Η κρίση της Συνοδικότητας στην Εκκλησία της Κύπρου.

Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Παποποίηση της Αρχιεπισκοπικής Εξουσίας και Κατάλυση της Ορθόδοξης Εκκλησιολογίας

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι μοναρχία, ούτε παπικό κράτος, ούτε διοικητικός μηχανισμός συγκεντρωτικής εξουσίας. Είναι Σώμα Χριστού, συγκροτημένο συνοδικά, όπου η αλήθεια δεν εκφράζεται από ένα πρόσωπο αλλά από τη Σύνοδο, και όπου ο πρώτος δεν είναι άρχων αλλά πρόεδρος εν αγάπη, primus inter pares.

Η Εκκλησία της Κύπρου, ιστορικά αυτοκέφαλη και κανονικά θωρακισμένη, βρίσκεται σήμερα ενώπιον μιας βαθιάς εκκλησιολογικής κρίσης, η οποία δεν αφορά απλώς πρόσωπα, αλλά το ίδιο το πολίτευμα της Εκκλησίας.

Με την ηγεσία του Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, διαμορφώνεται –αν όχι ήδη εμπεδώνεται– ένα μοντέλο παποποίησης της αρχιεπισκοπικής εξουσίας, το οποίο αλλοιώνει επικίνδυνα τον συνοδικό χαρακτήρα της Εκκλησίας και την εξομοιώνει, στη λειτουργία της, με το δυτικό παπικό πρότυπο, το οποίο η Ορθοδοξία απέρριψε ακριβώς ως εκκλησιολογική εκτροπή.

………………………………………


Η Συνοδικότητα ως Δόγμα – όχι ως Διαδικαστική Τυπικότητα


Η συνοδικότητα δεν είναι διοικητική μέθοδος· είναι δογματική προϋπόθεση της Εκκλησίας.

Από τους Αποστολικούς Κανόνες έως τους Οικουμενικούς Πατέρες, η Εκκλησία λειτουργεί δια της Συνόδου, όχι δια αποφάσεων ενός προσώπου.

Ο 34ος Αποστολικός Κανόνας είναι απολύτως σαφής:

Ο πρώτος δεν πράττει άνευ των λοιπών, ούτε οι λοιποί άνευ του πρώτου.

Η μετατροπή της Συνόδου σε επικυρωτικό όργανο προειλημμένων αποφάσεων του Αρχιεπισκόπου δεν είναι απλώς αντικανονική· είναι αντιεκκλησιαστική.

Όταν ο Αρχιεπίσκοπος:

• ελέγχει την πλειοψηφία,

• καθορίζει ποιος χειροτονείται,

• ποιος μετατίθεται,

• ποιος τίθεται σε αργία,

• ποιος «χωρά» και ποιος «περισσεύει»,

τότε η Σύνοδος παύει να είναι Σύνοδος και μετατρέπεται σε εκκλησιαστικό δικαστήριο εξουσίας.

…………………………………

2. Παπική Εκκλησιολογία με Ορθόδοξο Προσωπείο

Στη Δύση, στο παπικό σύστημα, οι επίσκοποι δεν έχουν λόγο, αλλά υποχρέωση υπακοής.

Ο Πάπας:

• διορίζει,

• μεταθέτει,

• καθαιρεί,

• και παραμένει ανεξέλεγκτος.

Αυτό το μοντέλο καταδικάστηκε συνολικά από την Ορθόδοξη Εκκλησία, όχι για λόγους ιστορικούς, αλλά για λόγους εκκλησιολογικούς και σωτηριολογικούς.

Όταν, όμως, στην Εκκλησία της Κύπρου:

• ο Αρχιεπίσκοπος καθίσταται ο απόλυτος ρυθμιστής,

• η διαφωνία ποινικοποιείται,

• η διαφορετική άποψη εκλαμβάνεται ως «απειλή»,

• και η Σύνοδος λειτουργεί με τον φόβο της πειθαρχικής δίωξης,

τότε έχουμε λειτουργική παποποίηση, έστω και χωρίς παπικό τίτλο.

……………………………….

3. Η Υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού – Σύμπτωμα, όχι Εξαίρεση

Η μεταχείριση του Μητροπολίτης Πάφου Τυχικός δεν είναι απλώς μια προσωπική υπόθεση. Είναι καμπανάκι κινδύνου.

Όταν:

• μια σύνοδος μπορεί να μετατραπεί εν μια νυκτί σε δικαστήριο,

• χωρίς ουσιαστική ακρόαση,

• χωρίς πνευματικό διάλογο,

• χωρίς αίσθηση εκκλησιαστικής δικαιοσύνης,

τότε κανείς επίσκοπος δεν είναι ασφαλής.

Αύριο μπορεί να είναι οποιοσδήποτε διαφωνήσει, ακόμη και για λόγους συνείδησης.

…………………………………..

4. Ποιος Ελέγχει τον Αρχιεπίσκοπο;

Το πιο επικίνδυνο ερώτημα είναι το εξής:

Εάν ο Αρχιεπίσκοπος σφάλλει δογματικά, κανονικά ή ποιμαντικά, ποιος τον ελέγχει;

• Όταν ελέγχει τη Σύνοδο,

• όταν καθορίζει τις ισορροπίες,

• όταν ο φόβος της μετάθεσης ή της αργίας σιωπά τους διαφωνούντες,

τότε ο Αρχιεπίσκοπος καθίσταται de facto ανεξέλεγκτος.

Αυτή ακριβώς ήταν η ρίζα της παπικής εκτροπής στη Δύση.

……………………………………

5. Αποκλεισμός Κλήρου και Λαού – Εκκλησία χωρίς Σώμα

Η απομάκρυνση του κλήρου και του λαού από τις διαδικασίες εκλογής δεν είναι απλώς διοικητική αλλαγή. Είναι θεολογική αλλοίωση.

Η Εκκλησία δεν είναι λέσχη επισκόπων.

Ο λαός του Θεού δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο.

Όπου:

• ο λαός φιμώνεται,

• ο κλήρος φοβάται,

• και οι επίσκοποι σιωπούν,

εκεί η Εκκλησία ασθενεί βαριά.

……………………………………..

6. Κάλεσμα Ευθύνης

Το ερώτημα δεν είναι πια θεωρητικό:

• Θα μιλήσουν οι επίσκοποι;

• Θα πάρουν θέση οι ηγούμενοι;

• Θα ομολογήσει ο κλήρος;

• Θα αφυπνιστεί ο λαός;

Η σιωπή μπροστά στην κατάλυση της συνοδικότητας δεν είναι ουδετερότητα. Είναι συνενοχή.

……………………………….

Συμπέρασμα

Η παποποίηση της αρχιεπισκοπικής εξουσίας δεν είναι «ισχυρή διοίκηση».

Είναι εκκλησιολογική εκτροπή.

Η Εκκλησία είτε θα παραμείνει συνοδική, είτε θα πάψει να είναι Ορθόδοξη στο ήθος της.

Η ιστορία της Εκκλησίας διδάσκει ότι όχι οι ισχυροί, αλλά οι ομολογητές τη διέσωσαν.

Το ερώτημα πλέον είναι απλό και αμείλικτο:

Θα υπερασπιστούμε τη Σύνοδο ή θα αποδεχθούμε τον εκκλησιαστικό αυταρχισμό ως «κανονικότητα»;

…………..

Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου