π. Αθανάσιος Μυτιληναίος, Κυριακή Α΄Νηστειών – Ο ονειδισμός του Χριστού και ο ονειδισμός του πιστού

ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΝΗΣΤΕΙΩΝ [:Εβρ. 11,24-26 και 32-40]

    Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:

«Ο ΟΝΕΙΔΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ Ο ΟΝΕΙΔΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΥ»

  [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 8-3-1998]  [ Β371 ]

      Μια θαυμασία, αγαπητοί μου, περικοπή παραθέτει σήμερα η Εκκλησία μας από την προς Εβραίους επιστολήν του Αποστόλου Παύλου. Αναφέρεται εις τον Μωυσήν· ο οποίος, όπως γράφει ο Απόστολος, «ἠρνήσατο λέγεσθαι υἱὸς θυγατρὸς Φαραώ(:αρνήθηκε την υιοθεσία που του έκανε η κόρη του Φαραώ), μᾶλλον ἑλόμενος συγκακουχεῖσθαι τῷ λαῷ τοῦ Θεοῦ (:και επροτίμησε, μᾶλλον προτιμήσας, αν θέλετε, πιο καλύτερα έτσι, να συγκακουχείται με τον λαό του Θεού)  ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν (:παρά να έχει απόλαυσιν αμαρτίας πρόσκαιρη), μείζονα πλοῦτον ἡγησάμενος τῶν Αἰγύπτου θησαυρῶν (:θεωρώντας μεγαλύτερο πλούτο από τους θησαυρούς της Αιγύπτου) τὸν ὀνειδισμὸν τοῦ Χριστοῦ (:εθεώρησε, προτίμησε τον ονειδισμόν του Χριστού περισσότερο από τους θησαυρούς της Αιγύπτου)· ἀπέβλεπε γὰρ εἰς τὴν μισθαποδοσίαν (:διότι απέβλεπε εις τον ερχομόν του Χριστού και εις την Βασιλεία Του. Αυτή είναι η μισθαποδοσία)».

      Μένομε κατάπληκτοι μπροστά σε αυτήν την μικρή περικοπή. Ένας αδάμας μυστικής ζωής είναι αυτό το κομματάκι από την προς Εβραίους επιστολήν. Ο Παύλος ομιλεί περί πίστεως, όταν βεβαίως αναφέρεται εις τον Μωυσή. Λέγει και άλλα ονόματα, όπως ακούσατε σήμερα εις αυτόν τον θαυμάσιον ύμνον της πίστεως.

      Κεντρικό σημείο, όμως, όλων των αναφερθέντων δια την πίστιν, είναι ο Μωυσής· που σας είπα και επαναλαμβάνω και θα το πω κι άλλη κι άλλη φορά πιο κάτω, ότι επροτίμησε τον ονειδισμόν του Χριστού από όλους τους θησαυρούς του παλατιού της Αιγύπτου.

      Αλλά, ποιου Χριστού; Αφού ο Μωυσής προηγείται χρονικά 15 αιώνες. Πρόκειται, αγαπητοί μου, για τα παθήματα, τα παθήματα τα δικά του, τα παθήματα του Μωυσέως· τα οποία ο Μωυσής προτιμά να ταυτίσει, τα παθήματά του, με τα παθήματα του Χριστού. Δεκαπέντε αιώνες μετά!

    Λέγει, πιο κάτω, γράφει ο Απόστολος Παύλος: «Τὸν γὰρ ἀόρατον ὡς ὁρῶν ἐκαρτέρησε (:διότι Εκείνον τον Οποίον -λέγει- ‘’ ἐκαρτέρησεν’’ , Τον περίμενε, Τον έβλεπε, -εννοείται ο αόρατος- Τον έβλεπε)». Θα ξαναπώ την φρασούλα. Είναι πολύ χαρακτηριστική. «Τὸν γὰρ ἀόρατον». Ποιον; Τον Θεόν Λόγον, που ακόμη δεν ενηνθρώπησε, Τον έβλεπε «ὡς ὁρῶν», σαν να Τον έβλεπε. Και εγκαρτέρησε. Τι εγκαρτέρησε; Την ενανθρώπησή Του! Καταπληκτικό πράγμα! Εδώ, σας είπα, βλέπει κανείς τον μυστικισμόν του Χριστιανισμού. Και το σπουδαίον είναι ότι πρέπει να προσέξομε, διότι καλούμεθα και ημείς εις αυτόν τον μυστικισμόν του Χριστού.

    Πρόκειται, λοιπόν, για τον Σταυρό του Χριστού· διότι το κορυφαίον των παθημάτων του Χριστού είναι ο Σταυρός· ο οποίος, Σταυρός του Χριστού, ως άκτιστος ενέργεια, άρχισε να ενεργεί από την εποχή του Παραδείσου επάνω εις τον κόσμον και επάνω εις τους ανθρώπους. Όλοι οι δίκαιοι της Παλαιάς Διαθήκης εβίωσαν τον Σταυρόν του Χριστού, της Παλαιάς Διαθήκης, εβίωσαν τα παθήματα του Χριστού και εταύτισαν τον εαυτόν τους με τον Χριστόν. Της Παλαιάς Διαθήκης. Δεν κάνω λάθος. Δηλαδή προ Χριστού. Όπως ακριβώς και ο Μωυσής.

     Αλλά τι σημαίνει «σταυρός»; Σημαίνει πάθος, χλεύη, μέμψις, υβριστική προσβολή, ονειδισμός, θάνατος. Αυτά σημαίνουν ο σταυρός. Και ο πιστός, όταν ομολογεί τον Χριστόν, δηλαδή Τον αποδέχεται και Τον ομολογεί, αυτόματα βιώνει τον ονειδισμόν του Χριστού. Αυτόματα βιώνει τον ονειδισμόν του Χριστού. Ο Ψαλμωδός, από προσώπου Χριστού, γράφει – ο οποίος βεβαίως, ψαλμωδός, ο Δαβίδ εν προκειμένω, επέρασε πολλά παθήματα. Και είναι εικόνα του Ιησού Χριστού. Έτσι λοιπόν γράφει ο Ψαλμωδός εις τον 68^ον ψαλμόν, τον οποίον χρησιμοποιεί και ο Απόστολος Παύλος εις το 15^ο κεφάλαιο στην προς Ρωμαίους επιστολή του, και λέγει: «Οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σὲ ἐπέπεσον ἐπ’ ἐμέ». Βασικά ανήκει στον Χριστόν. Σαν να αποτείνεται εις τον Πατέρα. Και Του λέγει: «Οι ονειδισμοί που απετείνοντο εις Εσένα, Πατέρα μου, έπεσαν στο δικό μου το κεφάλι». Δεύτερο επίπεδο, ο Δαβίδ. «Οι ονειδισμοί, Χριστέ μου, οι δικοί Σου, που θα πέσουν στο κεφάλι το δικό Σου, όταν ενανθρωπήσεις, έπεσαν στο κεφάλι το δικό μου», λέει ο Δαβίδ. Να πώς ταυτίζεται το πάθος του Χριστού με το πάθος των πιστών. Θέλετε; Σ’ αυτό το σημείο βρίσκεται όλη η πνευματικότητα του Ευαγγελίου. Η πνευματικότητα του Ευαγγελίου δεν είναι «μην πεις ψέματα, μην κλέψεις, μην ψευδομαρτυρήσεις». Αυτό είναι προϋποθέσεις απλώς. Εδώ είναι η πνευματικότητα. Ταυτόχρονα, όμως, όπως σας είπα, ζούσε ο Ψαλμωδός ονειδισμόν υπέρ του Θεού, υπέρ του Χριστού, του Θεού Λόγου, της Ενυποστάτου Σοφίας, της περιπολούσης την Γην μας και το σύμπαν ολόκληρο. Ο ονειδισμός, λοιπόν, του Χριστού περνά απαραίτητα μες στον πιστόν.

    Αλλά τι είναι «ονειδισμός»; Το είπαμε. Το είπαμε για τον σταυρό. Το ίδιο είναι. Είναι ο χλευασμός, η μέμψις, η υβριστική προσβολή, το χάχανο. Ακούστε: το χάχανο. Να περνάς από κάπου και οι άλλοι από τα καφενεία, από την πλατεία, από κει να σε βλέπουν και να χαχανίζουν. Δεν είπα τυχαία την λέξη «χάχανο». Λέει ο Δαβίδ: «Εκείνοι που έπιναν οίνον στις ταβέρνες και στα καφενεία -καφενεία δεν υπήρχαν τότε, έκφρασις σύγχρονη, ας το πούμε- με έκαναν», λέγει, «τραγούδι», λέει ο Δαβίδ. «Με έκαναν τραγούδι»... Αυτό τι είναι; Ονειδισμός. Εννοείται τραγούδι ονειδιστικόν, κοροϊδευτικόν.

     Και γιατί υπέστη τον χλευασμόν ο Χριστός; Ίσως εύλογα θα ερωτήσετε. Γιατί η κένωσή Του, δηλαδή όχι ότι άδειασε ο Χριστός από θεότητα, αλλά περιέκρυψε την θεότητα, αυτή είναι η κένωσις του Χριστού, το κρύψιμο της θείας φύσεώς Του και να εμφανίζεται ως ένας κοινός, απλούς άνθρωπος, ήταν τόση, νοητικώς ακατανόητη, που δεν έγινε δεκτός από τους ανθρώπους, ότι… «Μπα, αυτός είναι ο Μεσσίας; Κι ύστερα, ένας Μεσσίας θα ανέβαινε επάνω εις τον Σταυρόν; Να, τον πιάνομε και τον βάζομε στον Σταυρό. Τι είναι; Τι έγινε;». Εκεί είναι που περιέκρυπτε την θεότητα ο Θεός Λόγος. Θα έπρεπε να γίνει, λοιπόν, δεκτός τώρα με την κένωσιν αυτήν δια της πίστεως: Αυτόν που βλέπεις, Αυτός που είναι επάνω εις τον Σταυρόν, Αυτός είναι ο Μεσσίας. Αλλά δεν το βλέπεις. Το βλέπεις εσωτερικά. Συνεπώς ποια είναι η οδός προσεγγίσεως του πάσχοντος Μεσσίου; Πάσχοντος. Είναι κάτι που μέχρι σήμερα οι Εβραίοι δεν το δέχτηκαν. Ο πάσχων Μεσσίας. Θα το ξαναπώ. Ο πάσχων Μεσσίας. Προσεγγίζεται δια της πίστεως. Γι’ αυτό ο Απόστολος Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή ανέφερε όλα αυτά τα μεγάλα ονόματα της Παλαιάς Διαθήκης ότι όλοι αυτοί προσήγγισαν τον Μεσσία δια της πίστεως.

      Θα πείτε, γιατί να μπαίνει το θέμα της πίστεως; Οι πρωτόπλαστοι δεν επίστευσαν εις τον Λόγον του Θεού. Όταν τους είπε ο Θεός -κι ο Θεός εκεί που τους μιλούσε ήταν ο Θεός Λόγος, ήταν ο Ίδιος, ήταν η Ενυπόστατη Σοφία, ο μετέπειτα Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος, ο Ιησούς Χριστός- τους είπε: «δεν θα δοκιμάσετε από τον καρπόν αυτόν, την ημέρα που θα φάτε, θα πεθάνετε». Δεν το πίστεψαν. Και έφαγαν. Και πέθαναν. Ο Θεός επιμένει εις τας μεθόδους που θεμελιώνει. Εν προκειμένω ποία μέθοδο θεμελιώνει εδώ; Την πίστη. Δεν τους παρουσίασε ίσως ανδρείκελά τους, πεθαμένους. «Θα φάτε; Θα πεθάνετε. Οφείλετε να πιστέψετε, να δείξετε την εμπιστοσύνη σας στον λόγο τον δικό μου».

     Έδειξαν την εμπιστοσύνη τους εις τον διάβολον. Εδώ ξεκινάει, αγαπητοί μου, η ανθρωπίνη περιπέτεια, η ανθρωπίνη τραγικότητα. «Εγώ σας είπα, θα πεθάνετε. Και δεν πιστέψατε. Θέλετε τώρα να σωθείτε; Είμαι φιλάνθρωπος και θέλω να σας σώσω. Θέλετε να σωθείτε; Θα ξαναπιστέψετε. Σε τι; Σε εκείνο που δεν πιάνει το μάτι σας. Ότι Εγώ, που είμαι σαν άνθρωπος ανάμεσά σας, είμαι ο Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος. Αυτή είναι η πίστις. Ειδικά εδώ. Όχι ότι υπάρχει Θεός. Αυτό το λένε και οι αρχαίοι και οι ειδωλολάτραι κ.τ.λ. Ότι Εγώ είμαι ο Ενανθρωπήσας Θεός Λόγος».

     Έτσι λοιπόν αγαπητοί μου, επιμένει ο Θεός. Βρίσκομε εδώ τώρα εις αυτήν την κένωσιν, τον ονειδισμόν του Χριστού διάχυτον εις τα Ευαγγέλια. Οι Φαρισαίοι, οι Γραμματείς, οι Αρχιερείς, δεν μπορούσαν αυτό να το κατανοήσουν. Εξάλλου, δεν τους χαρακτήριζε και καμία πίστις ιδιαιτέρα. Ακόμα δε χειρότερα, εκείνοι που ασκούσαν τα αρχιερατικά καθήκοντα ήσαν Σαδδουκαίοι. Αυτοί δα δεν πίστευαν τίποτα! Ακούστε. Για να μη λέμε ότι στην εποχή μας μόνο μπορεί να έχομε και αρχιερείς, ιερείς, αρχιεπισκόπους, Πατριάρχες που να μην πιστεύουν. Βλέπετε σήμερα την κίνηση του Οικουμενισμού. Να μπερδεύομε, φερειπείν, τον Μουσουλμανισμό με τον Χριστιανισμό, Μωαμεθανισμό, με τον Βουδισμό. «Για όνομα του Θεού», λέμε… «μα…».

     Το περίεργον; Και ο Χριστός προτίμησε να έλθει στην εποχή εκείνη που οι αρχιερείς ουσιαστικά ήσαν άθεοι. Άννας, ο γαμπρός του ο Καϊάφας και όλο τους το σόι. Προσέξτε, είπα, όλο τους το σόι. Γιατί ήταν οικογένεια αυτοί και ενεπνέοντο από το ίδιο πνεύμα, είχαν την ίδια νοοτροπία. Να περνούν καλά, έχοντας τους Ρωμαίους, και από κει να ζουν πολύ ηδονιστικά, ευχάριστα, προνόμια… Ο λαός; «Άστον τον λαό». Βέβαια ήσαν υποκριταί, αν υποτεθεί ότι… και το είπαν. «Ο Χριστός», λέει, «ο Χριστός, δεν πληρώνει φόρους στον Καίσαρα!». Μα ο Καίσαρ ήταν Ρωμαίος. Και τώρα κατηγορείτε τον Ιησούν ότι λέει στον κόσμο να μην πληρώνουμε φόρο στον Καίσαρα. Ανόητοι! Προσπαθούν από εκείνη την πλευρά να παγιδεύσουν τον Ιησούν Χριστόν. «Για πες μας», λέει, «επιτρέπεται να πληρώσομε ‘’κῆνσον’’ –νόμισμα ήταν, ως φορολογία- εις τον Καίσαρα;». Να ‘λεγε ο Χριστός: «Δεν επιτρέπεται να πληρώσομε!». -«Τον είδατε; Επαναστάτης, στρεφόμενος κατά του Καίσαρος». Το είπαν και στον Πιλάτο αυτό. Αν ο Χριστός έλεγε: «Να πληρώνομε!»… - «Τον είδατε; Προδότης!». Τι να πει κανείς; Αυτοί ήσαν οι αρχιερείς της εποχής του Χριστού.

       Έτσι λοιπόν, αρχιερείς, Γραμματείς κ.τ.λ. ὠνείδιζον τον Χριστό κάτω από τον Σταυρό, όταν Τον σταύρωσαν. «Επιτέλους! Να απαλλαγούμε από σένα!». Ο αρχιερεύς λοιπόν, ο Ηρώδης ο Ιδουμαίος, εγγονός τους μεγάλου Ηρώδου, ο Πιλάτος, οι στρατιώται, ὠνείδιζον τον Χριστόν και Τον διακωμωδούσαν. Θυμηθείτε ότι ο Ηρώδης έβαλε πορφυρό χιτώνα εις τον Χριστόν και Τον έστειλε πίσω εις τον Πιλάτον. Να μην μείνω όμως περισσότερο, παρά μόνον ένα πράγμα: Η διακωμώδησις του Χριστού, ο ονειδισμός του Χριστού. Αλλά και το καταπληκτικόν: «Τὸ δ᾿ αὐτὸ καὶ οἱ λῃσταὶ οἱ συσταυρωθέντες αὐτῷ ὠνείδιζον αὐτόν». Ακόμη και οι λησταί. Αν μου πείτε…: «Ο ένας μετενόησε». Λίγο πιο κάτω. Στην αρχή και οι δύο ονείδιζαν. Δεν υπάρχει αντίφαση στους Ευαγγελιστάς. Κάποια στιγμή ο ένας συγκλονίστηκε. Ω, αυτός ο συγκλονισμός! Και είπε εκείνο το περίφημο: «Θυμήσου με, Κύριε, στην Βασιλεία Σου». Μάλιστα, ο ονειδισμός.

      Ο ονειδισμός, λοιπόν, του Χριστού, πέρασε τώρα στους πιστούς διαμέσου των αιώνων. Ξαναλέγω, από την Παλαιά Διαθήκη. Ο Παύλος βγάζει το συμπέρασμα, με βάση τα όσα αναφέραμε μέχρι τώρα. Ακούστε τι λέει: Παίρνει βέβαια τον Μωυσή. Αυτό το οποίο διαβάσαμε. «Ότι επροτίμησε», λέγει, «τον ονειδισμόν του Χριστού –αυτός ο μυστηριώδης λόγος- από τους θησαυρούς της Αιγύπτου».  «Διὸ καὶ Ἰησοῦς - γράφει ο Απόστολος Παύλος-, ἵνα ἁγιάσῃ διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος τὸν λαόν, ἔξω τῆς πύλης ἔπαθεν». Ποια είναι η πύλη; Έξω της πύλης Ιερουσαλήμ, στον Γολγοθά. Είναι πράγματι έξω από την πύλη. Αλλού θα πει: «παρεμβολή». Θα πει στρατόπεδο. Θα πει: «ο χώρος της πόλεως»-  «Τοίνυν(: λοιπόν) ἐξερχώμεθα πρὸς αὐτὸν –Υποτακτική: Ας εξέλθομε προς Αυτόν. Πού είναι; Έξω από την πόλιν. Λοιπόν. Ας βγούμε κι εμείς-  ἔξω τῆς παρεμβολῆς, τὸν ὀνειδισμὸν αὐτοῦ φέροντες (:προσοικειούμενοι τον ονειδισμόν του Χριστού)».  Και για να δικαιολογήσει… να πει κάποιος: «Μα φεύγεις από την πόλη; Φεύγεις από τον πολιτισμό; Φεύγεις από όλα εκείνα τα οποία σε κατοχυρώνουν ως άνθρωπο, με ανθρώπινα δικαιώματα επάνω εις την γην;»- Είδατε τι καυγάς γίνεται γύρω από το θέμα «δικαιώματα του ανθρώπου». Για να κατοχυρώσει και να φέρει ο Παύλος αντίβαρον. Γιατί λέει «να βγούμε κι εμείς έξω». Σαν τι δηλαδή; Σαν απορρίμματα; «Οὐ γὰρ (:διότι μη φοβόσαστε) ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν». «Δεν έχομε εδώ μόνιμη πατρίδα. Την μελλοντική μας πατρίδα γυρεύομε»· την οποία θα αποκτήσομε δια του ονειδισμού του Χριστού.

   Τώρα μπορούμε να καταλάβομε εκείνο που είπε ο Χριστός: «Όποιος με θέλει, με αναγνωρίζει, να σηκώσει τον σταυρό του και να με ακολουθήσει. Βλέπετε ο ονειδισμός του Χριστού πώς περνάει στους πιστούς; Και ποια είναι η «παρεμβολή»; Το είπαμε. Είναι ο ιουδαϊσμός. Λέγει ο Θεοδώρητος: «Ἔξω τῆς παρεμβολῆς ἀντὶ τοῦ ἔξω τῆς κατὰ νόμον γενόμεθα πολιτείας». Και αυτά για τους έχοντας την ιουδαϊκήν καταγωγήν και πολιτείαν.

     Εμείς, εμείς οι Έλληνες, αν το θέλετε, και όλοι οι άλλοι λαοί και τα έθνη, είμεθα Χριστιανοί εξ εθνών. Για μας τι θα ίσχυε; Λέει ο Ζιγαβηνός: «Χρὴ ἡμᾶς ἐξέρχεσθαι πρὸς Αὐτόν, ἔξω τοῦ κόσμου καὶ τῶν κοσμικῶν περισπασμῶν». Κι εμείς πρέπει να βγούμε. Εμείς δεν έχομε τον Ιουδαϊσμόν. Δεν έχομε την πόλη που πρέπει να βγούμε απέξω. Και είναι, θα λέγαμε, το σύμβολον του Ιουδαϊσμού η πόλις, ο ναός, η θυγάτηρ Σιών κ.λπ. αλλά πρέπει κι εμείς να βγούμε έξω. Από πού; Έξω του κόσμου και των κοσμικών περισπασμών. Δηλαδή θα αφήσομε την κοσμική νοοτροπία.

      Σ’ εκείνο δε το «τὸν ὀνειδισμὸν τοῦ Χριστοῦ φέροντες», κρύπτεται, αγαπητοί, ό,τι και σας είπα στην αρχή. Όλος ο μυστικισμός του Χριστιανισμού. Η προς Ρωμαίους επιστολή του αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου –ωραιοτάτη επιστολή, κορυφαία επιστολή- εκφράζει αυτόν τον μυστικισμόν, τουλάχιστον στην αρνητική του πλευρά. Αλλά για να μην λέμε κάτι που ίσως και να μην το πολυκαταλαβαίνομε, «μυστικισμός», «μυστικός δείπνος», «μυστική ζωή», λέγεται ένα τροπάριο για τον άγιο Διονύσιο τον Αρειοπαγίτη ότι «στάθηκε», λέγει, «μπήκε στην μυστική θεολογία του Παύλου», η λέξις «μυστικός» θα πει ενωτικός. Θα πει πολλά. Ένα παίρνω: ενωτικός. Δηλαδή οι Απόστολοι τρία χρόνια είχαν τον Χριστόν δίπλα τους. Κατά τον Μυστικόν Δείπνο, Τον πήραν μέσα τους. Το αντελήφθητε; Ενώθηκαν με τον Χριστό. Αυτό λέγεται «μυστική ζωή», «μυστικός βίος», «μυστικισμός». Παρότι χρησιμοποιείται από την Φιλοσοφία περισσότερο ο όρος αυτός. Ωστόσο ακούστε τι γράφει ο άγιος Ιγνάτιος. Δεν θα μεταφράσω. Κάπου και πού μόνον. Γράφει στους Ρωμαίους. Πήγαινε για το μαρτύριο. Εκεί, να τον φάνε τα θηρία. Και τον έφαγαν τα θηρία τον άγιο Ιγνάτιο:

      «Ὅτι τὸν ἐπίσκοπον Συρίας –ήταν επίσκοπος Συρίας, της Αντιοχείας- ὁ Θεὸς κατηξίωσεν εὑρεθῆναι εἰς δύσιν - στη Ρώμη- ἀπὸ ἀνατολῆς (:από την ανατολή - την Συρία) μεταπεμψάμενος -εδώ κάνει ένα λογοπαίγνιο- καλόν τό δῦναι ἀπό κόσμου πρός Θεόν, ἵνα εἰς αὐτὸν ἀνατείλω (:καλό είναι να φθάσω στην δύση, λέγει, από την δύση του κόσμου, για να ανατείλω εις τον Θεόν. Είναι ωραίο λογοπαίγνιο). Ἐπιτρέψατέ μοὶ μιμητὴν εἶναι τοῦ πάθους τοῦ Θεοῦ μου. Ἄφετὲ μὲ θηρίων εἶναι βοράν (:Άστε με. -Γιατί θα μπορούσαν να μεσολαβήσουν οι Ρωμαίοι, να γλυτώσει την ζωή του ο άγιος Ιγνάτιος. Αφήστε με, λέγει, να γίνω βορά, φαγητό των θηρίων), δι’ ὧν ἐστὶ Θεοῦ ἐπιτυχεῖν(:δια των οποίων θηρίων θα επιτύχω τον Θεόν. -Θα πείτε: ‘’Φοβερό! Και είμαι Χριστιανός. Έτσι κάπως θα πρέπει να κινηθώ;’’ Ναι! Ναι! Κάποτε πρέπει να ανακαλύψομε τι θα πει ‘’είμαι Χριστιανός’’…). Σίτος (:σιτάρι) εἰμὶ Θεοῦ, καὶ δι’ ὀδόντων θηρίων ἀλήθομαι (: αλέθομαι με τα δόντια των θηρίων), ἵνα καθαρὸς ἄρτος εὑρεθῶ τοῦ Χριστοῦ. Νῦν ἄρχομαι μαθητὴς εἶναι (: Τώρα, λέει, αρχίζω να είμαι μαθητής). Πῦρ καὶ σταυρός, θηρίων τε συστάσεις (:φωτιά και σταυρός και οι έφοδοι των θηρίων), ἀνατομαί (: κοψίματα), διαιρέσεις, σκορπισμοὶ ὀστέων, συγκοπή μελῶν, ἀλεσμοὶ ὅλου τοῦ σώματος, κακαὶ κολάσεις τοῦ διαβόλου ἐπ’ ἐμὲ ἐρχέσθωσαν (:όλα αυτά να πέσουνε επάνω μου, λέγει ο άγιος Ιγνάτιος), μόνον ἵνα Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτύχω (:Ένα: Πώς θα επιτύχω τον Ιησούν Χριστόν. Μάλιστα. Βλέπετε τον μυστικισμόν του αγίου Ιγνατίου;). Καλὸν μοὶ ἀποθανεῖν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἢ βασιλεύειν τῶν περάτων τῆς γῆς. Ἐκεῖνον ζητῶ, τόν ὑπέρ ἡμῶν ἀποθανόντα. Ἐκεῖνον θέλω, τὸν δι’ ἡμᾶς ἀναστάντα. Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται (:ο έρωτάς μου, η αγάπη μου, ο Χριστός, είναι σταυρωμένη) καὶ οὐκ ἐστὶν ἐν ἐμοὶ πῦρ φιλόϋλον (: Σε μένα; Δεν υπάρχει πυρ, δηλαδή επιθυμία, που να αποτείνεται στην ύλη)». Τι ωραίο! Και λογοτεχνικώς ακόμη, είναι τόσο ωραία αυτά, μα τόσο ωραία...

     Ωστόσο, αυτό σημαίνει «ἐξέρχομαι τῆς παρεμβολῆς», φέροντας τον ονειδισμόν του Χριστού. Ή, όπως σας είπα, φεύγοντας από τον κόσμον. Τροπικώς. Και λέγει ο Οικουμένιος: «Τὰ ὅμοια Αὐτῷ πάσχοντες εἰ δεήσει (:Κι εμείς θα πάθομε τα ίδια, εάν χρειαστεί)». «Τόν Σταυρόν Αὐτοῦ την νέκρωσιν τῶν παθῶν –λέει ο Ζιγαβηνός- τά ἐπίπονα τοῦ σώματος, τήν δι’ αυτῶν κακοπάθειαν, εἰ καί τόν ὑπέρ Αὐτοῦ θάνατον». Και ο Ιερός Χρυσόστομος: «Ὡς κατάδικος ἐσταυρώθη - εννοείται ο Χριστός- έξω. Μὴ τοίνυν μηδὲ ἡμεῖς αἰσχυνόμεθα ἐξιέναι ἔξω τοῦ κόσμου». «Μην ντραπούμε, μην διστάσομε κι εμείς να βγούμε έξω από την νοοτροπία του κόσμου». Εξάλλου, εξάλλου, το τονίζομε ξανά, «οὐκ ἔχομεν ὦδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν».

     Γι'αυτό, αγαπητοί μου, ο Κύριος, στην διδασκαλία Του, μας είπε: «Μακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν –είναι ο τελευταίος μακαρισμός-  ὑμᾶς καὶ διώξωσι καὶ εἴπωσι πᾶν πονηρὸν ῥῆμα καθ᾿ ὑμῶν ψευδόμενοι -όμως ε;-  ἕνεκεν ἐμοῦ». Για να προσθέσει ο Κύριος: «Χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς· οὕτω γὰρ ἐδίωξαν τοὺς προφήτας τοὺς πρὸ ὑμῶν».

      Όλοι οι άγιοι, αγαπητοί μου, έτσι τοποθετήθηκαν. Γι'αυτό και το μαρτύριον είναι κορυφαία έκφρασις αυτού του ονειδισμού, που φέρουν οι μάρτυρες. Γράφει ο Παύλος στον Τιμόθεο: «Πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος· εἰς τοῦτο γὰρ καὶ κοπιῶμεν καὶ ὀνειδιζόμεθα (:και κουραζόμαστε και μας κοροϊδεύουν), ὅτι ἠλπίκαμεν(:έχομε ελπίσει)  ἐπὶ Θεῷ ζῶντι, ὅς ἐστι σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων, μάλιστα πιστῶν». Και ο Απόστολος Πέτρος θα μας πει –πόσο έλεγχο πρέπει να έχομε για όλα αυτά;- :  «Εἰ ὀνειδίζεσθε ἐν ὀνόματι Χριστοῦ, μακάριοι (:εάν, λέει, σας κοροϊδεύουν γιατί πιστεύετε εις τον Χριστό, είσαστε ευτυχείς), ὅτι τὸ τῆς δόξης καὶ δυνάμεως καὶ τὸ τοῦ Θεοῦ Πνεῦμα ἐφ᾿ ὑμᾶς ἀναπαύεται (: γιατί το Πνεύμα του Θεού, το Πνεύμα της δόξης, αναπαύεται σε σας)». Και θα διευκρινίσει ο Απόστολος Πέτρος θα διευκρινίσει: «Μη κανείς κατηγορείται σαν κλέπτης ή κακοποιός ή φονιάς. Γιατί τότε δεν είναι προς τιμήν του. Εἰ δὲ ὡς Χριστιανός(:εάν όμως ονειδίζεται και κατηγορείται ως Χριστιανός), μὴ αἰσχυνέσθω (:μην ντρέπεται), δοξαζέτω δὲ τὸν Θεὸν ἐν τῷ μέρει τούτῳ(:αντίθετα, να δοξάζει τον Θεό εις το θέμα αυτό, ἐν τῷ μέρει τούτῳ,  εις αυτό το σημείο)». Του ότι δηλαδή είναι Χριστιανός. Να λέει: «Δόξα τῷ Θεῷ. Είμαι Χριστιανός. Δεν το κρύπτω».

     Αγαπητοί, σήμερα η Εκκλησία μας μάς έδωσε ένα μέτρο μυστικισμού. Και μυστικισμός σημαίνει, όπως σας είπα, αυτή η ιδιαιτέρα σχέσις και αίσθησις του ανθρώπου με τον Θεό. Είναι η ζωή του πιστού, μέσα στη ζωή του Χριστού. Τα παθήματα του πιστού, μέσα στα παθήματα του Χριστού. Αυτό δίνει βαθυτέρα αίσθηση και γνώση των μυστηρίων του Θεού. Και εις τον χώρον αυτόν ζει και αυξάνει η ευσέβεια. Όχι μέσα στον ηθικισμόν. Εδώ, σ’ αυτόν τον χώρον, αυξάνει και μεγαλώνει και κραταιούται η ευσέβεια. Και εις αυτόν τον χώρον καλούμεθα να εισέλθομε. Η εξωτερική θρησκευτικότης, αν μείνει μόνον σ’ αυτήν, δηλαδή εξωτερικά, δεν έχει τίποτα, μα τίποτα να μας ωφελήσει. Μέσα σε αυτήν πιστεύουν οι Χριστιανοί μας δυστυχώς, ότι έφθασαν, έγιναν Χριστιανοί. Κι έτσι γεννιέται η πλάνη της πνευματικής αυταρκείας. Πάντως από την στιγμή που πάσχεις για τον Χριστό και Τον δοξάζεις γιατί πάσχεις, ήδη αρχίζεις, αγαπητέ, να ζεις την ενδοτέραν ζωή της πνευματικότητος, που τέρμα δεν υπάρχει. Αμήν.

              ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

    και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

 ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

·       Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

·       https://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_748.mp3