίες, για να μπορούν να υιοθετούν και να ασκούν τις εντολές και τις δωρεές (αρετές) του Θεού.

Μόνον διά της καθάρσεως του έσω ανθρώπου, της βουλήσεως και της θελήσεως και ταυτόχρονα διά της ασκήσεως  των άνωθεν κατερχομένων χαρισμάτων, μπορούν να αιτηθούν και να λάβουν μέσα τους,  «να αρπάξουν», δηλαδή, τη Βασιλεία του Θεού.

Το "βιάζεται", συνεπώς, δεν αφορά στη Βασιλεία του Θεού, αφού η χορηγία της στους πιστούς συνδέεται με την αγάπη, την αγαθότητα και το έλεος του Θεού, αλλά στον σταυρικό τρόπο, που μπορεί κανείς να συμμετέχει σ’ αυτήν.

Ο τρόπος αυτός είναι αντίστοιχος με τον τρόπο που συμμετέχει κάποιος στην Ανάσταση του Χριστού. Ο Αναστημένος Χριστός έχει κερδίσει, διά παντός και υπέρ πάντων, τη μάχη κατά του διαβόλου και κατά του πιο δυνατού του όπλου, που είναι ο θάνατος. Οι άνθρωποι, με ακλόνητη πίστη και έμπρακτη αρετή, συμμετέχουν στην Ανάσταση, όχι χωρίς προϋποθέσεις, αλλά όταν μένουν σταθεροί και ακλόνητοι στην ελευθερία, με την οποία ο Χριστός μας ελευθέρωσε (Γαλ. 5,1).

Οι Χριστιανοί, ως μέλη της Εκκλησίας, έχουν κληθεί, «επ’ ελευθερία», για να συμμετέχουν, διά του Σταυρού, στη χαρά της Αναστάσεως, ζώντες μυστηριακά, μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης, εντός του Σώματος του Χριστού, στην Εκκλησία.

Ο Χριστός υποδεικνύει τον τρόπο που γίνεται κάποιος ελεύθερος. «Εί τις θέλει οπίσω μου ελθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθήτω μου» (Ματθ. 16, 24).

Ο Χριστός είναι ο Σωτήρας, για όσους θέλουν να σωθούν, να λάβουν τα αγαθά της αγάπης του Χριστού, του Μονογενούς Υιού του Θεού, «βιάζοντας», έτσι, με τη δική τους αγάπη, αφοσίωση και ευσέβεια τη Βασιλεία του Θεού καθώς ο Χριστός παραγγέλλει ότι: Δεν μπορείτε να υπηρετείτε δύο Κυρίους ταυτόχρονα: «Ου δύνασθε Θεώ δουλεύειν και μαμωνά» (Ματθ. 6,24).

«Η προσπάθεια να συνδυάζει κανένας στη ζωή του και του Θεού τα προστάγματα και της αμαρτίας τις απαιτήσεις καταλήγει σε μια διάσπαση της προσωπικότητας. Δημιουργεί τους ακατάστατους και αποτυχημένους ανθρώπους που, αν δεν καταλήγουν σε ψυχικές αρρώστιες, δημιουργούν αιτίες κοινωνικής αποσυνθέσεως.

 Όταν κάποιος ακολουθεί τον νόμο του Θεού, τότε είναι βέβαιο ότι κάθε παρέκκλιση και στροφή προς την απιστία ή την ανηθικότητα δείχνει αστάθεια και στο βάθος επιπόλαιη αγάπη προς τον Θεό, αν όχι πλήρη έλλειψή της» (+Πολύκαρπου, Μητροπολίτου Κερκύρας, «Ελθέτω η Βασιλεία Σου», τόμ. Γ, σ. 58).

Η λέξη "βιάζεται" η Βασιλεία του Θεού, δεν σημαίνει δυνατότητα αρπαγής της από τον Θεό, καθώς είναι δωρεά της Αγάπης Του. Ο μόνος τρόπος για να κάνει δικά του ο άνθρωπος τα ελέη της αγάπης του Θεού είναι να Τον αγαπήσει, πάνω απ΄ όλους και απ’ όλα. Να τον τοποθετεί πάντοτε Πρώτον στη ζωή του.
Ο Θεός δεν είναι δυνατόν να μπαίνει σε δεύτερη θέση. Ο πιστός άνθρωπος είναι ανάγκη να (βιάζει) το θέλημά του και να το υποτάσσει στο θέλημα του Θεού. Αυτό είναι το νόημα της λέξης βιασμός της Βασιλείας το Θεού.

Το «προσδοκώ Ανάσταση νεκρών και ζωήν του μέλλοντος αιώνος», που μαρτυρούν όλα τα μέλη της Εκκλησίας,  απαγγέλλοντας το Σύμβολο της Πίστεως, δείχνει ότι η πίστη τους είναι σταθερά προσανατολισμένη στο να ξεπερνούν τις δοκιμασίες της απιστίας και της αμαρτίας, στο να βιάζουν, δηλαδή, διά του Σταυρού, τη ροπή που έχουν στην αμαρτία. Και τότε είναι φανερό ότι ελπίζουν, με ακλόνητη πίστη, κυρίως και πρωτίστως, στα αγαθά και στην πλούσια πνευματική κληρονομιά  της Αιωνίου Ζωής, σε αυτό ακριβώς που ο ίδιος ο Θεάνθρωπος έχει πει: «Ο πιστεύων εις εμέ έχει ζωήν αιώνιον» (Ιω. 6, 47).